Chúng tôi có bị sỉ nhục không?

23 Tháng Chín 20166:30 CH(Xem: 5918)

Chúng tôi có bị sỉ nhục không?
13310401_462337473962367_4106054438269634760_n


FB. Ngô Nhật Đăng



H
ôm rồi café Sài Gòn. Bạn bảo: Công nhận các anh ngoài đó chống cộng thật nhiệt huyết, nhưng dù sao vẫn cứ gợn gợn trong lòng. Các anh vẫn có nguồn gốc cộng sản nòi, hoặc sống chung nhiều năm với cộng sản.

Chạnh lòng nhớ tới những người quen biết, như Cù Huy Hà Vũ hay anh Ba Sàm Nguyễn Hữu Vinh (người bị xử án hôm qua)… Những tráng sỹ đang đứng giữa hai làn đạn, sự cố gắng của các anh phải gấp đôi bình thường cũng như phải chịu một áp lực gấp đôi. Mà thôi, cắt nghĩa chuyện này phải tốn rất nhiều giấy mực, chỉ thấy thì ra cái nọc độc tư tưởng (cs) ấy ghê gớm thật. Hỏi bạn vì sao lại có cảm giác ấy, bạn nói rất nghiêm trang:

– Các anh không hiểu được cái cảm giác bị nhục mạ như chúng tôi phải chịu từ sau 75.

Ra vậy, người ta có thể chịu đựng được đau đớn, nghèo đói, bệnh tật v.v… Nhưng cảm giác bị hạ nhục, phải cúi đầu nuốt cái nhục để thấy mình hèn nhát, nó thật khó chịu đựng. Khó mà quên trong suốt cuộc đời. Nhớ một lần xuống miệt vườn chơi, anh Năm tay cầm ly rượu, nước mắt giàn rụa:

– Em Đăng. Anh Năm có bằng tú tài từ trước 75. “Giải phóng” về, tay trung úy công an đập bàn trước mặt anh: “Thứ mày thì tú tài gì, không bằng lớp 2 của tụi tao”. Anh nhớ mãi.

Nhưng chúng tôi có bị hạ nhục không?

Tôi ra đời khi bà nội đã mất nhiều năm (trong cải cách ruộng đất) nên tôi không biết bà nghĩ gì khi tự sát vì bị đấu tố. Có lẽ vì bà quá thất vọng khi hôm qua những người mà bà phải cưu mang, cho ruộng đất, thậm chí mang về nhà nuôi nấng khi họ bị mồ côi…thì hôm nay họ bỗng đổi khác, xắn váy, quai cồng, mặt đỏ tía tai, miệng xùi bọt, xỉa xói vào mặt bà xưng mày tao, gọi bà là tên hút máu nông dân (Nhà tôi có khu ruộng từ hàng trăm năm trước, hoa lợi chỉ cần đủ dùng cho việc cúng tế hàng năm ở nhà thờ cụ tổ của chi họ, người đã khai phá vùng đất này. Quy định, phải luân phiên có một người con trai về coi sóc, nên ông nội tôi đang ở Pháp phải trở về).

Nhưng tôi hiểu cảm giác của bác tôi khi ông kể: Nghe tin bà, bác vội chạy về (Lúc đó ông đang dạy tiếng Pháp, văn học và triết học cho mấy tay lãnh đạo Việt Minh, kiến thức lộ cộ muốn khoác cho mình cái vẻ học thức. Bác tôi tốt nghiệp Cao đẳng Sư phạm thời Pháp, từng là học sinh giỏi nhất xứ Trung, Bắc kỳ), đến đầu làng du kích chặn lại: “Anh là cán bộ không được phép gặp con mụ địa chủ”. Ông nói thêm: “Chúng nó gọi mình bằng anh và gọi mẹ mình là con mụ”.

Tôi hiểu cảm giác của ông anh họ, khi đó lên 10. Đội (cán bộ cải cách) hỏi:

– Mày là cậu ấm (bố anh ấy làm quan) có ăn được trái mít non?

– Dạ được.

– Bây giờ phải tập ăn thêm cục cứt bò này. Lũ chúng mày từ nay phải ăn cứt.

Và đêm đó anh trốn đi khỏi làng.

Nhưng tôi không hiểu, tại sao bố tôi không bao giờ nhắc chuyện này, cho đến năm tôi 20 tuổi ông mới nói: “Con phải nhớ, bà nội con bị chết trong CCRĐ”. Và, mãi sau khi ông chết, chú tôi mới kể:

“…Bố mày về, câu đầu tiên: ‘Mẹ đâu?’, chú khóc chỉ lên bàn thờ. Ông ấy đổ vật xuống, nằm lỳ trong nhà 7 ngày không ra khỏi cửa, ngày thứ 8 lôi trong ba lô ra cái áo bông và cái áo len mua về cho mẹ, chặt nhỏ, châm lửa đốt rồi đi thẳng, mấy chục năm không thấy quay trở về”.

Chúng tôi có bị hạ nhục không?

“Anh là cộng sản nòi” – Câu đó đúng là sỉ nhục thật, nhưng tôi không thanh minh. Một ông tướng QĐND, nguồn gốc bần cố nông, có câu nói nổi tiếng:

– Tiểu tư sản 10 năm lên 1 cấp là nhanh. Bần cố nông 1 năm lên một cấp là chậm.

Bố tôi, học xong Lục quân năm 1950 (pháo binh), khi phong quân hàm là trung úy, sau 30 năm quân ngũ đúng là lên được 3 cấp. Vẫn nhanh.

Chúng tôi có bị sỉ nhục không?

Chắc những thế hệ này vẫn còn nhớ, bị ghi lý lịch “con cái ngụy quân, ngụy quyền”, bị gọi là bọn “xỏ nhầm giầy”, đừng mơ học đại học ngoài 2 trường bị coi rẻ là Nông nghiệp và Sư phạm. Một người chị tôi quen, con gái phố Hàng, xinh đẹp, dịu dàng. Chị học Sư phạm, ra trường phải đi miền núi, tay cán bộ phòng giáo dục (bần nông quê Nghệ An) hứa lo cho chị ở lại Hà Nội với điều kiện… lấy hắn. Chị ở nhà đan len, phụ cha, một nhạc sỹ tiền chiến dạy nhạc lý cho chúng tôi mỗi mùa hè khi chúng tôi đến học guitare ở nhà ông.

Chúng tôi có bị sỉ nhục không?

Khi vào lính để “bảo vệ Tổ quốc”, chúng tôi vẫn nằm trong diện “25 đối tượng cần sưu tra”. Số phận chắc chắn sẽ là nằm trên chốt tuyến đầu nơi hòn tên mũi đạn.

… còn nhiều lắm.

Vì thế bạn ơi, khi miền Nam “được giải phóng”, chúng tôi ngoài kia đã biết các bạn sẽ phải chịu đựng những gì. Thông cảm và thương thầm vì biết sẽ khó hơn chúng tôi, các bạn đã được sống qua một thời có nền dân chủ.

Rồi chúng tôi cũng có chút ghen tị, các bạn còn được thế giới biết đến và lên tiếng, các bạn còn có con đường thoát đó là vượt biển với giá đắt, còn được những bàn tay giơ ra giúp đỡ.

Còn chúng tôi, lúc đó chúng tôi biết kêu ai? Và ai nghe thấy? Những người vượt bức màn tre đến được với chúng tôi hóa ra lại là những kẻ như cô minh tinh Mỹ có biệt danh “Jane Hà Nội”. Và chúng tôi biết vượt đi đâu? Một người bạn tôi, mới hơn 2 tuổi, ngồi bên xác mẹ bên bờ sông giới tuyến. Bà ôm con định trốn vào Nam, bị bắn chỉ vì trong người mang nhiều vàng bạc. Sau thời hạn di cư năm 54, vẫn còn nhiều người tìm cách trốn vào Nam nhưng số phận của họ đều như vậy. Đến bây giờ, tóc đã hoa râm, bạn tôi vẫn đau đáu nỗi niềm không biết mẹ của cô hiện nằm ở nơi nào.

….. 

Vì thế chúng tôi chống cộng, không oán thù cá nhân mà căm thù cái nọc độc tư tưởng ấy. Chúng tôi chống một cách tuyệt vọng, đôi lúc cô đơn nhưng không khi nào hết kiên nhẫn. Chúng tôi chống nó chỉ biết bằng cách trục cái nọc độc đó ra khỏi tâm hồn mình, ra khỏi những người thân yêu của mình và hy vọng biết đâu trục nó ra khỏi tâm hồn người khác. Từ bé tôi đã thề: “Không vào đội, vào đoàn, vào đảng, không đi làm cho nhà nước”. Bây giờ, gần hết cuộc đời, kiểm điểm lại tôi tự hào là mình đã làm được và càng tự hào khi con mình cũng đang làm được.

Hôm qua trước phiên tòa anh Vinh Ba Sàm cũng nói: “Tôi tự hào…”

Chắc bạn đã hiểu vì sao, người bạn Sài Gòn.

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
23 Tháng Giêng 202210:27 CH(Xem: 287)
Bọn chúng cứ ngỡ rằng sẽ lấy vải thưa che được mắt thánh, ti toe khoác lác là sẽ lừa bịp được nhân dân, thế nhưng người tính không bằng trời tính, chỉ cần một con virus nhỏ bé có tên Corona xuất hiện là cái bộ mặt giả nhân, giả nghĩa, đạo đức giả của bọn chúng đã lòi ra thảm hại, chính thằng nguyễn phú trọng đã ba tăng cấp bằng khen cho công ty Việt Á để nó mua kit test về ‘ăn cứt mũi nhân dân’, bắc cầu cho nó kiếm bộn bạc trong thương vụ ngàn tỷ, không lẽ trọng không có phần huê hồng nào trong khi đám đàn em bên dưới hốt bộn bạc với phần lại quả cho các Sở Y Tế địa phương...
23 Tháng Giêng 202210:26 CH(Xem: 142)
Đó là chưa nói đến những biểu hiện trơ tráo, vô liêm sỉ, không có lòng tự trọng xảy ra nhan nhản khắp nơi. Hết ông quan này chạy chức lại ông quan kia chạy bằng, hết nhà nọ đạo thơ lại đến nhà khác đạo…luận văn Tiến sĩ, trong giới showbiz thì hết scandal cô ca sĩ này người mẫu kia bị tố là người thứ ba chen vào cuộc hôn nhân của người khác nhưng vẫn tỉnh bơ không cho mình có gì sai, lại đến một diễn viên hài từng bị tù vì tội ấu dâm ở Mỹ nhưng vẫn đi diễn và nay lại tỉnh bơ khoe mình mới đoạt Huy chương bạc tại Liên hoan kịch nói toàn quốc khu vực phía Nam v.v….
22 Tháng Giêng 20229:04 CH(Xem: 103)
Rõ ràng, “hai ông em” của Hà Nội đang bị thu hút từ từ vào quỹ đạo ngày càng mở rộng của Trung Quốc. Trong những năm gần đây, Lào và Campuchia đã trở thành những thỏi nam châm cực mạnh hút vốn và doanh nhân Trung Quốc ở các mức độ khác nhau. Chính giới doanh nhân này đã thiết lập mối quan hệ gắn bó với giới tinh hoa cầm quyền tương ứng của hai nước. Điều này đã được thể hiện rõ ràng bởi mối quan hệ ngày càng chặt chẽ với chính phủ Trung Quốc, vốn đã dành cho CPC và Lào những khoản tài chính và phát triển cơ sở hạ tầng “không ràng buộc”.
20 Tháng Giêng 202210:07 CH(Xem: 273)
Tỷ phú Phạm Nhật Vượng, người nổi lên giàu có từ kinh doanh bất động sản đất đai tài nguyên ở Việt Nam, đã sáng lập ra giải thưởng quốc tế VinFuture, mang tên vợ chồng mình, để vinh danh những nhà khoa học hàng đầu thế giới. Và tối ngày hôm nay Thứ năm tại nhà hát lớn Hà Nội, Vượng đã trao giải thưởng nhiều triệu đô La cho sáu nhà khoa học, trong đó nước Mỹ chiếm 5 người. Và đương nhiên là không có khoa học gia người gốc Việt Nam, cả trong và ngoài nước, nào được bén mảng tới giải thưởng này.
20 Tháng Giêng 202210:01 CH(Xem: 330)
Đảng có được chính quyền thông qua họng súng và nhà tù và tự viết lên Hiến Pháp cho phép mình có toàn quền độc quyền cai trị quốc gia, có quyền ăn cướp đất đai của người dân bất cứ lúc nào, khi nào mình muốn qua việc phủ nhận quyền tư hữu trong Luật Đất Đai, đảng có hỏi ý kiến người dân bao giờ khi quyết định những quyết sách có hại cho đất nước đâu mà bảo rằng mình là dân chủ và người dân Việt Nam tin theo mình? Do đó đảng csVN là cái đảng đã tự đào huyệt chôn mình khi lời nói không đi đôi với việc làm, nói một đàng nhưng làm một nẻo...
18 Tháng Giêng 202210:31 CH(Xem: 192)
Trở lại cùng Tịnh Thất Bồng Lai, theo tin tức từ truyền thông trong nước, trong cuộc họp báo mới nhất vào ngày 14 tháng Một vừa qua, Đại Tá Phó Công An Tỉnh Long An là Văn Công Minh tuyên bố là "những vấn đề liên quan đến Tịnh Thất Bồng Lai hiện đang được điều tra, xác minh làm rõ". Như vậy họ chỉ mới ở bước đầu tiên của thủ tục tố tụng hình sự là điều tra như vừa trình bày bên trên nhưng đã bắt giữ người, đưa ra các cáo buộc dù chúng thay đổi liên tục trong một thời gian ngắn. Việc công an Việt Nam đưa ra các cáo buộc thiếu chứng cứ hay không theo những trình tự...
17 Tháng Giêng 20229:26 CH(Xem: 447)
Nếu tên giám đốc công an Tỉnh Long An biết khôn thì dừng ngay vụ án này lại, trả tự do cho các chú tiểu, xin lỗi công khai người bị hại thì còn có thể cứu vãn được tình hình, còn nếu vẫn ngoan cố đi theo con đường bạo lực thì không chỉ người dân trong nước bất bình mà thế giới cũng đang nhìn vào để xem cái nền pháp luật mà Việt Nam khoác lác là nghiêm minh sẽ hành xử như thế nào để có phương án trừng phạt về kinh tế, nhẹ thì tăng thuế hàng xuất khẩu Việt Nam, nặng hơn là cấm nhập khẩu thì có mà xuống hố cả nút...
17 Tháng Giêng 20229:23 CH(Xem: 225)
Giống như giáo dục, y tế cũng được xem là phúc lợi công cộng song tại Cộng hòa XHCN Việt Nam, hệ thống chính trị, hệ thống công quyền có thể phóng tay, trút ngân sách chi cho đủ thứ “trời ơi, đất hỡi”, kể cả cổng chào, tượng đài nhưng giáo dục và y tế thì bị buộc phải tự cân đối. Nghĩa là dù muốn hay không, viên chức giáo dục, nhân viên y tế vẫn phải bóp nặn đồng bào! Không muốn hay hoàn cảnh không tạo ra cơ hội nắn bóp thì ráng mà… chịu tình cảnh như Bệnh viện Tuệ Tĩnh, BVĐK CĐYT Quảng Nam!
13 Tháng Giêng 202210:18 CH(Xem: 690)
Báo chí cộng sản Việt Nam thường khoác lác mình là những chiến sỹ trên mặt trận văn hóa, thế nhưng cái văn hóa của đảng, loại văn hóa học theo tấm gương đạo đức hcm bản chất chỉ là loại vô văn hóa, loại mất dạy, cho nên đội ngũ phóng viên, nhà báo trong nước cũng không ngoại lệ, chúng nói không có đổi tiền thì hôm sau chúng nó đổi, chúng nói bình ổn giá vàng, ngoại tệ thì thị trường tăng giá ầm ầm, chúng tôn vinh ai là anh hùng thì đích thị bọn đó là lưu manh không thể nào khác, và khi bọn chúng khép tội cho bất kỳ ai là ‘lợi dụng dân chủ, chống phá nhà nước” thì người đó lại là...
13 Tháng Giêng 202210:17 CH(Xem: 331)
Nó không hiểu gì về “bạn vong niên”, cụm từ mà đứa trẻ con cũng biết. Vong có nghĩa là quên, niên là năm. Cũng nói thêm, niên để chỉ năm trong dòng thời gian, “bất tri tam bách dư niên hậu” (không biết hơn 300 năm sau), còn nếu chỉ tuổi con người thì dùng tuế, ví dụ bách tuế là trăm tuổi, vạn tuế là vạn tuổi. Nhưng niên cũng có nghĩa là lứa tuổi, ví dụ lão niên (lứa tuổi già), thanh niên (tuổi xanh, trẻ), đồng niên (cùng tuổi, cùng lứa)… Vong niên, theo nghĩa đen là quên cái tuổi đi, không quan tâm tới tuổi. Bạn vong niên là già trẻ chơi với nhau không quan tâm tới tuổi tác khác nhau...
23 Tháng Giêng 2022
Bọn chúng cứ ngỡ rằng sẽ lấy vải thưa che được mắt thánh, ti toe khoác lác là sẽ lừa bịp được nhân dân, thế nhưng người tính không bằng trời tính, chỉ cần một con virus nhỏ bé có tên Corona xuất hiện là cái bộ mặt giả nhân, giả nghĩa, đạo đức giả của bọn chúng đã lòi ra thảm hại, chính thằng nguyễn phú trọng đã ba tăng cấp bằng khen cho công ty Việt Á để nó mua kit test về ‘ăn cứt mũi nhân dân’, bắc cầu cho nó kiếm bộn bạc trong thương vụ ngàn tỷ, không lẽ trọng không có phần huê hồng nào trong khi đám đàn em bên dưới hốt bộn bạc với phần lại quả cho các Sở Y Tế địa phương...
23 Tháng Giêng 2022
Đó là chưa nói đến những biểu hiện trơ tráo, vô liêm sỉ, không có lòng tự trọng xảy ra nhan nhản khắp nơi. Hết ông quan này chạy chức lại ông quan kia chạy bằng, hết nhà nọ đạo thơ lại đến nhà khác đạo…luận văn Tiến sĩ, trong giới showbiz thì hết scandal cô ca sĩ này người mẫu kia bị tố là người thứ ba chen vào cuộc hôn nhân của người khác nhưng vẫn tỉnh bơ không cho mình có gì sai, lại đến một diễn viên hài từng bị tù vì tội ấu dâm ở Mỹ nhưng vẫn đi diễn và nay lại tỉnh bơ khoe mình mới đoạt Huy chương bạc tại Liên hoan kịch nói toàn quốc khu vực phía Nam v.v….
22 Tháng Giêng 2022
Rõ ràng, “hai ông em” của Hà Nội đang bị thu hút từ từ vào quỹ đạo ngày càng mở rộng của Trung Quốc. Trong những năm gần đây, Lào và Campuchia đã trở thành những thỏi nam châm cực mạnh hút vốn và doanh nhân Trung Quốc ở các mức độ khác nhau. Chính giới doanh nhân này đã thiết lập mối quan hệ gắn bó với giới tinh hoa cầm quyền tương ứng của hai nước. Điều này đã được thể hiện rõ ràng bởi mối quan hệ ngày càng chặt chẽ với chính phủ Trung Quốc, vốn đã dành cho CPC và Lào những khoản tài chính và phát triển cơ sở hạ tầng “không ràng buộc”.
20 Tháng Giêng 2022
Tỷ phú Phạm Nhật Vượng, người nổi lên giàu có từ kinh doanh bất động sản đất đai tài nguyên ở Việt Nam, đã sáng lập ra giải thưởng quốc tế VinFuture, mang tên vợ chồng mình, để vinh danh những nhà khoa học hàng đầu thế giới. Và tối ngày hôm nay Thứ năm tại nhà hát lớn Hà Nội, Vượng đã trao giải thưởng nhiều triệu đô La cho sáu nhà khoa học, trong đó nước Mỹ chiếm 5 người. Và đương nhiên là không có khoa học gia người gốc Việt Nam, cả trong và ngoài nước, nào được bén mảng tới giải thưởng này.
20 Tháng Giêng 2022
Đảng có được chính quyền thông qua họng súng và nhà tù và tự viết lên Hiến Pháp cho phép mình có toàn quền độc quyền cai trị quốc gia, có quyền ăn cướp đất đai của người dân bất cứ lúc nào, khi nào mình muốn qua việc phủ nhận quyền tư hữu trong Luật Đất Đai, đảng có hỏi ý kiến người dân bao giờ khi quyết định những quyết sách có hại cho đất nước đâu mà bảo rằng mình là dân chủ và người dân Việt Nam tin theo mình? Do đó đảng csVN là cái đảng đã tự đào huyệt chôn mình khi lời nói không đi đôi với việc làm, nói một đàng nhưng làm một nẻo...
18 Tháng Giêng 2022
Trở lại cùng Tịnh Thất Bồng Lai, theo tin tức từ truyền thông trong nước, trong cuộc họp báo mới nhất vào ngày 14 tháng Một vừa qua, Đại Tá Phó Công An Tỉnh Long An là Văn Công Minh tuyên bố là "những vấn đề liên quan đến Tịnh Thất Bồng Lai hiện đang được điều tra, xác minh làm rõ". Như vậy họ chỉ mới ở bước đầu tiên của thủ tục tố tụng hình sự là điều tra như vừa trình bày bên trên nhưng đã bắt giữ người, đưa ra các cáo buộc dù chúng thay đổi liên tục trong một thời gian ngắn. Việc công an Việt Nam đưa ra các cáo buộc thiếu chứng cứ hay không theo những trình tự...
17 Tháng Giêng 2022
Nếu tên giám đốc công an Tỉnh Long An biết khôn thì dừng ngay vụ án này lại, trả tự do cho các chú tiểu, xin lỗi công khai người bị hại thì còn có thể cứu vãn được tình hình, còn nếu vẫn ngoan cố đi theo con đường bạo lực thì không chỉ người dân trong nước bất bình mà thế giới cũng đang nhìn vào để xem cái nền pháp luật mà Việt Nam khoác lác là nghiêm minh sẽ hành xử như thế nào để có phương án trừng phạt về kinh tế, nhẹ thì tăng thuế hàng xuất khẩu Việt Nam, nặng hơn là cấm nhập khẩu thì có mà xuống hố cả nút...
17 Tháng Giêng 2022
Giống như giáo dục, y tế cũng được xem là phúc lợi công cộng song tại Cộng hòa XHCN Việt Nam, hệ thống chính trị, hệ thống công quyền có thể phóng tay, trút ngân sách chi cho đủ thứ “trời ơi, đất hỡi”, kể cả cổng chào, tượng đài nhưng giáo dục và y tế thì bị buộc phải tự cân đối. Nghĩa là dù muốn hay không, viên chức giáo dục, nhân viên y tế vẫn phải bóp nặn đồng bào! Không muốn hay hoàn cảnh không tạo ra cơ hội nắn bóp thì ráng mà… chịu tình cảnh như Bệnh viện Tuệ Tĩnh, BVĐK CĐYT Quảng Nam!
13 Tháng Giêng 2022
Báo chí cộng sản Việt Nam thường khoác lác mình là những chiến sỹ trên mặt trận văn hóa, thế nhưng cái văn hóa của đảng, loại văn hóa học theo tấm gương đạo đức hcm bản chất chỉ là loại vô văn hóa, loại mất dạy, cho nên đội ngũ phóng viên, nhà báo trong nước cũng không ngoại lệ, chúng nói không có đổi tiền thì hôm sau chúng nó đổi, chúng nói bình ổn giá vàng, ngoại tệ thì thị trường tăng giá ầm ầm, chúng tôn vinh ai là anh hùng thì đích thị bọn đó là lưu manh không thể nào khác, và khi bọn chúng khép tội cho bất kỳ ai là ‘lợi dụng dân chủ, chống phá nhà nước” thì người đó lại là...
13 Tháng Giêng 2022
Nó không hiểu gì về “bạn vong niên”, cụm từ mà đứa trẻ con cũng biết. Vong có nghĩa là quên, niên là năm. Cũng nói thêm, niên để chỉ năm trong dòng thời gian, “bất tri tam bách dư niên hậu” (không biết hơn 300 năm sau), còn nếu chỉ tuổi con người thì dùng tuế, ví dụ bách tuế là trăm tuổi, vạn tuế là vạn tuổi. Nhưng niên cũng có nghĩa là lứa tuổi, ví dụ lão niên (lứa tuổi già), thanh niên (tuổi xanh, trẻ), đồng niên (cùng tuổi, cùng lứa)… Vong niên, theo nghĩa đen là quên cái tuổi đi, không quan tâm tới tuổi. Bạn vong niên là già trẻ chơi với nhau không quan tâm tới tuổi tác khác nhau...