Làm Từ Thiện Cho Dân Oan Không Hề Đơn Giản

21 Tháng Ba 201511:34 CH(Xem: 7168)
  • Tác giả :

Làm từ thiện cho dân oan không hề đơn giản

Anh Vũ, thông tín viên RFA

 
image


Một buổi phát quà từ thiện do nhóm Cứu Lấy Dân Oan thực hiện.
Photo courtesy of DLB

Các hoạt động làm từ thiện của các tổ chức cá nhân đối với những người dân oan có hoàn cảnh khó khăn ở Việt Nam gặp rất nhiều khó khăn. Không chỉ bị chính quyền cản trở dưới nhiều hình thức, mà còn bị tấn công bằng bạo lực dẫn đến gây thương tích. Nhưng người làm thiện nguyện cứu giúp dân oan nói gì về những khó khăn của họ?

Một công việc nhạy cảm

Ở Việt Nam, do những chính sách bất cập trong sở hữu và quản lý đất đai, cộng với sự câu kết của các đại gia với các quan chức nhà nước lợi dụng danh nghĩa đầu tư, phát triển đã đẩy một bộ phận không nhỏ người nông dân trở thành những người dân oan.

Trong hoàn cảnh bị thu hồi đất, mất nhà và toàn bộ tư liệu sản xuất với một số tiền đền bù ít ỏi từ nhà nước, đã khiến cho các gia đình dân oan lâm vào cảnh dở sống, dở chết.

Tuy vây, với tình thương và sự đùm bọc của những cá nhân hay các tổ chức thiện nguyện đã tạo chỗ dựa cho họ về vật chất cũng như tinh thần.

Bây giờ lựa chọn thế nào khi đi làm thiện nguyện, giữa những người ở trên vùng núi xa xôi, họ không bị mất cái gì đâu mà chỉ bị nghèo khổ thôi. Còn những người dân oan thì hết sức cay đắng và cơ cực, khi họ một sống hai chết và luôn luôn ở tư thế muốn tự thiêu. 
-Họa sĩ Mai Dũng

Ông Đoàn Thanh Giang, một dân oan Đồng nai nói với chúng tôi:

“Vợ chồng tôi và các con đang ở số 1 Ngô Thì Nhậm – Hà Nội, bây giờ cuộc sống rất khó khăn. Cả gia đình bây giờ không có sự sống nữa, nhà cửa đất đai mất hết cả rồi. Ra ở Hà Nội bây giờ sống nhờ lòng thương nhân ái của mọi người, của bà con ở Hà Nội, họ thấy khó khăn cái gì thì họ giúp cho cái đó. Và bên Nhóm cứu lấy dân oan đã giúp đỡ cho gia đình tôi rất nhiều mặt, từ gạo thóc đến thuốc men, thậm chí cả việc ốm đau cũng có bàn tay của họ để che chở cho vợ chồng chúng tôi.”

Nói về lý do vì sao chọn việc làm thiện nguyện cho dân oan chứ không phải là các đối tượng nghèo khó khác trong xã hội, từ Hà Nội Họa sĩ Mai Dũng, thành viên Nhóm Cứu lấy Dân oan chia sẻ:

“Giúp dân oan là việc cần phải là ưu tiên, là mục tiêu số 1, vì họ là những người khổ cực nhất trong xã hội mà cần phải được chia sẻ cơm áo, chia sẻ tình thương để đem lại cho họ niềm tin vào cuộc sống. Đã có một số người trong số họ đã tự thiêu, như chị Tân ở Quảng Ngãi và còn có nhiều người khác sẵn sàng mua xăng để tự thiêu, bởi vì họ đã bị đẩy tới bước đường cùng rồi. Bây giờ lựa chọn thế nào khi đi làm thiện nguyện, giữa những người ở trên vùng núi xa xôi, họ không bị mất cái gì đâu mà chỉ bị nghèo khổ thôi. Còn những người dân oan thì hết sức cay đắng và cơ cực, khi họ một sống hai chết và luôn luôn ở tư thế muốn tự thiêu.”

Trả lời câu hỏi có bị sự can thiệp cũng như việc gây khó khăn của chính quyền đối với công việc thiện nguyện cứu giúp dân oan hay không?

83f27e3e-75ac-4f0a-911f-b95c9e536cd2

Anh Lại Tiến Sơn, thành viên Nhóm Cứu Lấy Dân Oan sau khi bị côn đồ hành hung khi đi làm từ thiện hôm 18/03/2015. Courtesy VRNs.

Bà Đỗ Thị Bích Ngà, một thành viên của Nhóm Cứu lấy Dân oan ở Sài gòn cho biết, đây là một công việc nhạy cảm, thậm chí có ý kiến cực đoan cho rằng đó là sự tiếp tay cho dân oan nhằm chống đối chính quyền. Bà cho chúng tôi biết:

“Họ cũng gây khó dễ, mỗi lần chúng tôi tới thăm bà con, đem gạo, đem thức ăn, đem quần áo tới cho bà con thì họ cho an ninh mặc thường phục và cả sắc phục theo dõi, quay phim chụp ảnh để khủng bố tinh thần. Rồi còn cá nhân tôi thì công an cũng đánh tiếng cho mẹ tôi, để mẹ tôi khuyên can tôi không nên làm những việc như thế này.”

Đồng quan điểm với bà Đỗ Thị Bích Ngà, bằng một thái độ lo ngại, ông Mai Dũng khẳng định:

“Khó khăn thì nhiều, nhưng chúng tôi thấy khó khăn nhất mà rất gai góc và mà rất nhiều nguy hiểm, là chúng tôi luôn bị theo dõi và rình rập. Ví dụ như hom qua, hai anh trong nhóm chúng tôi đi tụt lại phía sau một chút thì lập tức bị côn đồ chúng nó đánh anh một cách tàn tệ và bị trọng thương. Ở Việt Nam đã có quá nhiều các trường hợp như thế, tôi có thể kể tên cả chục người đã từng bị an ninh bảo kê cho côn đồ đánh đập. Những chuyện anh em chúng tôi bị đánh như thế cũng dễ hiểu là ai thực hiện, không có gì là khó hiểu cả. Đấy, cái khó khăn thực sự của an hem chúng tôi là như vậy!”

Đe dọa, sách nhiễu

Trên trang Dân luận, trong bài viết có tựa đề “Làm thiện nguyện ở Việt Nam không dễ dàng” tác giả bài viết đã khẳng định: “Trong khi có biết bao những con người thiện tâm luôn hướng về đồng bào của mình với nỗi lòng xót xa cho dân oan thì ngay ở trong nước, ngay thủ đô Hà Nội lại có những kẻ cướp đất của bà con nông dân được chính quyền bảo kê lại vô cùng hằn học căm tức. Không những họ đe doạ bà con, thậm chí họ còn thường xuyên dỗ dành, đe doạ cả chúng tôi là những người làm thiện nguyện Ở đất nước này làm Thiện nguyện với Dân oan là không hề dễ dàng.”

Sự vô cảm của người Việt minh không phải là do nghèo, nhưng khi để họ bỏ một đồng vào cho dân oan là gần như là khó lắm. Tôi thấy đó là sự vô cảm của họ đối với nỗi đau đồng loại, đó là một cái cản trở lớn nhất trong việc cứu dân oan. 
-Họa sĩ Mai Dũng

Ngoài ra, sự vô cảm, việc thiếu ý thức trong việc chia sẻ và thông cảm với nỗi khổ, sự oan khuất của người khác của người Việt cũng là những trở ngại rất lớn trong công việc này. Ông Mai Dũng nhận định:

“Sự vô cảm của người Việt minh không phải là do nghèo, nhưng khi để họ bỏ một đồng vào cho dân oan là gần như là khó lắm. Tôi thấy đó là sự vô cảm của họ đối với nỗi đau đồng loại, đó là một cái cản trở lớn nhất trong việc cứu dân oan. Chúng tôi cũng mong rằng, cộng đồng trong và ngoài nước thấy rằng cái giúp đỡ vật chất là đáng quý. Nhưng là sao để cộng đồng trong và ngoài nước chia sẻ các thông tin về dân oan, để đưa đến mọi người các thông tin về dân oan để đem lại sự cảm thông và chia sẻ, để đánh tan sự băng giá của sự vô cảm. Tôi nghĩ rằng cái điều này sẽ rất nhanh chóng làm cho xã hội tiến triển tốt lên và cái xã hội đó sẽ đến gần hơn một xã hội Dân chủ thực sự.”

Cần giải thích cho mọi người hiểu để thông cảm với những người dân oan, họ đang đấu tranh cho tất cả mọi người chứ không chỉ riêng họ. Bà Đỗ Thị Bích Ngà khẳng định:

“Người dân họ cũng chưa hiểu hết vấn đề về dân oan, họ vẫn nghĩ những người dân oan là những người lười nhác, không làm việc mà chỉ ngồi chờ để nhận tiền hỗ trợ này kia, nhưng thực sự nó không phải như thế. Hiến pháp Việt Nam quy định là đất đai thuộc sở hữu toàn dân, do nhà nước quản lý, do vậy tất cả người dân Việt Nam có nguy cơ trở thành dân oan bất cứ lúc nào. Cho nên những người dân oan hiện nay đi khiếu kiện là họ đang đấu tranh cho tất cả các người dân trên cả nước, tôi nghĩ như thế.”

Trong một xã hội văn minh, hoạt động thiện nguyện là những hành động trợ giúp về vật chất cũng như tinh thần của những cá nhân trong cộng đồng, nhằm an ủi và giúp cho con người có thể san sẻ trong việc giúp đỡ những người yếu kém trong xã hội. Thiện nguyện tuy không thể thay đổi được xã hội, nhưng đó là bước đệm để xã hội có một cái nhìn, một sự quan tâm hơn đến những vấn đề đó. Việc cứu giúp những người dân oan ở Việt Nam hiện nay cũng là một trong những công việc cần thiết đó.

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
16 Tháng Mười 202111:41 CH(Xem: 101)
Trong số liều vaccine Trung Quốc kể trên thì có khoảng 2.4 tỉ liều vaccine được sử dụng nội địa và khoảng 1 tỉ liều được dùng ở 110 nước trên thế giới. Nhiều nước trên thế giới đã đặt ra các nghi vấn về khả năng bảo vệ của các vaccine này trong thời gian qua và một số nghiên cứu khoa học ở các nước đó đã làm sáng tỏ phần nào! Các điểm lo ngại trong các nghiên cứu đó thường là lượng kháng thể trung hòa virus thấp và giảm nhanh chóng dẫn đến hiệu quả bảo vệ của vaccine TQ kém hơn các nhóm chích vaccine khác, sự khác biệt này càng lớn ở nhóm người cao tuổi!
15 Tháng Mười 20219:58 CH(Xem: 117)
Hai căn cứ tạo ra mối lo ngại đều nằm dọc theo bờ biển phía Tây Nam của Campuchia. Đầu tiên là căn cứ Hải quân Ream do Hải quân Hoàng gia Campuchia điều hành thuộc tỉnh Sihanoukville, có diện tích khoảng 76 hectares. Từ năm 2010, đây là nơi diễn ra các cuộc tập trận hải quân và huấn luyện chung hàng năm giữa Campuchia và Mỹ trong khuôn khổ chương trình Hợp tác huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu trên biển. Căn cứ này đang được tu sửa lớn với nguồn kinh phí do Trung Quốc chi trả. Cơ sở hạ tầng bao gồm nhiều tòa nhà nhỏ, một trong số đó được...
23 Tháng Chín 202111:03 CH(Xem: 711)
“Đây là thời điểm thực sự không tốt cho Việt Nam. Các chuyến hàng trong mùa lễ nghỉ cần phải được tiến hành ngay lập tức,” Bose nói với CNBC. Bà cho biết nhiều khách hàng đang tìm cách tăng sản xuất của họ ở các quốc gia ngoài Việt Nam. “Bangladesh, Ấn Độ, Sri Lanka và Indonesia đều là những lựa chọn tốt,” bà nói. Họ “hiện đang hoạt động tốt về mặt công suất nhà máy… vì vậy Việt Nam có thể sẽ mất rất nhiều trong một thời gian ngắn“.
08 Tháng Chín 202110:59 CH(Xem: 1140)
Bức thư đề cập tới cái gọi là “Vụ tàu chở đồng Bellona” – một vụ việc liên quan tới tàu Bellona của Đức bị đắm ở khu vực quần đảo Hoàng Sa một vài năm trước đó và khối lượng đồng hàng hóa mà con tàu này vận chuyển đã bị các ngư dân Trung Quốc đánh cắp. Chính quyền Trung Quốc “từ chối bồi thường” cho khối lượng mặt hàng đồng đã được Anh quốc bảo hiểm bởi vì quần đảo này là thuộc “biển cả” và không thuộc lãnh thổ của Trung Quốc.
25 Tháng Tám 202111:18 CH(Xem: 1537)
Sáng nay 25/8, TAND tỉnh Phú Yên đã mở phiên sơ thẩm, xét xử và tuyên phạt anh Ngô Công Trứ 10 năm tù giam với cáo buộc “Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân”. Ngô Công Trứ sinh năm 1988, trú ở thôn Phú Nông, xã Hòa Bình 1, huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên, bị bắt ngày 2/2/2021. Trứ bị buộc tội tham gia tổ chức của Đào Minh Quân- một nhân vật hữu danh vô thực, nổi tiếng vì núp lùm và dụ khị những người nhẹ dạ cả tin trong nước...
24 Tháng Tám 202110:15 CH(Xem: 1826)
Nhiều người chửi đảng csVN là một phân bộ của Tàu, điều đó đúng, nhưng thực ra đảng csVN, chính phủ, Quốc hội chỉ là 3 con rối do Tàu Chệt dựng lên sau ngày 30/4/1975 trong chiến lược bành trướng lãnh thổ khu vực Đông Nam Á của bọn chúng mà thôi. Và trong chiến lược bành trướng đó bọn chúng đã xiềng xích những tên cs lãnh đạo miền bắc trong cái xiềng mang tên chính sách xâm lăng bành trướng kiểu mới. Vì thế sẽ không lấy gì làm lạ với những gì mà Phạm Minh Chính đã cam kết hôm nay cùng giặc Tàu!
24 Tháng Tám 202110:10 CH(Xem: 1406)
Bà cũng cho biết, Hoa Kỳ không chống lại bất cứ quốc gia nào, cũng như sẽ không buộc quốc gia nào sẽ chọn lựa đứng về phía ai nhưng Hoa Kỳ sẽ đứng về phía đồng minh và các đối tác trước các hăm dọa của Trung Cộng và cam kết sẽ bảo vệ quyền tự do hàng hải trên biển Đông. Phó TT Harris cũng cho biết Hoa Kỳ sẵn sàng đứng ra tổ chức hội nghị Hợp Tác Kinh Tế Châu Á – Thái Bình Dương APEC 2023 tại Mỹ, không chỉ củng cố các mối quan hệ song phương, mà còn mở rộng sự hợp tác các mối quan hệ đa phương...
13 Tháng Tám 202110:36 CH(Xem: 1623)
Trước khi thay đổi chính sách này, truyền thông Thái Lan đã đưa tin về sự tồn tại của một bản ghi nhớ, được cho là bị rò rỉ từ một cuộc họp chính thức về việc sử dụng vắc-xin. Trong đó, bản ghi nhớ này cảnh báo rằng không nên tiêm một mũi nhắc lại thứ ba cho những người đã được tiêm hai liều vắc-xin Sinovac bởi vì làm như vậy sẽ là một sự thừa nhận rằng các mũi tiêm vắc-xin do Trung Quốc sản xuất "không hiệu quả". Vụ rò rỉ thông tin này đã gây ra một làn sóng phản đối kịch liệt và chủ đề có các từ khóa là “Hãy cung cấp vắc-xin Pfizer cho các nhân viên y tế” bắt đầu thịnh hành...
12 Tháng Tám 202110:22 CH(Xem: 1678)
“Là một trong những dân biểu quan tâm đến nhân quyền, thường lên tiếng chỉ trích Việt Nam vi phạm các quyền căn bản của người dân, chúng tôi đã gởi hơn 12 thư đến Chính phủ và Bộ Ngoại giao Việt Nam, yêu cầu Hà Nội trả tự do cho tất cả tù nhân chính trị, chấm dứt hành động tống giam các nhà báo, ngưng việc truy lùng và sách nhiễu người bất đồng chính kiến” “Tôi đoan chắc Việt Nam vẫn đang tiếp tục vi phạm nhân quyền, thể chế cộng sản này thật sự cần được đổi mới cho tự do của con người. Tôi đã nêu rõ với hành pháp và với Phó tổng thống Hoa Kỳ rằng nhân quyền phải là vấn đề ưu tiên trong bang giao cũng như trong kinh tế”.
03 Tháng Tám 202110:36 CH(Xem: 1930)
Dĩ nhiên, dịch bệnh quy mô này chưa có tiền lệ, nên người dân sẵn lòng thông cảm với chính quyền bối rối. Và việc chính quyền thành Hồ xin đồng bào lượng thứ cũng cho thấy ít nhiều thiện chí. Nhưng, xin lượng thứ thôi thì chưa đủ, sức chịu đựng và lòng bao dung của dân cũng có hạn. Nếu người dân cứ phải chứng kiến người có quyền, có thế, người có tiền, người ở gần trung ương cứ ung dung được ưu tiên tiêm vaccine tốt và được trị bệnh khi cần, trong khi họ và gia đình thì lại không thể đi lại, không thể kiếm ra tiền, không có trợ cấp đúng mức và đúng lúc, không có vaccine...
16 Tháng Mười 2021
Đảng csVN đầu độc tinh thần trẻ em bằng các kỹ thuật tẩy não và nhồi sọ ngay khi ngồi ở bậc tiểu học, kéo dài mãi cho đến lúc vào đại học. Đảng sử dụng lực lượng an ninh, mật vụ với bạo lực tàn ác dành cho giới sinh viên, trí thức và các tầng lớp dân chúng mà họ cho là chống đối, muốn lách ra khỏi chủ nghĩa Mác Lê. Đảng csVN quyết tâm theo đuổi “Kinh tế thị trường định hướng XHCN”, mô hình quái dị, là bức bình phong duy trì quyền lực, cũng như để làm giàu cho đám quan chức và tư bản đỏ.
15 Tháng Mười 2021
Câu hỏi đặt ra: phải chăng cô đang ngồi biểu tình ở giữa đường, cản trở giao thông, đang thực hiện quyền biểu tình? Quyền biểu tình là quyền con người ở Mỹ. Nhưng bạn không thể nào thực hiện quyền biểu tình để cản trở quyền lưu thông xe cộ của người khác. Đó là lý do tại sao, khi có những cuộc biểu tình lớn với số người tham dự mấy trăm người, người tổ chức biểu tình xin giấy phép và được cảnh sát bảo vệ bằng cách đóng một số đường nếu cần thiết để người biểu tình thực hiện quyền biểu tình mà hiến pháp cho phép...
14 Tháng Mười 2021
...đây là dịp mà "đảng ta, nhà nước Hà Lội Phố ta", mổ đám dân nghèo kiếm mớ bạc, bởi vì sau 2 năm đại dịch hoành hành đảng ta rách mướp quá rồi, cách ly 7 ngày thu mỗi tên vài triệu là kho bạc lại đầy. Như thế đây rõ ràng là bằng chứng về cái sân sau bán kit test và nhóm lợi ích cường quyền, chúng chỉ quan tâm đến lợi nhuận thu được, còn sinh mạng người dân trong cái chuồng súc vật mang tên nước CHXHCNVN chỉ là con số 0 to tướng!
13 Tháng Mười 2021
Nhân dân ta là một loại dân của đảng, loại gia đình đảng viên; loại bị bắt buộc phải vào đoàn, phát triển đảng và nắm giữ những vị trí quan trọng trong hệ thống quản lý xã hội, do đó thật không ngạc nhiên một chút nào khi một mặt bọn người này thì ra rả kiên định lập trường tư tưởng, mặt khác bốc hốt cho đầy túi tham để sau cùng hạ cánh an toàn tại một quốc gia khác thụ hưởng của cải tài sản chiếm dụng được từ tầng lớp nhân dân ta nghèo khổ. Hãy nhìn những thành phần tinh hoa của đảng để thấy rằng công thức vào đảng – bốc hốt, làm giàu không hề sai chút nào...
12 Tháng Mười 2021
Dân chúng và doanh giới hoang mang, bất bình tới mức, ngày 10/10/2021, Thủ tướng Việt Nam phải gửi công điện hỏa tốc cho các cơ quan chính phủ và chính quyền các địa phương trực thuộc trung ương… yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thực hiện nghiêm chỉ đạo của Thủ tướng và các hướng dẫn của Bộ GTVT, Bộ Y tế, không chỉ trong lĩnh vực hàng không mà cả trong hoạt động vận tải nói chung. Trên thực tế, chuyến bay đầu tiên sau thời gian phong tỏa, từ TP.HCM ra Hà Nội vào ngày 10/10/2021 đã bị hủy bỏ vì chính quyền Hà Nội buộc...
12 Tháng Mười 2021
Trump vẫn dẫy dụa trong làn sóng chính trị, tiếp tục lan truyền những lời nói dối về cuộc bầu cử năm 2020. Hôm thứ sáu, ngày 10/8, danh hài Bill Maher của show “Real Time” trên đài HBO, so sánh Trump với một con cá mập sau ngày thất cử: Con cá chưa chết hẳn, nó bơi ra biển và lặng lẽ ăn tươi nuốt sống người ta. Ý Maher muốn nói rằng, Trump đang “từ từ thanh trừng những Dân biểu đảng Cộng hòa, những người đã làm mất danh dự của ông ta trong vụ luận tội hoặc không công nhận Trump là một lãnh tụ chính đáng”.
11 Tháng Mười 2021
Trong khi Nguyễn Phú Trọng đang say sưa “nhả ngọc phun châu” tại Hội nghị thì dòng người ngày đêm lầm lũi, khi câm nín, khi gào thét trên các chặng thiên di. Tàu hỏa, xe khách vẫn nằm yên, mặc cho hàng vạn công dân lăn lội giữa giông bão, bao gồm cả phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh… bồng bế nhau hàng nghìn ki-lô-mét trên xe máy. Có những đoàn dắt díu nhau hàng trăm ki-lô-mét bằng đôi chân, trên xe đạp. Họ bị rào kẽm gai, chốt chận cản lại. Họ rớt nước mắt trong mưa, có khi hò hét khản cả cổ, họ thắp nhang quỳ lạy công an. Quyết định đông cứng hệ thống giao thông...
10 Tháng Mười 2021
Trong chiến dịch chống dịch tại TP. HCM thì đáng lẽ ra Phạm Minh Chính và cả Bộ Chính Trị là những kẻ phải chịu trách nhiệm, phải bị cách chức chứ không phải là ông Nguyễn Thành Phong. Tuy nhiên, chính trị của ĐCS là thế. Họ dùng sinh mạng dân để làm nên trò chơi chính trị bẩn thỉu của họ. Có è cổ lấy 82% ngân sách thành phố và bóp gói 26.000 tỷ để cho dân chết nhiều và tháo chạy tán loạn mới có cớ đẩy người chịu trách nhiệm chính đi chứ? Ai là người thay ông Nguyễn Thành Phong? Đó là người có khuôn mặt giống Phan Văn Khải như đúc, ông Phan Văn Mãi...
09 Tháng Mười 2021
Về xã hội, Việt Nam không có một tầng lớp trung lưu đông đúc để có thể làm nên những cuộc cách mạng kinh điển như ở Anh, Hà Lan, hay Pháp. Vào thập niên 1990, có một số quan sát từ bên ngoài nói là tầng lớp trung lưu Việt Nam đang mở rộng, giàu có lên nhờ cải cách kinh tế theo thị trường. Đúng là có một số người giàu lên, nhưng sự mở rộng của tầng lớp trung lưu thì không. Những người trung lưu hiện nay của Việt Nam đại đa số gắn chặt với chế độ, dù là trong lĩnh vực công hay tư. Của cải làm ra được phân phối bất công vì các chính sách thuế và xã hội bất công...
07 Tháng Mười 2021
Đến giờ người Việt nào cũng có thể cảm nhận rõ ràng về hậu quả của chuyện Thủ tướng và chính phủ không biết… tính. Khi cả Thủ tướng lẫn chính phủ đã thiếu kiến thức lại còn tự mãn đến mức trở thành độc đoán, luẩn quẩn với sai – sửa, sửa – sai,… trong quản trị – điều hành lúc quốc gia đối diện với đại dịch, xã hội tất nhiên phải hỗn loạn, kinh tế tất nhiên phải suy sụp. Mỗi cá nhân, từng gia đình đều phải trả giá đắt cả ở hiện tại lẫn tương lai. Thậm chí đã có khoảng 20.000 người Việt phải trả bằng sinh mạng của chính họ…