Từ Venezuela đến Việt Nam: Sự chuẩn bị nào cho dân chủ?

30 Tháng Giêng 201912:37 CH(Xem: 3246)

Từ Venezuela đến Việt Nam:
Sự chuẩn bị nào cho dân chủ?

People-Power-Democracy-CD




Nguyễn Trang Nhung

     RFA Blog




Những ngày gần đây, tin tức về cuộc khủng hoảng chính trị tại Venezuela thu hút sự quan tâm của thế giới. Theo dõi tình hình quốc gia Nam Mỹ này, một bộ phận người Việt Nam không khỏi háo hức và hi vọng vào sự chuyển đổi chế độ chính trị từ độc tài sang dân chủ tại đất nước mình trong tương lai không xa.

Hi vọng ấy có lẽ xuất phát từ một điều giản đơn rằng chế độ độc tài nào rồi cũng sụp đổ. Có lẽ điều giản đơn này đúng. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là thời điểm sụp đổ của một chế độ độc tài, và điều quan trọng hơn nữa là sự chuẩn bị của cả xã hội cho sự chuyển đổi đó.

Trong giới bất đồng chính kiến Việt Nam tồn tại đồn đoán về thời điểm sụp đổ của chế độ độc tài. Quãng những năm 2006 – 2008, đồn đoán ấy là về năm 2014. Gần đây hơn, đồn đoán ấy là về tương lai gần, nhất là trong bối cảnh chiến tranh thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc.

Dường như hi vọng và đồn đoán ấy đều xuất phát từ… ước muốn, một ước muốn thiếu thực tế và thừa mơ mộng. 

Năm 2014 đã qua đi và chế độ chính trị Việt Nam vẫn vậy. Tương lai gần, chẳng hạn 10 năm nữa (nếu 10 năm nữa chưa đủ gần thì 5 năm nữa) sắp đến và người ta sẽ sớm có câu trả lời. Song điều quan trọng hơn nữa, như trên đã nêu, là sự chuẩn bị của cả xã hội cho sự chuyển đổi chế độ chính trị từ độc tài sang dân chủ.

Nhìn Venezuela, có thể thấy quốc gia này có sẵn một số tiền đề cho dân chủ. Đó là sự tồn tại (hợp pháp) của nhiều đảng phái khác nhau. Đó là các cơ chế bầu cử, bao gồm phổ thông đầu phiếu để người dân lựa chọn nguyên thủ quốc gia, mà ở đây là tổng thống. Đó là thói quen thực hành các quyền con người, quyền công dân, mà điển hình là quyền biểu tình qua cuộc xuống đường với quy mô hàng trăm ngàn người để ủng hộ Juan Guaido như tổng thống lâm thời, v.v. 

Những tiền đề đó là những tiền đề mà Việt Nam chưa có, và nếu không được chuẩn bị một cách thỏa đáng, sự chuyển đối chế độ chính trị tại Việt Nam trong tương lai có khả năng cao sẽ dẫn đến một chế độ độc tài khác hoặc một chế độ dân chủ nửa vời mà thôi.

Để có được những tiền đề đó, những người đấu tranh cho dân chủ cần xây dựng một lực lượng đối lập đủ mạnh để có thể đòi hỏi chính quyền thực hiện các cải cách chính trị. Hẳn nhiên, lực lượng này phải được dẫn dắt bởi một bộ phận có đủ tài năng lẫn phẩm chất cần thiết và được hậu thuẫn bởi một bộ phận dân chúng tối thiểu (có lẽ chừng 30%). Cùng với đó, họ cần bồi đắp một nền tảng nhận thức và ý thức nhất định về dân chủ cho một bộ phận dân chúng tối thiểu (có lẽ cũng chừng 30%). 

Xây dựng một lực lượng đối lập đủ mạnh là rất khó, nhất là khi những người đấu tranh cho dân chủ hầu như không có một chiến lược hay một con đường rõ ràng nào cho chính họ cũng như cho dân chúng đi theo. Họ thiếu một hệ thống tư tưởng hay triết lý để làm kim chỉ nam cho những suy nghĩ và hành động của mình. Họ cũng thiếu sự quan tâm cần thiết tới việc phát triển bản thân và hội nhóm để trở nên đủ tâm lẫn tầm cho mục tiêu dân chủ mà họ theo đuổi.

Khó hơn cả việc trên là bồi đắp một nền tảng nhận thức và ý thức về dân chủ cho dân chúng. Dân chủ không đơn thuần là một thể chế mà còn là một giá trị. Theo nghĩa thứ hai, dân chủ đòi hỏi người dân cần có một số phẩm chất thiết yếu để làm chủ quốc gia, như chấp nhận sự đa dạng và khác biệt, tôn trọng quyền của thiểu số, có trật tự và kỷ luật, quan tâm tới cộng đồng, giải quyết tranh chấp một cách hòa bình, v.v. Đây là những phẩm chất mà người Việt Nam rất thiếu.

Nếu yếu tố thứ nhất – lực lượng đối lập đủ mạnh – là sự chuẩn bị cho dân chủ về mặt thể chế, thì yếu tố thứ hai – nền tảng nhận thức và ý thức nhất định về dân chủ – là sự chuẩn bị cho dân chủ về mặt giá trị, và chỉ khi có cả hai yếu tố, thì một nền dân chủ mới thực sự bền vững.

Chừng nào hai yếu tố trên đây chưa xuất hiện, khó có thể hi vọng vào một Việt Nam dân chủ trong tương lai gần. Và vì vậy, thay vì hi vọng thiếu thực tế vào một Việt Nam dân chủ trong tương lai gần, cần chuẩn bị cho một Việt Nam dân chủ trong tương lai có thể rất xa, và tương lai đó sẽ càng bớt xa khi sự chuẩn bị càng kỹ lưỡng.

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
14 Tháng Hai 202012:51 SA(Xem: 218)
Tất cả các học thuyết đều có hai mặt: mặt tiêu cực và mặt tích cực. Việc áp dụng các mặt tích cực cùng lúc của các học thuyết sẽ giúp xã hội đa dạng, đa chiều về tư tưởng. Cùng lúc sự nắm quyền luân phiên giữa 2 hay nhiều đảng sẽ áp dụng luân phiên các học thuyết chính trị khiến cho mọi thành phần, mọi tầng lớp giàu nghèo, trí thức hay bình dân đều được hưởng lợi. Từ đó không một giai cấp nào được hưởng đặc quyền tạo ra sự bất bình đẳng . Một học thuyết chỉ sai khi là công cụ , là linh hồn của một đảng chính trị nắm quyền, điều đó sẽ dẫn đến sự cực đoan trong tư tưởng...
14 Tháng Hai 202012:38 SA(Xem: 218)
Tức là khi EVFTA đang có hiệu lực, các loại hàng hóa của Việt Nam đang được xuất khẩu vào các nước EU được miễn thuế. Nhưng nếu phía nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam có những vi phạm nhân quyền nghiêm trọng thì cơ quan hành pháp EU và cả Nghị viện EU có quyền cho dừng hiệu lực của Hiệp định. Việc tạm dừng hiệu lực thi hành của EVFTA sẽ làm cho các công ty sản xuất hàng hóa xuất khẩu vào EU phải ngưng hoạt động, hàng triệu công nhân thất nghiệp. Điều này sẽ làm cho giới công nhân, người lao động tức giận và chế độ cộng sản sẽ nguy khốn. Bởi lúc đó các tổ chức công đoàn độc lập đã được thành lập và...
12 Tháng Hai 20209:23 CH(Xem: 303)
Điểm thứ nhất tôi muốn nói cho các bạn rằng các bạn là những con người, thượng đế cho bạn bộ não để suy nghĩ, để phán đoán hay dự đoán, để quyết định những việc đúng đắn cần phải làm, đó chính là quyền Tư Do Tư Duy của các bạn tuy nhiên đã bị đảng csVN ma giáo đánh cắp và thay vào đó là những luận điệu tuyên truyền một chiều của ban Chuyên Giáo với hàng trăm đài phát thanh, truyền hình và báo chí trong nước nhằm đánh bóng tô hồng chế độ và đảng luôn đúng còn những ai đi ngược lại với suy nghĩ đó đều là bọn phản động…
11 Tháng Hai 20208:59 CH(Xem: 343)
Mọi hiến pháp dân chủ còn phân chia quyền lực giữa chính quyền công dân thông qua bầu cử. Trong một nước dân chủ, quyền lực thuộc về nhân dân. Chính quyền có bổn phận phục vụ người dân, chứ người dân không phải phục tùng chính phủ. Nhưng người dân không thể cáng đáng hết công việc hàng ngày của chính quyền vì còn phải lo cho cuộc sống riêng của họ. Vì vậy, hiến pháp cho chính quyền quyền thay mặt người dân để giải quyết công việc trong những lĩnh vực phù hợp, với tư cách là công bộc của nhân dân. Tuy vậy, nhân dân vẫn nắm quyền giám sát tối thượng. Nếu nhân dân không hài lòng với cách làm việc...
10 Tháng Hai 20208:58 CH(Xem: 446)
Khi thay đổi thể chế chính trị rồi thì quan chức sẽ không phát biểu ngu nữa, anh công an không đóng kịch mị dân nữa và cũng không ăn hối lộ để dân nghe anh công an chết là mừng nữa, anh nhà báo cũng không nói láo nữa, bọn dư luận viên cũng sẽ tự dưng lặn mất tăm...Như vậy cái gốc nằm ở đâu? Chính là để cho chế độ độc đảng cai trị. Từ đây nảy sinh hàng ngàn, hàng vạn thứ chuyện mà có thể moi ra nói từ năm này tháng nọ cũng không hết.
09 Tháng Hai 20209:34 CH(Xem: 791)
Chúng ta đã từng nhìn thấy Dương Khiết Trì công du đến Việt Nam và kêu gọi đảng csVN bằng những đứa con hoang đàng hãy quay về nhà của mình, hắn nói như thế bởi vì đảng csVN, Lào, và CPC đều là ba đứa con do bọn chúng dựng nên để giật sập các nền cộng hòa non trẻ tại ba nước Đông Dương để tiến hành giấc mộng bá quyền làm bá chủ toàn cỏi. Chính sự ngu dốt của HCM với tham vọng làm lãnh tụ, làm cha già dân tộc đã được bọn chúng lợi dụng và trao vào tay thế hệ trẻ miền bắc những khẩu AK47, những chiếc xe tăng, xe lội nước, hàng trăm ngàn tấn đạn dược, thuốc men để người Việt Nam chúng mày giết chết lẫn nhau...
09 Tháng Hai 20209:31 CH(Xem: 516)
Đảng csVN sau khi "chiếm" được đất nước liền "thuê" lại nhân dân Việt Nam vào quân đội đánh Mỹ và VNCH, vào công an để bảo vệ đảng, vào giáo dục, báo chí, văn nghệ sĩ, ca sĩ để ca ngợi đảng. Tất cả đều đánh thuê cho cái quyền làm chủ,quyền cai trị của đảng nhưng bị đánh tráo khái niệm thành bảo vệ tổ quốc, giải phóng dân tộc... Mê muội là ở chỗ này. Chỉ khi nào bạn nói chiếm lại đất nước từ tay CS sau đó giao lại cho dân bầu và thiết lập các cơ chế kiểm soát quyền lực thì mới không đi vào vết xe đổ của các triều đại quân chủ nối tiếp nhau trong lịch sử Việt Nam.
09 Tháng Hai 202012:42 SA(Xem: 1093)
Cho tới nay dân hai nước thày trò Hán phỉ đều vướng dịch, và phương cách đối phó chận đứng ngay tại rốn dịch Vũ Hán vẫn là bằng cách trói chân người dân (cách ly lẫn khoanh vùng), còn về thuốc trị thì hiện Nhật, Úc và Hongkong vẫn đang ra sức nghiên cứu vắc xin phòng bệnh. Riêng số nhiễm và chết tại TQ, hay VN kể cả do truyền thông thế giới loan tải, là do hai nhà nước cộng sản này cung cấp, không một chút gì đáng tin cậy. MỸ ĐÃ TÌM RA THUỐC CHỮA VIRUS CORONA.
08 Tháng Hai 20201:13 SA(Xem: 719)
Như vậy qua sự kiện Pelosi người Việt Nam chúng ta đã được học nhiều bài học một lúc: "Quyền Tự Do Tư Duy, Ngôn Luận". "Đừng vội vã kết luận qua hiện tượng mà hãy chịu khó suy nghĩ vào bản chất của vấn đề", ngoài ra họ còn cho chúng ta thấy được sự tranh đấu rõ ràng, có căn cứ, có lập luận chứ không tranh đấu theo cái kiểu Việt Nam: Ta là chính, ngươi là Tà, chụp cho nhau mũ phản động, cộng sản, ba que túi bụi rốt cuộc kết quả chẳng đi được đến đâu, hàng trăm hội đoàn thi nhau chống Cộng còn 5 triệu thằng cộng sản trong nước vẫn còn y nguyên.
08 Tháng Hai 20201:01 SA(Xem: 608)
Bà Pelosi xé một văn bản được ban tổ chức cấp cho bà ta. Đó là một bản sao và trở thành tài sản của bà ấy. Bà ta làm gì với tờ giấy ấy là quyền tự do ngôn luận của bà ấy. Ông Trump không bắt tay bà Pelosi là một quyền tự do ngôn luận của ông ấy. Nếu ở một buổi lễ khác ngoài cuộc họp quốc hội thì đó là một cử chỉ mất lịch sự. Nhưng trong hội trường hai đảng , đó chỉ là cách bày tỏ lập trường. Hành động xé văn bản của bà Pelosi cũng là một hình thức bày tỏ lập trường như hành động không bắt tay của ông Trump.
18 Tháng Hai 2020
Chửi rủa chính quyền không ích gì, chỉ khiến chúng cho rằng trong chế độ độc tài cũng có quyền tự do ngôn luận. Muốn khỏi có một ngày như dân Vũ Hán thì phải âm thầm qua mặt đội ngũ an ninh, mật vụ để kêu gọi nhau liên kết lại. Chỉ khi nào bạn có được đặc quyền như người dân nước Mỹ hiện nay thì bạn mới được chính quyền tôn trọng. Trong cuộc đấu tranh này có thể bạn sẽ phải trả một giá khá đắt từ quyền lực của chính quyền như nhà tù, tra tấn. Nhưng dù sao vẫn hơn là một ngày nào đó bạn bị đưa vào lò thiêu trong khi vẫn còn sống.
18 Tháng Hai 2020
Ở đây, mọi thứ nháo nhào, đảo lộn lên, người ta đua chen, lấn lướt nhau để mua và cứ lo thủ phần mình thật nhiều, không nghĩ được rằng nếu mình có để đeo nhưng người khác không có để đeo thì bị nhiễm và sự lây lan cũng chẳng chừa ai. Tinh thần cộng đồng hoàn toàn không có và sự ích kỉ quá cao! Đó là thứ tâm bệnh mà số đông người Việt chen lấn, giành giật, vơ vét kia có đợi đến kiếp sau cũng không đủ tư cách đứng nhìn người Nhật. Sau sóng thần ở Nhật Bản, câu chuyện một cậu bé xếp hàng nhận cứu trợ, khi được anh cảnh sát cho hộp lương khô khẩu phần ăn tối của mình, cậu lẳng lặng mang hộp lương khô...
18 Tháng Hai 2020
Nhưng nước Mỹ cũng luôn còn có một khía cạnh xấu xí. Tháng 06/2015, khi Trump từ cầu thang dát vàng ở Trump Tower, đi xuống đại sảnh loan báo sẽ ra tranh cứ Tổng thống, ông ta cũng mang bộ mặt xấu xí kia của nước Mỹ đi theo với ông ta - những luật sư gian tà biện hộ cho xã hội đen, những ngôi sao phim khiêu dâm, những màn truyền hình đời thường. Khi ông ta đắc cử Tổng Thống, ông ta cũng khởi đầu cho một giai đoan bất định của nước Mỹ.
17 Tháng Hai 2020
Và Trung Quốc đánh Việt Nam năm 1979 là để giải quyết chuyện bất đồng nội bộ giữa 3 nước trước đây đã cùng hợp lực để đánh Mỹ.Cũng theo quy chuẩn của LHQ và giới quan sát quốc tế thì Trung Quốc đánh Việt Nam trong một phạm vi và thời gian hạn chế với lý do là để trừng phạt Việt Nam trong vấn đề Campuchia, làm nóng quân đội hơn mấy chục năm không đánh nhau. Và một lý do quan trọng nữa là vì Việt Nam theo Liên Xô muốn quỵt nợ trong khi giữa Liên Xô và Trung Quốc đã bất hòa vào năm 1969.
17 Tháng Hai 2020
Thử hỏi, ai và kẻ nào đã thực thi một thứ chính sách bóp méo và như muốn xoá sạch lịch sử của chính dân tộc mình? Có chính nghĩa nào, có cuộc chiến tranh bảo vệ tổ quốc nào, lại trở thành một nỗi sợ hãi và bị cố tình lãng quên, dè dặt nhắc tới hoặc thậm chí cấm cản tối đa sự xuất hiện của giai đoạn đó? Cả một giai đoạn lịch sử về phía VNCH cũng gần như thiên lệch không còn mang đúng tính chất của sự kiện và khoa học.
16 Tháng Hai 2020
Các chuyên gia cho rằng bằng việc ca ngợi thái quá phản ứng của Trung Quốc với dịch COVID-19, WHO đang làm tổn hại những tiêu chuẩn phản ứng với dịch bệnh của tổ chức này, làm xói mòn vị thế cũng như chức năng mà tổ chức này được giao phó, đồng thời cũng phát đi thông điệp sai lầm đến các nước có thể phải đối mặt với những dịch bệnh khác trong tương lai. Nay WHO cũng lặp lại những ca ngợi như thế đối với Việt Nam, một nước chuyên báo cáo láo.
16 Tháng Hai 2020
Dịch virus corona nay chỉ mỗi châu Phi được ghi nhận là chưa bị nhiễm, còn bốn châu Mỹ Úc Âu Á đều có, riêng tử vong thì hầu hết là dân tại Hoa Lục với con số tự đưa ra là 1381/1384 người của cả thế giới. Số liệu này các nước đều hoài nghi là thiếu sự minh bạch, và giới chức Hoa Kỳ đã nói thẳng ra điều đó, cái thiếu công khai này cũng gặp nơi bọn An Nam cộng, không lạ vì đó là bản chất cố hữu của loài sản, cả nước nháo nhào thì không thể tin được chỉ 16 người nhiễm (trên trăm triệu dân) sau 2 tháng dịch.
16 Tháng Hai 2020
Không chừng virus này còn có thể làm cho virus kia vỡ nợ và chạy trốn ra nước ngoài cũng nên. Chỉ cần người dân biết phối hợp nhịp nhàng với nó để tạo ra bất tuân dân sự. Nó có tác dụng bằng hàng trăm tổ chức xã hội dân sự, đoàn thể mà các lực lượng đấu tranh dân chủ cần phải thành lập để vận động thức tỉnh nhân dân. ĐT DC nói dân không nghe nhưng Covid-19 mà lên tiếng là dân nghe hết. Covid-19 bảo đình công là đình công, bảo ở nhà là đố có đứa nào dám ngụy biện, cãi chày, cãi cối.
15 Tháng Hai 2020
Đây là kiểu dịch ẩu tả, dịch theo cách suy nghĩ từ tiếng Việt ra tiếng Anh thành ra câu khẩu hiệu trở thành vô nghĩa, một lỗi mà các học sinh Việt Nam lớn tuổi thường mắc phải khi dịch chữ Việt trong trường học. Nếu nhìn vào đó thì người nước ngoài sẽ không hiểu gì hết bởi vì ý nghĩa của câu nói là: "Hát cho một lần miễn phí Việt Nam"!
15 Tháng Hai 2020
Dân Trung Quốc thất bại kéo theo dân tộc Việt Nam thất bại vì vị trí địa chính trị sát nách Trung Quốc. Nếu Việt Nam nằm xa Trung Quốc hẳn nền dân chủ của VNCH bây giờ đã phát triển hùng mạnh.Sự u mê của dân Trung Quốc đã lan tỏa ra nền văn hóa sông Hồng với Nho giáo và đã tràn vào chế ngự nền văn minh sông Cửu Long khiến dân Việt đang nảy sinh sự phân biệt vùng miền hôm nay.