Từ Venezuela đến Việt Nam: Sự chuẩn bị nào cho dân chủ?

30 Tháng Giêng 201912:37 CH(Xem: 2866)

Từ Venezuela đến Việt Nam:
Sự chuẩn bị nào cho dân chủ?

People-Power-Democracy-CD




Nguyễn Trang Nhung

     RFA Blog




Những ngày gần đây, tin tức về cuộc khủng hoảng chính trị tại Venezuela thu hút sự quan tâm của thế giới. Theo dõi tình hình quốc gia Nam Mỹ này, một bộ phận người Việt Nam không khỏi háo hức và hi vọng vào sự chuyển đổi chế độ chính trị từ độc tài sang dân chủ tại đất nước mình trong tương lai không xa.

Hi vọng ấy có lẽ xuất phát từ một điều giản đơn rằng chế độ độc tài nào rồi cũng sụp đổ. Có lẽ điều giản đơn này đúng. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là thời điểm sụp đổ của một chế độ độc tài, và điều quan trọng hơn nữa là sự chuẩn bị của cả xã hội cho sự chuyển đổi đó.

Trong giới bất đồng chính kiến Việt Nam tồn tại đồn đoán về thời điểm sụp đổ của chế độ độc tài. Quãng những năm 2006 – 2008, đồn đoán ấy là về năm 2014. Gần đây hơn, đồn đoán ấy là về tương lai gần, nhất là trong bối cảnh chiến tranh thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc.

Dường như hi vọng và đồn đoán ấy đều xuất phát từ… ước muốn, một ước muốn thiếu thực tế và thừa mơ mộng. 

Năm 2014 đã qua đi và chế độ chính trị Việt Nam vẫn vậy. Tương lai gần, chẳng hạn 10 năm nữa (nếu 10 năm nữa chưa đủ gần thì 5 năm nữa) sắp đến và người ta sẽ sớm có câu trả lời. Song điều quan trọng hơn nữa, như trên đã nêu, là sự chuẩn bị của cả xã hội cho sự chuyển đổi chế độ chính trị từ độc tài sang dân chủ.

Nhìn Venezuela, có thể thấy quốc gia này có sẵn một số tiền đề cho dân chủ. Đó là sự tồn tại (hợp pháp) của nhiều đảng phái khác nhau. Đó là các cơ chế bầu cử, bao gồm phổ thông đầu phiếu để người dân lựa chọn nguyên thủ quốc gia, mà ở đây là tổng thống. Đó là thói quen thực hành các quyền con người, quyền công dân, mà điển hình là quyền biểu tình qua cuộc xuống đường với quy mô hàng trăm ngàn người để ủng hộ Juan Guaido như tổng thống lâm thời, v.v. 

Những tiền đề đó là những tiền đề mà Việt Nam chưa có, và nếu không được chuẩn bị một cách thỏa đáng, sự chuyển đối chế độ chính trị tại Việt Nam trong tương lai có khả năng cao sẽ dẫn đến một chế độ độc tài khác hoặc một chế độ dân chủ nửa vời mà thôi.

Để có được những tiền đề đó, những người đấu tranh cho dân chủ cần xây dựng một lực lượng đối lập đủ mạnh để có thể đòi hỏi chính quyền thực hiện các cải cách chính trị. Hẳn nhiên, lực lượng này phải được dẫn dắt bởi một bộ phận có đủ tài năng lẫn phẩm chất cần thiết và được hậu thuẫn bởi một bộ phận dân chúng tối thiểu (có lẽ chừng 30%). Cùng với đó, họ cần bồi đắp một nền tảng nhận thức và ý thức nhất định về dân chủ cho một bộ phận dân chúng tối thiểu (có lẽ cũng chừng 30%). 

Xây dựng một lực lượng đối lập đủ mạnh là rất khó, nhất là khi những người đấu tranh cho dân chủ hầu như không có một chiến lược hay một con đường rõ ràng nào cho chính họ cũng như cho dân chúng đi theo. Họ thiếu một hệ thống tư tưởng hay triết lý để làm kim chỉ nam cho những suy nghĩ và hành động của mình. Họ cũng thiếu sự quan tâm cần thiết tới việc phát triển bản thân và hội nhóm để trở nên đủ tâm lẫn tầm cho mục tiêu dân chủ mà họ theo đuổi.

Khó hơn cả việc trên là bồi đắp một nền tảng nhận thức và ý thức về dân chủ cho dân chúng. Dân chủ không đơn thuần là một thể chế mà còn là một giá trị. Theo nghĩa thứ hai, dân chủ đòi hỏi người dân cần có một số phẩm chất thiết yếu để làm chủ quốc gia, như chấp nhận sự đa dạng và khác biệt, tôn trọng quyền của thiểu số, có trật tự và kỷ luật, quan tâm tới cộng đồng, giải quyết tranh chấp một cách hòa bình, v.v. Đây là những phẩm chất mà người Việt Nam rất thiếu.

Nếu yếu tố thứ nhất – lực lượng đối lập đủ mạnh – là sự chuẩn bị cho dân chủ về mặt thể chế, thì yếu tố thứ hai – nền tảng nhận thức và ý thức nhất định về dân chủ – là sự chuẩn bị cho dân chủ về mặt giá trị, và chỉ khi có cả hai yếu tố, thì một nền dân chủ mới thực sự bền vững.

Chừng nào hai yếu tố trên đây chưa xuất hiện, khó có thể hi vọng vào một Việt Nam dân chủ trong tương lai gần. Và vì vậy, thay vì hi vọng thiếu thực tế vào một Việt Nam dân chủ trong tương lai gần, cần chuẩn bị cho một Việt Nam dân chủ trong tương lai có thể rất xa, và tương lai đó sẽ càng bớt xa khi sự chuẩn bị càng kỹ lưỡng.

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
19 Tháng Tám 201912:17 SA(Xem: 11)
Hiện nay Đcs Trung Quốc đang mong cho dân Hồng Kông hạ nhiệt xuống để họ khỏi phải xả súng, và ĐcsVN cũng ngóng theo cơn địa chấn này và chắc chắn họ cũng mong điều tương tự như quan thầy của họ. Thầy trò 2 anh CS lưu manh không muốn dân Hồng Kông đi quá xa, nhưng nhân dân Việt Nam thì đang muốn. Dân Việt Nam đang muốn dân Hồng Kông tạo ra cơn địa chấn để đòi lại dân chủ cho mình và làm lung lay triều đình Bắc Kinh. Biết đâu, cơn địa chấn Hồng Kông nổ ra lại là tiếng trống bắt đầu cho một thời kỳ suy thoái của Đcs Trung Quốc.
18 Tháng Tám 20191:03 SA(Xem: 167)
HD.8 quay trở lại gây kẹt cho trò, chẳng còn biết đường mô là lần, trách thầy khi rút ra sao chẳng báo trước rằng ít hôm sẽ trở lại, thì trò không nổ banh nóc nhà để nay không chỗ núp… Tóm lại HD.8 vẫn còn đang hoạt động với chương trình đã định của nó, và thừa biết thằng đầy tớ Ba Đình, không dám một ly ông cụ đi trật ra ngoài kịch bản do chủ Bắc Kinh vạch ra, hơn nữa Tầu cộng cũng chẳng phải tôn trọng dư luận cộng đồng quốc tế gì sất, vì thừa biết quốc tế chỉ quan tâm đến con đường hàng hải biển Đông, còn chuyện nội bộ thày trò Hán phỉ nếu nói chỉ là có lệ.
14 Tháng Tám 20192:23 CH(Xem: 234)
Nói cho cùng, sức mạnh của Trung Cộng không vững bền như nhiều người tưởng. Chính quyền Trung Cộng đang vất vả tính bài toán sinh tồn từng ngày từng giờ trong khi chính phủ Hoa Kỳ không hề tốn công tốn sức tính đến loại bài toán như vậy. Sự kèn cựa của Trung Quốc với Hoa Kỳ chỉ xảy ra trong một thời gian rất ngắn trong lịch sử trước khi Trung Quốc tự nổ tung rồi chết như Liên xô trước đây thôi. Đó là tất yếu. Giấc Mộng Trung Hoa sẽ tan và Giấc Mơ Mỹ vẫn trường tồn.
12 Tháng Tám 20199:27 CH(Xem: 355)
Không một ai có thể phủ nhận sự thật đúng đắn này và đem những học hàm, học vị mình ra để bảo vệ cho một loại ngôn ngữ sao chép, phiên âm từ tiếng Hán, nếu có thì đó là những kẻ vong nô với những tâm hồn nô lệ thâm căn cố đã được truyền qua nhiều thế hệ cho nên mới tiếp tục “kiên quyết” (xin lỗi bạn đọc vì chúng tôi hành văn theo kiểu cs) tiếp tục con đường mù lòa của những não trạng nô lệ, còn những con người yêu nước thì mỗi khi mở miệng cất lời thì nên suy cho nghĩ trước khi nói để chúng ta không dùng những ngôn từ vay mượn của giặc Tàu hôm nay cũng như trong lịch sử tiến hóa của nền văn hóa Việt Nam ngày mai.
12 Tháng Tám 20199:27 CH(Xem: 387)
Nhưng một khi đã chấp nhận một nền kinh tế đa thành phần, tự do giao thương thì đảng csVN đã tự mâu thuẩn với chính lý thuyết cộng sản mà mình đang hô hào, bởi vì chủ thuyết cộng sản không có thị trường tự do với nền kinh tế nhiều thành phần mà chỉ có nền kinh tế tập trung tất cả vào tay nhà nước. Những ngôn từ, mệnh đề như “Thời kỳ quá độ đi lên XNCH” chỉ là bịp bợm nhằm định hướng người dân bởi vì đảng csVN không thể trả lời cái thời kỳ quá độ mà họ đang đi sẽ kéo dài đến bao giờ? 10 năm, 100 năm hay 1.000 năm?!.
11 Tháng Tám 201912:30 SA(Xem: 392)
Của đáng tội ăn nhậu gì đến thế giới văn minh ngày nay! Hắn muốn lấy điểm quan thầy Tung Của để bản thân hắn leo cao, và cái đảng thổ tả của hắn tiếp tục được quan thầy chống lưng, mà lôi cái ‘tâm nguyện’ loài khuyển mã ra gán cho chung thiên hạ. Đấy còn ai kết tội mỗ tôi nói điều không phải cho đảng, đây chính là cán bộ gộc của đảng đã trả lời cho ông giáo sư Carlyle Alan Thayer bên Úc, nói là tình hình đang nóng lên từng giờ, chỉ cần có xung đột là khai hoả tấn công, và có chiến tranh ngay… Chuyện ông nói xin đợi đến cóc mọc râu!
06 Tháng Tám 20199:40 CH(Xem: 351)
Vấn đề ông cho rằng chữ xưa dùng từ Viện Đại Học các giáo sư ngày nay đổi lại là giáo viên nghe nó nghịch tai nhưng ông hãy suy nghĩ cho kỹ trước khi nói kẻo bọn nhỏ nó cười cho, không ai dùng cái chữ Viện (xuất phát từ Hán) để gọi như mấy ông mà họ chỉ nói Trường Đại học ví dụ Trường Đại Học Havard, chứ không ai nói là Viện đại học Havard cả. Viện có thể được dùng để chỉ những cơ sở lớn hơn trường ví dụ Viện Nghiên Cứu Hạt Nhân Đà Lạt... Đó là cái tư duy nô lệ thâm căn cố đế, của cái dấu ấn 1.000 năm đô hộ giặc Tàu đấy...
05 Tháng Tám 20199:26 CH(Xem: 547)
Người dân không có lý do gì để phải yêu nước theo định hướng của đảng cầm quyền bởi vì chính đảng là thủ phạm đồng lõa cùng với giặc. Người dân không có lý do gì phải ra khơi bám biển bởi vì đảng đã tận thu tiền thuế của người dân khắp các lĩnh vực để xây dựng quân đội và các lực lượng vũ trang như không quân, hải quân, cảnh sát biển, biên phòng, dân quân tự vệ, quân nhân dự bị, đảng phải có nhiệm vụ điều khiển các lực lượng của mình bảo vệ quốc gia cũng như sinh mạng của người dân. Nếu đảng không làm được điều đó thì đảng đã chứng minh cho toàn dân thấy được sự yếu hèn, bạc nhược của mình...
04 Tháng Tám 20191:08 SA(Xem: 426)
Kết thúc giai đoạn đầu 30 năm (1990-2020) Hội nghị Thành Đô: Việt Nam sáp nhập vào Trung Quốc. Thầy Bắc Kinh với sự tiếp tay của trò Ba Đình, đã có những bước dứt điểm (nuốt trọn) nước Nam. Từ ngoài khơi biển Đông đã là ao nhà của thầy, đến trong nội địa đất liền, ba đặc khu Vân Đồn, Bắc Phong Vân, Phú Quốc, cùng con đường cao tốc xuyên Việt đang được trò cho dần thành hình, để thầy thực hiện tốt ‘một đai một đường’, chưa nói đến cả trăm công trình lớn nhỏ của thầy trên khắp nước Việt đã được xây dựng và hoạt động hàng chục năm qua.
02 Tháng Tám 20194:19 CH(Xem: 441)
Có nhiều hy vọng từ đám đông bàn tán trên các trang mạng Việt Nam, là Mỹ sẽ can thiệp cho Việt Nam. Nhưng đó là một khả năng rất thấp. Bởi câu chuyện Bãi Tư Chính đang trở thành chuyện riêng của anh em nhà Cộng sản – đặc biệt khi Nga vẫn phớt lờ khi công ty khai thác dầu khí Rosneft của họ bị uy hiếp. Và quan trọng nhất, Mỹ sẽ không có tư cách gì can thiệp cho Việt Nam, khi các cơ hội về một liên minh hợp tác quốc phòng luôn bị Hà Nội né tránh. Hãy nhìn vào Hồng Kông, nếu có sốt ruột trước phong trào đòi dân chủ ở đó, Mỹ cũng không thể làm gì hơn là chỉ trích...
19 Tháng Tám 2019
Hiện nay Đcs Trung Quốc đang mong cho dân Hồng Kông hạ nhiệt xuống để họ khỏi phải xả súng, và ĐcsVN cũng ngóng theo cơn địa chấn này và chắc chắn họ cũng mong điều tương tự như quan thầy của họ. Thầy trò 2 anh CS lưu manh không muốn dân Hồng Kông đi quá xa, nhưng nhân dân Việt Nam thì đang muốn. Dân Việt Nam đang muốn dân Hồng Kông tạo ra cơn địa chấn để đòi lại dân chủ cho mình và làm lung lay triều đình Bắc Kinh. Biết đâu, cơn địa chấn Hồng Kông nổ ra lại là tiếng trống bắt đầu cho một thời kỳ suy thoái của Đcs Trung Quốc.
18 Tháng Tám 2019
HD.8 quay trở lại gây kẹt cho trò, chẳng còn biết đường mô là lần, trách thầy khi rút ra sao chẳng báo trước rằng ít hôm sẽ trở lại, thì trò không nổ banh nóc nhà để nay không chỗ núp… Tóm lại HD.8 vẫn còn đang hoạt động với chương trình đã định của nó, và thừa biết thằng đầy tớ Ba Đình, không dám một ly ông cụ đi trật ra ngoài kịch bản do chủ Bắc Kinh vạch ra, hơn nữa Tầu cộng cũng chẳng phải tôn trọng dư luận cộng đồng quốc tế gì sất, vì thừa biết quốc tế chỉ quan tâm đến con đường hàng hải biển Đông, còn chuyện nội bộ thày trò Hán phỉ nếu nói chỉ là có lệ.
14 Tháng Tám 2019
Nói cho cùng, sức mạnh của Trung Cộng không vững bền như nhiều người tưởng. Chính quyền Trung Cộng đang vất vả tính bài toán sinh tồn từng ngày từng giờ trong khi chính phủ Hoa Kỳ không hề tốn công tốn sức tính đến loại bài toán như vậy. Sự kèn cựa của Trung Quốc với Hoa Kỳ chỉ xảy ra trong một thời gian rất ngắn trong lịch sử trước khi Trung Quốc tự nổ tung rồi chết như Liên xô trước đây thôi. Đó là tất yếu. Giấc Mộng Trung Hoa sẽ tan và Giấc Mơ Mỹ vẫn trường tồn.
12 Tháng Tám 2019
Không một ai có thể phủ nhận sự thật đúng đắn này và đem những học hàm, học vị mình ra để bảo vệ cho một loại ngôn ngữ sao chép, phiên âm từ tiếng Hán, nếu có thì đó là những kẻ vong nô với những tâm hồn nô lệ thâm căn cố đã được truyền qua nhiều thế hệ cho nên mới tiếp tục “kiên quyết” (xin lỗi bạn đọc vì chúng tôi hành văn theo kiểu cs) tiếp tục con đường mù lòa của những não trạng nô lệ, còn những con người yêu nước thì mỗi khi mở miệng cất lời thì nên suy cho nghĩ trước khi nói để chúng ta không dùng những ngôn từ vay mượn của giặc Tàu hôm nay cũng như trong lịch sử tiến hóa của nền văn hóa Việt Nam ngày mai.
12 Tháng Tám 2019
Nhưng một khi đã chấp nhận một nền kinh tế đa thành phần, tự do giao thương thì đảng csVN đã tự mâu thuẩn với chính lý thuyết cộng sản mà mình đang hô hào, bởi vì chủ thuyết cộng sản không có thị trường tự do với nền kinh tế nhiều thành phần mà chỉ có nền kinh tế tập trung tất cả vào tay nhà nước. Những ngôn từ, mệnh đề như “Thời kỳ quá độ đi lên XNCH” chỉ là bịp bợm nhằm định hướng người dân bởi vì đảng csVN không thể trả lời cái thời kỳ quá độ mà họ đang đi sẽ kéo dài đến bao giờ? 10 năm, 100 năm hay 1.000 năm?!.
11 Tháng Tám 2019
Của đáng tội ăn nhậu gì đến thế giới văn minh ngày nay! Hắn muốn lấy điểm quan thầy Tung Của để bản thân hắn leo cao, và cái đảng thổ tả của hắn tiếp tục được quan thầy chống lưng, mà lôi cái ‘tâm nguyện’ loài khuyển mã ra gán cho chung thiên hạ. Đấy còn ai kết tội mỗ tôi nói điều không phải cho đảng, đây chính là cán bộ gộc của đảng đã trả lời cho ông giáo sư Carlyle Alan Thayer bên Úc, nói là tình hình đang nóng lên từng giờ, chỉ cần có xung đột là khai hoả tấn công, và có chiến tranh ngay… Chuyện ông nói xin đợi đến cóc mọc râu!
06 Tháng Tám 2019
Vấn đề ông cho rằng chữ xưa dùng từ Viện Đại Học các giáo sư ngày nay đổi lại là giáo viên nghe nó nghịch tai nhưng ông hãy suy nghĩ cho kỹ trước khi nói kẻo bọn nhỏ nó cười cho, không ai dùng cái chữ Viện (xuất phát từ Hán) để gọi như mấy ông mà họ chỉ nói Trường Đại học ví dụ Trường Đại Học Havard, chứ không ai nói là Viện đại học Havard cả. Viện có thể được dùng để chỉ những cơ sở lớn hơn trường ví dụ Viện Nghiên Cứu Hạt Nhân Đà Lạt... Đó là cái tư duy nô lệ thâm căn cố đế, của cái dấu ấn 1.000 năm đô hộ giặc Tàu đấy...
05 Tháng Tám 2019
Người dân không có lý do gì để phải yêu nước theo định hướng của đảng cầm quyền bởi vì chính đảng là thủ phạm đồng lõa cùng với giặc. Người dân không có lý do gì phải ra khơi bám biển bởi vì đảng đã tận thu tiền thuế của người dân khắp các lĩnh vực để xây dựng quân đội và các lực lượng vũ trang như không quân, hải quân, cảnh sát biển, biên phòng, dân quân tự vệ, quân nhân dự bị, đảng phải có nhiệm vụ điều khiển các lực lượng của mình bảo vệ quốc gia cũng như sinh mạng của người dân. Nếu đảng không làm được điều đó thì đảng đã chứng minh cho toàn dân thấy được sự yếu hèn, bạc nhược của mình...
04 Tháng Tám 2019
Kết thúc giai đoạn đầu 30 năm (1990-2020) Hội nghị Thành Đô: Việt Nam sáp nhập vào Trung Quốc. Thầy Bắc Kinh với sự tiếp tay của trò Ba Đình, đã có những bước dứt điểm (nuốt trọn) nước Nam. Từ ngoài khơi biển Đông đã là ao nhà của thầy, đến trong nội địa đất liền, ba đặc khu Vân Đồn, Bắc Phong Vân, Phú Quốc, cùng con đường cao tốc xuyên Việt đang được trò cho dần thành hình, để thầy thực hiện tốt ‘một đai một đường’, chưa nói đến cả trăm công trình lớn nhỏ của thầy trên khắp nước Việt đã được xây dựng và hoạt động hàng chục năm qua.
02 Tháng Tám 2019
Có nhiều hy vọng từ đám đông bàn tán trên các trang mạng Việt Nam, là Mỹ sẽ can thiệp cho Việt Nam. Nhưng đó là một khả năng rất thấp. Bởi câu chuyện Bãi Tư Chính đang trở thành chuyện riêng của anh em nhà Cộng sản – đặc biệt khi Nga vẫn phớt lờ khi công ty khai thác dầu khí Rosneft của họ bị uy hiếp. Và quan trọng nhất, Mỹ sẽ không có tư cách gì can thiệp cho Việt Nam, khi các cơ hội về một liên minh hợp tác quốc phòng luôn bị Hà Nội né tránh. Hãy nhìn vào Hồng Kông, nếu có sốt ruột trước phong trào đòi dân chủ ở đó, Mỹ cũng không thể làm gì hơn là chỉ trích...