Ký giả Dan Southerland: "Thảm sát trong biến cố Mậu Thân là tội ác chiến tranh"

16 Tháng Chín 20185:34 CH(Xem: 486)
  • Tác giả :

Ký giả Dan Southerland:
"Thảm sát trong biến cố Mậu Thân là tội ác chiến tranh"

imageHai cựu phóng viên của UPI, Ký giả Dan Southerland và Ký giả Bob Kaylor tại văn phòng Đài RFA tháng 01/2018. - RFA



Hòa Ái, phóng viên RFA



Cách nay tròn đúng 50 năm, vào thời điểm Tết Nguyên Đán Mậu Thân, Việt Nam Cộng Hòa và Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa ký thỏa thuận ngừng bắn 36 giờ đồng hồ để cho dân chúng đón tết cổ truyền. Thế nhưng Quân đội Bắc Việt, dưới danh nghĩa Mặt trận Giải phóng miền Nam đã đồng loạt tấn công vào 41 tỉnh, thành phố, thị trấn và hàng trăm thị xã miền Nam Việt Nam. Thời điểm cuộc tấn công diễn ra vào lúc giao thừa và hàng ngàn người dân bị thiệt mạng, trong đó cuộc thảm sát ở Huế vẫn là vết thương chưa lành.

Cựu Tổng Biên tập Đài RFA, Ký giả Dan Southerland và Ký giả Bob Kaylor, cả hai vị đều là cựu phóng viên của hãng thông tấn UPI, chia sẻ nhân dịp đánh dấu 50 năm biến cố lịch thảm sát Mậu Thân.

Vi phạm thỏa thuận ngừng bắn

Hòa Ái: Xin chào hai Ký giả Dan Southerland và Bob Kaylor. Tôi được biết hai vị đã có mặt ở Việt Nam trong thời điểm biến cố Tết Mậu Thân xảy ra hồi năm 1968. Bây giờ đã 50 năm trôi qua, khi nhắc đến biến cố này, điều gì khiến cho hai vị nhớ nhất?

Ký giả Bob Kaylor: Tôi đã ở Nha Trang trong lúc xảy ra cuộc tấn công, một đêm trước khi bắt đầu ở Sài Gòn. Quân đội Bắc Việt và Việt Cộng tấn công 5 đồn cảnh sát khác nhau trong thành phố và vanh đai của Nha Trang. Đây là một vụ lớn. Nhưng ngay lúc đó tôi không lường được vụ tấn công này lớn đến mức độ nào, bởi vì nó diễn ra ở Nha Trang và vào đêm sau đó, diễn ra ở Sài Gòn và nhiều nơi khác ở Việt Nam. Cho nên mọi thứ thật sự bị quá sức vì quá nhiều người tấn công vào nhiều nơi. Đối với giới báo chí, chúng tôi cho là có thể dẫn đến một trận đánh lớn cần phải quan tâm.

Hòa Ái: Thưa Ký giả Dan Southerland, qua chia sẻ của ông với khán thính giả RFA nhân dịp 40 năm cuộc chiến tranh Việt Nam kết thúc, tôi nhớ ông đã ở Sài Gòn khi biến cố Tết Mậu Thân xảy ra. Những hình ảnh nào của biến cố này đọng lại trong hồi ức của ông?

Có những câu chuyện được kể lại quân đội Cộng sản vào trong thành phố, đi đến từng nhà ghi tên từng người và bắt họ đi, rồi họ bị mất tích luôn vào thời điểm đó. Không ai biết việc gì đã xảy ra với những người này. Sau cuộc tấn công nhiều tuần lễ, những hố chôn tập thể được khám phá và các cuộc thảm sát ghê rợn mới được phơi bày. - Ký giả Bob Kaylor

Ký giả Dan Southerland: Tôi thức dậy vào sáng ngày 30 tháng Giêng, tôi nghe như là tiếng pháo nổ, người ta đốt để đón Tết. Khi tôi nhận ra tôi tiếng súng liên thanh nổ, thì tôi thật cẩn thận trên đường đến văn phòng để đưa tin về cuộc tấn công. Tôi vừa kết hôn nên tôi chọn công tác ở Sài Gòn vì tôi cho rằng đây là một nơi an toàn. Nhưng ngay lúc đó, tôi nhanh chóng nhận ra Sài Gòn không còn an toàn nữa.

Hòa Ái: Tôi được biết Ký giả Dan Southerland lúc đó còn rất trẻ, vừa tốt nghiệp đại học ngành báo chí được vài năm. Những gì ông chứng kiến trong biến cố Tết Mậu Thân tác động đến nghề nghiệp cũng như trong cuộc sống của ông như thế nào?

Ký giả Dan Southerland: Tôi nhận thấy đây chính là công việc mà tôi muốn làm, cuộc tấn công này là một dịp để tôi thực hiện nghề nghiệp làm báo của mình. Và, tôi cũng nhận ra tôi không thể chỉ ngồi đợi ở Sài Gòn để chờ xem chuyện gì xảy ra, nên tôi tình nguyện đi ra khỏi thành phố Sài Gòn và tôi đã chứng những tổn thất của cuộc tấn công Tết Mậu Thân. Tôi đã học được nhiều bài học từ biến cố này.

Hòa Ái: Thưa Ký giả Bob Kaylor, ông có còn nhớ phản ứng của chính giới và dân chúng Hoa Kỳ ra sao khi UPI và các cơ quan báo chí nước ngoài khác, đặt tại Việt Nam loan tin về biến cố tết Mậu Thân, đặc biệt về các cuộc thảm sát tại Huế, thưa ông?

Thảm sát Mậu Thân

Ký giả Bob Kaylor: Tôi là người đang có mặt tại hiện trường và là một trong những người tích cực đưa nhiều tin tức về cuộc tấn công, nên tôi không có chú ý đến thế giới và nước Mỹ phản ứng như thế nào. Nhưng tôi tập trung đưa tin về những trận đánh và tôi còn nhớ những bản tin liên quan đến các cuộc hành quyết mà mãi mấy tuần sau mới biết được. Có những câu chuyện được kể lại quân đội Cộng sản vào trong thành phố, đi đến từng nhà ghi tên từng người và bắt họ đi, rồi họ bị mất tích luôn vào thời điểm đó. Không ai biết việc gì đã xảy ra với những người này. Sau cuộc tấn công nhiều tuần lễ, những hố chôn tập thể được khám phá và các cuộc thảm sát ghê rợn mới được phơi bày.

Hòa Ái: 50 năm biến cố Mậu Thân đã trôi qua, báo chí Việt Nam đưa tin về một sự kiện các cựu chiến binh giao lưu với học sinh ở một trường trung học cơ sở, tại phường Đa Kao, Sài Gòn hồi hạ tuần tháng 12 năm 2017. Tại cuộc gặp gỡ đó, một cựu chiến binh đã nói với học sinh rằng “giết kẻ địch trong chiến tranh không phải là tội ác”, nhưng người cựu chiến binh này cũng nhấn mạnh việc giết người vô tội như Pol Pot đã làm ở Campuchia là tội ác chiến tranh. Thưa ký giả Dan Southerland, những người dân thường ở Huế bị giết hại trong biến cố Mậu Thân lên đến con số hàng ngàn người, mà lịch sử ghi chép do quân đội Bắc Việt gây ra, trong đó đa số là phụ nữ và trẻ em, ông có cho rằng các cuộc thảm sát này là tội ác chiến tranh hay không?

Ký giả Dan Southerland: Vâng. Tôi nghĩ có thể xem đây là tội ác chiến tranh. Các cuộc thảm sát đó thực sự là khủng khiếp. Chúng ta không thể biết được con số thật sự bao nhiêu người đã biệt giết. Các ngôi mồ tập thể chứa khoảng từ 2800 đến 3000 nạn nhân. Như Ký giả Bob Kaylor đã kể thì không ai có thể biết con số cụ thể bao nhiêu người bị mất tích, nên số liệu người bị sát hại có thể cao hơn. Rất nhiều người bị mất tích.

Hòa Ái: Cũng vào cuối tháng 12 năm 2017, truyền thông Việt Nam đăng bài viết của Chủ tịch nước Trần Đại Quang nhân 50 năm tổng tiến công Mậu Thân 1968, khẳng định cuộc tổng tiến công có ý nghĩa chiến lược vô cùng quan trọng, dẫn đến đàm phán tại Hội nghị Paris để chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam. Thưa Ký giả Bob Kaylor, là nhân chứng lịch sử và là một nhà báo, ông ghi nhận một cách tổng quát cuộc tổng tiến công Mậu Thân của quân đội Bắc Việt như thế nào?

Ký giả Bob Kaylor: Chúng tôi đã không biết được tầm ảnh hưởng của cuộc tấn công Mậu Thân cho đến một thời gian sau khi nó xảy ra. Thật sự các cuộc tấn công xảy ra ở Việt Nam đều do quân đội Cộng sản thực hiện và chiến thắng thuộc về họ. Nhưng trong các trận đánh, lực lượng quân đội Việt Nam Cộng Hòa và đồng minh Hoa Kỳ cho thấy quân đội Cộng sản bị tổn thất nặng nề. Theo cách nói của quân đội thì đó không phải chiến thắng vang dội. Nhiều năm sau nữa, tôi được gặp một ông Đại tá của Mỹ, người có liên hệ trong cuộc đàm phán đình chiến và ông đã kể lại cho tôi nghe những gì ông bàn thảo với đối tác, là một Đại tá của quân đội Bắc Việt. Trong ngày hai ông đại tá gặp nhau, Ông Đại tá Mỹ đã nói rằng “Các anh không bao giờ thắng chúng tôi trên trận chiến được”. Ông Đại tá của quân đội Bắc Việt nhìn vào mắt của ông Đại tá Mỹ và nói “Điều đó không liên quan gì cả”. Ông Đại tá Mỹ nói với tôi là sau đó ông nhận ra lời của ông Đại tá Bắc Việt nói đúng vì quân số của quân đội Bắc Việt bị tổn thất, nhưng trong thời gian dài họ thắng về mặt tâm lý và đã dẫn đến thế giới thay đổi quan điểm về cuộc chiến tranh Việt Nam.

Hòa Ái: Chúng tôi cũng được dịp trao đổi với một số gia đình có thân nhân là nạn nhân bị giết hại trong biến cố Mậu Thân. Nỗi sợ hãi và ám ảnh vẫn còn nguyên vẹn dù đã 50 năm trôi qua. Hai vị nghĩ rằng Nhà nước Việt Nam nên làm gì đối với những gia đình này để nỗi đau mất mát phần nào được xoa dịu?

Ký giả Dan Southerland: Tôi nghĩ đó là ý tưởng hay. Nhưng tôi không nghĩ Chính phủ Việt Nam sẽ thực hiện điều đó. Họ không phải là những người tốt đang điều hành quốc gia. Tôi nghi ngại họ sẽ không làm như vậy. Bởi vì, nếu họ làm thì sẽ rất tuyệt vời. Đã quá trễ để làm việc này đối với những người có liên quan trong biến cố Mậu Thân, cách đây 50 năm.

Tôi nghĩ có thể xem đây là tội ác chiến tranh. Các cuộc thảm sát đó thực sự là khủng khiếp. Chúng ta không thể biết được con số thật sự bao nhiêu người đã biệt giết. Các ngôi mồ tập thể chứa khoảng từ 2800 đến 3000 nạn nhân. Như Ký giả Bob Kaylor đã kể thì không ai có thể biết con số cụ thể bao nhiêu người bị mất tích, nên số liệu người bị sát hại có thể cao hơn. Rất nhiều người bị mất tích - Ký giả Dan Southerland

Tôi muốn thêm vào nhận định của Ký giả Bob Kaylor về biến cố Mậu Thân. Tôi nghĩ một trong những thất bại lớn nhất của biến cố này là quân đội Bắc Việt chú trọng vào việc kích động hoặc làm cho lớn chuyện lên. Họ nghĩ rằng sẽ được dân chúng hỗ trợ khi vào đến các thành phố, trị trấn, làng ấp, nhưng họ đã thất bại vì thực tế không phải như vậy. Đây là một khía cạnh quan trọng.

Điều thứ hai quan trọng nữa là họ muốn hủy diệt lực lượng quân đội Việt Nam Cộng Hòa. Các quân nhân của quân lực Việt Nam Cộng Hòa được về nhà đón Tết trong thời gian ngưng bắn, nhưng quân đội Bắc Việt đã vi phạm thỏa hiệp ngưng bắn đó. Tôi đã đến Bến Tre, một nơi bị tàn phá nặng nề sau cuộc tấn công Mậu Thân. Tôi thẩn thờ trước cái chết của hàng ngàn thường dân, đã bị giết trong thời gian ngưng bắn. Quân số của quân lực Việt Nam Cộng Hòa vào thời gian nghỉ Tết Mậu Thân có lẽ chỉ còn 1/6, và họ đã chiến đấu để chống trả lực lượng tấn công của đối phương.

Tướng Westmoreland, Tư lệnh Quân đội Hoa Kỳ tại Việt Nam báo cáo đã thắng trận Mậu Thân. Tuy nhiên, Tổng thống Johnson lúc bấy giờ bị sốc khi xem được hình ảnh Việt Cộng tấn công vào tòa Đại sứ Mỹ. Truyền thông Hoa Kỳ đưa tin cuộc chiến ở Việt Nam bị sa lầy và phong trào kêu gọi rút quân. Tổng thống Johnson đã ra lệnh ngưng bỏ bom ở miền Bắc và kêu gọi Bắc Việt ngồi vào bàn Hội nghị Paris.

Ký giả Bob Kaylor: Như Ký giả Dan Southerland đã trình bày, thì người dân Mỹ đã quá mệt mỏi với các thông tin về người thân chiến đấu và bị mất mạng ở Việt Nam. Họ không thấy được lối thoát cho cuộc chiến này. Họ không muốn các chính trị gia tiếp tục hỗ trợ cho cuộc chiến tranh Việt Nam nữa và những lời kêu gọi của họ cuối cùng đã dẫn đến quyết định chấm dứt chiến tranh.

Hòa Ái: Xin được cảm ơn Ký giả Dan Southerland và Ký giả Bob Kaylor dành thời gian cho cuộc phỏng vấn với RFA nhân dịp 50 năm biến cố Mậu Thân.

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
20 Tháng Mười Một 2019
CẢNH BÁO: TRONG BÀI CÓ NHIỀU HÌNH BẠO LỰC VÀ DÃ MAN CÓ THỂ LÀM CHO NGƯỜI XEM BỊ SỐC. VUI LÒNG CÂN NHẮC THẬT CẨN THẬN TRƯỚC KHI MỞ BÀI. Nhìn Hongkong rồi nghĩ đến Việt Nam mới thấy rằng người Việt bất hạnh hơn nhiều bởi vì người Hongkong hiểu được giá trị tự do, dân chủ, nhân quyền và họ mạnh dạn đứng lên đòi hỏi khi bị đánh cắp, còn người dân nước ta hầu hết đều đi kiếm cái ăn hốc vào mồm còn dân chủ , tự do, nhân quyền theo họ chỉ là những khái niệm trừu tượng không thực tế, đó chính là lý do vì sao dân tộc Việt Nam sẽ mất nước, sẽ bị đàn áp, giết chết bởi những người cùng màu máu đỏ da vàng với mình với sự chỉ đạo của những tên giặc Mãn Thanh trong thế kỷ 21.
19 Tháng Mười Một 2019
Vì vậy người Hong Kong vùng vẫy trước khi bị con bạch tuộc cộng sản trói chặt còn Việt Nam nhìn Hong Kong như một tấm gương, một phép thử, một bài học cho tương lai. Hong Kong vì vậy đối với đa số người Việt đang theo dõi trên mạng xã hội hôm nay sẽ in dấu ấn đậm nét vào trái tim họ. Dấu ấn ấy như một tấm bảng chỉ đường, một cung cách, một lịch sử để soi rọi và mãi mãi không bao giờ lụi tàn trong trái tim của những người yêu tự do dân chủ đích thực.
19 Tháng Mười Một 2019
Tự do, dân chủ không bao giờ là món quà miễn phí. Nhân dân Hongkong với trình độ dân trí rất cao, họ hiểu hơn ai hết điều này. Những người chỉ biết hưởng thụ cuộc sống vật chất, mà không biết đến các quyền tự do, dân chủ thì cũng chỉ như những con thú cưng được con người nuôi dưỡng và chăm sóc. Bởi vậy tự do, dân chủ là nền tảng của cuộc sống hòa bình, hạnh phúc và thịnh vượng của mọi người trên toàn thế giới.
18 Tháng Mười Một 2019
Hơn lúc nào hết tôi mong muốn Bắc Kinh gia tăng cường độ đàn áp người dân Hongkong, bởi vì sau cuộc chiến tranh thương mại với Mỹ thì kinh tế TQ đã có dấu hiệu suy yếu, đây chính là cơ trời, chính là lúc lòng dân nổi dậy để đập tan gông cùm xiềng xích mình từ trong lòng nước Trung Hoa và các quốc gia trong khu vực, một cuộc chiến tranh nhiều quốc gia sẽ xé TQ ra từng mảnh nhỏ như thời Xuân Thu Chiến Quốc, sẽ đập nát cái bầu sữa mẹ mà đảng csVN đang bú mớm, tất nhiên hòa cùng nhịp chảy của thế giới, đảng csVN sẽ có những bước đi đúng đắn hay sẽ tiếp tục là một bè lũ đớn hèn thì không ai dám khẳng định ngay lúc này.
17 Tháng Mười Một 2019
Xã hội càng văn minh thì người ta càng hiểu rằng, mẫu số chung cho hòa hợp hòa giải dân tộc là lòng yêu nước. Khi ĐCS xem đất nước là đối tượng để chiếm đoạt và trục lợi, thì nhân dân có nghĩa vụ chống lại đảng là yêu nước. Đất nước không thể là của riêng ai, dân phụng sự tổ quốc và đảng cũng phải thế không ai có quyền chiếm đoạt tổ quốc để trục lợi cả. Ngay trong điều 4 Hiến Pháp, ĐCS đã quy định chỉ có chính họ mới có quyền lãnh đạo đất nước thì rõ ràng chúng ta thấy, tổ quốc này đã bị độc chiếm.
16 Tháng Mười Một 2019
Đất nước trong tay cộng sản, nay đã tan hoang, bên bờ vực mất nước, dân xã nghĩa nhân cách đạo đức thối rữa tận gốc rễ, bôi bẩn danh dự giống nòi. Với thế giới, nhà nước xã nghĩa là lũ ăn xin, còn dân xã nghĩa, là giống hạ tiện bần cùng lao nô làm đĩ, từ quan đến dân rặt phường trộm đạo, vì tiền chúng làm đủ chuyện phạm pháp. Để kết, xin mượn câu tên (nguyễn mạnh hùng) quan đít đỏ nói: người Việt Nam (xã nghĩa) có thể làm những thứ mà thế giới chưa từng làm. Xét chuyện vừa xảy ra thấy đúng vô cùng, chúng đã làm thế giới rùng mình bởi những điều chúng làm, vượt ngoài suy nghĩ bất cứ ai lương tâm, đạo đức bình thường…
14 Tháng Mười Một 2019
Đây cũng chính là thực tế ở xã hội Việt Nam hiện nay không riêng gì công an, quân đội đến cả những ông, bà cán bộ xã cũng tự cho mình cái quyền cư xử bề trên, có quyền, có tiền là có tất cả, những kẻ gặp kẻ bề trên, kẻ lắm tiền nhiều của thì xum xuê nịnh hót, khúm núm dạ vâng, quà cáp phong bì để mong được cất nhắc, để giữ ghế còn gặp kẻ yếu thì tác oai, tác quái, để rồi những người có tài có đức thực sự thì người ngậm đắng nuốt cay, nhịn nhục sống qua ngày, người khôn ngoan hơn thì ra nước ngoài làm việc cống hiến. Xã hội này sẽ đi về đâu?
13 Tháng Mười Một 2019
đảng csVN đang sử dụng một công thức hữu hiệu để cai trị các đảng viên của mình bằng cách thả nổi cho bọn chúng tham nhũng, hối lộ, đục khoét nhưng phải là những tên hồng vệ binh sẵn sàng chết vì đảng, còn nếu không thì những vụ làm ăn trong bóng tối của chúng sẽ bị trừng trị qua những báo cáo của các ban nội chính cũng như chương trình mị dân mang tên”Đốt Lò” của Nguyễn Phú Trọng. Khi đã nhìn vào bản chất của vấn đề, nhận chân ra được nguyên nhân gây ra những thảm cảnh hôm nay thì vấn đề sẽ là câu hỏi: “Liệu ta có chấp nhận để cho đảng cộng sản tiếp tục cai trị và các thế hệ con cháu của ta hay không?”
13 Tháng Mười Một 2019
Có lẽ chế độ này cũng đã đến hồi kết thúc nên trong nội bộ đảng csVN bây giờ rối như tơ vò, ai cũng lắc đầu ngao ngán cho cái đảng quang vinh muốn nằm này. Đất nước thì đang mất vào tay giặc từ biển đảo đến đất liền, nội bộ đảng thì lục ục tranh giành nhau ghế quyền lực đến độ đấu đá nhau thừa sống thiếu chết, người dân thì hết kéo nhau gào khóc hết cửa này đến cửa kia để kêu cứu vì mất đất mất nhà mất cửa. Chỉ chờ một mồi lửa bốc lên thì tất cả đều thiêu rụi, vì khi biển yên sóng lặng là lúc chuẩn bị có sóng thần dữ dội.
11 Tháng Mười Một 2019
Thực ra kẻ tiếp tay cho Trung Quốc xâm chiếm Việt Nam không phải Thành Long mà là ĐCS Việt Nam. Thành Long chỉ là kẻ ủng hộ chính quyền Bắc Kinh như bao người khác, nhưng có điều ông này là người nổi tiếng. Thành Long có ủng hộ Tập Cận Bình hay không thì Tập Cận Bình vẫn hành động như thế. Còn ĐCS Việt Nam thì khác, chính họ là kẻ đã mở cổng thành mời giặc vào nhà xơi từng món mà bao thế hệ nhân dân Việt Nam đã bỏ công sức ra xây dựng và gìn giữ. So với Thành long, ĐCS là kẻ đáng lên án hơn nhiều. Vì Thành Long không có khả năng làm cho dân Việt mất nước, mà chính ĐCS Việt Nam mới có khả năng đó...