Từ Venezuela đến Việt Nam: Sự chuẩn bị nào cho dân chủ?

30 Tháng Giêng 201912:37 CH(Xem: 2976)

Từ Venezuela đến Việt Nam:
Sự chuẩn bị nào cho dân chủ?

People-Power-Democracy-CD




Nguyễn Trang Nhung

     RFA Blog




Những ngày gần đây, tin tức về cuộc khủng hoảng chính trị tại Venezuela thu hút sự quan tâm của thế giới. Theo dõi tình hình quốc gia Nam Mỹ này, một bộ phận người Việt Nam không khỏi háo hức và hi vọng vào sự chuyển đổi chế độ chính trị từ độc tài sang dân chủ tại đất nước mình trong tương lai không xa.

Hi vọng ấy có lẽ xuất phát từ một điều giản đơn rằng chế độ độc tài nào rồi cũng sụp đổ. Có lẽ điều giản đơn này đúng. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là thời điểm sụp đổ của một chế độ độc tài, và điều quan trọng hơn nữa là sự chuẩn bị của cả xã hội cho sự chuyển đổi đó.

Trong giới bất đồng chính kiến Việt Nam tồn tại đồn đoán về thời điểm sụp đổ của chế độ độc tài. Quãng những năm 2006 – 2008, đồn đoán ấy là về năm 2014. Gần đây hơn, đồn đoán ấy là về tương lai gần, nhất là trong bối cảnh chiến tranh thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc.

Dường như hi vọng và đồn đoán ấy đều xuất phát từ… ước muốn, một ước muốn thiếu thực tế và thừa mơ mộng. 

Năm 2014 đã qua đi và chế độ chính trị Việt Nam vẫn vậy. Tương lai gần, chẳng hạn 10 năm nữa (nếu 10 năm nữa chưa đủ gần thì 5 năm nữa) sắp đến và người ta sẽ sớm có câu trả lời. Song điều quan trọng hơn nữa, như trên đã nêu, là sự chuẩn bị của cả xã hội cho sự chuyển đổi chế độ chính trị từ độc tài sang dân chủ.

Nhìn Venezuela, có thể thấy quốc gia này có sẵn một số tiền đề cho dân chủ. Đó là sự tồn tại (hợp pháp) của nhiều đảng phái khác nhau. Đó là các cơ chế bầu cử, bao gồm phổ thông đầu phiếu để người dân lựa chọn nguyên thủ quốc gia, mà ở đây là tổng thống. Đó là thói quen thực hành các quyền con người, quyền công dân, mà điển hình là quyền biểu tình qua cuộc xuống đường với quy mô hàng trăm ngàn người để ủng hộ Juan Guaido như tổng thống lâm thời, v.v. 

Những tiền đề đó là những tiền đề mà Việt Nam chưa có, và nếu không được chuẩn bị một cách thỏa đáng, sự chuyển đối chế độ chính trị tại Việt Nam trong tương lai có khả năng cao sẽ dẫn đến một chế độ độc tài khác hoặc một chế độ dân chủ nửa vời mà thôi.

Để có được những tiền đề đó, những người đấu tranh cho dân chủ cần xây dựng một lực lượng đối lập đủ mạnh để có thể đòi hỏi chính quyền thực hiện các cải cách chính trị. Hẳn nhiên, lực lượng này phải được dẫn dắt bởi một bộ phận có đủ tài năng lẫn phẩm chất cần thiết và được hậu thuẫn bởi một bộ phận dân chúng tối thiểu (có lẽ chừng 30%). Cùng với đó, họ cần bồi đắp một nền tảng nhận thức và ý thức nhất định về dân chủ cho một bộ phận dân chúng tối thiểu (có lẽ cũng chừng 30%). 

Xây dựng một lực lượng đối lập đủ mạnh là rất khó, nhất là khi những người đấu tranh cho dân chủ hầu như không có một chiến lược hay một con đường rõ ràng nào cho chính họ cũng như cho dân chúng đi theo. Họ thiếu một hệ thống tư tưởng hay triết lý để làm kim chỉ nam cho những suy nghĩ và hành động của mình. Họ cũng thiếu sự quan tâm cần thiết tới việc phát triển bản thân và hội nhóm để trở nên đủ tâm lẫn tầm cho mục tiêu dân chủ mà họ theo đuổi.

Khó hơn cả việc trên là bồi đắp một nền tảng nhận thức và ý thức về dân chủ cho dân chúng. Dân chủ không đơn thuần là một thể chế mà còn là một giá trị. Theo nghĩa thứ hai, dân chủ đòi hỏi người dân cần có một số phẩm chất thiết yếu để làm chủ quốc gia, như chấp nhận sự đa dạng và khác biệt, tôn trọng quyền của thiểu số, có trật tự và kỷ luật, quan tâm tới cộng đồng, giải quyết tranh chấp một cách hòa bình, v.v. Đây là những phẩm chất mà người Việt Nam rất thiếu.

Nếu yếu tố thứ nhất – lực lượng đối lập đủ mạnh – là sự chuẩn bị cho dân chủ về mặt thể chế, thì yếu tố thứ hai – nền tảng nhận thức và ý thức nhất định về dân chủ – là sự chuẩn bị cho dân chủ về mặt giá trị, và chỉ khi có cả hai yếu tố, thì một nền dân chủ mới thực sự bền vững.

Chừng nào hai yếu tố trên đây chưa xuất hiện, khó có thể hi vọng vào một Việt Nam dân chủ trong tương lai gần. Và vì vậy, thay vì hi vọng thiếu thực tế vào một Việt Nam dân chủ trong tương lai gần, cần chuẩn bị cho một Việt Nam dân chủ trong tương lai có thể rất xa, và tương lai đó sẽ càng bớt xa khi sự chuẩn bị càng kỹ lưỡng.

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
20 Tháng Chín 20195:06 CH(Xem: 54)
Đã 2 tháng nay tôi vẫn nghĩ vậy, nay tôi muốn đưa ra cách lý giải này để cho mọi người nghiệm lại nó có hợp lý hay không. Để đánh giá đúng bản chất của CS thì vẫn phải theo lời của Tổng thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu thôi, “đừng nghe những gì Cộng Sản nói, hãy nhìn những gì Cộng Sản làm". Dựa vào đó thì mới hiểu đúng về CS. Trong vấn đề này, chỉ cần chỉnh lại ý nghĩa chuyến đi của bà ngân thì liền có một bức tranh hiện ra. Bức tranh ấy nó đã mô tả rằng, chính quyền Hà Nội đích thị là một đại lý của ĐCS Trung Quốc tại Hà Nội. Tất cả chỉ là việc tung hứng giữa thằng chủ và thằng làm thuê một cách nhịp nhàng để qua mặt nhân dân...
17 Tháng Chín 20195:34 CH(Xem: 161)
họ mong muốn có được những giá trị Mỹ, có tự do, dân chủ, nhân quyền như người dân của các quốc gia tiên tiến nhưng họ lại không muốn đứng lên bằng chính đôi chân của mình, họ muốn có một quốc gia hùng mạnh khác giúp mình có được điều đó, họ muốn có ai đó dọn cỗ sẵn cho mình ăn, vô công nhưng thụ lộc, đó là tâm lý của đa phần người dân hôm nay, ngay cả trong lĩnh vực tranh đấu cũng thế, người dân bàng quan thụ động ngồi nhìn, thậm chí chê bai dè bĩu, thế nhưng nếu cách mạng có xảy ra và thành công thì họ là những người mau mắn nhất dành lấy cho mình những quyền lợi trước nhất, thế thì người Mỹ, nước Mỹ có...
16 Tháng Chín 201910:43 CH(Xem: 116)
Bây giờ Tổ quốc lâm nguy. Dân chúng đỏ mắt chờ trông Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch nước kiêm Bí thư Quân ủy T.Ư kiêm Ủy viên Thường vụ Đảng ủy Công an T.Ư lên tiếng bảo vệ đất nước nhưng càng chờ càng không thấy. Tần số xuất hiện trước công chúng của ông tăng lên, nhưng chỉ để chỉ đạo “chống diễn biến hòa bình...” – nôm na cũng chỉ là để săn bắt đánh đập những người yêu nước dám bày tỏ chính kiến một cách ôn hòa. Liên tục những bản án nặng nề, tàn nhẫn, đầy bất công như đòn thù giáng xuống những Blogger vô tội và dân oan.
15 Tháng Chín 201912:59 SA(Xem: 250)
Thành thật mà nói đảng Ba Đình đã thành công, tạo môi trường cho thanh niên xã nghĩa hôm nay sống bẩn, cho nên đừng đem so với người dân Hongkong chỉ mang nhục… Xin được cập nhật giùm cho cây viết thân hữu (Mai Tú Ân), là nay lại thêm một người Hongkong nữa tìm đến cái chết, nâng con số lên 9 người, và cũng như MTÂ viết, họ khỏe mạnh không một ai bệnh nan y sắp chết, hay nghiện ma túy, bia bọt, đời sống họ cao hơn dân xã nghĩa rất xa, nhưng họ hy sinh là để kêu gọi người Hongkong ‘cố lên’. Thật đáng ngưỡng mộ!
13 Tháng Chín 201910:58 CH(Xem: 184)
Không ai tưởng tượng nổi là Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch nước, Chủ tịch QH, Thủ tướng, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an... – những người phải có trách nhiệm lên tiếng và hành động đầu tiên để bảo vệ đất nước, lại đã làm như không hề biết đến những hành vi xâm lược và phá hoại của TQ. Phản ứng yếu ớt qua miệng của người phát ngôn Bộ ngoại giao đưa ra một cách mờ nhạt, ít ỏi và miễn cưỡng, thường là do nhà báo quốc tế chất vấn, đương nhiên rất ít tác dụng khi những người đứng đầu không ra tuyên bố.
12 Tháng Chín 201911:30 CH(Xem: 189)
Trở lại cái Tết Trung Thu, Tết Thiếu Nhi của người Việt thì có thể nói họ ăn theo thói quen, ông bà mình truyền lại cứ thế mà làm, họ ăn một cái bánh trong vô thức, trong bộ não của những con cừu bị bịt mắt cứ đi theo lối mòn quen thuộc, cứ ăn Tết Ta, Tết Tây, theo những ngày tháng đã được lập trình mà không thấy cái bản sắc riêng của dân tộc mình là một sự sao chép, mà khốn nạn thay nó lại sao chép từ một bọn Tàu Phù, bọn Tàu Hủ Thúi đi đến đâu ồn ào đến đấy, bọn tham tàn mất dạy đang ngày đêm lăm le chiếm đất nước ta, đày ải dân Việt vào cái vòng nô lệ vĩnh viễn khi trở thành một tỉnh lẻ của bọn chúng.
10 Tháng Chín 20191:08 CH(Xem: 220)
...chính đảng đã bán từng vùng đất, vùng biển, vùng Tây Nguyên nước ta cho giặc Tàu và giờ đây trước sự phẩn uất của người dân đảng tính chơi bài xù qua kịch bản đánh lừa chú Sam, còn bị lừa hay không là một điều mà không ai có thể biết trước nhưng xác xuất có lẽ cũng gần bằng không, duy chỉ có một điều mà có thể xảy ra, có thể hiện thực, có thể trong cái không thể là chính người dân Việt Nam tự đứng lên thay đổi thể chế chính trị đất nước mình, giành lại quyền tự quyết cho dân tộc, thay đổi từ một quốc gia độc tài đảng trị thành một quốc gia dân chủ văn minh, mục đích đó, giá trị đó sẽ không có quốc gia nào...
09 Tháng Chín 201912:56 CH(Xem: 346)
Nghĩa là sao? Nghĩa là Hà Nội mời các công ty dầu khí từ các cường quốc như Anh, Tây Ban Nha, Mỹ, Nga đến để án ngữ tại vị trí tranh chấp, và ĐcsVN nghĩ rằng, với những tấm khiêng như BP, Repsol, ExxonMobil thì Trung Cộng sẽ ngại đụng tới- một kế sách khá ma lanh. Thế nhưng Hà Nội đã lầm, dù cho có tấm khiêng made in USA nhưng Trung Cộng giật văng hết mà không hề ngán ngại. Những BP, Repsol, ExxonMobil lần lượt đều rút chạy làm ĐcsVN phải vơ vét tiền dân đền bù cho những công ty này vì đã phá vỡ hợp đồng. Một nước cờ sai của ĐCS đã dẫn đến tiền mất tật mang cho đất nước.
07 Tháng Chín 201911:38 CH(Xem: 176)
Có thể nói, để xảy ra tình cảnh như hôm nay, là bởi sự kiêu ngạo và ỉ lại vào công cụ bạo lực quá nhiều. Chính quyền Trung Quốc vẫn chưa có giải pháp khả dĩ cho Hồng Kông. Lý thuyết “bạo lực cách mạng” nó đã bị kết liễu ở Đông Âu cách đây 30 năm rồi, thì nay cho thấy, nó cũng sắp hết thời ở những quốc gia độc tài Cộng Sản còn lại. “Chuyên chính Vô sản” hay “Bạo lực Cách mạng” gì đấy thì nó phải chết, đó là điều tất yếu không ai có thể thay đổi được.
04 Tháng Chín 201911:29 CH(Xem: 214)
Bên ngoài đảng để ngoại bang gặm nhấm chủ quyền một cách tự do, bên trong đảng buông cho người của mình cướp bóc tài sản nhân dân và phá nát tài nguyên quốc gia, thì kết quả là đất nước này sẽ ngày càng tan hoang thôi. Và đây là thực trạng mà đất nước và nhân dân Việt Nam đã, đang, và sẽ phải gánh cho đến khi nào lật được CS. Nếu nhân dân Việt Nam không chịu cất lên tiếng nói và không biết hành động vì quyền lợi của mình như dân Hồng Kông đang làm, thì có thể nói đất nước Việt Nam không thể cứu được.
20 Tháng Chín 2019
Đã 2 tháng nay tôi vẫn nghĩ vậy, nay tôi muốn đưa ra cách lý giải này để cho mọi người nghiệm lại nó có hợp lý hay không. Để đánh giá đúng bản chất của CS thì vẫn phải theo lời của Tổng thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu thôi, “đừng nghe những gì Cộng Sản nói, hãy nhìn những gì Cộng Sản làm". Dựa vào đó thì mới hiểu đúng về CS. Trong vấn đề này, chỉ cần chỉnh lại ý nghĩa chuyến đi của bà ngân thì liền có một bức tranh hiện ra. Bức tranh ấy nó đã mô tả rằng, chính quyền Hà Nội đích thị là một đại lý của ĐCS Trung Quốc tại Hà Nội. Tất cả chỉ là việc tung hứng giữa thằng chủ và thằng làm thuê một cách nhịp nhàng để qua mặt nhân dân...
17 Tháng Chín 2019
họ mong muốn có được những giá trị Mỹ, có tự do, dân chủ, nhân quyền như người dân của các quốc gia tiên tiến nhưng họ lại không muốn đứng lên bằng chính đôi chân của mình, họ muốn có một quốc gia hùng mạnh khác giúp mình có được điều đó, họ muốn có ai đó dọn cỗ sẵn cho mình ăn, vô công nhưng thụ lộc, đó là tâm lý của đa phần người dân hôm nay, ngay cả trong lĩnh vực tranh đấu cũng thế, người dân bàng quan thụ động ngồi nhìn, thậm chí chê bai dè bĩu, thế nhưng nếu cách mạng có xảy ra và thành công thì họ là những người mau mắn nhất dành lấy cho mình những quyền lợi trước nhất, thế thì người Mỹ, nước Mỹ có...
16 Tháng Chín 2019
Bây giờ Tổ quốc lâm nguy. Dân chúng đỏ mắt chờ trông Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch nước kiêm Bí thư Quân ủy T.Ư kiêm Ủy viên Thường vụ Đảng ủy Công an T.Ư lên tiếng bảo vệ đất nước nhưng càng chờ càng không thấy. Tần số xuất hiện trước công chúng của ông tăng lên, nhưng chỉ để chỉ đạo “chống diễn biến hòa bình...” – nôm na cũng chỉ là để săn bắt đánh đập những người yêu nước dám bày tỏ chính kiến một cách ôn hòa. Liên tục những bản án nặng nề, tàn nhẫn, đầy bất công như đòn thù giáng xuống những Blogger vô tội và dân oan.
15 Tháng Chín 2019
Thành thật mà nói đảng Ba Đình đã thành công, tạo môi trường cho thanh niên xã nghĩa hôm nay sống bẩn, cho nên đừng đem so với người dân Hongkong chỉ mang nhục… Xin được cập nhật giùm cho cây viết thân hữu (Mai Tú Ân), là nay lại thêm một người Hongkong nữa tìm đến cái chết, nâng con số lên 9 người, và cũng như MTÂ viết, họ khỏe mạnh không một ai bệnh nan y sắp chết, hay nghiện ma túy, bia bọt, đời sống họ cao hơn dân xã nghĩa rất xa, nhưng họ hy sinh là để kêu gọi người Hongkong ‘cố lên’. Thật đáng ngưỡng mộ!
13 Tháng Chín 2019
Không ai tưởng tượng nổi là Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch nước, Chủ tịch QH, Thủ tướng, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an... – những người phải có trách nhiệm lên tiếng và hành động đầu tiên để bảo vệ đất nước, lại đã làm như không hề biết đến những hành vi xâm lược và phá hoại của TQ. Phản ứng yếu ớt qua miệng của người phát ngôn Bộ ngoại giao đưa ra một cách mờ nhạt, ít ỏi và miễn cưỡng, thường là do nhà báo quốc tế chất vấn, đương nhiên rất ít tác dụng khi những người đứng đầu không ra tuyên bố.
12 Tháng Chín 2019
Trở lại cái Tết Trung Thu, Tết Thiếu Nhi của người Việt thì có thể nói họ ăn theo thói quen, ông bà mình truyền lại cứ thế mà làm, họ ăn một cái bánh trong vô thức, trong bộ não của những con cừu bị bịt mắt cứ đi theo lối mòn quen thuộc, cứ ăn Tết Ta, Tết Tây, theo những ngày tháng đã được lập trình mà không thấy cái bản sắc riêng của dân tộc mình là một sự sao chép, mà khốn nạn thay nó lại sao chép từ một bọn Tàu Phù, bọn Tàu Hủ Thúi đi đến đâu ồn ào đến đấy, bọn tham tàn mất dạy đang ngày đêm lăm le chiếm đất nước ta, đày ải dân Việt vào cái vòng nô lệ vĩnh viễn khi trở thành một tỉnh lẻ của bọn chúng.
10 Tháng Chín 2019
...chính đảng đã bán từng vùng đất, vùng biển, vùng Tây Nguyên nước ta cho giặc Tàu và giờ đây trước sự phẩn uất của người dân đảng tính chơi bài xù qua kịch bản đánh lừa chú Sam, còn bị lừa hay không là một điều mà không ai có thể biết trước nhưng xác xuất có lẽ cũng gần bằng không, duy chỉ có một điều mà có thể xảy ra, có thể hiện thực, có thể trong cái không thể là chính người dân Việt Nam tự đứng lên thay đổi thể chế chính trị đất nước mình, giành lại quyền tự quyết cho dân tộc, thay đổi từ một quốc gia độc tài đảng trị thành một quốc gia dân chủ văn minh, mục đích đó, giá trị đó sẽ không có quốc gia nào...
09 Tháng Chín 2019
Nghĩa là sao? Nghĩa là Hà Nội mời các công ty dầu khí từ các cường quốc như Anh, Tây Ban Nha, Mỹ, Nga đến để án ngữ tại vị trí tranh chấp, và ĐcsVN nghĩ rằng, với những tấm khiêng như BP, Repsol, ExxonMobil thì Trung Cộng sẽ ngại đụng tới- một kế sách khá ma lanh. Thế nhưng Hà Nội đã lầm, dù cho có tấm khiêng made in USA nhưng Trung Cộng giật văng hết mà không hề ngán ngại. Những BP, Repsol, ExxonMobil lần lượt đều rút chạy làm ĐcsVN phải vơ vét tiền dân đền bù cho những công ty này vì đã phá vỡ hợp đồng. Một nước cờ sai của ĐCS đã dẫn đến tiền mất tật mang cho đất nước.
07 Tháng Chín 2019
Có thể nói, để xảy ra tình cảnh như hôm nay, là bởi sự kiêu ngạo và ỉ lại vào công cụ bạo lực quá nhiều. Chính quyền Trung Quốc vẫn chưa có giải pháp khả dĩ cho Hồng Kông. Lý thuyết “bạo lực cách mạng” nó đã bị kết liễu ở Đông Âu cách đây 30 năm rồi, thì nay cho thấy, nó cũng sắp hết thời ở những quốc gia độc tài Cộng Sản còn lại. “Chuyên chính Vô sản” hay “Bạo lực Cách mạng” gì đấy thì nó phải chết, đó là điều tất yếu không ai có thể thay đổi được.
04 Tháng Chín 2019
Bên ngoài đảng để ngoại bang gặm nhấm chủ quyền một cách tự do, bên trong đảng buông cho người của mình cướp bóc tài sản nhân dân và phá nát tài nguyên quốc gia, thì kết quả là đất nước này sẽ ngày càng tan hoang thôi. Và đây là thực trạng mà đất nước và nhân dân Việt Nam đã, đang, và sẽ phải gánh cho đến khi nào lật được CS. Nếu nhân dân Việt Nam không chịu cất lên tiếng nói và không biết hành động vì quyền lợi của mình như dân Hồng Kông đang làm, thì có thể nói đất nước Việt Nam không thể cứu được.