Thân phận làm báo ở đất nước dân chủ gấp vạn lần tư bản*

18 Tháng Bảy 20189:29 CH(Xem: 588)

     Thân phận làm báo ở đất nước dân chủ gấp vạn lần tư bản*

35251095_10204699930333865_8578156971335614464_n                                                      Hình sưu tầm Facebook



Nguyễn Tường Thụy




Lằn ranh đỏ

Hội Nhà báo Việt Nam có khoảng 24 nghìn hội viên. Như vậy số người làm báo “lề đảng” phải nhiều hơn con số ấy, vì không phải cứ ai làm báo cũng là hội viên Hội Nhà báo Việt Nam.

Khi hành nghề, không những họ phải chịu ràng buộc bởi Luật báo chí, Luật An ninh mạng, điều này đã đành mà luôn luôn bị canh chừng bởi các cơ quan quản lý báo chí như Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Thông tin và truyền thông, các bộ chủ quản và ủy ban tỉnh, thành phố. Những buổi giao ban định kỳ và sau đó được phổ biến đến từng phóng viên, đều định hướng mục tiêu tuyên truyền tới là gì, cấm đưa tin về những vấn đề gì. Nhiều khi sự chỉ đạo cụ thể tới mức không được gọi người này là ông, người kia là tiến sĩ cho dù là tiến sĩ thật.

Trừ quan chức làng báo và những nhà báo theo đảng hoặc những nhà báo yên phận để kiếm sống thì số nhà báo có tâm huyết với nghề, có lương tâm không phải là ít. Họ tìm cách len lỏi, lách ngòi bút sao cho đưa được nhiều tin trung thực tới độc giả nhất, khéo léo đưa ra những những lời bình tưởng như vu vơ hay qua cách giật tít tưởng như vô tình. Độc giả của họ thông minh lắm nên hiểu cả. Vì vậy đôc giả mới phân biệt được báo nào “ngoan”, báo nào gai góc. Những báo nào gai góc, thông tin kịp thời, trung thực, phong phú thì được độc giả đón nhận.

Có người làm báo luôn luôn viết trong phạm vi an toàn, mà an toàn nhất là nói theo lãnh đạo; có người tự bó đầu mình, không dám động chạm đến vấn đề gì gọi là nhạy cảm, có người giữ khoảng cách an toàn quá xa nhưng có người mạo hiểm thích đưa ngòi bút sát lằn ranh đỏ. Tuy nhiên, cái lằn ranh đỏ không bao giờ rõ ràng, lúc này khác, lúc kia khác, ông lãnh đạo này khác, ông lãnh đạo kia khác, thậm chí cùng một ông nhưng thần kinh lại lúc nguội lúc nóng, chẳng biết đâu mà lần.

Khi báo chí vượt qua lằn ranh đỏ

Vì cái lằn ranh đỏ mơ hồ ấy mà báo chí thi nhau bị xử phạt. Thật khó mà tìm một tờ báo nào chưa từng bị xử phạt, có lẽ chỉ trừ báo... Nhân Dân.

Hình phạt có thể là phạt tiền, có thể là bị đình bản có thời hạn hoặc vĩnh viễn, hoặc cả hai.  Hình phạt đình bản tàn khốc hơn, bởi suốt thời gian bị đình bản, phóng viên, biên tập viên không biết làm gì để sống, nhất là bị bó tay trong khi luôn bứt rứt bởi máu nghề nghiệp.

Xin nêu ra vài con số làm ví dụ:

- Tháng 9/2014 có 10 cơ quan báo chí bị xử phạt với tổng số tiền 450 triệu đồng.

- Tháng 10/2016, có 56 cơ quan báo chí bị xử lý vi phạm do thông tin về nước mắm nhiễm thạch tín quá mức cho phép.

- Năm 2017 có 55 cơ quan báo chí bị phạt với số tiền hơn 1 tỷ đồng

Những vụ bị phạt cụ thể có thể kể đến:

- Tháng 10/2006, tạp chí Kinh Doanh và Sản Phẩm bị đình bản và thu hồi giấy phép hoạt động, lý do không thực hiện đúng tôn chỉ ghi trong giấy phép hoạt động.

- Tháng 10/2006, báo Thời Đại và báo Công Lý bị đình bản 1 tháng vì đăng bài liên quan đến đồng tiền Việt Nam làm bằng chất liệu polymer.

- Tháng 5/2009, báo Du Lịch bị đình bản 3 tháng vì đã cho đăng những bài nhạy cảm như bài Tản mạn cho đảo xa (của Trung Bảo), “Ải Nam Quan”, bóng gió nói đến chủ quyền của Tổ quốc.

- Tháng 8/2014, báo điện tử Trí thức trẻ bị phạt 207 triệu đồng, đình bản 3 tháng vì đăng bài "gái miền Tây và ba chữ N nổi danh thiên hạ".

- Tháng 2/2015, báo Người cao tuổi bị phạt số tiền gần 700 triệu đồng, do bị buộc lắm tội như ra báo điện tử nhưng không phép, thông tin sai sự thật, cải chính không đúng quy định, vi phạm quy định quảng cáo... nhưng có lẽ tội chính là bị cáo buộc vu khống, xuyên tạc, xúc phạm uy tín danh dự của cơ quan, tổ chức cá nhân. Có lẽ đây là vụ bị phạt tiền nặng nhất trong giới báo chí.

- Tháng 7/2015, báo Đời sống Pháp luật bị phạt 30 triệu đồng và bị đình bản 2 ấn phẩm là “Người đưa tin” và “Công lý trái tim” trong 3 tháng do đăng bài có liên quan đến tiểu sử ông Phùng Quang Thanh khi đó là Bộ trưởng Quốc phòng.

- Tháng 10/2016, Báo điện tử Tầm nhìn bị đình bản 3 tháng vì vi phạm quy định trong giấy phép hoạt động báo chí điện tử; không thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích

- Tháng 11/2016, báo Người đưa tin bị phạt 20 triệu đồng vì viết 2 bài liên quan đến formosa và 2 bài nhạy cảm khác bị cho là sai sự thật.

- Cũng trong tháng 11/2016, 14 cơ quan báo chí cùng dính chùm và bị phạt mỗi báo 10 triệu đồng vì cùng đưa tin một cậu bé 11 tuổi tự tử do không có áo mới đến trường.

- Tháng 7/2017, báo Pháp luật TP.HCM bị xử phạt 60 triệu đồng. Cùng vụ này Pháp luật Tp HCM có 2 tờ báo khác “chia lửa” là Người lao động bị xử phạt 30 triệu đồng, Thanh niên bị phạt 15 triệu. Ba tờ báo này đều dính đến vụ đăng tin doanh nghiệp tặng 2 xe Lexus cho Tỉnh ủy, Ủy ban tỉnh Cà Mau.

- Tháng 7/2017 báo Diễn đàn doanh nghiệp bị xử phạt 15 triệu đồng vì đăng bài "Sản phẩm FAZ: Cấp phép một đằng, quảng cáo một nẻo"

- Tháng 10/2017, tạp chí Kinh Doanh và Sản Phẩm bị đình bản và thu hồi giấy phép hoạt động. Lý do là tạp chí đã không thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích ghi trong giấy phép hoạt động.

- Tháng 10 năm 2017, báo Sức khỏe cộng đồng bị đình bản 3 tháng, lý do nội bộ mất đoàn kết, không bảo đảm điều kiện hoạt động.

- Tháng 11/2017, Báo điện tử Người đưa tin bị xử phạt 140.000.000 đ, chuyên trang Phụ nữ và Đời sống của báo này bị đình bản 3 tháng.

- Tháng 11/2017, tạp chí điện tử Nhà quản lý bị phạt 40 triệu đồng, bị đình bản 3 tháng và thu hồi Giấy phép hoạt động đối với chuyên trang Quản lý bán lẻ do đăng bài viết "Bình Phước: Báo chí đứng bên lề công cuộc đấu tranh phòng chống tham nhũng?"

- Ngược lại thời gian xa hơn, có thể nêu ra, năm 1992 bà Vũ Kim Hạnh bị cách chức Tổng Biên tập báo Tuổi trẻ vì cho đăng lá thư của ông Hồ Chí Minh gửi vợ là bà Tăng Tuyết Minh. Báo Người Hà Nội năm 1994 bị đình bản 1 tháng vì viết bài về những khó khăn chuyển đổi nghề nghiệp của làng pháo Bình Đà khi có chỉ thị cấm pháo của thủ tướng.

Ngoài ra, còn nhiều phóng viên, nhà báo bị đuổi việc hoặc bị chấm dứt hợp đồng, thậm chí sa vào vòng lao lý. Điển hình là các Nhà báo Nguyễn Việt Chiến (Thanh niên), Nguyễn Văn Hải (Tuổi trẻ), Nguyễn Đắc Kiên (Gia đình & Xã hội), Lê Duy Phong (Giáo dục Việt Nam), Hoàng Khương (Tuổi trẻ), Kim Quốc Hoa (Người cao tuổi)... đã gây xôn xao dư luận một thời.

Những vụ bị xử phạt vừa nêu không mang tính thống kê mà chỉ là những ví dụ.

Những sai phạm của báo chí không phải tất cả đều oan ức như thông tin sai sự thật và các vi phạm khác. Cơ quan quản lý báo chí thường là giáng đòn nặng nề mà nhiều khi chỉ đính chính, xin lỗi là được, thậm chí còn hình sự hóa những quan hệ dân sự.

Nhưng điều này còn đáng nói hơn. Đó là những thông tin dù đúng nhưng bị coi là thiếu nhạy cảm về chính trị, không phù hợp định hướng hoặc đưa nhiều thông tin về mặt trái của xã hội. Có nghĩa rằng, dù nói đúng nhưng vẫn ăn đòn như chơi. Đó là nỗi oan nghiệt của nền báo chí định hướng.

(Còn tiếp)

==========

"Nhà nước ta là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân, biết kế thừa những tinh hoa dân chủ của các Nhà nước pháp quyền trong lịch sử và đã, đang phát triển lên tầm cao mới, khác hẳn về bản chất và cao hơn gấp vạn lần so với dân chủ tư sản...”

(Nguyễn Thị Doan phát biểu khi đang làm Phó Chủ tịch nước)

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
21 Tháng Mười 20182:16 CH(Xem: 177)
Hổng lên ngôi vua thì Lú cũng đã là vua, còn nói nhất thể hóa để Lú bán nước, quên rằng là vịt cộng thì thằng nào cũng bán nước ráo trọi, vậy cái họa thấy ra là lũ giặc truyền kiếp phương Bắc dễ cướp nước, đâu khó để một tên Hán lên thay khi Lú bị virus lạ? Du sinh Tầu cộng ở Mỹ đã bị phát hiện mần điệp báo, điệp viên Tầu cộng gài vô xứ Đài Loan thì có hơn năm ngàn, còn nhà nước xã nghĩa chuyện chúng luồn sâu leo cao, là chuyện xưa rồi Diễm...
21 Tháng Mười 20181:49 CH(Xem: 121)
Bà con giải đáp dùm théc méc này, bảo đảm xem xong sẽ hiểu thế nào là bọn Chuyên Láo, một bọn người vô sỹ nói lấy được...
21 Tháng Mười 201812:19 CH(Xem: 114)
Điều đáng buồn nhất cho nền báo chí “tự do” của xứ này là gì? Đó là khi lãnh đạo là đại diện cho cử tri bị người dân ném giày vào mặt thì chẳng có bất cứ một ngôn từ nào về thông tin đó. Nhà nước của dân, do dân và vì dân; tất cả quyền lực thuộc về nhân dân; và ở Việt Nam có một nền báo chí tự do và tự do thông tin đâu cả rồi?
20 Tháng Mười 20184:47 CH(Xem: 918)
Thủ Tướng Nguyễn Xuân Phúc vẫn tiếp tục chuyến công du nhiều quốc gia của mình, thông tin cho biết hiện nay ông ta đã đến Đan Mạch, có tài trợ hay không thì chưa biết nhưng Thủ Tướng của Việt Nam sẽ tiếp tục tấn tuồng đóng kịch của mình, đeo cái mặt nạ là một chính khách chuẩn mực, một nguyên thủ thương dân và sau khi kết trở về nước đếm tiền thì con số những người bị bắt vì dân chủ, vì tự do ngôn luận, vì nhân quyền vẫn tăng lên từng ngày...
17 Tháng Mười 20182:05 CH(Xem: 213)
Thế mà cũng chính lãnh đạo thành phố này nay lại đứng sắp hàng nhắn tin để ủng hộ họ. Người ta thấy trong đám lãnh đạo đó có cả ông Tất Thành Cang, phó bí thư thường trực Thành ủy là người phải chịu trách nhiệm chính trong sai phạm bán rẻ tới 6 lần đất công ở Phước Kiển (huyện Nhà Bè). Thật là hài hước, trơ trẽn. Dư luận cho rằng, việc nhắn tin ủng hộ người nghèo này là cá sấu khóc con mồi. Một hình ảnh so sánh rất thuyết phục. Không hiểu tại sao, họ có thể làm được những việc ấy mà không biết xấu hổ.
15 Tháng Mười 20189:44 CH(Xem: 313)
tuy nhiên đàn áp thôi chưa đủ, vì đảng ta là đảng zinh quang, đảng chỉ thích bốc thơm chứ đếch thích bốc…thối dù cái mùi thối hoắc bay xa toàn thế giới đó xuất phát từ đảng lan ra, cho nên đảng quyết tâm hạ tối kiến sẽ bịt miệng bọn dân phản loạn trong nước, bọn phản động từ nước ngoài bằng cách kiểm soát Internet, từ đây thằng nào, con nào hó hé là bắt thẳng tay, còn bọn ở nước ngoài thì đừng có mong nhúng mũi vô xứ Mù, chúng mày không được Quéo Còm…
15 Tháng Mười 20181:50 CH(Xem: 186)
Lòng tốt đáng ra là một điều đương nhiên trong một xã hội văn minh và tử tế. Và con người ta không cần phải trưng ra những hành động để chứng minh điều đó trước bàn dân thiên hạ. Nhất là những người lãnh đạo, khi thấy nhân dân và quốc gia còn nghèo khó, lạc hậu và tồn tại nhiều tình cảnh khốn quẫn, đáng ra họ phải thấy xấu hổ và coi đó là động lực để hành động thiết thực mà làm cho đất nước ngày càng cường thịnh hơn thông qua các chính sách vĩ mô hợp lý và cụ thể.
13 Tháng Mười 201810:27 CH(Xem: 201)
Trước cửa UBND thành phố đã hiện diện một pho tượng của bác nhiều chục năm nay, cũng công viên, ghế đá, chung quanh là khu vui chơi giải trí nhưng thú thật ngàn lần như một khi chạy xe ngang lúc nào tôi cũng tự hỏi tại sao lại vắng người như thế? Mặc dù đây là địa điểm vàng của thành phố, người dân lúc nào cũng tấp nập qua lại nhưng không ai ghé vào những chiếc ghế đá trong công viên có tượng Bác để ngồi nghỉ hay ngắm nghía khung cảnh chung quanh. Lý do thì có nhiều nhưng nói là người dân Sài Gòn không thích loại tượng đài như vậy cũng là một cách trả lời...
12 Tháng Mười 20183:37 CH(Xem: 297)
Tối đấy trong giấc ngủ Lê Thành Hợi ú ớ khi mơ thấy một quái nhân dị dạng, hình dạng ốm tong ốm teo như loài ngạ quỷ, y đội trên đầu một cái bồn cầu khổng lồ trong đó một giọng nói xứ Nghệ vang vang: - Mồ tổ cha mi, tau chết từ đời tám hoánh nào rồi...
11 Tháng Mười 201812:39 CH(Xem: 235)
cái tôi quan tâm là tiền cò của mấy thằng xây dựng, mấy thằng doanh nghiệp nhảy vô đấu thầu ăn theo và cuối cùng là mấy miếng đất của tui gần đó thế thôi, con bà nó, chuyện khác tui hỏng có quan tâm...
09 Tháng Mười 2018
đó cũng chính là lý do vì sao mà chính Nguyễn Phú Trọng phải lên ngôi mà không phải là một người nào khác như Nguyễn Thiện Nhân hay Tòng Thị Phóng như nhiều người đã suy luận, bởi vì dù cho y có tham chính một hay nửa nhiệm kỳ thì cũng không quan trọng, cái quan trọng chính là “Hợp pháp hóa chủ trương bán nước của đảng cộng sản”, để bọn giặc có trong tay những thỏa thuận được chính người đứng đầu nhà nước Việt Nam công nhận và thừa nhận.
07 Tháng Mười 2018
Muốn viết về những cái chết hổng bình thường, của những tay theo đảng An Nam cộng từ trước giờ, thì đó phải là một cuốn sách dày đến năm ba trăm trang là ít, nói vậy có nghĩa là chuyện đầu độc nhau, hay mượn tay ugười ngoài để triệt nhau là chuyện thường của đảng. Cái chết của Trần Đại Quang là chuyện vừa giữ ghế cho Lú, vừa răn đe những kẻ hổng phò Tầu… Đó là chuyện hổng lạ!
06 Tháng Mười 2018
Còn nhiều nữa, để không làm mệt mắt bạn đọc, mỗ tôi có thể nói tóm tất cả ý kiến còn lại, là ai cũng cho đây là cơ hội tốt, thời điểm chín mùi, để gom hai cái ghế TBT và CTN làm một, và người xứng đáng không ai hơn được Lú, rồi tất cả đồng tin rằng quốc hội sẽ tán thành… Vậy ba ông bạn gọi phôn cho mỗ tôi, sau khi đọc xong bài ‘tàn đời Lú’ thắc mắc về cái nhìn của mỗ tôi là điều dễ hiểu, trong bài đó mỗ tôi cũng đã nêu hai ông LS Trần Quốc Thuận, TS Vũ Cao Phan, Blogger Trương Duy Nhất, hót cũng khá hay đánh bóng cho Lú trong vai nhất thể hóa.
04 Tháng Mười 2018
Điều ngạc nhiên là hơn 4 triệu đảng viên đảng cộng sản không ai dám lên tiếng, chúng không dám nói bởi vì bọn chúng sợ chết, sợ mất khối tài sản khổng lồ mà đảng đã ban phát; thế nhưng còn 90 triệu con người trong nước, không lẽ họ cũng không nhìn thất những bất cập, thấy hiểm họa mất nước đã cận kề khi Nguyễn Phú Trọng leo lên chiếc ghế chủ tịch nước kiêm luôn Tổng Bí Thư đảng cộng sản?
28 Tháng Chín 2018
“CNXH nói rằng không phát triển kinh tế tư nhân nhưng bây giờ thì phát triển kinh tế tư nhân. Như thế còn gì là ‘xã hội’ nữa? Thành ra CNXH mà ông Trọng nói là phải hiểu rằng, đấy là ổng muốn duy trì quyền lực của Đảng. Thế thôi! Chứ còn nói rằng CNXH mà theo những vấn đề của Marx thì không thấy nữa.”
20 Tháng Chín 2018
Cuối cùng, nếu được quyền đề cử thì tôi sẽ đề cử ứng viên cho giải Nobel Hòa Bình là Chủ Tịch Bắc Triều Tiên Kim Jong Un và nếu được quyền thì chắn chắn rằng tôi sẽ vote cho ông ta một phiếu vì những quyết định sáng suốt, hợp lòng dân của mình. Đó mới chính là một lãnh tụ dân tộc. p/s. Chủ Tịch Kim Jong Un chưa bao giờ đặt chân qua thăm các đồng chí Việt Nam dù cùng chung một chủ nghĩa!
20 Tháng Chín 2018
Facebook từ lâu được xem là công cụ hữu hiệu cho tiếng nói dân chủ, đặc biệt ở những quốc gia mà báo chí nhà nước kiểm soát tuyệt đối ngôn luận. Tuy nhiên, giá trị dân chủ mà Facebook mang lại dường như đang teo hẹp, nhường chỗ cho sự “phát triển” của khuynh hướng “chìu lòng” hoặc “kết thân” của Facebook với một số nhà nước độc tài.
14 Tháng Chín 2018
Luật pháp ban ra, như được thừa nhận, còn chưa thực thi đúng với nội hàm mà nó ấn định. Vậy thì quyền của loài chó có thực sự được xem xét dưới góc độ là những quyền được bảo đảm như nó đang và rồi sẽ được hiện thực hoá hay không? Trong khi loài chó thì không thể lên tiếng và cũng không thể tự mình khởi kiện được các nhà hoạch định chính sách.
06 Tháng Chín 2018
Song song với tuyên truyền, cũng là lần đầu tiên, đảng phải huy động một lực lượng lớn võ trang gồm Công an, Cảnh sát, Quân đội và Dân quân sẵn sàng chiến đấu để bảo vệ an ninh, bảo vệ đảng cầm quyền. Lệnh này được thi hành sau khi có lời hô hào từ nước ngoài phóng về Việt Nam kêu gọi biểu tình phản đối tổ chức kỷ niệm ngày 2/9/2018.
02 Tháng Chín 2018
Nhưng cộng sản không thèm 2 tỷ USD mà thèm sự nô lệ của 14 triệu dân miền Nam hơn. Của cải và sự phục dịch của 14 triệu dân này cao hơn gấp nhiều lần cái giá 2 tỷ USD kia. Vì vậy chúng tiếp tục thí mạng thanh niên miền Bắc, bỏ bản hiến pháp dân chủ VNCH 1967 và cả hiệp định Paris 1973 vào thùng rác để làm nên một cái ngày nhục nhã 30/4/1975.