Sùng bái lãnh tụ, hiện tượng thế kỷ tại Mỹ

27 Tháng Hai 202110:43 CH(Xem: 497)

                          Sùng bái lãnh tụ, hiện tượng thế kỷ tại Mỹ


MAGA



   Nhã Duy

Báo Tiếng Dân




Tháng 2 năm 1956, ba năm sau khi Stalin mất, tham luận của Bí Thư Nikita Khrushchev trong ngày cuối cùng đại hội đảng Liên Xô lần thứ 20 là một quả bom bất ngờ, làm sững sờ những đảng viên và một quốc gia cộng sản.

Trong bản tham luận mật có tựa “Tệ sùng bái cá nhân và những hệ lụy của nó”, Khrushchev nêu đích danh Stalin cùng tệ sùng bái cá nhân, biến lãnh đạo thành những nhân vật siêu phàm và siêu nhiên như thần thánh là điều không chấp nhận được.

Khác với sự ngưỡng mộ, yêu thích giới ca sĩ, thể thao hay những nhân vật đặc biệt, các doanh gia thành đạt, khái niệm và cụm từ “sùng bái cá nhân” (cult of personality) nghiêng về hiện tượng sùng bái lãnh tụ trong ý nghĩa chính trị được nhắc lại nhiều hơn trong xã hội hiện đại từ sau tham luận này của Khrushchev, cho dù nó đã từng hiện hữu trước kia.

Bịnh sùng bái lãnh tụ phổ biến trong các quốc gia độc tài và cộng sản khi một chiến dịch tuyên truyền và báo chí nằm trong tay nhà cầm quyền để tô vẽ, thần thánh hóa các nhân vật được tôn thờ. Nó xa lạ với các quốc gia phương Tây và càng xa lạ hơn ngay tại Mỹ, khi các lãnh tụ và chính khách chẳng được người dân mấy gì ưu ái và truyền thông không phải công cụ để chính phủ sử dụng cho mục đích tuyên truyền. Nơi công cộng không hề có ảnh lãnh tụ, ngoại trừ những bảng quảng cáo chính trị.

Mặt khác, với nhiệm kỳ có thời hạn cùng bản hiến pháp giới hạn vai trò và quyền lực của một tổng thống Hoa Kỳ, người dân Mỹ chưa bao giờ xem tổng thống là vị cứu tinh trọn đời của nước Mỹ. Bởi được đánh giá là tài ba hay thất bại, các nhiệm kỳ và chính sách tổng thống cũng mang tính giai đoạn, có thể hoàn toàn bị đảo ngược ở đời kế nhiệm như những gì người ta đã thấy.

Kể từ khi Donald Trump nắm quyền, trong bốn năm qua, điều này đã hoàn toàn thay đổi trong văn hóa Mỹ. Nó không phải là một chọn lựa cá nhân ngẫu nhiên mà có ảnh hưởng từ tính chất và chiến lược nguy hiểm của sự tôn vinh sùng bái cá nhân. Các nghiên cứu về tệ nạn này đã chỉ ra rằng, khi một cá nhân hay thể chế sử dụng kỹ thuật cùng phương tiện truyền thông đại chúng, các chiến dịch tuyên truyền, sự dối trá, tinh thần yêu nước… để tạo ra hình ảnh lý tưởng, anh hùng, thần tượng hóa lãnh tụ, thì có thể tạo ra sự sùng bái số đông.

Hiện tượng sùng bái và cuồng mê Donald Trump ra đời cũng qua những điều kể trên. Nhưng điều này dường như là sự trùng hợp vì nó đánh đúng vào chủ nghĩa dân tộc cực đoan, chủ nghĩa cá nhân vị kỷ cùng tinh thần thượng đẳng và bài ngoại của một nhóm Mỹ trắng đang cảm thấy mất mát quyền lực trước xã hội Hoa Kỳ ngày càng đa chủng tộc và đa văn hóa, hơn là nhờ vào chính con người của Trump.

Cho dù Donald Trump đánh đồng lòng trung thành và sự ủng hộ mình là sự trung thành và yêu nước, điều tương tự ở các thể chế độc tài và được người cuồng Trump tin theo nhưng Trump là một hình tượng thô nhám, chưa được gọt rửa trong văn minh và văn hóa Mỹ. Khả năng và tính cách dung tục, gian manh và ích kỷ không che đậy lại thu hút được đông đảo người ủng hộ bởi nó cho họ có được một đồng minh, lãnh tụ đúng như con người và suy nghĩ của họ.

Phải ghi nhận đây là trường hợp hiếm hoi trong lịch sử và văn hóa Mỹ, bởi như đã nói trên, người Mỹ chưa từng bị những cuộc tẩy não cưỡng ép hay tự nguyện để sùng bái cá nhân quá độ như tại các quốc gia cộng sản. Tuy nhiên những lý do nhóm Mỹ trắng ủng hộ Trump là điều dễ hiểu và từng được phân tích nhiều, chỉ có sự ủng hộ Trump trong cộng đồng Việt từ trong nước ra đến hải ngoại là điều khó giải thích hơn. Bởi người Việt tại Mỹ cũng là người di dân, là đối tượng bị kỳ thị và chưa bao giờ thuộc về nhóm da trắng thượng đẳng, ngoại trừ mang cùng chủ nghĩa vị kỷ và sự hung hăng giống họ. Còn với người Việt trong nước, chính Trump cũng có thể không biết đến hay không quan tâm, tuồng lên đồng “ăn mày chính trị” này vì nó hoàn toàn vô giá trị.

Trên thực tế, nhiều người gốc Việt tại Mỹ mê Trump sống quần tụ trong cộng đồng và bị trở ngại ngôn ngữ, xa lạ với văn hóa Mỹ thì có lẽ phần lớn chỉ loáng thoáng nghe tên hay biết sơ sài về Donald Trump trước kia. Nhiều người tự thú nhận chưa từng thực hiện bổn phận công dân của mình. Nhưng bốn năm qua, trong khi quả có một số người Việt nhẹ dạ, vô tình bị dẫn dắt bởi những nguồn tin bịa đặt, còn thì lắm kẻ bỗng nhiên trở nên cuồng tín, “bảo hoàng hơn vua”, không thua kém những kẻ quá khích trong cộng đồng bản xứ. Họ giành chính nghĩa và tinh thần yêu nước về mình. Nhưng có phải vậy?

Khi phủ nhận một nước Mỹ với nhiều đời tổng thống tiền nhiệm, khi phủ nhận hiến pháp và cơ cấu pháp luật, nền tảng dân chủ, phủ nhận các hệ thống cùng sự vận hành công quyền của nước Mỹ thì rốt cuộc lại, họ chỉ tôn sùng và cuồng mê mỗi Donald Trump, cho dù ngụy biện bằng bất cứ lý do gì đưa ra. Hay không quá lời là họ đã phản bội lại chính nước Mỹ, nơi đã từng cưu mang và giúp gia đình họ tạo dựng sự ổn định hay thành công trên xứ người trong vài chục năm qua. Đến hôm nay, không ít người cuồng Trump gốc Việt vẫn còn bám víu thuyết QAnon không tưởng, khi tin Donald Trump sẽ trở thành tổng thống vào ngày 4 tháng 3 tới.

Đại hội chính trị những người bảo thủ CPAC tại Florida vào cuối tuần này vốn quy tụ những nhân vật bảo thủ quan trọng của đảng Cộng Hòa trước kia, thì lần này được xem là nơi tập trung những kẻ trung thành với Donald Trump. Họ tìm kiếm cách đưa Trump hay gia đình ông ta quay lại chính trường Hoa Kỳ để làm một cuộc thanh trừng, trả thù trong tương lai. Cơ hội và tính khả thi là câu chuyện khác, nhưng nó cho thấy việc sùng bái Trump vẫn còn mạnh mẽ, không dễ dàng biến mất.

Phong trào bài Lenin, Stalin không phải dễ dàng, nó kéo dài qua nhiều thập niên tại Liên Xô hay nước Nga sau này. Hiện tượng Donald Trump chắc chắn sẽ còn là một đề tài phân tích sâu hơn cho những nhà lịch sử và xã hội học trong tương lai. Và nó càng cần thiết hơn với người Việt Nam nói riêng bởi đây là một điều đáng xấu hổ và cản trở bước tiến thế hệ tiếp nối trong lịch sử cộng đồng gốc Việt tại Hoa Kỳ.

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
15 Tháng Tư 202111:10 CH(Xem: 45)
... các thày cô trong mái trường XHCN dạy rằng bác là một người vỹ đại, bác cống hiến cả đời mình để 'giải phóng dân tộc', trong quá trình hoạt động cách mạng đầy kham khổ, bác phải làm đủ thứ nghề để sống, đặc biệt nhất thời kỳ bác ở Ba Ri (con viết theo văn phong của các cô các chú nhà báo Nhân Dân), dù trời tuyết rơi dầy cộp, nhưng bác vẫn sống vui, sống khỏe, mỗi buổi bác chỉ ăn có cái bánh mì, tối trời lạnh quá, bác lượm một cục gạch bỏ vào lò than hồng của tiệm bánh, sau khi nung đủ nóng, bác lấy giấy báo gói lại và đem về lót dưới giường sưởi ấm...
15 Tháng Tư 202111:09 CH(Xem: 34)
Không phải cứ quấn cờ VNCH hay cờ Mỹ vào người là bạn trở thành ái quốc đâu? Phân biệt đúng, sai để sống làm người chứ không phải nhắm mắt tin người nói nhảm là chống cộng, là yêu nước, là đấu tranh cho tự do, dân chủ... Mong rằng nói ít, các bạn hiểu nhiều để lần sau đừng đi theo những con người mất nhân cách, tư cách mà còn chọn làm tổng thống thì dân Mỹ đâu có chết vì đại dịch. Nói vậy thôi chứ ngay cả những người trẻ (thế hệ 1.5) theo Trump thì hết thuốc chữa, cũng như ai tin Trump nói Covid-19 là tin đồn (hoax) và khi chết trên giường bệnh vẫn không biết tại sao phải chết.
13 Tháng Tư 202110:48 CH(Xem: 127)
Chính vì cái mệnh lệnh “giết, giết nữa, bàn tay không phú nghỉ” mà hàng vạn sinh linh dân Việt Nam ở miền Bắc máu đổ đầu rơi hoặc trở thành những bóng ma tàn phế thất thểu suốt đời! Người ta không quên vị đại ân nhân của cả Hồ Chí Minh lẫn cái đám đồng chí cấp cao quanh ông Hồ là bà Nguyễn Thị Năm – Cát Hanh Long, đã bị xử tử oan nghiệt bởi phát súng mở đầu Chiến dịch Cải Cách Ruộng Đất ở Miền Bắc thời 1956-1958.
12 Tháng Tư 202110:57 CH(Xem: 216)
Thay mặt cho người dân Việt Nam chúng tôi có quyền hỏi: - Vì sao mà Việt Nam, cụ thể là đảng cộng sản không đáp ứng đủ nhu cầu vắc xin để tiêm chủng cho toàn dân? - Các khoản tiền thu thuế từ người dân nghèo hèn qua giá, xăng, dầu, điện, nước, viễn thông, học phí, viện phí…; trên đầu một dân tộc là bao nhiêu hàng năm, vì sao đảng không công khai con số thu chi và dùng ngân quỹ đó để mua vắc xin chủng ngừa cho toàn dân?
12 Tháng Tư 202110:56 CH(Xem: 99)
Thử nhìn lại, có ai nói láo cho bằng người cộng sản? Họ hứa hẹn dân chúng thiên đường, rốt cục họ đem lại địa ngục cho mọi người. Họ hứa hẹn đem lại “bình đẳng” cho xã hội, rốt cục họ “cào bằng” xã hội. Họ hứa hẹn bánh vẽ nhưng hàng triệu triệu người trí thức cũng tin theo và khen cái bánh rất ngon. Đến khi phong trào cộng sản thế giới sụp đổ, thì ngay ở những nước như Cuba, Bắc Hàn, Trung Quốc và VN… dân chúng vẫn sùng bái lãnh tụ, vẫn tin tưởng tuyệt đối vào tài lãnh đạo của “đảng”… “Đất nước ta chưa bao giờ xin đẹp thế này” là lời nói mới đây của ông Trọng.
12 Tháng Tư 202110:55 CH(Xem: 127)
Dù sao tân bọ chét trưởng Bộ Giáo cũng có 1 năm lê lết xứ người (mèn, 1 năm không biết có dùng tiếng Anh mua Hamberger được không nữa), tuy nhiên có lẽ tân bọ chét trưởng hỏng có nói tiếng Anh như thủ tướng nguyễn xuân F... hay chuyên viên kinh tế 'hệ rửa chén' nguyễn đức kiên cho đời luận án "Trạm Thu Giá"!.
12 Tháng Tư 202110:53 CH(Xem: 134)
Chắc chắn rằng đó là nguồn gốc của cái thuyết cộng sản, trong quần chúng, và từ quần chúng đi lên. Để huyền thoại hoá cho sự hy sinh của lãnh đạo cũng như để biện hộ cho tính chính danh của đảng, họ đã luôn luôn sử dụng sự lừa dối và phóng đại để đạt được mục đích bằng mọi giá. Nói dối và chà đạp sự thật đã là bản năng sinh tồn của người cộng sản trên thế giới, trong lịch sử nhân loại. Cho nên những tấm gương nghèo hiếu học, như trong những câu chuyện cổ tích, dân gian, của ông A hay bà B, được những ngòi bút bưng bô tha hồ phóng hoạ một cách không biết ngượng.
11 Tháng Tư 20219:58 CH(Xem: 152)
Lại thêm bảo ông Huệ từ lúc học cấp 1 đến cấp 3 chỉ có độc một cái áo, thế ông đi học không có quần à? Bêu xấu vừa thôi chứ. Ông Huệ có thể kiện tay phóng viên ấy để đòi lại cái quần được đấy. Bởi viết thế thì ông Huệ suốt quãng đời đi học ở truồng sao? Không có quần thì ai cho vào lớp nhỉ? Cái áo mặc hơn chục năm, vải tốt thật và ông Huệ mãi không lớn hay sao mà mặc từ bé đến tuổi thanh thiếu niên mà vẫn mặc vừa, hài thế! Trên thì viết nhà nghèo quá không có gạo ăn, dưới thì bảo ngay từ năm học cấp 2, ông Huệ đã xây dựng cho mình được một kệ sách hơn 100 cuốn về các tác phẩm văn học nổi tiếng trên thế giới và sách toán học…
10 Tháng Tư 202110:57 CH(Xem: 180)
Nhưng chuyện chính trường VN dưới chế độ độc tài toàn trị ai cũng hiểu, đó là “chuyện riêng” của đảng, đảng tự tính toán, dàn xếp với nhau trong nội bộ, dân đen không có quyền được biết và cũng chẳng bao giờ hiểu được tại sao. Điều mà người dân có thể thấy thì dấu hiệu đầu tiên là ông Thủ tướng mới sẽ càng sắt đá hơn, khi vừa ngồi vào ghế là đã ra tay bắt bớ ngay cả những con người hoàn toàn vô hại, chỉ làm những hoạt động dân sự, giúp đỡ tù nhân lương tâm như chị Nguyễn Thúy Hạnh hay nhà thơ hiền lành người Chăm Đồng Chuông Tử.
10 Tháng Tư 202110:56 CH(Xem: 171)
ĐcsVN là nơi “Tàng Long Ngọa Hổ”. Các lãnh đạo cs đều có học vị thạc sĩ, tiến sĩ, học hàm phó giáo sư, giáo sư, như lá rụng mùa thu nên ứng viên chức vụ TBT không hề thiếu. Song có vẻ những vị này cứ như cua trong giỏ, con này trèo ra thì bị các con khác kéo xuống. Đảng họp kín bít như bầu cử Giáo hoàng chỉ khác tổ chức đại hội lấy tiền của nhân dân. Song thông tin diễn tiến bầu bán, đấu đá - tuyệt mật quốc gia - Đảng không để dân biết.! Tối hậu tình trạng đại hội Đảng bế tắc không bầu nổi một tân TBT nên lâm vào thế hạ sách: “trâu nghỉ lấy khỉ đi cày?” song đại hội diễn tiến theo đúng quy trình, thành công rực rỡ.
15 Tháng Tư 2021
Theo quan điểm của tôi, đây là một khái niệm bị đánh tráo. Tôi đồng ý về chủ trương nhưng khi phân tích ra thì sẽ thấy những tội ác của đảng cộng sản với dân tộc, từ trong chiến tranh cho đến hòa bình, từ việc đấy các thế hệ thanh niên miền bắc vào chỗ chết để nắm lấy quyền lực cho đến việc cai trị người dân như những loại súc vật thì đảng cộng sản không có chỗ đứng trong khái niệm đó, Do đó tranh đấu để xóa bỏ đảng cộng sản hoàn toàn tại Việt Nam là điều tôi đã và đang làm.
15 Tháng Tư 2021
Không phải cứ quấn cờ VNCH hay cờ Mỹ vào người là bạn trở thành ái quốc đâu? Phân biệt đúng, sai để sống làm người chứ không phải nhắm mắt tin người nói nhảm là chống cộng, là yêu nước, là đấu tranh cho tự do, dân chủ... Mong rằng nói ít, các bạn hiểu nhiều để lần sau đừng đi theo những con người mất nhân cách, tư cách mà còn chọn làm tổng thống thì dân Mỹ đâu có chết vì đại dịch. Nói vậy thôi chứ ngay cả những người trẻ (thế hệ 1.5) theo Trump thì hết thuốc chữa, cũng như ai tin Trump nói Covid-19 là tin đồn (hoax) và khi chết trên giường bệnh vẫn không biết tại sao phải chết.
15 Tháng Tư 2021
Sự kiện qui định tuổi tác cho các vai trò chính trị có vẻ hợp lý trên mặt khoa học vì khi ở tuổi 50 thì suy nghĩ chính chắn hơn, không có những quyết định bất đồng. Nhưng LĐA biết Dịch Lý và đề nghị Sinh Mệnh Tâm Lý ắt hẳn biết rằng "khả năng và tất năng" khác nhau. Tài năng và tuổi tác không phải lúc nào cũng đi đôi (chính bản thân LĐA cũng là tài không đợi tuổi). Như vậy sự qui định tuổi có cản trở những nhân tài, thiên tài trong sự đóng góp cho quốc gia, xã hội chỉ vì tuổi trẻ? Hay tuy tuổi trẻ có tài nhưng vì vẫn chưa chính chắn trong suy nghĩ, vẫn phải chờ đợi bằng cách sinh hoạt...
15 Tháng Tư 2021
Năm 1991, hai nước Việt Nam và Trung Quốc tuyên bố bình thường hóa quan hệ. Lãnh đạo Trung Quốc đưa ra “16 chữ vàng” xác định đường hướng phát triển quan hệ hai nước trong thế kỷ mới là “Sơn thủy tương liên, lý tưởng tương thông, văn hóa tương đồng, vận mệnh tương quan”. Nghĩa là sông núi gắn liền, cùng chung lý tưởng, hòa nhập văn hóa, có chung định mệnh, được diễn dịch là “Láng giềng hữu nghị, hợp tác toàn diện, ổn định lâu dài, hướng tới tương lai.” Bên cạnh đó là khẩu hiệu “4 tốt” gồm “Láng giềng tốt, bạn bè tốt, đồng chí tốt, đối tác tốt”.
14 Tháng Tư 2021
Hiện nay các trường đại học Việt Nam không có tự do học thuật. Được biết, tự do học thuật là quyền tự do tư tưởng và tự do ngôn luận trong lĩnh vực học thuật. Trong khi đó, ĐCS Việt Nam lại cấm quyền tự do tư tưởng và tự do ngôn luận ở tất cả mọi lĩnh vực thì lấy đâu Việt Nam có tự do học thuật Mà không có tự do học thuật thì làm gì đổi mới được chương trình đào tạo theo hướng tiến bộ? Như vậy khi trường có chủ trương tăng học phí mà không có tựi do học thuật thì chất lượng chương trình đào tạo khó mà tốt lên được. Không có chương trình tốt mà tăng học phí thì khác nào...
14 Tháng Tư 2021
Có một cái gì rất dễ đổ vỡ trong các mối quan hệ Việt. Người ta hoặc gắng gượng, hoặc màu mè, hoặc chịu đựng, hoặc miễn cưỡng… để “che mắt thiên hạ”. Người Việt rất sợ bị “cười” nên họ sẵn sàng “đóng cử bảo nhau”, “tốt đẹp khoe ra xấu xa đậy lại”. Cả khen và chê đều không mấy khi thật lòng mà thường cốt để làm đẹp lòng nhau. Khen thì khen hết lời, lúc chê thì thành mạt sát hủy nhục. Những sự nối kết giữa người với người rất mong manh, nhưng kỳ lạ thay dù “cơm không lành, canh chẳng ngọt” nhưng người ta lại có thể sống suốt đời cùng nhau; chê nhưng không bỏ, khinh...
12 Tháng Tư 2021
Chính trị là một cuộc chơi được ăn cả ngã về không. Nếu một lãnh đạo CS mà tập hợp được một lực lượng ủng hộ để âm thầm lên nắm quyền và thực hiện hành động đả đảo ĐCS từ bên trong thì người đó sẽ là anh hùng lưu danh sử sách ngàn năm. Nếu nói ông Hồ Chí Minh là nhân vật lớn nhất của lịch sử Việt Nam trong thế kỷ 20 với vai trò là bạo chúa ngàn năm hiếm gặp, thì ngược lại, ai đả đảo được ĐCS người đó sẽ được vinh anh như vĩ nhân cứu nguy cho dân tộc và được lịch sử ngàn đời sau ghi nhận. Chính người đó sẽ vượt trên ông Hồ Chí Minh về vai trò lịch sử.
12 Tháng Tư 2021
Chắc chắn rằng đó là nguồn gốc của cái thuyết cộng sản, trong quần chúng, và từ quần chúng đi lên. Để huyền thoại hoá cho sự hy sinh của lãnh đạo cũng như để biện hộ cho tính chính danh của đảng, họ đã luôn luôn sử dụng sự lừa dối và phóng đại để đạt được mục đích bằng mọi giá. Nói dối và chà đạp sự thật đã là bản năng sinh tồn của người cộng sản trên thế giới, trong lịch sử nhân loại. Cho nên những tấm gương nghèo hiếu học, như trong những câu chuyện cổ tích, dân gian, của ông A hay bà B, được những ngòi bút bưng bô tha hồ phóng hoạ một cách không biết ngượng.
11 Tháng Tư 2021
Vâng! Vẫn là “trồng người”. Không biết ông Nguyễn Kim Sơn có thấy rằng, bài dạy “trồng người” của Hồ Chí Minh đã đẩy nền giáo dục Việt Nam đến với sự mục nát như hôm nay không? Có nguồn tin cho rằng, ông Nguyễn Kim Sơn cho con đi du học Mỹ. Không biết lời đồn này có đúng hay không, tuy nhiên nếu đúng thì cũng không có gì ngạc nhiên cả. Bởi vì hầu hết quan chức CS đều làm như thế thì ông Sơn cũng đâu dại gì “trồng người” cho con cái mình bằng mảnh đất giáo dục độc hại ở xứ CHXHCNVN này?
11 Tháng Tư 2021
Nguyên nhân bệnh tự ti-tự cao ngoài bẩm sinh ra, phần lớn xuất phát từ một tuổi thơ dữ dội, nhiều bạo lực, có nhiều xung khích, căng thẳng, không quân bình, cơ hàn hoặc giàu có quá độ, dư thừa hay thiếu thốn về vật chất lẫn tinh thần. Tuyên giáo cộng sản Việt Nam thấu hiểu bệnh lý này hơn bất kỳ nhà tâm lý nào hết. Họ tận tâm khai thác, cào ra đâu đó những nghèo khó viễn vông trong tuổi thơ, rồi thêu dệt thành một huyền thoại ‘Từ Bần Hàn Đến Vĩ Nhân’, khoác vào những người đã và đang chuẩn bị leo lên chiếc ghế quyền lực...