Hãy khóc cho tiếng Việt!

04 Tháng Bảy 20192:50 CH(Xem: 421)

Hãy khóc cho tiếng Việt!

chuaadida_full_chu-quoc-ngu-chu-nuoc-ta-tu-alexandre-de-rhodes-den-truong-vinh-ky



Mạnh Kim
Facebook




Thay vì làm to chuyện với một slogan quảng cáo thì “cơ quan chức năng văn hóa” nên tìm giải pháp khẩn cấp để chấn chỉnh tình trạng hỗn loạn tiếng Việt. Cái gọi là “rất phản cảm, thiếu văn hóa và thiếu thẩm mỹ” đang hiện diện tràn lan trong việc sử dụng tiếng Việt và không chỉ với một từ mà với vô số từ và vô số câu. Nếu nói tiếng Việt là một trong những tấm “căn cước” định tính cho văn hóa dân tộc thì cách sử dụng tiếng Việt thời đại này đã cho thấy tấm căn cước tiếng Việt đang bị phá phách ẩu tả đến mức đáng hổ thẹn. Từ việc ghép từ vô tội vạ đến tình trạng đặt ra những “khái niệm” ngữ nghĩa méo mó (chẳng hạn “trạm thu giá”), tiếng Việt đang bị sử dụng với một thái độ vừa cưỡng bức vừa khinh rẻ. Nếu cần tìm một bằng chứng cho thấy văn hóa xuống cấp và chọn ra nạn nhân tiêu biểu thì tiếng Việt là nạn nhân không thể không nhắc.

Không chỉ “cưỡng hôn” – được hiểu lệch lạc là “cưỡng bức để được hôn”, còn có vô số kiểu nói kỳ quái khác. Trong thực tế, có bao giờ chúng ta nói “Nè, khi đang tham gia giao thông thì tạt qua tiệm bánh mì mua giùm cho tôi một ổ”! Có bao giờ người ta nói, “đang tham gia giao thông thì tôi gặp cậu ấy…”! Ai đặt ra cái cụm từ dị hợm này? Ngoài ra, có thể kể vô số từ bình thường khác cũng đang được dùng một cách bất thường. “Quá trình” là một ví dụ. Cái gì cũng “quá trình”. Trường hợp nào cũng “quá trình”. Sự việc nào cũng “quá trình”… “Một thí sinh dùng máy trợ thính trong quá trình thi”; “Một giáo viên tử nạn trong quá trình làm nhiệm vụ coi thi”. Chưa hết, “trong quá trình uống café”, “trong quá trình ăn tô hủ tíu”, “trong quá trình tham gia giao thông”… Kinh hoàng hơn là gần đây người ta “tinh giản” luôn chữ “trong” khi nói về một “quá trình” – chẳng hạn “Quá trình đi từ bàn mình đến bàn nạn nhân, hung thủ rút sẵn con dao ra cầm trên tay”! Trong khi đó, “quá trình” – được định nghĩa trong Từ điển Tiếng Việt (chủ biên Hoàng Phê, Viện Ngôn ngữ học, NXB Hồng Đức 2018) – như sau: “Tổng thể nói chung những hiện tượng nối tiếp nhau trong thời gian, theo một trình tự nhất định của một sự việc nào đó”.

Dĩ nhiên chẳng ai đòi hỏi viết báo phải dùng câu chữ đẹp đẽ và kiêu kỳ như nhạc ngữ trong âm nhạc Phạm Duy nhưng biến mình thành học trò tiểu học khi viết báo thì thật không nên! Việc viết sai chính tả một cách bất chấp và báo chí đăng sai chính tả một cách bất kể đã không còn là “hiện tượng”. Nó đã trở thành một tệ nạn, một thảm trạng thật sự đối với chữ Quốc ngữ. Viết sai chính tả là “chuyện nhỏ”. Bây giờ là thời của những lộn xộn giữa “bàng quan” và “bàng quang”; giữa “rốt cuộc” và “rốt cục” (sai); giữa “kết cục” và “kết cuộc” (sai)… Giờ là thời “thích là xài”, chẳng cần tìm hiểu hay mất thời giờ tra cứu từ điển, cho nên mới không phân biệt được “điểm yếu” và “yếu điểm”; cho nên mới viết “thăm quan” thay vì “tham quan”.

Tình trạng tiếng Việt bị hạ xuống trình độ “cấp tiểu học” lại xảy ra với một nghịch lý là thích làm sang. Thay vì viết “tôi thấy” thì người ta cứ nói “tôi mục sở thị”! Giữa việc trang điểm ngôn ngữ với việc làm dáng nhưng không giấu được điệu bộ giả tạo che đậy cái lớp quê mùa chữ nghĩa là một lằn ranh không phải không khó thấy. Nhân tiện nói thêm, việc nhầm lẫn các từ Hán Việt cũng là “hiện tượng thời đại”. Mới đây, tôi đã đọc một bài điểm sách, trong đó, vị nhà báo nổi tiếng nọ đã ví ngôn ngữ văn chương như một thứ “thần quyền” để phục vụ cho “thần dân” (với ý nghĩa của “thần” trong “thần dân” thuộc khái niệm… “thần thánh”!).

Không chỉ sai lệch chữ và nghĩa mà tiếng Việt ngày nay còn méo mó cấu trúc. Thay vì nói “Chương trình này được Sony tài trợ”; người ta thích nói “Chương trình này được tài trợ bởi Sony”. Như thế còn đỡ. Người ta thậm chí còn nói “Thủ tướng VN đã được đón tiếp bởi ông Shinzo Abe”. Người ta không thấy lạ khi nói “Đội mũ bảo hiểm đối với người đi xe máy”, mà thay vì phải nói một cách bình thường: “Người đi xe máy phải đội mũ bảo hiểm”. Thay vì nói “Thí sinh này ở Tiền Giang” thì lại dùng “Thí sinh này đến từ Tiền Giang”, như thể phải vậy mới là ngôn ngữ của thời hội nhập. Where are you from, hử anh/chị dẫn chương trình? Are you from Vietnam?

Rồi còn “fan hâm mộ”, rồi “cặp đôi”, rồi còn đầy những câu không hề có chủ ngữ: “Sốc với phát biểu…”; “Choáng với hình ảnh”… Nếu thời chiến tranh người ta “khóc cười với vận nước nổi trôi” thì ngày nay chúng ta cần phải biết khóc trước sự bi thảm mỗi lúc mỗi tệ của chữ Quốc ngữ. Trong thực tế, nhiều hội thảo “làm trong sáng tiếng Việt” đã liên tục được tổ chức nhưng nếu đọc các tham luận này sẽ thấy hầu hết đều nhắc đi nhắc lại lời nói của ông Hồ Chí Minh về việc đề cao “làm trong sáng tiếng Việt”. Việc viện dẫn phát biểu của một người mà tiếng Việt của ông ta luôn đáng “minh họa” cho sự bi thảm của tiếng Việt – được ông ấy dùng trong cái thời mà Việt Nam có vô số nhân vật có thể nói là bậc thầy ngôn ngữ, từ cụ Phan Khôi đến các nhà văn-thi sĩ kiệt xuất phải lâm vào cảnh bi thương trong cái “vụ án” gọi là “Nhân văn Giai phẩm” – cho thấy điều đó chẳng có ý nghĩa gì. Thậm chí ngay cả khi ông Hồ có tài giỏi tiếng Việt thì việc trích lời ông ta cũng không phải là giải pháp. Cần phải làm gì, làm như thế nào, làm từ đâu… mới là điều nên bàn.

Báo chí cũng đừng nhắc đi nhắc lại nữa câu nói của cụ Phạm Quỳnh “Tiếng nước ta còn, nước ta còn”. Báo chí cần tự sửa mình trước, thay vì cứ nói về cái sự đang biến mất hoặc đang biến dạng. Tìm kiếm giải pháp toàn diện cho việc “cứu” tiếng Việt không phải là việc của một cá nhân hay một tổ chức, nhưng trước mắt, và cần kíp, chính báo chí phải tiên phong trong việc chấn chỉnh lại biên tập. Báo chí cần làm gương trong việc “làm trong sáng tiếng Việt”. Cứ thích đề cập đến bảo tồn và gìn giữ văn hóa, tại sao lại đối xử với tiếng Việt theo cách như đang chứng kiến! Khi nhà báo than thở trước hiện tượng di tích văn hóa xuống cấp trong một bài viết nghệch ngoạc chấm phẩy tùy hứng thì sự xuống cấp văn hóa đã vô tình bị đẩy xuống thêm một cấp nữa rồi. Khi nhà báo còn viết đầy lỗi chính tả, thường xuyên và cố ý, như có thể thấy hàng ngày trên trang cá nhân của họ, thì sao họ có thể dạy con mình "yêu tiếng Việt", hoặc chứng tỏ cho con em mình thấy mình "quý tiếng Việt" bằng việc đi thắp nhang ở mộ các bậc tiền nhân khai xướng tiếng Việt?

nguồn: https://www.danluan.org/tin-tuc/20190703/hay-khoc-cho-tieng-viet

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
01 Tháng Sáu 2020
do bạn thắc mắc cho nên tôi cũng nói cho bạn rõ người Việt bên Mỹ này cũng có năm bảy dạng người, người có học thức, tri thức thì họ thường ít nói và thích lắng nghe, còn cái bọn thùng rỗng thì lại thích kêu to, loại Việt Kiều Ô Đi Ghe (Chứ không phải ODP) nhiều lắm, hồi ở VN chúng chỉ canh me mấy chiếc tàu vượt biên là phóng lên đi lụi không thì la lên là bể kèo, bọn này đến đây dù cho chúng có là triệu phú, tỷ phú đi nữa nhưng mở miệng ra là biết rằng “Ngu không thể cải tạo” rồi, còn cái đám Ô Đi Ghe đời sau đến Mỹ bắng các chương trình đoàn tụ kết hôn, qua xứ này họ cũng có đi học vỏ vẻ vài câu dăm ba chữ để sủa chút chút...
01 Tháng Sáu 2020
Khi người dân Hong Kong xuống đường biểu tình đập phá thì họ biện minh là “con giun dẵm mãi cũng oằn”, “biểu tình bất bạo động mãi không thể có kết quả”, “đấu tranh cho chính nghĩa thì phải xử dụng mọi phương tiện trong tay, kể cả bạo lực” bô lô ba la, hoặc có người còn bào chữa là “bọn phá phách, đốt nhà, đốt xe trong những cuộc xuống đường ở Hong Kong, chính là người của Trung Quốc gài vào đấy. Thế nhưng ở Mỹ, cũng những sự việc như thế xảy ra, thì tất cả đều là “Bọn Đen nó vốn thế”, “Chỉ chờ cơ hội để cướp phá”, “Không ăn cướp, không đốt nhà, thì không phải bọn da đen”… Bởi trong lòng đám người này...
01 Tháng Sáu 2020
ếu giới chính trị không có các biện pháp cải tổ, bất bình đẳng xã hội sẽ tiếp tục gia tăng. Đó là lý do tại sao cuộc bầu cử tháng 11 đóng một vai trò đặc biệt quan trọng. Chính quyền Trump ra sức bảo vệ các ngành công nghiệp cũ. Các ngành công nghiệp như than đá sẽ không phải là một phần của nền kinh tế năng động trong tương lai, dựa trên tri thức. Trong khi đó, đảng Dân Chủ quan tâm nhiều hơn về bất công xã hội ở Mỹ, họ muốn chuyển đổi nền kinh tế về hướng xã hội hơn. Do đó cuộc bầu cử tháng 11 là một quyết định về đường hướng phát triển. Nếu người dân chọn con đường của Trump thì thất nghiệp và bất bình đẳng sẽ ...
31 Tháng Năm 2020
Không phải đợi nhìn đến thực tế hiện nay, rồi đau thêm vì câu nói thách thức mọi người của tên đít đỏ (nguyễn văn phúc), phó chủ nhiệm cái gọi là ủy ban kinh tế cuốc hội xã nghĩa: Ba đặc khu Vân Đồn, Bắc Phong Vân, Phú Quốc, ai dám cản đường đảng ta đi? Cũng đã có người nổi nóng mà chửi, cái ‘cực kỳ’ ngu dốt này sẽ đưa đến mất nước. Xin lỗi chúng chẳng có gì là ngu và cũng chẳng thiếu tầm nhìn xa để thấy chuyện mất nước, xin hãy nhìn cuộc sống ‘huy hoàng’ bên Canada, của thằng (võ kim cự) bí thư Hà Tĩnh, thì sẽ hiểu rõ bọn chúng.
31 Tháng Năm 2020
Những đám cháy dường như vẫn chưa đủ lớn, lòng dân căm phẫn vẫn chưa đủ mạnh, “tổng thống tài năng đức độ, I Alone Can Fix It” Donald Trump lại bồi thêm dầu vào lửa qua cái tweet khác, gởi lời hăm dọa đến người biểu tình: “They could have been greeted with Vicious Dogs and Ominous Weapons – Đám đông này (vượt hàng rào) thì sẽ được đón tiếp bằng Những Con Chó Hung Tợn và Những Thứ Vũ Khí Không Ngờ”. Kèm theo đó là một câu tweet bất hủ khác: “I was inside, watched every move, and couldn’t have felt more safe – Tôi ở bên trong tòa Bạch Ốc, quan sát mọi cử động ở bên ngoài, và phải nói là không thể nào...
31 Tháng Năm 2020
Phần lớn người Việt biết “luật rừng” của nhà cầm quyền cộng sản: Thành phần chống đảng, chống bác Hồ là phản động, là chống phá đất nước. Nghĩa là đối với đảng cộng sản, người Việt có thể chống đạo đức luân lý, chống lẽ phải, chống Cha, chống Mẹ…, nhưng tuyệt đối không được chống đảng và “bác Hồ”, bất chấp núi tài liệu chứng minh đảng và “bác Hồ” cai trị Việt Nam bằng bàn tay nhuốm máu dân oan. Tương tự, Trump tấn công bất kỳ ai phê bình mình, và đội cho họ chiếc mũ “phản quốc”, “không trung thành” với nước Mỹ. Lực lượng dân luận viên yêu “bác Hồ” nhai đi nhai lại ngụy biện: “Không thích chế độ cộng sản thì...
31 Tháng Năm 2020
Vào cuối năm vừa qua, Hoa Kỳ và Trung Quốc đạt một thỏa thuận cho giai đoạn I của cuộc thương chiến, nhưng đây chỉ là một giải pháp ngưng chiến tạm bợ, không có gì nhiều để mừng rỡ. Trung Quốc tạm thời cam kết mua thêm nông phẩm của Hoa Kỳ, nhượng bộ khiêm tốn về quyền sở hữu trí tuệ và đồng nhân dân tệ. Đổi lại, Hoa Kỳ ngưng không áp thuế trên một số hàng trị giá $160 tỉ và hủy bỏ thuế đã áp đặt từ 1-9-2019. Nhờ vậy mà kinh tế Hoa Kỳ và thế giới không rơi vào tình trạng suy thoái và làm phá sản các thị trường chứng khoán. Tuy nhiên những thuế suất cao và mâu thuẫn to lớn về thương mại, kỹ thuật, đầu tư...
30 Tháng Năm 2020
Mưu cầu cuộc sống hạnh phúc là bản năng của con người, Anh Phước không may mắn khi có quá nhiều biến cố trong cuộc đời Anh. Từ con gái của Anh bị giết, đến vợ bỏ đi, tới miền đất mới để quên đi nỗi đau đó thì đất đai ruộng vườn của Anh bị chính quyền cướp bằng cái gọi là thu hồi. Nhiều biến cố ập đến với Anh, chưa yên một phút thì, ba năm trước, chở giúp 1 người bạn về nhà, không may đụng xe, bạn chết, rồi nhận án 3 năm tù, và cũng suốt 3 năm qua ròng rã kêu oan. Ngay cả tết đến cũng không hàng xóm người thân nào dám đến nhà Anh thăm hỏi, Anh cũng chẳng dám đến chơi với ai sợ mang xui xẻo đến với họ.
30 Tháng Năm 2020
Trong những ngày tháng sắp tới, chúng ta lại sẽ thấy những người Việt Cuồng Trump giãy dụa cùng ông ta mạnh bạo hơn kỳ bầu cử Midterm của năm 2018. Chúng ta sẽ được chứng kiến những tin tức bịa đặt và xạo láo họ tung ra tràn ngập khắp nơi. Chúng ta lại sẽ được thấy những lời ca tụng có cánh về thần tượng kính yêu của họ, và nhất là, chúng ta sẽ lại thấy những tấm hình photoshop kêu gào thảm thiết mà chúng ta đã thấy trước kỳ bầu cử Midterm năm 2018 như: Chỉ Có Donald Trump Mới Diệt Được Trung Quốc và Cộng Sản Việt Nam. Người Việt Yêu Nước, Muốn Nước Việt Không Rơi Vào Tay Trung Quốc, Hãy bầu...
29 Tháng Năm 2020
Trước hết tôi có thể khẳng định rằng 100% các quan chức cộng sản Việt Nam ngay từ ban đầu khi gia nhập đảng csVN không phải để cống hiến tài năng phục vụ cho Tổ quốc và Nhân dân. Họ vào đảng CSVN, trải qua một quá trình tha hóa về nhân cách, đạo đức nhưng lại giỏi thủ đoạn và tài nịnh hót thì họ có được quyền lực. Họ dùng quyền lực để tham nhũng, vơ vét của cải của đất nước, của Nhân dân để làm giàu, phục vụ cho cuộc sống quí tộc của gia đình, dòng họ. Tham nhũng và cuộc sống xa hoa, quí tộc đã trở bản chất, lẽ sống của tất cả các quan chức cộng sản.