Từ Venezuela đến Việt Nam: Sự chuẩn bị nào cho dân chủ?

30 Tháng Giêng 201912:37 CH(Xem: 1611)

Từ Venezuela đến Việt Nam:
Sự chuẩn bị nào cho dân chủ?

People-Power-Democracy-CD




Nguyễn Trang Nhung

     RFA Blog




Những ngày gần đây, tin tức về cuộc khủng hoảng chính trị tại Venezuela thu hút sự quan tâm của thế giới. Theo dõi tình hình quốc gia Nam Mỹ này, một bộ phận người Việt Nam không khỏi háo hức và hi vọng vào sự chuyển đổi chế độ chính trị từ độc tài sang dân chủ tại đất nước mình trong tương lai không xa.

Hi vọng ấy có lẽ xuất phát từ một điều giản đơn rằng chế độ độc tài nào rồi cũng sụp đổ. Có lẽ điều giản đơn này đúng. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là thời điểm sụp đổ của một chế độ độc tài, và điều quan trọng hơn nữa là sự chuẩn bị của cả xã hội cho sự chuyển đổi đó.

Trong giới bất đồng chính kiến Việt Nam tồn tại đồn đoán về thời điểm sụp đổ của chế độ độc tài. Quãng những năm 2006 – 2008, đồn đoán ấy là về năm 2014. Gần đây hơn, đồn đoán ấy là về tương lai gần, nhất là trong bối cảnh chiến tranh thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc.

Dường như hi vọng và đồn đoán ấy đều xuất phát từ… ước muốn, một ước muốn thiếu thực tế và thừa mơ mộng. 

Năm 2014 đã qua đi và chế độ chính trị Việt Nam vẫn vậy. Tương lai gần, chẳng hạn 10 năm nữa (nếu 10 năm nữa chưa đủ gần thì 5 năm nữa) sắp đến và người ta sẽ sớm có câu trả lời. Song điều quan trọng hơn nữa, như trên đã nêu, là sự chuẩn bị của cả xã hội cho sự chuyển đổi chế độ chính trị từ độc tài sang dân chủ.

Nhìn Venezuela, có thể thấy quốc gia này có sẵn một số tiền đề cho dân chủ. Đó là sự tồn tại (hợp pháp) của nhiều đảng phái khác nhau. Đó là các cơ chế bầu cử, bao gồm phổ thông đầu phiếu để người dân lựa chọn nguyên thủ quốc gia, mà ở đây là tổng thống. Đó là thói quen thực hành các quyền con người, quyền công dân, mà điển hình là quyền biểu tình qua cuộc xuống đường với quy mô hàng trăm ngàn người để ủng hộ Juan Guaido như tổng thống lâm thời, v.v. 

Những tiền đề đó là những tiền đề mà Việt Nam chưa có, và nếu không được chuẩn bị một cách thỏa đáng, sự chuyển đối chế độ chính trị tại Việt Nam trong tương lai có khả năng cao sẽ dẫn đến một chế độ độc tài khác hoặc một chế độ dân chủ nửa vời mà thôi.

Để có được những tiền đề đó, những người đấu tranh cho dân chủ cần xây dựng một lực lượng đối lập đủ mạnh để có thể đòi hỏi chính quyền thực hiện các cải cách chính trị. Hẳn nhiên, lực lượng này phải được dẫn dắt bởi một bộ phận có đủ tài năng lẫn phẩm chất cần thiết và được hậu thuẫn bởi một bộ phận dân chúng tối thiểu (có lẽ chừng 30%). Cùng với đó, họ cần bồi đắp một nền tảng nhận thức và ý thức nhất định về dân chủ cho một bộ phận dân chúng tối thiểu (có lẽ cũng chừng 30%). 

Xây dựng một lực lượng đối lập đủ mạnh là rất khó, nhất là khi những người đấu tranh cho dân chủ hầu như không có một chiến lược hay một con đường rõ ràng nào cho chính họ cũng như cho dân chúng đi theo. Họ thiếu một hệ thống tư tưởng hay triết lý để làm kim chỉ nam cho những suy nghĩ và hành động của mình. Họ cũng thiếu sự quan tâm cần thiết tới việc phát triển bản thân và hội nhóm để trở nên đủ tâm lẫn tầm cho mục tiêu dân chủ mà họ theo đuổi.

Khó hơn cả việc trên là bồi đắp một nền tảng nhận thức và ý thức về dân chủ cho dân chúng. Dân chủ không đơn thuần là một thể chế mà còn là một giá trị. Theo nghĩa thứ hai, dân chủ đòi hỏi người dân cần có một số phẩm chất thiết yếu để làm chủ quốc gia, như chấp nhận sự đa dạng và khác biệt, tôn trọng quyền của thiểu số, có trật tự và kỷ luật, quan tâm tới cộng đồng, giải quyết tranh chấp một cách hòa bình, v.v. Đây là những phẩm chất mà người Việt Nam rất thiếu.

Nếu yếu tố thứ nhất – lực lượng đối lập đủ mạnh – là sự chuẩn bị cho dân chủ về mặt thể chế, thì yếu tố thứ hai – nền tảng nhận thức và ý thức nhất định về dân chủ – là sự chuẩn bị cho dân chủ về mặt giá trị, và chỉ khi có cả hai yếu tố, thì một nền dân chủ mới thực sự bền vững.

Chừng nào hai yếu tố trên đây chưa xuất hiện, khó có thể hi vọng vào một Việt Nam dân chủ trong tương lai gần. Và vì vậy, thay vì hi vọng thiếu thực tế vào một Việt Nam dân chủ trong tương lai gần, cần chuẩn bị cho một Việt Nam dân chủ trong tương lai có thể rất xa, và tương lai đó sẽ càng bớt xa khi sự chuẩn bị càng kỹ lưỡng.

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
13 Tháng Hai 20194:17 CH(Xem: 280)
Nếu như quí vị tin rằng có những ngôi sao xấu như La Hầu, Kế Đô, Thái Bạch cứ 9 năm trở lại một lần để chiếu trên quí vị và có thể đem lại những điều không may mắn cho quí vị trong năm đó. Thì quí vị cũng nên tin rằng và chắc chắn rằng ngôi sao vàng năm cánh trên nền lá cờ đỏ đã và đang chiếu hàng ngày hàng giờ trên mỗi người, mỗi gia đình và cả đất nước, dân tộc Việt Nam. Và nó mang đến nỗi bất hạnh cho cả dân tộc.
06 Tháng Hai 20193:52 CH(Xem: 404)
Nếu họ thay đổi theo nguyện vọng của nhân dân tức là họ tự sát. Chúng ta thấy hơn nửa thế kỷ họ loay hoay chỉnh đốn đảng mà có thành công đâu. Chúng ta có quyền biểu tình, tự do lập đảng phải, tổ chức, nói lên bất đồng chính kiến...nhưng họ đâu có cho chúng ta cái quyền đó mặc dù hiến pháp đã ghi. Bản chất của họ là như vậy, chủ trương, đường lối cơ bản vẫn là như vậy thì thay đổi kiểu gì? Chúng ta đã thấy họ thay đổi điều gì thực sự vì dân, vì nước chưa? Tất cả chỉ là hình thức, là mị lừa mà thôi.
01 Tháng Hai 20199:40 CH(Xem: 1590)
Vì thế với bối cảnh Việt Nam hôm nay chúng ta không thể nào đòi hỏi những gì quá tầm tay nhằm thúc đẩy quá trình cách mạng, phải làm từng bước trong đó việc khai sáng đầu óc người dân để họ nhận thấy là công dân của một quốc gia cộng sản mình đã bị đánh cướp nhiều thứ mà trong đó quyền dân chủ của công dân hoàn toàn không tồn tại. Khi đã nhận thức được cái gì đang ngăn cản đất nước và con người Việt Nam thì sau đó mới tiến đến việc thành lập đảng phái đối lập nhằm tạo nên lực lượng đối trọng cùng đảng csVN, chỉ cần những nguyên nhân đó thì người dân đã có đủ lý do để đứng lên làm cách mạng...
30 Tháng Giêng 201912:28 CH(Xem: 1597)
Có thể khẳng đinh rằng mọi chính quyền đều không bao giờ chấp nhận đối lập. Chúng sẽ bằng mọi cách dùng bộ máy công an, quân đội để tiêu diệt lực lượng này ngay từ trong trứng nước. Chúng sẽ dùng hiến pháp do chúng thảo ra để đặt các tổ chức đối lập ngoài vòng pháp luật. Tuy nhiên không phải vì thế mà người dân buông xuôi và đổ thừa tại cái còng và khẩu súng nên mình không làm được. Nếu họ không muốn chết thì họ phải bằng mọi cách thông minh, gan dạ nhất dựa vào dân để hình thành các tổ chức đối lập trong lòng chế độ.
30 Tháng Giêng 201912:22 CH(Xem: 1560)
Những con người mà chính quyền vu là "bọn phản động" thực chất họ không muốn bạo động chém giết gì cả, mà chỉ muốn những người CS nhượng bộ. Và tại sao không chịu ngồi chung với người chỉ trích mình nhỉ? Loài vật nó còn biết đâu là an toàn còn con người CS sao lại không nhận ra điều đó? CS rất nặng về tâm lý sắc máu thù hằn luôn sẵn sàng chém giết ai không phải phe mình. Đó là chất CS, họ đã suy bụng ta ra bụng người nên ĐCS mới xem người đòi yêu sách một cách ôn hòa là KẺ THÙ, trông rất đáng sợ. Tôi không biết bao giờ con người CS mới nghĩ ra những gì đang diễn ra xung quanh họ là vô hại nhỉ?
28 Tháng Giêng 20193:00 CH(Xem: 1717)
,… qua đó các bạn có thể tìm được những người bạn có cùng quan điểm,, ý thức chính trị. Các bạn kết nhóm với nhau 3,5,7,.. người. Nhiệm vụ quan trong của mỗi thành viên của nhóm là làm sao mời được càng nhiều các bạn trẻ tham gia nhóm càng tốt. Và đây là nhiệm vụ chính và xuyên suốt. Các bạn cùng nhau tìm kiếm và chia sẻ các kiến thức về chính trị, dân chủ, kỹ năng đấu tranh, hoạt động,… Khích lệ và cổ vũ lẫn nhau, giúp nhau cùng hoàn thiện bản thân để trở thành những người hữu ích phục vụ Nhân dân và Tổ quốc.
28 Tháng Giêng 20192:59 CH(Xem: 1884)
Cần nói thẳng rằng, nếu đảo chính là cuộc lật đổ bọn cầm quyền độc tài, hủ lậu, cố sống cố chết đẩy dân đẩy nước vào cuộc sống nghèo đói, bất hạnh, kìm hãm sự phát triển của đất nước; thủ phạm của tình trạng tham nhũng, bất công, phản dân chủ... thì cuộc "đảo chính" đó cần được ca ngợi chứ không phải là lên án, dè bỉu. Hợp hiến cũng cần, nhưng trước hết và trên hết, đó là hợp lòng dân. Cái thứ "hiến" chỉ do một nhóm người đặt ra phục vụ cho chính nó thì chỉ đáng vứt vào sọt rác.
27 Tháng Giêng 201910:26 CH(Xem: 1753)
Quý vị có thể nhìn thấy, Việt Nam thật sự đang đối mặt khó khăn hơn bất cứ quốc gia cộng sản nào, thế nhưng có thể nói tinh thần đấu tranh của người Việt Nam lại kém cỏi nhất. Bởi vì tầng lớp đáy tầng chiếm hơn 70% dân số nhưng kiến thức chính trị của họ rất thấp, bởi vì nghèo nàn làm họ phải bươn chải kiếm sống, lại thêm sự nhồi nhét đường lối của CS làm cho họ thờ ơ tìm hiểu về chính trị. Tầng lớp trung lưu trí thức chiếm tỷ lệ ít hơn (khoảng 20%) có tư tưởng tìm hiểu chính trị nhưng họ cũng chưa dứt khoát bày tỏ quan điểm của họ. Còn lại là đảng viên đảng CS...
26 Tháng Giêng 20199:00 CH(Xem: 1903)
Biết rằng chủ nghĩa cộng sản rồi sẽ phải bị đào thải, và đây đang là giai đoạn cuối, nhưng khi nhìn các nước trong khối Liên Xô cũ, đã vươn lên giàu mạnh sau gần 30 năm thoát cộng, lại buồn cho đất Việt. Nô cộng An Nam sẽ là thành trì cuối cùng của chủ nghĩa cộng sản! Câu chuyện của dân Venezuela, đối với dân An Nam xã nghĩa đó là chuyện của thiên hạ, với chúng nước còn mất không quan trọng, cái mong đợi ngay bây giờ là được một hai bàn thắng bóng đá. Tên phó thủ tướng xuống đường cầm cờ Phúc Kiến, cổ vũ đám con cháu bác tụt quần chạy rông...
26 Tháng Giêng 20199:00 CH(Xem: 1971)
Dân tộc Việt Nam đã quá đủ đọa đầy, nhọc nhằn, bất công và bất cập, chúng ta đã bỏ lỡ một cơ hội hiếm có dưới thời TT. R. Reagan giật sập khối cộng sản quốc tế, chúng ta đã bị bọn cs bịp bợm cho cái gọi là “Đổi Mới” nhưng chúng ta vẫn bị cướp đoạt tài sản từng ngày từng giờ, chúng ta hoàn toàn không phải là một con người đúng nghĩa khi kẻ cai trị không muốn điều đó và bây giờ là dịp may hiếm có cho dân tộc Việt Nam để mạnh dạn đứng lên đòi quyền tự quyết của chính mình, chắc chắn rằng biến động tại Venezuela sẽ làm cho tập đoàn csVN rúng động và khi người dân Việt Nam đứng lên thì sự sụp đổ sẽ diễn ra mau chóng...
13 Tháng Hai 2019
Nếu như quí vị tin rằng có những ngôi sao xấu như La Hầu, Kế Đô, Thái Bạch cứ 9 năm trở lại một lần để chiếu trên quí vị và có thể đem lại những điều không may mắn cho quí vị trong năm đó. Thì quí vị cũng nên tin rằng và chắc chắn rằng ngôi sao vàng năm cánh trên nền lá cờ đỏ đã và đang chiếu hàng ngày hàng giờ trên mỗi người, mỗi gia đình và cả đất nước, dân tộc Việt Nam. Và nó mang đến nỗi bất hạnh cho cả dân tộc.
06 Tháng Hai 2019
Nếu họ thay đổi theo nguyện vọng của nhân dân tức là họ tự sát. Chúng ta thấy hơn nửa thế kỷ họ loay hoay chỉnh đốn đảng mà có thành công đâu. Chúng ta có quyền biểu tình, tự do lập đảng phải, tổ chức, nói lên bất đồng chính kiến...nhưng họ đâu có cho chúng ta cái quyền đó mặc dù hiến pháp đã ghi. Bản chất của họ là như vậy, chủ trương, đường lối cơ bản vẫn là như vậy thì thay đổi kiểu gì? Chúng ta đã thấy họ thay đổi điều gì thực sự vì dân, vì nước chưa? Tất cả chỉ là hình thức, là mị lừa mà thôi.
01 Tháng Hai 2019
Vì thế với bối cảnh Việt Nam hôm nay chúng ta không thể nào đòi hỏi những gì quá tầm tay nhằm thúc đẩy quá trình cách mạng, phải làm từng bước trong đó việc khai sáng đầu óc người dân để họ nhận thấy là công dân của một quốc gia cộng sản mình đã bị đánh cướp nhiều thứ mà trong đó quyền dân chủ của công dân hoàn toàn không tồn tại. Khi đã nhận thức được cái gì đang ngăn cản đất nước và con người Việt Nam thì sau đó mới tiến đến việc thành lập đảng phái đối lập nhằm tạo nên lực lượng đối trọng cùng đảng csVN, chỉ cần những nguyên nhân đó thì người dân đã có đủ lý do để đứng lên làm cách mạng...
30 Tháng Giêng 2019
Xây dựng một lực lượng đối lập đủ mạnh là rất khó, nhất là khi những người đấu tranh cho dân chủ hầu như không có một chiến lược hay một con đường rõ ràng nào cho chính họ cũng như cho dân chúng đi theo. Họ thiếu một hệ thống tư tưởng hay triết lý để làm kim chỉ nam cho những suy nghĩ và hành động của mình. Họ cũng thiếu sự quan tâm cần thiết tới việc phát triển bản thân và hội nhóm để trở nên đủ tâm lẫn tầm cho mục tiêu dân chủ mà họ theo đuổi. Khó hơn cả việc trên là bồi đắp một nền tảng nhận thức và ý thức về dân chủ cho dân chúng. Dân chủ không đơn thuần là một thể chế mà còn là một giá trịmmm
30 Tháng Giêng 2019
Có thể khẳng đinh rằng mọi chính quyền đều không bao giờ chấp nhận đối lập. Chúng sẽ bằng mọi cách dùng bộ máy công an, quân đội để tiêu diệt lực lượng này ngay từ trong trứng nước. Chúng sẽ dùng hiến pháp do chúng thảo ra để đặt các tổ chức đối lập ngoài vòng pháp luật. Tuy nhiên không phải vì thế mà người dân buông xuôi và đổ thừa tại cái còng và khẩu súng nên mình không làm được. Nếu họ không muốn chết thì họ phải bằng mọi cách thông minh, gan dạ nhất dựa vào dân để hình thành các tổ chức đối lập trong lòng chế độ.
30 Tháng Giêng 2019
Những con người mà chính quyền vu là "bọn phản động" thực chất họ không muốn bạo động chém giết gì cả, mà chỉ muốn những người CS nhượng bộ. Và tại sao không chịu ngồi chung với người chỉ trích mình nhỉ? Loài vật nó còn biết đâu là an toàn còn con người CS sao lại không nhận ra điều đó? CS rất nặng về tâm lý sắc máu thù hằn luôn sẵn sàng chém giết ai không phải phe mình. Đó là chất CS, họ đã suy bụng ta ra bụng người nên ĐCS mới xem người đòi yêu sách một cách ôn hòa là KẺ THÙ, trông rất đáng sợ. Tôi không biết bao giờ con người CS mới nghĩ ra những gì đang diễn ra xung quanh họ là vô hại nhỉ?
28 Tháng Giêng 2019
,… qua đó các bạn có thể tìm được những người bạn có cùng quan điểm,, ý thức chính trị. Các bạn kết nhóm với nhau 3,5,7,.. người. Nhiệm vụ quan trong của mỗi thành viên của nhóm là làm sao mời được càng nhiều các bạn trẻ tham gia nhóm càng tốt. Và đây là nhiệm vụ chính và xuyên suốt. Các bạn cùng nhau tìm kiếm và chia sẻ các kiến thức về chính trị, dân chủ, kỹ năng đấu tranh, hoạt động,… Khích lệ và cổ vũ lẫn nhau, giúp nhau cùng hoàn thiện bản thân để trở thành những người hữu ích phục vụ Nhân dân và Tổ quốc.
28 Tháng Giêng 2019
Cần nói thẳng rằng, nếu đảo chính là cuộc lật đổ bọn cầm quyền độc tài, hủ lậu, cố sống cố chết đẩy dân đẩy nước vào cuộc sống nghèo đói, bất hạnh, kìm hãm sự phát triển của đất nước; thủ phạm của tình trạng tham nhũng, bất công, phản dân chủ... thì cuộc "đảo chính" đó cần được ca ngợi chứ không phải là lên án, dè bỉu. Hợp hiến cũng cần, nhưng trước hết và trên hết, đó là hợp lòng dân. Cái thứ "hiến" chỉ do một nhóm người đặt ra phục vụ cho chính nó thì chỉ đáng vứt vào sọt rác.
27 Tháng Giêng 2019
Quý vị có thể nhìn thấy, Việt Nam thật sự đang đối mặt khó khăn hơn bất cứ quốc gia cộng sản nào, thế nhưng có thể nói tinh thần đấu tranh của người Việt Nam lại kém cỏi nhất. Bởi vì tầng lớp đáy tầng chiếm hơn 70% dân số nhưng kiến thức chính trị của họ rất thấp, bởi vì nghèo nàn làm họ phải bươn chải kiếm sống, lại thêm sự nhồi nhét đường lối của CS làm cho họ thờ ơ tìm hiểu về chính trị. Tầng lớp trung lưu trí thức chiếm tỷ lệ ít hơn (khoảng 20%) có tư tưởng tìm hiểu chính trị nhưng họ cũng chưa dứt khoát bày tỏ quan điểm của họ. Còn lại là đảng viên đảng CS...
26 Tháng Giêng 2019
Biết rằng chủ nghĩa cộng sản rồi sẽ phải bị đào thải, và đây đang là giai đoạn cuối, nhưng khi nhìn các nước trong khối Liên Xô cũ, đã vươn lên giàu mạnh sau gần 30 năm thoát cộng, lại buồn cho đất Việt. Nô cộng An Nam sẽ là thành trì cuối cùng của chủ nghĩa cộng sản! Câu chuyện của dân Venezuela, đối với dân An Nam xã nghĩa đó là chuyện của thiên hạ, với chúng nước còn mất không quan trọng, cái mong đợi ngay bây giờ là được một hai bàn thắng bóng đá. Tên phó thủ tướng xuống đường cầm cờ Phúc Kiến, cổ vũ đám con cháu bác tụt quần chạy rông...