Tại sao phải bưng bít thông tin?

11 Tháng Sáu 20165:41 SA(Xem: 890)
  • Tác giả :

Tại sao phải bưng bít thông tin?

13406991_1812039502358456_2839470807699098309_n


Mặc Lâm, biên tập viên RFA


Bưng bít thông tin là nguyên tắc của chính phủ Việt Nam nhằm che giấu những gì mà nhà nước không muốn người dân biết đến. Việc bưng bít này có lợi hay hại đối với quyền được biết của người dân?

Vào lúc 18 giờ 30 ngày 6 tháng 5 năm 2016 báo Dân Trí Online có bài của phóng viên Thế Kha mang tựa: “Bộ Tài nguyên - Môi trường: Formosa thừa nhận tự ý xây toàn bộ đường ống xả thải”, chỉ hai giờ sau bài báo đã bị gỡ xuống nhưng cư dân mạng đã kịp thời lấy xuống nguyên văn bài báo quan trọng này.

Bài báo tiết lộ lời của ông Lương Duy Hanh Phó trưởng Đoàn kiểm tra liên ngành về bảo vệ môi trường tại Formosa, Cục trưởng Cục Kiểm soát hoạt động bảo vệ môi trường thuộc Tổng cục Môi trường đã trả lời Dân Trí về những kết quả điều tra bước đầu rằng chính ông Phó Tổng giám đốc Formosa thừa nhận: Toàn bộ đường ống của họ là tự ý xây, không có thiết kế cơ sở xây dựng. Thứ hai nữa, Ban quản lý khu kinh tế Vũng Áng phê duyệt quy hoạch này cũng không có đoạn ấy.

Theo tôi thì việc bưng bít thông tin để tuyên truyền theo hướng một chiều theo ý định của lãnh đạo xảy ra ở Việt Nam lâu nay có gì là lạ đâu, đó là những việc mà họ thường xuyên vẫn làm.
- Nhà báo Bùi Văn Bồng

Nội dung bài báo thật bất lợi cho lập luận Formosa luôn tuân theo các quy định về xả thải của Bộ Tài nguyên Môi trường, do đó nếu căn cứ trên sự xác nhận này thì Formosa có nguy cơ bị đóng cửa vì áp lực của dư luận.

Nếu nhà máy này bị đóng cửa thì ngay lập tức biết bao hệ lụy phía sau nó sẽ xảy ra từ việc mất thuế thu nhập của Hà Tĩnh, tới sự dậy sóng của người dân khu vực có nhà máy, rồi việc nhiễm độc của biển đổ lên đầu nhà máy sẽ dẫn tới bất ổn xã hội và từ đó vai trò của Đảng và chính phủ có thể bị người dân đem ra mổ xẻ và thậm chí nguy cơ bạo động có thể bùng lên khi người dân cảm thấy mình bị đầu độc do chính sách không minh bạch của nhà nước.

Nhà báo quân đội Đại tá Bùi Văn Bồng, Nguyên trưởng đại diện báo QDND khu vực đồng bằng sông Cửu Long cho biết việc bưng bít thông tin của nhà nước đối với báo chí Việt Nam:

Theo tôi thì việc bưng bít thông tin để tuyên truyền theo hướng một chiều theo ý định của lãnh đạo xảy ra ở Việt Nam lâu nay có gì là lạ đâu, đó là những việc mà họ thường xuyên vẫn làm. Báo Dân Trí là tờ báo dưới sự lãnh đạo của Đảng tức là nằm trong luống báo chính thống của nhà nước thì người ta kiểm duyệt, vì vậy người ta rất chặt chẽ bài báo nào không có lợi thì không đăng mà nếu đăng rồi thì gỡ bỏ xuống.

Động thái đó phải nhìn nhận là thiếu minh bạch, không công khai hóa các vấn đề mà cứ bưng bít để giữ lại ý định gì đó để thực thi mà người dân chưa chắc đã tán thành mà có khi lại mất dân chủ. Theo tôi chuyện bưng bít thông tin để đi theo một chiều hướng đã định dưới sự lãnh đạo của đảng thì lâu nay vẫn vậy không có gì lạ cả. Không riêng gì báo Dân Trí mà rất nhiều báo khác có những bài đưa lên rồi lại lấy xuống thì vẫn có. Đối với công tác tuyên truyền và ngành báo chí thì đó vẫn là một công tác thường xuyên. Đối với một việc lớn như thế này vướng tới Formosa thì họ càng phải cẩn trọng hơn.

Nhà báo Mạnh Kim, qua nhiều năm làm cho các báo chính thống nói về nhận xét của ông về hiện tượng đưa bài lên rồi lại rút xuống như sau:

Tôi viết báo cũng lâu năm rồi, quan sát tình hình báo chí và những thông tin liên quan đến biển nhiễm độc và xả thải ở Formosa suốt từ tháng Tư đến giờ thì đã có sự kiểm soát thông tin không bình thường. Đôi khi người ta thả ra một bài viết nào đó để trấn an dư luận rồi sau đó lại xiết lại, cắt bài đó đi. Có nhiều bài trên VietnamNet bị xóa mất đó là sự rất là không bình thường và nó sẽ gây tiêu cực cho xã hội và làm cho người dân không biết chuyện gì đang xảy ra ở bốn tỉnh miền Trung và hiện đang lan rộng ra một số tỉnh nữa.

Vấn đề minh bạch thông tin là một vấn đề thực sự bức xúc. Đáng ra chính quyền phải có thẩm định về thông tin và xử lý thông tin như thế nào đó chứ còn như thế này thì không ổn. Có một số bài lọt lên trên mạng thì có lẽ đó là cách mà báo chí người ta phá rào, người ta vượt qua rào cản rồi sau đó bị yêu cầu thì sẵn sàng rút xuống. Bây giờ người viết biết cái bài đã được đưa lên rồi, người đọc sẽ chụp màn hình và người viết hiểu được khi người ta đẩy bài lên như vậy thì nó sẽ được mạng lấy xuống và không thể nào mất đi được. Đó là cái cách mà báo chí người ta lách để đưa thông tin những gì thật sự xảy ra ở các tỉnh miền Trung, thực sự đang xảy ra trước vấn đề cá bị nhiễm độc, nguyên nhân vì sao cá bị nhiễm độc, đó là một trong những lý do mà bây giờ người ta đang chú ý về sự xả thải của Formosa.

Lợi bất cập hại

Không phải chỉ trong vấn đề cá chết mới được xem là nhạy cảm, ngay cả các vấn đề liên quan tới Hoa Kỳ cũng được Ban tuyên giáo trung ương xem xét một cách cẩn thận nếu xét thấy bất lợi cho quan hệ với Trung Quốc.

Bài báo mới nhất bị rút xuống gần đây trên tờ Tuổi Trẻ là vào ngày 4 tháng 6 có tựa: “Bí thư Đinh La Thăng: Vượt lên thù hận, chúng ta mạnh mẽ hơn” ghi lại nhận định của ông Đinh La Thăng về vai trò Chủ tịch tín thác của ông Bob Kerrey tại đại học Fulbright Việt Nam.

Những ý kiến của ông Đinh La Thăng hầu như ngược lại toàn bộ ý kiến của bà Tôn Nữ Thị Ninh về cuộc thảm sát tại Thạnh Phong mà ông Kerrey tham dự trong chiến tranh Việt Nam. Mặc dù là một Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư thành phố Hồ Chí Minh Đinh La Thăng được xem như chỉ dưới quyền của Thủ tướng, Tổng Bí Thư, và Chủ tịch nước nhưng ý kiến của ông vẫn bị ra lệnh rút xuống, bất kể điều này gây tác hại cho công tác quản lý của ông Thăng về lâu về dài.

Tuy nhiên trước phản ứng của người dân ủng hộ ông Kerrey quá mạnh mẽ và rộng khắp, báo lề phải đã đăng bài của Đại tướng Phạm Văn Trà ủng hộ ông Kerrey như cách giải tỏa nghi ngờ sự lập lờ của chính phủ Việt Nam trước nhân vật Bob Kerrey và ngôi trường Fulbright.

Những quyết định trái chiều này cho thấy sự bất nhất trong vấn đề kiểm duyệt có thể dẫn tới những suy đoán không nên có từ dư luận quần chúng, nhất là việc tại sao ý kiến một Ủy viên Trung ương Đảng lại có thể bị rút xuống, phải chăng có sự đấu đá trong nội bộ của Đảng cộng sản giữa hai phe thân Mỹ và thân Trung Quốc trước các vấn đề có yếu tố của Hoa Kỳ ảnh hưởng sâu đậm tới Việt Nam?

Còn rất nhiều thông tin bị bưng bít nữa và chỉ khi nào nguồn thông tin ấy được minh bạch ở một nơi khác bên ngoài Việt Nam thì may ra người dân mới có thể tiếp cận. Đó là việc Hà Nội không hề loan tải dù chỉ một dòng chữ về thiện chí của Hoa Kỳ trước việc cá chết hàng loạt vùa qua.

Bây giờ người viết biết cái bài đã được đưa lên rồi, người đọc sẽ chụp màn hình và người viết hiểu được khi người ta đẩy bài lên như vậy thì nó sẽ được mạng lấy xuống và không thể nào mất đi được. 
- Nhà báo Mạnh Kim

Tại cuộc họp báo tại Washington DC vào ngày Thứ Tư 8 tháng 6 do Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (CSIS) tổ chức, Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam ông Ted Osius có bài tường trình về chuyến đi Việt Nam của Tổng thống Barack Obama, khi được hỏi về phản ứng của Mỹ trước việc biểu tình vì cá chết hàng loạt tại ven biển các tỉnh miền Trung ông đại sứ nói:

Trong câu chuyện biểu tình chống việc cá chết, chúng tôi đã ngay lập tức đưa ra đề nghị giúp đỡ về mặt kỹ thuật từ Hoa Kỳ nếu chính phủ Việt Nam cần đến để tìm hiểu những gì đã xảy ra, nguồn hay lý do nào đã giết chết hàng loạt cá dọc ven biển Việt Nam. Đó là đề nghị trợ giúp ngay tức khắc của chúng tôi nhưng không được chấp nhận. Tuy nhiên đã có một vài sự hợp tác giữa các nhà khoa học Mỹ và Việt Nam để tìm hiểu về nguyên nhân cá chết và các hoạt động này không liên quan đến đề nghị của đại sứ Hao Kỳ tại Việt Nam.

Bưng bít thông tin đã và đang gián tiếp gây tê liệt báo chí Việt Nam nhưng lại là cơ hội cho báo chí nước ngoài và trang mạng xã hội nay đã lên hàng chục triệu tài khoản trong nước. Xử lý thông tin kịp thời và đúng đắn là công cụ duy nhất hướng dẫn người dân không lạc vào dòng thông tin thiếu kiểm chứng nhưng lại có uy lực thuyết phục họ vì biết rằng thông tin dòng chính không phải lúc nào cũng có lợi cho yêu cầu được biết của người dân.

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
16 Tháng Giêng 2021
Cũng đúng thôi! Chỉ có 13 xu mà Trump còn cash, huống chi 20.000$/ ngày. Phải ngừng thôi, nhưng ngừng như thế nào để Giuliani không tiết lộ các khoản chi tiêu, phí tổn bao nhiêu cho các vụ kiện, bao nhiêu chạy vào túi riêng cũng là một câu hỏi khá nhức đầu cho Trump. Lạng quạng, Giuliani la ầm lên thì cũng chết dở, nghe phong thanh Giuliani đang hăm he, kiện tụng đưa ra tòa, chẳng biết đúng không. Thôi chờ khi những lá bài được lật lên thì rõ, mọi người sẽ thấy.
15 Tháng Giêng 2021
Đó là toàn cảnh của sới chọi trong suốt 5 năm qua, và cho dù 5 năm tới cũng vậy. Cũng chiến nhau, cũng thuốc nhau, cũng đánh nhau dưới chiêu bài “chống tham nhũng”. Rồi 5 măm tới cũng sẽ có kẻ chết, cũng sẽ có ngã bệnh một cách khó hiểu, rồi cũng có kẻ vào tù vv... Tất cả đều phục vụ một mục đích duy nhất, đó là giành ăn, hết. Chỉ tội cho người dân Việt, vì hiểu biết còn hạn chế vẫn cứ tung hô “Bác tổng diệt trừ tham nhũng cho dân nhờ”. Dân mình khá dễ dãi, họ thấy diệt được tên tham nhũng thì họ mừng, nhưng tên trám vào đó có trong sạch hay không thì họ không cần biết. Cái thể chế đã hổng thì thằng nào ngồi vào ghế...
15 Tháng Giêng 2021
Ai chẳng biết trong những nhóm di dân đều có người xấu, tốt. Nếu những người đã sinh trưởng trên đất Mỹ còn phạm tội ác thì nói gì người xứ lạ đến từ đói kém? Các nhà chính trị lưỡng đảng đã lợi dụng di dân để làm lợi khí tranh cử chứ chẳng thực tình muốn giải quyết vấn đề di dân cho dù đó là mạch sống (kinh tế) của nước Mỹ chỉ vì giới tiểu thương là giới trung lưu tham dự vào sinh hoạt chính trị Mỹ vì quyền lợi của họ trong đó có sự lợi dụng người di dân và đó cũng là "quyền lợi" của nước Mỹ và người Mỹ. Bạn có thể chống lại quyền lợi của nước Mỹ hay không? Bạn sẽ bị chụp mũ là "socialist" (người theo chủ nghĩa xã hội)...
14 Tháng Giêng 2021
Có thể kể một số tin vịt động trời kiểu như: Biệt kích Mỹ đột nhập nơi có máy chủ Dominion ở Đức, bà Nancy Pelosi bị bắt, quân đội Trung Quốc xâm nhập nước Mỹ, ém quân ở bang Maine, cuộc bạo loạn ở điện Capitol là do AntiFa giật dây, có thông đồng với cảnh sát, … các tin này ủng hộ tuyên bố thắng cử của Donald Trump, mặc dù ông ta thua đối thủ khá nặng. Ngoài ra còn có cả những tin vịt về Covid-19, chẳng hạn như nói rằng, báo chí Mỹ ngụy tạo ra dịch Covid-19, số người chết quá nhiều ở Mỹ do Covid-19 là không có thật, hay Covid-19 được chế tạo từ phòng thí nghiệm, là vũ khí vi trùng nguy hiểm, do Bắc Kinh tung ra để....
13 Tháng Giêng 2021
Người này nói thêm vời Huffington Post: “- Gần như mọi người trong chúng tôi đều có cảm giác hoang mang, hụt hẫng khi đám người gây bạo loạn tràn vào Tòa Nhà Quốc Hội, nhưng chúng tôi biết rằng không có nhiều thời gian để suy nghĩ. Chúng tôi phải chấp nhận nó, bởi biến cố ngày 06.01.2021 không nhắm vào chúng tôi mà nhắm đến một mục tiêu to lớn hơn là xé bỏ hiến pháp. Điều này thật điên khùng, chúng tôi không biết những kẻ đứng sau, giật dây biến cố đó nghĩ gì về hậu quả của nó. Những âm mưu đảo chánh này chắc chắn sẽ bị bẻ gẫy. Ông Donald Trump bắt buộc phải rời khỏi tòa Bạch Ốc 12:00 giờ trưa ngày 20.01.2021....
13 Tháng Giêng 2021
Trump coi chiến tranh Việt Nam là một cuộc chiến tồi tệ mà ông không bao giờ có cảm tình và theo ông đáng nhẽ Hoa Kỳ không nên liên hệ vào. Trump cũng từng tuyên bố những kẻ thua trận, bị bắt làm tù bính hay tử trân là những kẻ thua cuộc và khờ khạo (losers and suckers). Vậy thì tại sao những cựu quân nhân này lại mặc quân phục mang cờ vàng để biểu lộ sự tôn thờ của họ với Trump. Mặc quân phục, cầm cờ Vàng đi biểu tình ủng hộ một tấn công bạo lực vào trụ sở Quốc Hội Hoa Kỳ là phản quốc và sẽ bị trừng trị. Hành động này chỉ gợi cho mọi người nhớ đến chiến tranh Việt Nam mà hầu hết mọi người Mỹ đều chán ngán và VNCH lại là bên thua cuộc. Đây không phải là những gì để mấy ông bà này hãnh diện.
11 Tháng Giêng 2021
Lẽ nào những cá nhân được lựa chọn tham gia Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ 13 của đảng đều là những kẻ… đại gian, đại ác, tự thấy, tự xếp chính họ vào loại… “trời không dung, đất không tha”, trăm họ oán hận tới mức có thể đứng dậy vấn tội bất kỳ lúc nào, thành ra lãnh đạo đảng đành lựa chọn những đơn vị tinh nhuệ nhất, đầy đủ trang thiết bị nhất, buộc các đơn vị này phải luyện tập – đối phó với nhiều tình huống giả định ở mọi cấp độ, kể cả những tình huống rất phức tạp trong một thời gian dài, nhằm giữ các đơn vị đặc nhiệm với… 6.000 tinh binh ấy luôn ở trạng thái tinh thần chủ động cao nhất, hi vọng bảo đảm tuyệt đối an toàn...
11 Tháng Giêng 2021
Nếu bạn là một trong những người như vậy và thầm nghĩ rằng trong hàng ngàn người đó, mình chỉ là hạt cát mà giới chức trách sẽ không tìm ra được, không biết mình là ai. Nếu vậy bạn đã nhầm, như bạn đã nhầm trong suốt bốn năm qua. Chúc bạn may mắn! Bạn đã có mở điện thoại để livestream, đăng hình lên facebook hay chuyển hình về khoe khoang cùng bạn bè? Nếu có thì các thiết bị viễn thông cung cấp và phát sóng tại ngay khu vực được bảo vệ an ninh này đã làm công việc của chúng, ngay cả khi bạn không làm những việc trên nó vẫn biết những ai đã nối sóng trong khu vực. Chúc bạn may mắn!
10 Tháng Giêng 2021
Kết quả bầu cử Mỹ cho thấy nền dân chủ dù có bị tấn công dữ dội nhưng nền móng dân chủ pháp trị của đất nước này đã ngấm sâu kể từ khi bắt đầu lập quốc, các nhà làm luật đã đoán trước những diễn tiến ngoài khả năng kiểm soát và có phương thức, điều luật chế tài hữu hiệu, nước Mỹ dân chủ, tự do vẫn là nước Mỹ thế nhưng những kẻ đang kều gào hóng hớt chuyện thiên hạ, chuyện bên này bờ Thái Bình Dương nghĩ sao về đất nước của mình: Việt Nam? Có ai nhìn thấy rằng đất nước mình còn độc tài hơn nước Mỹ không?
10 Tháng Giêng 2021
Người Việt hãy loại bỏ tinh thần đảng tranh. Hãy đặt Nhân Bản, Nhân Cách, Nhân Phẩm, Nhân Sinh, Nhân Chủ là những tiêu chuẩn dành cho những người lãnh đạo và cho chính bản thân mình chứ không thể nào tiếp tục để những chính trị gia, chuyên nghiệp hay không chuyên nghiệp, dùng tâm lý để mua lá phiếu của người Việt. Làm được hay không vẫn là câu hỏi to lớn cho chính người Việt sống tại Mỹ và trên thế giới trong khi 4 năm qua, những người Việt này đã bị sự mị dân của Trump mà họ không hề nhận diện được sự mị dân này cho nên lá cờ vàng mới bay trên căn nhà Quốc Hội trong ngày đen tối của cơ chế dân chủ của Mỹ...