Từ Venezuela đến Việt Nam: Sự chuẩn bị nào cho dân chủ?

30 Tháng Giêng 201912:37 CH(Xem: 3599)

Từ Venezuela đến Việt Nam:
Sự chuẩn bị nào cho dân chủ?

People-Power-Democracy-CD




Nguyễn Trang Nhung

     RFA Blog




Những ngày gần đây, tin tức về cuộc khủng hoảng chính trị tại Venezuela thu hút sự quan tâm của thế giới. Theo dõi tình hình quốc gia Nam Mỹ này, một bộ phận người Việt Nam không khỏi háo hức và hi vọng vào sự chuyển đổi chế độ chính trị từ độc tài sang dân chủ tại đất nước mình trong tương lai không xa.

Hi vọng ấy có lẽ xuất phát từ một điều giản đơn rằng chế độ độc tài nào rồi cũng sụp đổ. Có lẽ điều giản đơn này đúng. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là thời điểm sụp đổ của một chế độ độc tài, và điều quan trọng hơn nữa là sự chuẩn bị của cả xã hội cho sự chuyển đổi đó.

Trong giới bất đồng chính kiến Việt Nam tồn tại đồn đoán về thời điểm sụp đổ của chế độ độc tài. Quãng những năm 2006 – 2008, đồn đoán ấy là về năm 2014. Gần đây hơn, đồn đoán ấy là về tương lai gần, nhất là trong bối cảnh chiến tranh thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc.

Dường như hi vọng và đồn đoán ấy đều xuất phát từ… ước muốn, một ước muốn thiếu thực tế và thừa mơ mộng. 

Năm 2014 đã qua đi và chế độ chính trị Việt Nam vẫn vậy. Tương lai gần, chẳng hạn 10 năm nữa (nếu 10 năm nữa chưa đủ gần thì 5 năm nữa) sắp đến và người ta sẽ sớm có câu trả lời. Song điều quan trọng hơn nữa, như trên đã nêu, là sự chuẩn bị của cả xã hội cho sự chuyển đổi chế độ chính trị từ độc tài sang dân chủ.

Nhìn Venezuela, có thể thấy quốc gia này có sẵn một số tiền đề cho dân chủ. Đó là sự tồn tại (hợp pháp) của nhiều đảng phái khác nhau. Đó là các cơ chế bầu cử, bao gồm phổ thông đầu phiếu để người dân lựa chọn nguyên thủ quốc gia, mà ở đây là tổng thống. Đó là thói quen thực hành các quyền con người, quyền công dân, mà điển hình là quyền biểu tình qua cuộc xuống đường với quy mô hàng trăm ngàn người để ủng hộ Juan Guaido như tổng thống lâm thời, v.v. 

Những tiền đề đó là những tiền đề mà Việt Nam chưa có, và nếu không được chuẩn bị một cách thỏa đáng, sự chuyển đối chế độ chính trị tại Việt Nam trong tương lai có khả năng cao sẽ dẫn đến một chế độ độc tài khác hoặc một chế độ dân chủ nửa vời mà thôi.

Để có được những tiền đề đó, những người đấu tranh cho dân chủ cần xây dựng một lực lượng đối lập đủ mạnh để có thể đòi hỏi chính quyền thực hiện các cải cách chính trị. Hẳn nhiên, lực lượng này phải được dẫn dắt bởi một bộ phận có đủ tài năng lẫn phẩm chất cần thiết và được hậu thuẫn bởi một bộ phận dân chúng tối thiểu (có lẽ chừng 30%). Cùng với đó, họ cần bồi đắp một nền tảng nhận thức và ý thức nhất định về dân chủ cho một bộ phận dân chúng tối thiểu (có lẽ cũng chừng 30%). 

Xây dựng một lực lượng đối lập đủ mạnh là rất khó, nhất là khi những người đấu tranh cho dân chủ hầu như không có một chiến lược hay một con đường rõ ràng nào cho chính họ cũng như cho dân chúng đi theo. Họ thiếu một hệ thống tư tưởng hay triết lý để làm kim chỉ nam cho những suy nghĩ và hành động của mình. Họ cũng thiếu sự quan tâm cần thiết tới việc phát triển bản thân và hội nhóm để trở nên đủ tâm lẫn tầm cho mục tiêu dân chủ mà họ theo đuổi.

Khó hơn cả việc trên là bồi đắp một nền tảng nhận thức và ý thức về dân chủ cho dân chúng. Dân chủ không đơn thuần là một thể chế mà còn là một giá trị. Theo nghĩa thứ hai, dân chủ đòi hỏi người dân cần có một số phẩm chất thiết yếu để làm chủ quốc gia, như chấp nhận sự đa dạng và khác biệt, tôn trọng quyền của thiểu số, có trật tự và kỷ luật, quan tâm tới cộng đồng, giải quyết tranh chấp một cách hòa bình, v.v. Đây là những phẩm chất mà người Việt Nam rất thiếu.

Nếu yếu tố thứ nhất – lực lượng đối lập đủ mạnh – là sự chuẩn bị cho dân chủ về mặt thể chế, thì yếu tố thứ hai – nền tảng nhận thức và ý thức nhất định về dân chủ – là sự chuẩn bị cho dân chủ về mặt giá trị, và chỉ khi có cả hai yếu tố, thì một nền dân chủ mới thực sự bền vững.

Chừng nào hai yếu tố trên đây chưa xuất hiện, khó có thể hi vọng vào một Việt Nam dân chủ trong tương lai gần. Và vì vậy, thay vì hi vọng thiếu thực tế vào một Việt Nam dân chủ trong tương lai gần, cần chuẩn bị cho một Việt Nam dân chủ trong tương lai có thể rất xa, và tương lai đó sẽ càng bớt xa khi sự chuẩn bị càng kỹ lưỡng.

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
28 Tháng Năm 20208:25 CH(Xem: 394)
Để nhìn cho rõ hơn những hành vi bán nước của đảng thì mọi người hãy nhìn vào cái Luật An Ninh Mạng, đây là một điều luật vi phạm nhân quyền trầm trọng, trong đó không những đảng ngăn cấm quyền Tự Do Ngôn Luận, Tư Duy mà đảng còn cực đoan hơn khi cho phép mình chà đạp nhân quyền, tự tiện bắt giữ các công dân khi họ chỉ trích những chủ trương bán nước hại dân của họ mà loạt bắt giữ các nhà bất đồng chính kiến trong nước gần đây đã cho thấy đảng cs, một đảng phái chỉ có chưa đến 5 triệu đảng viên đã cho mình đứng trên pháp luật, xổ toẹt lên những gì mà họ đã ký kết tại Liên Hợp Quốc và tự tiện quyết định...
28 Tháng Năm 20208:24 CH(Xem: 120)
Được biết, hôm ngày 25 tháng 5 năm 2020 ông Nguyễn Xuân Phúc đã ra nghị quyết “Miễn thị thực cho “người nước ngoài” vào Khu Kinh Tế Phú Quốc, Kiên Giang”. Tất nhiên, họ vẫn đang giấu chữ “đặc khu” và cố tình ẩn tên người tàu đi bằng từ “người nước ngoài”. Được biết Phú Quốc cũng đang có những dự án lớn về resort-casino tựa như Sihanoukville, và khi với quyết định trải thảm đỏ mời người Tàu vào đây thì không sớm thì muộn họ sẽ xây dựng Phú Quốc thay thế vai trò Sihanoukville mà thôi.
28 Tháng Năm 20208:22 CH(Xem: 112)
Nhìn vào bối cảnh VN hiện nay trong một màn đen tối và chưa thấy một ánh sáng soi đường và con đường đó tuy đang ở cuối đường hầm, lẽ lòng nào nhân dân VN chưa nhận ra điều đó?. Đất nước VN bây chỉ còn cách duy nhất là nhân dân ta đoàn kết cùng hợp sức để mà xóa bỏ thể chế độc tài đưa đất nước chuyển sang một thể chế dân chủ đa nguyên thì nhân dân ta mới thoát khỏi cảnh nghèo đói, không bị ngàn năm đô hộ lần thứ 2 với Bắc thuộc nữa.
28 Tháng Năm 20208:17 CH(Xem: 132)
Mấy hôm trước nàng Ann Coulter một tay dẫn đầu một số hội nhóm Cực Hữu Cực Đoan Trí Thức đã lên tiếng chửi ngài Chum đến 2 lần, gọi ngài bằng những cái tên rất thân thương: “Thằng Bé Có Đầu Óc Chậm Phát Triển và Bất Trung”, “Tổng Thống Đần Độn” thế mà ngài chẳng dám lên tiếng chửi lại, chỉ lặng lẽ … Un-follow nàng ấy trên Twitter mà thôi. Ngài Chum nổi tiếng thuộc dạng Già Chuối Non Hột - Mồm Thì To nhưng Hột Lại Bé Như Trái Nho ... khô, nhất là khi đụng mấy bà thứ rữ. Hôm nay, tờ Washington Examiner, một tờ báo Cực Hữu Bảo Thủ, nổi tiếng Phò Trump gấp 2 lần đài Fox News, dám chửi ngài Chum là...
27 Tháng Năm 202010:07 CH(Xem: 386)
:“Vì vậy các con đừng mãn nguyện làm những con giun con dế, nhưng hãy nuôi ước vọng cao thượng, có chí lớn, tung cánh như chim đại bàng, bay lên cõi trời mênh mông bát ngát. Mỗi khi các con luồn cúi, hay gian dối để được điểm cao, được lợi lộc ích kỷ hay các con dùng bạo lực để giải quyết vấn đề là các con trở thành con giun con dế. Ngược lại khi các con dám trung thực cho dù có bị thiệt thòi và dám quên lợi ích riêng của mình vì lợi ích của tha nhân là các con đang tung cánh đại bàng để bay bổng lên cõi mênh mông của Thiên Chúa”
27 Tháng Năm 202010:04 CH(Xem: 331)
Nhưng, đối tượng để họ sợ hãi là ai? Có thể không nói ra hoặc không nhìn thấy, nhưng chắc chắn một điều trong cuộc kiếm cơm đầy máu và nước mắt của những kẻ xăm trổ, số má, chắc chắn họ có nỗi lo sợ trước những kẻ đã xăm trổ đầy tâm hồn, họ thấy được cái chết của họ khi gặp những tâm hồn xăm trổ và đâu đó, họ qui phục những kẻ này để kiếm sống, họ chịu dùng mạng sống để mở rộng địa hạt quyền lực của kẻ xăm trổ tâm hồn. Cụ thể ở đây, những kẻ đã xăm trổ vào tâm hồn của họ thứ chủ nghĩa Cộng sản và nó mãi mãi thành một thứ hình thù gây di truyền, nó được nuôi dưỡng, đánh bóng bằng lợi ích nhóm, quyền lực đen và chủ trương đỏ.
26 Tháng Năm 202010:16 CH(Xem: 668)
Đừng nói với tôi rằng cộng sản cũng có người yêu nước, yêu đồng bào, họ chỉ đóng kịch cho ra vẻ giống như vậy, yêu tổ quốc vì sao một tòa nhà Quốc Hội hơn 500 đại biểu không một đại biểu nào dám đứng lên chỉ thẳng và lên án những hành động xâm chiếm của TQ tại biển Đông? Không một tướng lĩnh, sỹ quan nào dám lên tiến và dẫn quân ra bảo vệ ngư dân, đánh trả giặc Tàu? Yêu đồng bào sao không một đảng viên nào xúc động khi người dân quỳ trước đầu xe của mình van lạy vì bị chiếm đất? Yêu dân tộc thì tại sao không một tổ chức nào, cơ quan nào, đoàn thể nào đến chia sẻ những khó khăn với người dân khi họ...
26 Tháng Năm 20209:56 CH(Xem: 420)
Thế đó, ngoại trừ khi ông ta đang đứng chung phe với một đám những kẻ bắt nạt; còn không ông ta sẽ liền tròng ngay bộ cánh của đứa bị hại yếu đuối mũi dãi lòng thòng. Có những luật bất thành văn trong cuộc đấu võ đài – những phép tắc cơ bản trên sàn đấu được gọi là quy tắc Queensberry –nhưng ông ta chẳng bận tâm, Ông tung cú đấm vào hạ bộ - đó là điều mà một quý ông quân tử không nên, sẽ không, và không thể thực hiện – mỗi cú đấm ông tung ra đều nhắm vào bên dưới thắt lưng đối thủ. Ông ta đặc biệt thích đá thẳng vào những người sa cơ hoặc không còn có tiếng nói- và ông ta tiếp tục tung những cú đá vào đối thủ...
26 Tháng Năm 20209:53 CH(Xem: 506)
Như vậy qua đây chúng ta thấy gì ở người Tàu khi họ muốn mua đất ở Việt Nam? Đó là họ luôn sử dụng mọi cách từ cách mờ ám đến công khai lách luật. Vậy câu hỏi đặt ra là, mảnh đất nghèo nàn này không đủ sức hút người Nhật, người Hàn, người Đài thì tại sao người Tàu tìm mọi cách để sở hữu nó? Chỉ có thể là vì mục đích chính trị mà thôi. Vậy thì thử hỏi khi Việt Nam giao các đặc khu cho Tàu “thuê” 1 thế kỷ, thì liệu mảnh đất đó có còn là của người Việt sau 100 năm nữa không? Chắc chắn là không!
25 Tháng Năm 20208:01 CH(Xem: 601)
Mỹ tưởng rằng bắt tay làm ăn với Tàu thì thế nào dân chủ và nhân quyền cũng vào được đại lục. Nhưng không! Mỹ đã lầm, Trung Cộng nó đã biết đổi màu để vô hiệu hóa sức mạnh nhân quyền của Mỹ rất tốt. Tưởng rằng với dân chủ nhân quyền có thể theo chân internet vào được đại lục. Thế nhưng không ngờ Tàu đã có cách ứng biến. Trung Nam Hải đã chặn hết các mạng xã hội từ bên ngoài và xây dựng riêng cho Đại Lục một hệ sinh thái riêng có sự kiểm soát chặt chẽ. Và từ đó ĐCS Tàu cách li hoàn toàn 1,4 tỷ dân của họ với thế giới tự do.
28 Tháng Năm 2020
Để nhìn cho rõ hơn những hành vi bán nước của đảng thì mọi người hãy nhìn vào cái Luật An Ninh Mạng, đây là một điều luật vi phạm nhân quyền trầm trọng, trong đó không những đảng ngăn cấm quyền Tự Do Ngôn Luận, Tư Duy mà đảng còn cực đoan hơn khi cho phép mình chà đạp nhân quyền, tự tiện bắt giữ các công dân khi họ chỉ trích những chủ trương bán nước hại dân của họ mà loạt bắt giữ các nhà bất đồng chính kiến trong nước gần đây đã cho thấy đảng cs, một đảng phái chỉ có chưa đến 5 triệu đảng viên đã cho mình đứng trên pháp luật, xổ toẹt lên những gì mà họ đã ký kết tại Liên Hợp Quốc và tự tiện quyết định...
28 Tháng Năm 2020
Được biết, hôm ngày 25 tháng 5 năm 2020 ông Nguyễn Xuân Phúc đã ra nghị quyết “Miễn thị thực cho “người nước ngoài” vào Khu Kinh Tế Phú Quốc, Kiên Giang”. Tất nhiên, họ vẫn đang giấu chữ “đặc khu” và cố tình ẩn tên người tàu đi bằng từ “người nước ngoài”. Được biết Phú Quốc cũng đang có những dự án lớn về resort-casino tựa như Sihanoukville, và khi với quyết định trải thảm đỏ mời người Tàu vào đây thì không sớm thì muộn họ sẽ xây dựng Phú Quốc thay thế vai trò Sihanoukville mà thôi.
28 Tháng Năm 2020
Nhìn vào bối cảnh VN hiện nay trong một màn đen tối và chưa thấy một ánh sáng soi đường và con đường đó tuy đang ở cuối đường hầm, lẽ lòng nào nhân dân VN chưa nhận ra điều đó?. Đất nước VN bây chỉ còn cách duy nhất là nhân dân ta đoàn kết cùng hợp sức để mà xóa bỏ thể chế độc tài đưa đất nước chuyển sang một thể chế dân chủ đa nguyên thì nhân dân ta mới thoát khỏi cảnh nghèo đói, không bị ngàn năm đô hộ lần thứ 2 với Bắc thuộc nữa.
28 Tháng Năm 2020
Mấy hôm trước nàng Ann Coulter một tay dẫn đầu một số hội nhóm Cực Hữu Cực Đoan Trí Thức đã lên tiếng chửi ngài Chum đến 2 lần, gọi ngài bằng những cái tên rất thân thương: “Thằng Bé Có Đầu Óc Chậm Phát Triển và Bất Trung”, “Tổng Thống Đần Độn” thế mà ngài chẳng dám lên tiếng chửi lại, chỉ lặng lẽ … Un-follow nàng ấy trên Twitter mà thôi. Ngài Chum nổi tiếng thuộc dạng Già Chuối Non Hột - Mồm Thì To nhưng Hột Lại Bé Như Trái Nho ... khô, nhất là khi đụng mấy bà thứ rữ. Hôm nay, tờ Washington Examiner, một tờ báo Cực Hữu Bảo Thủ, nổi tiếng Phò Trump gấp 2 lần đài Fox News, dám chửi ngài Chum là...
27 Tháng Năm 2020
:“Vì vậy các con đừng mãn nguyện làm những con giun con dế, nhưng hãy nuôi ước vọng cao thượng, có chí lớn, tung cánh như chim đại bàng, bay lên cõi trời mênh mông bát ngát. Mỗi khi các con luồn cúi, hay gian dối để được điểm cao, được lợi lộc ích kỷ hay các con dùng bạo lực để giải quyết vấn đề là các con trở thành con giun con dế. Ngược lại khi các con dám trung thực cho dù có bị thiệt thòi và dám quên lợi ích riêng của mình vì lợi ích của tha nhân là các con đang tung cánh đại bàng để bay bổng lên cõi mênh mông của Thiên Chúa”
27 Tháng Năm 2020
Nhưng, đối tượng để họ sợ hãi là ai? Có thể không nói ra hoặc không nhìn thấy, nhưng chắc chắn một điều trong cuộc kiếm cơm đầy máu và nước mắt của những kẻ xăm trổ, số má, chắc chắn họ có nỗi lo sợ trước những kẻ đã xăm trổ đầy tâm hồn, họ thấy được cái chết của họ khi gặp những tâm hồn xăm trổ và đâu đó, họ qui phục những kẻ này để kiếm sống, họ chịu dùng mạng sống để mở rộng địa hạt quyền lực của kẻ xăm trổ tâm hồn. Cụ thể ở đây, những kẻ đã xăm trổ vào tâm hồn của họ thứ chủ nghĩa Cộng sản và nó mãi mãi thành một thứ hình thù gây di truyền, nó được nuôi dưỡng, đánh bóng bằng lợi ích nhóm, quyền lực đen và chủ trương đỏ.
26 Tháng Năm 2020
Đừng nói với tôi rằng cộng sản cũng có người yêu nước, yêu đồng bào, họ chỉ đóng kịch cho ra vẻ giống như vậy, yêu tổ quốc vì sao một tòa nhà Quốc Hội hơn 500 đại biểu không một đại biểu nào dám đứng lên chỉ thẳng và lên án những hành động xâm chiếm của TQ tại biển Đông? Không một tướng lĩnh, sỹ quan nào dám lên tiến và dẫn quân ra bảo vệ ngư dân, đánh trả giặc Tàu? Yêu đồng bào sao không một đảng viên nào xúc động khi người dân quỳ trước đầu xe của mình van lạy vì bị chiếm đất? Yêu dân tộc thì tại sao không một tổ chức nào, cơ quan nào, đoàn thể nào đến chia sẻ những khó khăn với người dân khi họ...
26 Tháng Năm 2020
Thế đó, ngoại trừ khi ông ta đang đứng chung phe với một đám những kẻ bắt nạt; còn không ông ta sẽ liền tròng ngay bộ cánh của đứa bị hại yếu đuối mũi dãi lòng thòng. Có những luật bất thành văn trong cuộc đấu võ đài – những phép tắc cơ bản trên sàn đấu được gọi là quy tắc Queensberry –nhưng ông ta chẳng bận tâm, Ông tung cú đấm vào hạ bộ - đó là điều mà một quý ông quân tử không nên, sẽ không, và không thể thực hiện – mỗi cú đấm ông tung ra đều nhắm vào bên dưới thắt lưng đối thủ. Ông ta đặc biệt thích đá thẳng vào những người sa cơ hoặc không còn có tiếng nói- và ông ta tiếp tục tung những cú đá vào đối thủ...
26 Tháng Năm 2020
Như vậy qua đây chúng ta thấy gì ở người Tàu khi họ muốn mua đất ở Việt Nam? Đó là họ luôn sử dụng mọi cách từ cách mờ ám đến công khai lách luật. Vậy câu hỏi đặt ra là, mảnh đất nghèo nàn này không đủ sức hút người Nhật, người Hàn, người Đài thì tại sao người Tàu tìm mọi cách để sở hữu nó? Chỉ có thể là vì mục đích chính trị mà thôi. Vậy thì thử hỏi khi Việt Nam giao các đặc khu cho Tàu “thuê” 1 thế kỷ, thì liệu mảnh đất đó có còn là của người Việt sau 100 năm nữa không? Chắc chắn là không!
25 Tháng Năm 2020
Mỹ tưởng rằng bắt tay làm ăn với Tàu thì thế nào dân chủ và nhân quyền cũng vào được đại lục. Nhưng không! Mỹ đã lầm, Trung Cộng nó đã biết đổi màu để vô hiệu hóa sức mạnh nhân quyền của Mỹ rất tốt. Tưởng rằng với dân chủ nhân quyền có thể theo chân internet vào được đại lục. Thế nhưng không ngờ Tàu đã có cách ứng biến. Trung Nam Hải đã chặn hết các mạng xã hội từ bên ngoài và xây dựng riêng cho Đại Lục một hệ sinh thái riêng có sự kiểm soát chặt chẽ. Và từ đó ĐCS Tàu cách li hoàn toàn 1,4 tỷ dân của họ với thế giới tự do.