Cơ hội học hành của trẻ em vùng núi

12 Tháng Năm 201511:26 SA(Xem: 4377)
  • Tác giả :

Cơ hội học hành của trẻ em vùng núi

Hải Ninh, phóng viên RFA

tải xuống (2)

aa60795e-5c88-4cc3-af68-4c3740c4e39f
    Một bé gái ở huyện Ba Vì, ngoại ô Hà Nội chụp hôm 16/9/2014
     AFP photo


    Trẻ em thuộc các dân tộc thiểu số ở vùng núi thường chịu thiệt thòi hơn chúng bạn ở miền đồng bằng. Giáo dục cũng vậy. Đặc biệt là các em gái, chuyện học hành của các em chỉ là thứ yếu.

    Chị Hịp, 26 tuổi, phải bỏ học sau khi kết thúc năm lớp 9 vì cha mẹ không đủ tiền đóng học phí cho con. Chị Hịp là người dân tộc Dao ở huyện Quản Bạ, tỉnh Hà Giang. Gia đình chị Hịp có tất cả sáu anh chị em, hai người con trai và bốn người con gái. Tất cả bốn người con không có ai học quá lớp 9. Thậm chí một người chị của Hịp chỉ được học đến lớp 5.

    Chị Hịp kể lại:

    Lúc đấy em cũng muốn đi học nhưng mà gia đình cũng khó khăn và anh trai cũng đang đi học. Gia đình nói không cho con đi học được nữa, thì em học đến lớp chín thì em nghỉ. Lúc em học lớp 9 thì anh trai đang học đại học, thì bố mẹ nói không nuôi được nhiều con đi học, chỉ nuôi được một đứa thôi thì cố gắng. Anh trai em bây giờ làm chủ tịch ở xã.

    Chị Hịp cho biết chị rất thích học hành. Chị Hịp nhớ lại:

    Em đi học thì em không nghỉ học đâu, lúc đi học thì em cố gắng, em không nghỉ học tí nào.

    Hịp cho biết sau khi nghỉ học, Hịp ở nhà giúp bố mẹ làm nương kiếm tiền nuôi người anh lớn đi học đại học ở “miền xuôi”. Đến năm 21 tuổi, chị lấy chồng và năm nay 26 tuổi thì chị đã bồng bế hai con.

    Số phận của chị Hịp cũng giống như hai người chị em gái của mình và vô số phụ nữ trẻ thuộc các dân tộc miền núi ở Việt Nam. Họ thường không được học hành đến nơi đến chốn hoặc thường phải nhường cho trưởng nam và những người con trai trong gia đình cơ hội được tiến thân trên con đường học vấn.

    Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam hồi tháng 9 năm 2014 đưa ra báo cáo, trong đó cho thấy ở Việt Nam có tất cả hơn 1,1 triệu trẻ em từ 4 tới 14 tuổi chưa từng đi học, đã bỏ học hoặc có nguy cơ bỏ học. Phó giáo sư - tiến sĩ Lê Khánh Tuấn, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch tài chính của Bộ Giáo dục Đào tạo cho biết phần lớn trong số hơn 1,1 triệu trẻ em này là những em thuộc các thành phần nghèo khó, sống ở các khu vực vùng xa xôi, hẻo lánh, là trẻ em dân tộc thiểu số, khuyết tật, trẻ phải lao động hay trẻ em di cư. Tỷ lệ trẻ em dân tộc thiểu số chưa bao giờ đi học khá cao. Trong số đó, dân tộc H’Mông chiếm tỷ lệ cao nhất là hơn 23%.

    image
    Một nhà báo Nhật Bản (P) chụp hình hai bé trai Hmong hôm 27/5/2011. AFP photo

    Hiện chưa có con số cụ thể về tỷ lệ các em gái dân tộc thiểu số nghỉ học hoặc chưa bao giờ đến trường là bao nhiêu tuy nhiên cô giáo Oanh, từng dạy học 20 năm nay ở Hà Giang, cho biết so với các em nam, các em nữ nghỉ học nhiều hơn. Theo cô Oanh, phần lớn các em gái bỏ học khi ở độ tuổi cập kê, tức là tầm 13-14 tuổi. Cô Oanh nói:

    Đến cấp hai thì đa phần các em nữ nghỉ nhiều nhưng ở tiểu học thì nó cũng ngang ngang nhau thôi. Cũng có em thì không thích đi học nhưng cũng có em thì “đúp” nhiều, các em học không nhận thức được thì em ấy chán. Hoặc là gia đình nữa, phụ thuộc vào gia đình. Gia đình nào có điều kiện thì tạo điều kiện cho các em học tốt hơn. Còn có những em gia đình neo đơn, neo người, gia đình hoàn cảnh khó khăn thì các em phải nghỉ nhiều. Cơ bản là lên cấp hai thì nữ nghỉ nhiều hơn nam. Đến năm 15 tuổi là các em đã ở nhà, không muốn đi học rồi.

    Theo thống kê của UNICEF, chỉ có hơn 60% trẻ em dân tộc thiểu số hoàn thành bậc tiểu học so với 86% của trẻ em người Kinh. Tỷ lệ trẻ em đi học trung học ở dân tộc thiểu số là 65% còn tỷ lệ này ở trẻ em người Kinh là gần 82%.

    Nghèo đói và hủ tục

    Tiến sĩ Nguyễn Tư Phong, một chuyên gia về giáo dục Việt Nam, nhận định, nghèo đói và hủ tục là các nguyên nhân chính cản trở việc các em thuộc dân tộc thiểu số được đến trường. Điều này lại ảnh hưởng tới các em nữ nhiều hơn các em nam. Phần lớn các em nữ ngay cả trong lúc đi học đã phải giúp gia đình trong công việc nội trợ, thậm chí là cả làm nương.

    Theo thông tin từ Tổng cục Thống kê Việt Nam, những người thuộc dân tộc thiểu số thường sinh sống ở miền núi, và họ là những người được hưởng lợi ít nhất từ tăng trưởng kinh tế trong nhiều năm trở lại đây. Tỷ lệ nghèo ở các cộng đồng dân tộc thiểu số theo con số vẫn ở mức gần 50% so với mức 8,5% của người Kinh. Vì chi phí giáo dục cao, nên gần một phần ba số hộ gia đình dân tộc thiểu số có một con bỏ học trước khi học hết một lớp, trong khi tỷ lệ này ở các gia đình người Kinh là 16%.

    Một phụ huynh tại dân tộc thiểu số Hà Lăng ở Kon Tum, cho biết:

    Bây giờ gia đình nào cũng muốn cho con được đến trường đi học nhưng có vấn đề là không còn như trước. Bây giờ tự túc hết cho nên nhiều địa phương, không giống anh em người Kinh, rất khó khăn, thiếu thốn đủ mọi bề. Chính vì lý do đó, nên các em nhỏ không được đến trường vì từ sách vở rồi đóng tiền cho nhà trường và này khác nên anh em địa phương không có đủ điều kiện cho con đến trường được.

    Và vì thế, những cô gái như chị Hịp ở đầu bài viết là những người chịu thiệt thòi nhất. Cô giáo Oanh nói:

    Các em gái ở nhà, các em phải lao động nhiều, nên là nhiều khi phải nghỉ học đi cắt cỏ, rồi ở nhà trông em, rồi đến mùa nương rẫy thì các em phải nghỉ học thất thường đi giúp đỡ bố mẹ. Con trai thì vẫn phải làm nhưng mà được ưu tiên phần nào. Các em nữ thì phải ở nhà trông em cho bố mẹ đi làm nương. Bởi vì người ta thường đi làm từ 8-9 giờ đến khoảng 3-4 giờ mới về. Họ ăn cơm trưa ngay ở trên nương lên các em nữ phải trông em cho bố mẹ. Rồi đến mùa nương rẫy, các em lớp 4, lớp 5 lại phải đi cắt cỏ bò, cỏ trâu, đi phụ bố mẹ làm nương rẫy.

    Ngoài việc nghỉ học để phụ giúp gia đình, một nguyên nhân khác khiến các em nữ không được đi học hành nữa là nạn tảo hôn. VTV dẫn một khảo sát hồi đầu năm nay trong 10 xã ở tỉnh Lào Cao cho thấy, có tới 100 cặp tảo hôn, chiếm đến hơn 63% dân số ở đây. Riêng ở Bắc Hà, Lào Can, nạn tảo hôn xảy ra ở 15 trên tổng số 21 xã, thị trấn. Độ tuổi kết hôn của người dân tộc ở đây là từ 14 tới 17 tuổi. Thậm chí, có trường hợp các em nữ đang học lớp 5, khoảng 13 tuổi, cũng đã bỏ học đi lấy chồng.

    Cô giáo Oanh cho hay:

    Vùng nông thôn cũng có tảo hôn nhưng còn ít hơn vùng cao. Vùng cao Hà Giang này nhiều lắm, nói chung các em tảo hôn chưa đến tuổi đăng ký cũng nhiều. Đến vận động [đi học] là trốn không đi học nữa, đến cấp hai là người ta phải vận động như thế đấy, vận động nhiều. Vì những người đó là lao động chính trong gia đình rồi, một là ở nhà làm, hai là con gái lấy chồng. Có khi ngoài 30 họ đã có mấy đứa con rồi ấy.

    Hiện có nhiều tổ chức phi chính phủ giúp đỡ những phụ nữ như chị Hịp học nghề. Chị Hịp cũng từng được một tổ chức như vậy cử đi học nghề khách sạn ở Hà Nội. Hiện chị đã học xong tuy nhiên dự án của tổ chức trên đã hết ngân sách, nên chị Hịp nói trong lúc chờ đợi, chị lại đi làm nương tiếp.

    Gửi ý kiến của bạn
    Tắt
    Telex
    VNI
    Tên của bạn
    Email của bạn
    19 Tháng Giêng 2020
    Khi còn sống, người dân Đồng Tâm nói chung và ông Lê Đình Kình nói riêng sẽ gọi tôi là “Thằng Phản Động”, bọn có tư tưởng thù địch với nhà nước mà ông và mọi người tin theo, nhưng bây giờ thì tôi có thể nghĩ rằng: Họ đang suy nghĩ lại…Vì thế tôi không muốn nói nhiều về Đồng Tâm, về những bạo hành, tra tấn, đàn áp và khủng bố, tôi đón chờ những điều đó với một sự thản nhiên bởi vì đó là cái kết quả mà họ đáng được nhận từ một chế độ thực dân mình và thực luôn đảng.
    19 Tháng Giêng 2020
    Đừng nói đây chỉ là tội ác của tên du đảng đầu đường xó chợ Nguyễn Đức Chung (con rơi của Lê Đức Anh). Bởi vì chính Nguyễn Phú Trọng đã ký quyết định truy tặng 3 tên CA Huân Chương Chiến Công Hạng I (Vì đã dũng cảm chết khi giết dân mình). Còn Nguyễn Xuân F... tên thủ tướng Ba Xạo thì vinh danh ầm ỉ.
    19 Tháng Giêng 2020
    Cái nhà nước cùng cái đảng khốn nạn này, vẫn cứ tồn tại và không bao giờ biết xót thương cho người dân, ngay cả đồng chí mà không đồng bọn cũng đã chết bởi tay chúng, nên đừng bao giờ cúi đầu làm trò vuốt nịnh chúng. Đồng Tâm không phải là sự kiện độc nhất hay mới mẻ gì, hơn nửa thế kỷ nay, từ Nam chí Bắc dân oan cùng khắp không nơi nào không có, nay chúng đã ngửa bài rồi, còn gì mà không đứng lên lôi đầu chúng xuống, chứ sống chi không bằng chết vậy?
    17 Tháng Giêng 2020
    * Nghe ông cựu nhà báo Võ Văn Tạo này tuyên truyền thấy ngứa đít quá (xin lỗi bạn đọc nha), MK, quân cs không những lùa dân đi trước đỡ đạn họ còn bắn vào dân thường không phải bằng cây súng AK mà là đại bác 130 li tạo nên Đại Lộ Kinh Hoàng, họ đập đầu dân thường hơn 5.000 người tại Huế năm Mậu Thân 1968, nay có vụ ông cán bộ già bị chúng nó giết vì tội: "đồng bọn nhưng không chịu đồng lõa" mà nhân cơ hội đó đánh bóng cho mình, cho quân cs vô thần thì thật là thúi như C...!
    15 Tháng Giêng 2020
    Nhìn vào tấm hình trong ảnh, anh Nguyễn Văn Tuyển nạn nhận trong vụ Đồng Tâm đã bị đánh chảy máu mắt, điều đó cho thấy sự dã man và ác độc đối với bọn Công an như thế nào rồi . Chúng đánh người, mồm luôn nói những lời răn đe rằng, chúng tao sẽ đánh mày để bắt mày phải nhận tội, cho dù không có tội cũng phải nhận, nếu không nhận thì chỉ có con đường chết mà thôi. Còn hình ảnh của ông Lê Đình Công với một gương mặt thâm tím, làn da đen xám, cá nhân tôi cho rằng ông Lê Đình Công đã bị công an dùng dùi cui, roi điện đánh vào miệng, hàm răng và mặt...
    14 Tháng Giêng 2020
    Nhưng cái đáng nói, cái đáng nhìn, đáng bàn chính là người Việt đã và đang tiếp tay cho giặc bán chính quê hương của mình, khi chúng đã tràn vào số đông, lập làng, xây xóm, lấy vợ, đẻ con với những thằng Chệt xí xa xí xồ và chỉ biết đến mẫu quốc tức là Việt Nam đã mất, công dân Việt phải về định cư ở những nơi hẻo lánh, phải bỏ xứ ra đi, trên đất Việt chỉ còn có bọn dân da vàng mắt hí, xí xa xí xồ, và với cái thỏa thuận hèn mạt giải giao tội phạm TQ về cố quốc thì chắc chắn rằng ngày cái tên nước Việt Nam không còn trên bản đồ thế giới sẽ đến rất gần!
    12 Tháng Giêng 2020
    Nếu có lương tri thì Đảng đã thấy cái ung nhọt từ luật Đất đai: "Đất đai thuộc sở hữu toàn dân, do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý. Nhà nước trao quyền sử dụng đất cho người sử dụng đất theo quy định của luật này," Cái khối ung nhọt này đang làm tan nhà nát cửa biết bao nhiêu người Việt Nam trên mọi miền đất nước. Nhưng cũng chính cái ung nhọt này đang vỗ béo cho những đảng viên cũng thiếu lương tri như Đảng. Bởi thiếu lương tri, họ sẵn sàng chà đạp mọi con người sống trên mảnh đất mà họ muốn chiếm hữu. Thiếu lương tri nên họ dụng tâm nghĩ ra mọi phương cách để gạt bỏ mọi trở ngại...
    11 Tháng Giêng 2020
    Và đám đít đỏ qua vụ này tự sướng: Dân ở những nơi như Trung Đông nghèo hay đói cũng được, miễn có một mái nhà để ở, được ngủ một giấc ngủ bình yên không tiếng súng cùng chết chóc, nhưng đó mãi chỉ là khát vọng, nhìn đó để thấy hạnh phúc khi là người VN. Mẹ bố thối quá! Bên Trung Đông, với Trump ít ra giết Qasem Soleimani là để bảo vệ dân và nước Mỹ, còn nơi thiên đàng xã nghĩa, dân Đồng Tâm cũng mơ có đất để cày, mái nhà để ở, giấc ngủ bình yên ‘nhưng đó mãi chỉ là khát vọng’. Rạng sáng ngày 09/01/2020 hàng ngàn côn an súng ống đánh úp vào xã, giết chết thủ lãnh nông dân (Lê Đình Kỉnh) để dễ cướp đất!
    10 Tháng Giêng 2020
    Ngược lại, nếu nhân dân Đồng Tâm bị đàn áp đẫm máu, sự thù hận của nhân dân cả nước dành cho đảng Cộng sản sẽ không hề nhỏ, và đương nhiên đảng Cộng sản cũng chẳng còn một miligram niềm tin nào trong nhân dân. Nhưng có một sự thật, từ xưa tới nay, đảng Cộng sản không quan tâm đến việc dân có tin yêu mình hay không mà họ chỉ quan tâm đến việc nhân dân sợ hãi, qui thuận và chịu sự đàn áp của họ ở cấp độ nào. Chính vì vậy, nếu xét về tổng quan, thì rất có thể trong trận này, các lực lượng của đảng Cộng sản, không loại trừ lính đặc công sẽ vào cuộc, họ sẽ thẳng tay với nhân dân và máu đổ chưa có điểm dừng.
    08 Tháng Giêng 2020
    Chúng ta không học được gì cả. Chúng ta lo làm giàu. Chúng ta lo con cái, nhà cửa , du lịch.... Có bao nhiêu người bỏ thì giờ ra theo dõi tin tức. Bao nhiêu người có đủ khả năng phân tích dữ kiện trước làn sóng thông tin ào ạt của thời đại Internet. Những ai tới tuổi trưởng thành tại VN trước khi đến Mỹ thì sẽ có bao nhiêu người đọc lịch sử Mỹ, Hiến Pháp Mỹ để có thể theo dõi (chưa nói là am hiểu) những diễn biến hiện nay. Chúng ta bỏ nước ra đi vì chống lại chế độ độc tài cộng sản và yêu chuộng tự do, dân chủ. Nhưng khi đến bến bờ tự do thì chúng ta lại quên đi bài học dân chủ. Coi dân chủ như yếu tố tất nhiên của thiên hạ...