Tại sao phải bưng bít thông tin?

11 Tháng Sáu 20165:41 SA(Xem: 755)
  • Tác giả :

Tại sao phải bưng bít thông tin?

13406991_1812039502358456_2839470807699098309_n


Mặc Lâm, biên tập viên RFA


Bưng bít thông tin là nguyên tắc của chính phủ Việt Nam nhằm che giấu những gì mà nhà nước không muốn người dân biết đến. Việc bưng bít này có lợi hay hại đối với quyền được biết của người dân?

Vào lúc 18 giờ 30 ngày 6 tháng 5 năm 2016 báo Dân Trí Online có bài của phóng viên Thế Kha mang tựa: “Bộ Tài nguyên - Môi trường: Formosa thừa nhận tự ý xây toàn bộ đường ống xả thải”, chỉ hai giờ sau bài báo đã bị gỡ xuống nhưng cư dân mạng đã kịp thời lấy xuống nguyên văn bài báo quan trọng này.

Bài báo tiết lộ lời của ông Lương Duy Hanh Phó trưởng Đoàn kiểm tra liên ngành về bảo vệ môi trường tại Formosa, Cục trưởng Cục Kiểm soát hoạt động bảo vệ môi trường thuộc Tổng cục Môi trường đã trả lời Dân Trí về những kết quả điều tra bước đầu rằng chính ông Phó Tổng giám đốc Formosa thừa nhận: Toàn bộ đường ống của họ là tự ý xây, không có thiết kế cơ sở xây dựng. Thứ hai nữa, Ban quản lý khu kinh tế Vũng Áng phê duyệt quy hoạch này cũng không có đoạn ấy.

Theo tôi thì việc bưng bít thông tin để tuyên truyền theo hướng một chiều theo ý định của lãnh đạo xảy ra ở Việt Nam lâu nay có gì là lạ đâu, đó là những việc mà họ thường xuyên vẫn làm.
- Nhà báo Bùi Văn Bồng

Nội dung bài báo thật bất lợi cho lập luận Formosa luôn tuân theo các quy định về xả thải của Bộ Tài nguyên Môi trường, do đó nếu căn cứ trên sự xác nhận này thì Formosa có nguy cơ bị đóng cửa vì áp lực của dư luận.

Nếu nhà máy này bị đóng cửa thì ngay lập tức biết bao hệ lụy phía sau nó sẽ xảy ra từ việc mất thuế thu nhập của Hà Tĩnh, tới sự dậy sóng của người dân khu vực có nhà máy, rồi việc nhiễm độc của biển đổ lên đầu nhà máy sẽ dẫn tới bất ổn xã hội và từ đó vai trò của Đảng và chính phủ có thể bị người dân đem ra mổ xẻ và thậm chí nguy cơ bạo động có thể bùng lên khi người dân cảm thấy mình bị đầu độc do chính sách không minh bạch của nhà nước.

Nhà báo quân đội Đại tá Bùi Văn Bồng, Nguyên trưởng đại diện báo QDND khu vực đồng bằng sông Cửu Long cho biết việc bưng bít thông tin của nhà nước đối với báo chí Việt Nam:

Theo tôi thì việc bưng bít thông tin để tuyên truyền theo hướng một chiều theo ý định của lãnh đạo xảy ra ở Việt Nam lâu nay có gì là lạ đâu, đó là những việc mà họ thường xuyên vẫn làm. Báo Dân Trí là tờ báo dưới sự lãnh đạo của Đảng tức là nằm trong luống báo chính thống của nhà nước thì người ta kiểm duyệt, vì vậy người ta rất chặt chẽ bài báo nào không có lợi thì không đăng mà nếu đăng rồi thì gỡ bỏ xuống.

Động thái đó phải nhìn nhận là thiếu minh bạch, không công khai hóa các vấn đề mà cứ bưng bít để giữ lại ý định gì đó để thực thi mà người dân chưa chắc đã tán thành mà có khi lại mất dân chủ. Theo tôi chuyện bưng bít thông tin để đi theo một chiều hướng đã định dưới sự lãnh đạo của đảng thì lâu nay vẫn vậy không có gì lạ cả. Không riêng gì báo Dân Trí mà rất nhiều báo khác có những bài đưa lên rồi lại lấy xuống thì vẫn có. Đối với công tác tuyên truyền và ngành báo chí thì đó vẫn là một công tác thường xuyên. Đối với một việc lớn như thế này vướng tới Formosa thì họ càng phải cẩn trọng hơn.

Nhà báo Mạnh Kim, qua nhiều năm làm cho các báo chính thống nói về nhận xét của ông về hiện tượng đưa bài lên rồi lại rút xuống như sau:

Tôi viết báo cũng lâu năm rồi, quan sát tình hình báo chí và những thông tin liên quan đến biển nhiễm độc và xả thải ở Formosa suốt từ tháng Tư đến giờ thì đã có sự kiểm soát thông tin không bình thường. Đôi khi người ta thả ra một bài viết nào đó để trấn an dư luận rồi sau đó lại xiết lại, cắt bài đó đi. Có nhiều bài trên VietnamNet bị xóa mất đó là sự rất là không bình thường và nó sẽ gây tiêu cực cho xã hội và làm cho người dân không biết chuyện gì đang xảy ra ở bốn tỉnh miền Trung và hiện đang lan rộng ra một số tỉnh nữa.

Vấn đề minh bạch thông tin là một vấn đề thực sự bức xúc. Đáng ra chính quyền phải có thẩm định về thông tin và xử lý thông tin như thế nào đó chứ còn như thế này thì không ổn. Có một số bài lọt lên trên mạng thì có lẽ đó là cách mà báo chí người ta phá rào, người ta vượt qua rào cản rồi sau đó bị yêu cầu thì sẵn sàng rút xuống. Bây giờ người viết biết cái bài đã được đưa lên rồi, người đọc sẽ chụp màn hình và người viết hiểu được khi người ta đẩy bài lên như vậy thì nó sẽ được mạng lấy xuống và không thể nào mất đi được. Đó là cái cách mà báo chí người ta lách để đưa thông tin những gì thật sự xảy ra ở các tỉnh miền Trung, thực sự đang xảy ra trước vấn đề cá bị nhiễm độc, nguyên nhân vì sao cá bị nhiễm độc, đó là một trong những lý do mà bây giờ người ta đang chú ý về sự xả thải của Formosa.

Lợi bất cập hại

Không phải chỉ trong vấn đề cá chết mới được xem là nhạy cảm, ngay cả các vấn đề liên quan tới Hoa Kỳ cũng được Ban tuyên giáo trung ương xem xét một cách cẩn thận nếu xét thấy bất lợi cho quan hệ với Trung Quốc.

Bài báo mới nhất bị rút xuống gần đây trên tờ Tuổi Trẻ là vào ngày 4 tháng 6 có tựa: “Bí thư Đinh La Thăng: Vượt lên thù hận, chúng ta mạnh mẽ hơn” ghi lại nhận định của ông Đinh La Thăng về vai trò Chủ tịch tín thác của ông Bob Kerrey tại đại học Fulbright Việt Nam.

Những ý kiến của ông Đinh La Thăng hầu như ngược lại toàn bộ ý kiến của bà Tôn Nữ Thị Ninh về cuộc thảm sát tại Thạnh Phong mà ông Kerrey tham dự trong chiến tranh Việt Nam. Mặc dù là một Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư thành phố Hồ Chí Minh Đinh La Thăng được xem như chỉ dưới quyền của Thủ tướng, Tổng Bí Thư, và Chủ tịch nước nhưng ý kiến của ông vẫn bị ra lệnh rút xuống, bất kể điều này gây tác hại cho công tác quản lý của ông Thăng về lâu về dài.

Tuy nhiên trước phản ứng của người dân ủng hộ ông Kerrey quá mạnh mẽ và rộng khắp, báo lề phải đã đăng bài của Đại tướng Phạm Văn Trà ủng hộ ông Kerrey như cách giải tỏa nghi ngờ sự lập lờ của chính phủ Việt Nam trước nhân vật Bob Kerrey và ngôi trường Fulbright.

Những quyết định trái chiều này cho thấy sự bất nhất trong vấn đề kiểm duyệt có thể dẫn tới những suy đoán không nên có từ dư luận quần chúng, nhất là việc tại sao ý kiến một Ủy viên Trung ương Đảng lại có thể bị rút xuống, phải chăng có sự đấu đá trong nội bộ của Đảng cộng sản giữa hai phe thân Mỹ và thân Trung Quốc trước các vấn đề có yếu tố của Hoa Kỳ ảnh hưởng sâu đậm tới Việt Nam?

Còn rất nhiều thông tin bị bưng bít nữa và chỉ khi nào nguồn thông tin ấy được minh bạch ở một nơi khác bên ngoài Việt Nam thì may ra người dân mới có thể tiếp cận. Đó là việc Hà Nội không hề loan tải dù chỉ một dòng chữ về thiện chí của Hoa Kỳ trước việc cá chết hàng loạt vùa qua.

Bây giờ người viết biết cái bài đã được đưa lên rồi, người đọc sẽ chụp màn hình và người viết hiểu được khi người ta đẩy bài lên như vậy thì nó sẽ được mạng lấy xuống và không thể nào mất đi được. 
- Nhà báo Mạnh Kim

Tại cuộc họp báo tại Washington DC vào ngày Thứ Tư 8 tháng 6 do Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (CSIS) tổ chức, Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam ông Ted Osius có bài tường trình về chuyến đi Việt Nam của Tổng thống Barack Obama, khi được hỏi về phản ứng của Mỹ trước việc biểu tình vì cá chết hàng loạt tại ven biển các tỉnh miền Trung ông đại sứ nói:

Trong câu chuyện biểu tình chống việc cá chết, chúng tôi đã ngay lập tức đưa ra đề nghị giúp đỡ về mặt kỹ thuật từ Hoa Kỳ nếu chính phủ Việt Nam cần đến để tìm hiểu những gì đã xảy ra, nguồn hay lý do nào đã giết chết hàng loạt cá dọc ven biển Việt Nam. Đó là đề nghị trợ giúp ngay tức khắc của chúng tôi nhưng không được chấp nhận. Tuy nhiên đã có một vài sự hợp tác giữa các nhà khoa học Mỹ và Việt Nam để tìm hiểu về nguyên nhân cá chết và các hoạt động này không liên quan đến đề nghị của đại sứ Hao Kỳ tại Việt Nam.

Bưng bít thông tin đã và đang gián tiếp gây tê liệt báo chí Việt Nam nhưng lại là cơ hội cho báo chí nước ngoài và trang mạng xã hội nay đã lên hàng chục triệu tài khoản trong nước. Xử lý thông tin kịp thời và đúng đắn là công cụ duy nhất hướng dẫn người dân không lạc vào dòng thông tin thiếu kiểm chứng nhưng lại có uy lực thuyết phục họ vì biết rằng thông tin dòng chính không phải lúc nào cũng có lợi cho yêu cầu được biết của người dân.

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
14 Tháng Tám 2019
Nói cho cùng, sức mạnh của Trung Cộng không vững bền như nhiều người tưởng. Chính quyền Trung Cộng đang vất vả tính bài toán sinh tồn từng ngày từng giờ trong khi chính phủ Hoa Kỳ không hề tốn công tốn sức tính đến loại bài toán như vậy. Sự kèn cựa của Trung Quốc với Hoa Kỳ chỉ xảy ra trong một thời gian rất ngắn trong lịch sử trước khi Trung Quốc tự nổ tung rồi chết như Liên xô trước đây thôi. Đó là tất yếu. Giấc Mộng Trung Hoa sẽ tan và Giấc Mơ Mỹ vẫn trường tồn.
12 Tháng Tám 2019
Không một ai có thể phủ nhận sự thật đúng đắn này và đem những học hàm, học vị mình ra để bảo vệ cho một loại ngôn ngữ sao chép, phiên âm từ tiếng Hán, nếu có thì đó là những kẻ vong nô với những tâm hồn nô lệ thâm căn cố đã được truyền qua nhiều thế hệ cho nên mới tiếp tục “kiên quyết” (xin lỗi bạn đọc vì chúng tôi hành văn theo kiểu cs) tiếp tục con đường mù lòa của những não trạng nô lệ, còn những con người yêu nước thì mỗi khi mở miệng cất lời thì nên suy cho nghĩ trước khi nói để chúng ta không dùng những ngôn từ vay mượn của giặc Tàu hôm nay cũng như trong lịch sử tiến hóa của nền văn hóa Việt Nam ngày mai.
12 Tháng Tám 2019
Nhưng một khi đã chấp nhận một nền kinh tế đa thành phần, tự do giao thương thì đảng csVN đã tự mâu thuẩn với chính lý thuyết cộng sản mà mình đang hô hào, bởi vì chủ thuyết cộng sản không có thị trường tự do với nền kinh tế nhiều thành phần mà chỉ có nền kinh tế tập trung tất cả vào tay nhà nước. Những ngôn từ, mệnh đề như “Thời kỳ quá độ đi lên XNCH” chỉ là bịp bợm nhằm định hướng người dân bởi vì đảng csVN không thể trả lời cái thời kỳ quá độ mà họ đang đi sẽ kéo dài đến bao giờ? 10 năm, 100 năm hay 1.000 năm?!.
11 Tháng Tám 2019
Của đáng tội ăn nhậu gì đến thế giới văn minh ngày nay! Hắn muốn lấy điểm quan thầy Tung Của để bản thân hắn leo cao, và cái đảng thổ tả của hắn tiếp tục được quan thầy chống lưng, mà lôi cái ‘tâm nguyện’ loài khuyển mã ra gán cho chung thiên hạ. Đấy còn ai kết tội mỗ tôi nói điều không phải cho đảng, đây chính là cán bộ gộc của đảng đã trả lời cho ông giáo sư Carlyle Alan Thayer bên Úc, nói là tình hình đang nóng lên từng giờ, chỉ cần có xung đột là khai hoả tấn công, và có chiến tranh ngay… Chuyện ông nói xin đợi đến cóc mọc râu!
06 Tháng Tám 2019
Vấn đề ông cho rằng chữ xưa dùng từ Viện Đại Học các giáo sư ngày nay đổi lại là giáo viên nghe nó nghịch tai nhưng ông hãy suy nghĩ cho kỹ trước khi nói kẻo bọn nhỏ nó cười cho, không ai dùng cái chữ Viện (xuất phát từ Hán) để gọi như mấy ông mà họ chỉ nói Trường Đại học ví dụ Trường Đại Học Havard, chứ không ai nói là Viện đại học Havard cả. Viện có thể được dùng để chỉ những cơ sở lớn hơn trường ví dụ Viện Nghiên Cứu Hạt Nhân Đà Lạt... Đó là cái tư duy nô lệ thâm căn cố đế, của cái dấu ấn 1.000 năm đô hộ giặc Tàu đấy...
05 Tháng Tám 2019
Người dân không có lý do gì để phải yêu nước theo định hướng của đảng cầm quyền bởi vì chính đảng là thủ phạm đồng lõa cùng với giặc. Người dân không có lý do gì phải ra khơi bám biển bởi vì đảng đã tận thu tiền thuế của người dân khắp các lĩnh vực để xây dựng quân đội và các lực lượng vũ trang như không quân, hải quân, cảnh sát biển, biên phòng, dân quân tự vệ, quân nhân dự bị, đảng phải có nhiệm vụ điều khiển các lực lượng của mình bảo vệ quốc gia cũng như sinh mạng của người dân. Nếu đảng không làm được điều đó thì đảng đã chứng minh cho toàn dân thấy được sự yếu hèn, bạc nhược của mình...
04 Tháng Tám 2019
Kết thúc giai đoạn đầu 30 năm (1990-2020) Hội nghị Thành Đô: Việt Nam sáp nhập vào Trung Quốc. Thầy Bắc Kinh với sự tiếp tay của trò Ba Đình, đã có những bước dứt điểm (nuốt trọn) nước Nam. Từ ngoài khơi biển Đông đã là ao nhà của thầy, đến trong nội địa đất liền, ba đặc khu Vân Đồn, Bắc Phong Vân, Phú Quốc, cùng con đường cao tốc xuyên Việt đang được trò cho dần thành hình, để thầy thực hiện tốt ‘một đai một đường’, chưa nói đến cả trăm công trình lớn nhỏ của thầy trên khắp nước Việt đã được xây dựng và hoạt động hàng chục năm qua.
02 Tháng Tám 2019
Có nhiều hy vọng từ đám đông bàn tán trên các trang mạng Việt Nam, là Mỹ sẽ can thiệp cho Việt Nam. Nhưng đó là một khả năng rất thấp. Bởi câu chuyện Bãi Tư Chính đang trở thành chuyện riêng của anh em nhà Cộng sản – đặc biệt khi Nga vẫn phớt lờ khi công ty khai thác dầu khí Rosneft của họ bị uy hiếp. Và quan trọng nhất, Mỹ sẽ không có tư cách gì can thiệp cho Việt Nam, khi các cơ hội về một liên minh hợp tác quốc phòng luôn bị Hà Nội né tránh. Hãy nhìn vào Hồng Kông, nếu có sốt ruột trước phong trào đòi dân chủ ở đó, Mỹ cũng không thể làm gì hơn là chỉ trích...
31 Tháng Bảy 2019
Người yêu nước chân chính có thể bị đánh đập , thậm chí mất mạng khi đi biểu tình theo lời kêu gọi của nhà nước. Bởi trong một đoàn bất bạo động ấy, trong đoàn yêu nước ấy, ai dám khẳng định sẽ không có kẻ quấy rối? Ai dám khẳng định không có đặc tình Hoa Nam, gián điệp Trung Hoa lẫn trong đó? Và ai dám khẳng định đây là cuộc biểu tình không đặt bẫy? Bởi thứ cần được bảo vệ nhất hiện nay, chưa hẳn là biển đảo, chủ quyền quốc gia mà là lợi ích nhóm, sự tồn tại của chế độ Cộng sản. Bởi mọi nhóm lợi ích đều sinh ra từ tổ chức này!
29 Tháng Bảy 2019
Ngay lập tức người dân nhận ra ngay sự ngây thơ của mình khi biểu lộ lòng yêu nước. Sự ngây thơ ấy đã bị lợi dụng cho mục đích chính trị “không trong sáng” và người chịu thiệt cuối cùng chính là họ, những người thiết tha bảo vệ chú quyền lãnh thổ bằng cách duy nhất là biểu tình chống Trung Quốc. Người dân cũng nhận ra rằng họ bị phản bội từ chính quyền của mình và nỗi đau đớn ấy không hề thua cái nhục mất nước trước kẻ thù truyền kiếp.