Tu Dưỡng Thắng Nhân: Tôn Trọng

24 Tháng Tám 20219:39 CH(Xem: 270)

                            Tu Dưỡng Thắng Nhân: Tôn Trọng


images                           Văn hóa cúi chào của người Nhật thể hiện sự tôn trọng - hình Internet




Vũ Hoàng Anh Bốn Phương



     Tôn trọng tiếng Anh gọi là respect. Người Việt thường hay hiểu lầm về chữ tôn trọng này. Tôn trọng là con đường hai chiều chứ không phải là một chiều. Có nghĩa là nếu bạn không tôn trọng người khác thì tại sao bạn bắt người khác phải tôn trọng bạn? Một hiểu lầm khác nữa là người lớn tuổi bắt người trẻ tuổi phải tôn trọng mình mà sự tôn trọng đó có nghĩa là không được quyền nói lên những cái sai của người lớn tuổi.
Đây cũng chỉ là hình thức cả vú lấp miệng em và lạm dụng từ ngữ tôn trọng.

Theo tự điển của Lê Văn Đức và Lê Ngọc Trụ định nghĩa tôn trọng là tôn kính và quý trọng. Nhưng thế nào gọi là tôn kính và quý trọng?
Nói đúng ra tôn trọng phải được hiểu theo một nghĩa bình dân, tạm gọi đó là lối ứng xử văn hóa giữa người đối với người. Ứng xử văn hóa được được thể hiện bằng chữ nghĩa và hành động để đối với một người khác trong xã hội.

Tôn trọng qua chữ nghĩa

Chữ nghĩa sẽ chứng minh được một phần văn hóa của bản thân. Sự tôn trọng người khác được thể hiện qua chữ nghĩa dùng cho cá nhân đó. Sự tôn trọng này phải được dành cho mọi người bất kể cá nhân đó là giống dân nào, thiện-ác ra sao, ứng xử với bạn ra sao. Cái ác của cá nhân đó không cho phép chúng ta có quyền dùng từ ngữ thô lỗ cho cá nhân đó nếu chúng ta là người có văn hóa. Dĩ nhiên sẽ có người không đồng ý nhận định này bởi họ cho rằng những người ác, xấu trong xã hội không đáng để được tôn trọng cho nên chúng ta có thể dùng những từ ngữ thiếu văn hóa cho họ bởi họ không xứng đáng. Đây chỉ là hành động ăn miếng trả miếng và cá nhân nào nghĩ đến chuyện này cũng chẳng phải là người tốt đúng nghĩa.

Hãy đưa ra thí dụ để hiểu vấn đề rõ ràng hơn. Bạn sinh hoạt trong một tập thể. Một vị lớn tuổi mà bạn gọi là anh xưng em. Cách xưng hô thể hiện rõ sự thân tình và kính trọng trong sự thân tình đó. Nhưng sau một thời gian, bạn thấy người lớn tuổi này xài “bạc giả” (gian dối), không thành thật và độc tài nhưng miệng nói dân chủ. Thế là bạn đổi cách xưng hô tôi và ông. Cách xưng hô này vẫn là tôn trọng chứ bạn không dùng từ ngữ “mày, tao” bởi từ ngữ đó không nên dùng trong bất cứ trường hợp nào (dù rằng thực tế bạn bè thân, thường hay dùng từ ngữ này). Trong trường hợp này bạn tôn trọng cá nhân lớn tuổi đó nhưng bạn không kính trọng bởi người xài “bạc giả” thì chẳng có gì để kính trọng. Sự kính trọng chỉ dành cho những người xứng đáng có tư cách, đạo đức tốt, có sự tu dưỡng ở bản thân. Sự kính trọng phải được xứng đáng (earn) chứ không phải là một sự bố thí từ người khác hoặc từ hình ảnh quá khứ của tù tội cộng sản. Bạn có thể ở tù cộng sản vì sự đấu tranh của bạn. Nhưng đó là quá khứ. Cái hiện tại của bạn ra sao, có thực sự sống, ứng xử là người có tu dưỡng hay không thì sự kính trọng từ đó mà ra chứ không phải vì cái quá khứ.  Ai không xứng đáng thì sự đối xử trong thân thiện của những người sinh hoạt sẽ chấm dứt mà thay vào đó sự đối xử không còn thân thiện nhưng vẫn giữ sự tôn trọng giữa những con người.

Người Việt, đặc biệt qua sinh hoạt của mạng xã hội, thường hay dùng từ “ngu, mày, tao, thằng, nó” dành cho những người khác chính kiến với mình. Tại sao có sự ứng xử thiếu văn hóa như thế? Bởi vì người Việt thiếu sự giáo dục hiểu theo nghĩa rộng lớn (xin xem bài Tu Dưỡng Thắng Nhân: Giáo Dục). Chính vì thiếu giáo dục để rồi từ ngữ dùng thể hiện tính thiếu văn hóa của người Việt.


Tôn trọng qua hành động

Thông thường khi ai đó không tôn trọng người khác qua chữ nghĩa thì cũng khó mà tôn trọng qua hành động. Hành động thường thể hiện qua lời nói hay việc làm.

Với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, người ta thường hay liên lạc qua email. Và email thì lại có tình trạng thành lập email của nhóm. Nơi làm việc thì thành lập email của nhóm là chuyện tiện lợi và người trong nhóm không có sự lựa chọn khi email của nhóm được hình thành. Tuy nhiên trong sinh hoạt của người Việt thuộc dạng xã hội, từ thiện thì hay có chuyện email của nhóm do ai đó thành lập mà không hỏi ý kiến người khác có muốn nằm trong email nhóm hay không. Một hình thức bắt cóc bỏ đĩa. Và khi cần thì loại bỏ cá nhân đó mà cá nhân bị loại bỏ hoàn toàn không có ý kiến gì về chuyện bỏ vào hay bỏ ra. Đây là lối sinh hoạt thiếu sự tôn trọng qua hành động bỏ vào hay bỏ ra khỏi email của nhóm mà không hỏi ý kiến của cá nhân đó.

Việc làm trong một tổ chức sinh hoạt thuộc dạng xã hội thì mọi người phải tôn trọng lẫn nhau chứ không thể dựa vào cái mục tiêu là sinh hoạt cho lợi ích xã hội để người lãnh đạo tổ chức có quyền lợi dụng người khác, xem thường người khác bằng những chức vụ bù nhìn còn mình thì độc tài, muốn làm gì thì làm mà không hỏi ý kiến của người trong tổ chức. Đây là hành động không những là không tôn trọng mà xem thường người khác, lợi dụng lòng tốt của người khác.

Hành động tôn trọng đôi khi chỉ lắng nghe và không trả lời khi cá nhân đặt vấn đề không hề có tinh thần lắng nghe. Đây là sự tôn trọng ở chính bản thân và tôn trọng sự tranh luận không cần thiết với những người không biết tranh luận. Trên mạng xã hội chúng ta sẽ thấy có một số ít người hoàn toàn không đối đáp lại những cá nhân hoàn toàn không có tinh thần lắng nghe mà chỉ muốn người khác nghe ý kiến của mình dù rằng ý kiến đó hoàn toàn sai với sự thật và thiếu dẫn chứng để thuyết phục người có tri thức.

Hành động tôn trọng đôi khi phải dứt khoát không hợp tác, làm việc với người không có tinh thần tôn trọng người khác; hoặc những người không có sự tu dưỡng bản thân. Người Việt có một căn bệnh rất lớn với quan niệm là chúng ta thiếu người thôi thì xí xóa nhau để cùng nhau làm việc bởi không ai hoàn hảo. Đây là một ngụy biện rất nguy hiểm để che đậy cái xấu lẫn nhau. Đồng ý rằng không ai hoàn hảo nhưng trong sinh hoạt với nhau mà thiếu sự tôn trọng, xài “bạc giả”, lợi dụng người khác thì người có sự tự trọng sẽ rút ra khỏi sinh hoạt bởi ít nhất chính bản thân mình phải tôn trọng lấy chính mình là không hợp tác với những người xài “bạc giả”.

Tôn trọng đối với sự thật cho dù sự thật xấu hay tốt. Tôn trọng sự thật xấu để rút kinh nghiệm từ cái xấu đó mà không phải phạm lỗi lầm ở tương lai. Tôn trọng sự thật tốt để cố gắng làm cho tốt hơn chứ không phải vì cái tốt đó để rồi ỷ lại, tạo ra hành động không tốt về tương lai. Chỉ có những người tôn trọng sự thật thì mới trưởng thành trong tâm, tri thức của bản thân.

Tôn trọng đối với thiên nhiên bởi thiên nhiên nuôi dưỡng con người và ngược lại con người phải tôn trọng thiên nhiên: không khai thác quá độ, không phí phạm thiên nhiên, không làm thiên nhiên bị ô nhiễm bởi quyền lợi ngắn hạn.

Một Việt Nam mới phải có những con người hiểu và biết ứng xử trong một tinh thần tôn trọng và sẵn sàng lên tiếng tố cáo, bất hợp tác với những cá nhân không có sự tu dưỡng, mượn đầu heo nấu cháo và lợi dụng người khác cho chủ đích cá nhân được bao bọc viên đường gọi là “yêu nước”.


      VHABP

Tháng 5 năm 2021
 (Việt lịch 4900)

 

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
18 Tháng Mười 2021
Muốn dẫn dắt một nhóm người, một cộng đồng hay một dân tộc đi theo mình thì phải cần có một chủ thuyết, chủ thuyết thì đảng đưa ra là ‘tiến đến chủ nghĩa xã hội’ thế nhưng chủ thuyết là mệnh đề thì chủ nghĩa lại là nội dung cốt lõi trong đó chia ra thành nhiều phần cho nhiều giai đoạn, từng cột mốc thời gian cụ thể, nhưng đảng lại không có bất cứ cái gì có thể hổ trợ cho phương hướng của mình cho nên mới hô hào “tiến lên chủ nghĩa xã hội”. Như vậy con đường đó chỉ là một con đường mù lòa, con đường cứ đi, sai thì sửa, thế nhưng càng sửa thì lại càng sai và dân tộc Việt Nam...
16 Tháng Mười 2021
Đảng csVN đầu độc tinh thần trẻ em bằng các kỹ thuật tẩy não và nhồi sọ ngay khi ngồi ở bậc tiểu học, kéo dài mãi cho đến lúc vào đại học. Đảng sử dụng lực lượng an ninh, mật vụ với bạo lực tàn ác dành cho giới sinh viên, trí thức và các tầng lớp dân chúng mà họ cho là chống đối, muốn lách ra khỏi chủ nghĩa Mác Lê. Đảng csVN quyết tâm theo đuổi “Kinh tế thị trường định hướng XHCN”, mô hình quái dị, là bức bình phong duy trì quyền lực, cũng như để làm giàu cho đám quan chức và tư bản đỏ.
15 Tháng Mười 2021
Câu hỏi đặt ra: phải chăng cô đang ngồi biểu tình ở giữa đường, cản trở giao thông, đang thực hiện quyền biểu tình? Quyền biểu tình là quyền con người ở Mỹ. Nhưng bạn không thể nào thực hiện quyền biểu tình để cản trở quyền lưu thông xe cộ của người khác. Đó là lý do tại sao, khi có những cuộc biểu tình lớn với số người tham dự mấy trăm người, người tổ chức biểu tình xin giấy phép và được cảnh sát bảo vệ bằng cách đóng một số đường nếu cần thiết để người biểu tình thực hiện quyền biểu tình mà hiến pháp cho phép...
14 Tháng Mười 2021
...đây là dịp mà "đảng ta, nhà nước Hà Lội Phố ta", mổ đám dân nghèo kiếm mớ bạc, bởi vì sau 2 năm đại dịch hoành hành đảng ta rách mướp quá rồi, cách ly 7 ngày thu mỗi tên vài triệu là kho bạc lại đầy. Như thế đây rõ ràng là bằng chứng về cái sân sau bán kit test và nhóm lợi ích cường quyền, chúng chỉ quan tâm đến lợi nhuận thu được, còn sinh mạng người dân trong cái chuồng súc vật mang tên nước CHXHCNVN chỉ là con số 0 to tướng!
13 Tháng Mười 2021
Nhân dân ta là một loại dân của đảng, loại gia đình đảng viên; loại bị bắt buộc phải vào đoàn, phát triển đảng và nắm giữ những vị trí quan trọng trong hệ thống quản lý xã hội, do đó thật không ngạc nhiên một chút nào khi một mặt bọn người này thì ra rả kiên định lập trường tư tưởng, mặt khác bốc hốt cho đầy túi tham để sau cùng hạ cánh an toàn tại một quốc gia khác thụ hưởng của cải tài sản chiếm dụng được từ tầng lớp nhân dân ta nghèo khổ. Hãy nhìn những thành phần tinh hoa của đảng để thấy rằng công thức vào đảng – bốc hốt, làm giàu không hề sai chút nào...
12 Tháng Mười 2021
Dân chúng và doanh giới hoang mang, bất bình tới mức, ngày 10/10/2021, Thủ tướng Việt Nam phải gửi công điện hỏa tốc cho các cơ quan chính phủ và chính quyền các địa phương trực thuộc trung ương… yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thực hiện nghiêm chỉ đạo của Thủ tướng và các hướng dẫn của Bộ GTVT, Bộ Y tế, không chỉ trong lĩnh vực hàng không mà cả trong hoạt động vận tải nói chung. Trên thực tế, chuyến bay đầu tiên sau thời gian phong tỏa, từ TP.HCM ra Hà Nội vào ngày 10/10/2021 đã bị hủy bỏ vì chính quyền Hà Nội buộc...
12 Tháng Mười 2021
Trump vẫn dẫy dụa trong làn sóng chính trị, tiếp tục lan truyền những lời nói dối về cuộc bầu cử năm 2020. Hôm thứ sáu, ngày 10/8, danh hài Bill Maher của show “Real Time” trên đài HBO, so sánh Trump với một con cá mập sau ngày thất cử: Con cá chưa chết hẳn, nó bơi ra biển và lặng lẽ ăn tươi nuốt sống người ta. Ý Maher muốn nói rằng, Trump đang “từ từ thanh trừng những Dân biểu đảng Cộng hòa, những người đã làm mất danh dự của ông ta trong vụ luận tội hoặc không công nhận Trump là một lãnh tụ chính đáng”.
11 Tháng Mười 2021
Trong khi Nguyễn Phú Trọng đang say sưa “nhả ngọc phun châu” tại Hội nghị thì dòng người ngày đêm lầm lũi, khi câm nín, khi gào thét trên các chặng thiên di. Tàu hỏa, xe khách vẫn nằm yên, mặc cho hàng vạn công dân lăn lội giữa giông bão, bao gồm cả phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh… bồng bế nhau hàng nghìn ki-lô-mét trên xe máy. Có những đoàn dắt díu nhau hàng trăm ki-lô-mét bằng đôi chân, trên xe đạp. Họ bị rào kẽm gai, chốt chận cản lại. Họ rớt nước mắt trong mưa, có khi hò hét khản cả cổ, họ thắp nhang quỳ lạy công an. Quyết định đông cứng hệ thống giao thông...
10 Tháng Mười 2021
Trong chiến dịch chống dịch tại TP. HCM thì đáng lẽ ra Phạm Minh Chính và cả Bộ Chính Trị là những kẻ phải chịu trách nhiệm, phải bị cách chức chứ không phải là ông Nguyễn Thành Phong. Tuy nhiên, chính trị của ĐCS là thế. Họ dùng sinh mạng dân để làm nên trò chơi chính trị bẩn thỉu của họ. Có è cổ lấy 82% ngân sách thành phố và bóp gói 26.000 tỷ để cho dân chết nhiều và tháo chạy tán loạn mới có cớ đẩy người chịu trách nhiệm chính đi chứ? Ai là người thay ông Nguyễn Thành Phong? Đó là người có khuôn mặt giống Phan Văn Khải như đúc, ông Phan Văn Mãi...
09 Tháng Mười 2021
Về xã hội, Việt Nam không có một tầng lớp trung lưu đông đúc để có thể làm nên những cuộc cách mạng kinh điển như ở Anh, Hà Lan, hay Pháp. Vào thập niên 1990, có một số quan sát từ bên ngoài nói là tầng lớp trung lưu Việt Nam đang mở rộng, giàu có lên nhờ cải cách kinh tế theo thị trường. Đúng là có một số người giàu lên, nhưng sự mở rộng của tầng lớp trung lưu thì không. Những người trung lưu hiện nay của Việt Nam đại đa số gắn chặt với chế độ, dù là trong lĩnh vực công hay tư. Của cải làm ra được phân phối bất công vì các chính sách thuế và xã hội bất công...