Đi tìm một lối thoát cho kinh tế thị trường (p2)

02 Tháng Bảy 202210:50 CH(Xem: 311)

            Đi Tìm Một Lối Thoát Cho Kinh Tế Thị Trường (P2)


kinh-tecc82cc81-thicca3-trucc9bocc9bcc80ng-c491icca3nh-hucc9bocc9bcc81ng-xhcn-1



Trần Công Lân




II. Kinh tế tư bản

Chúng ta sẽ khảo sát qua nền kinh tế tư bản.

Chủ nghĩa Tư bản (Capitalism) có những đặc tính sau đây:

1. Sở hữu tài sản cá nhân (private property).

2. Ý tưởng về sự thừa tự (Idea of inheritance).

3. Tự do thương mại (Free enterprise).

4. Khuynh hướng về thị trường sản xuất (Market oriented system of production).

5. Một chính quyền ưa chuộng cho sự duy trì hệ thống tư bản.

6. Tổ chức sản xuất hợp lý.

7. Cạnh tranh.

1. Quyền sở hữu tài sản

Con người lao động và làm ra sản phẩm. Đó là do sự kết hợp của 3 yếu tố: trí óc tạo sự suy nghĩ, nhu cầu vật chất và tài nguyên thiên nhiên. Khởi đi từ nhu cầu căn bản: thực phẩm và cư trú. Để đối phó với bất trắc của xã hội và thiên tai con người đi tìm sự phòng ngừa tai biến nên phải dự trữ tài vật. Nhưng thế nào là đủ?

Con người có giới hạn (ngủ, nghỉ, bài tiết, sống-chết...). Khi kết thành xã hội là để nương tựa lẫn nhau nhưng chính trị gia đã biến dân tộc, quốc gia thành bộ máy tranh chấp nhân danh quyền lợi kinh tế, chủ nghĩa, tôn giáo...và giáo dục người dân theo quyền lợi của giới lãnh đạo.

2. Sự thừa tự

Khi cha mẹ làm nên tài sản để nuôi con cái thì cũng đã nghĩ đến chuyện để lại tài sản gây dựng lại cho con cái. Để bảo đảm đời sống của đứa trẻ dĩ nhiên cha mẹ muốn càng nhiều càng tốt đưa đến sự tích trữ của cải và tranh cấp trong xã hội.

Khi đời sống của cha mẹ trải qua bao cực nhọc thì ai cũng muốn con cái được sung sướng hơn và vì thế sự tranh giành của cải để làm vốn cho con. Tính nhân chủ, lòng nhân đạo sẽ giải quyết như thế nào khi con trẻ gia đình A dư ăn lại còn chê bai, đòi hỏi món ăn trong khi đứa trẻ hàng xóm gia đình B không đủ ăn hay chết đói. Bạn có thể đổ thừa là cha mẹ B không biết lo cho con (hay đó là nhiệm vụ của chính quyền). Nhưng nếu gia đình B nổi loạn gây chiến (cộng sản xúi giục) thì tương lai con của gia đình A sẽ như thế nào?

3. Tự do đầu tư

Để khuếch trương khả năng sản xuất và kiếm lợi khiến con người khai thác sự thương mại trong xã hội để làm giàu, tranh đoạt tài nguyên thiên nhiên. Sự ganh đua có mục đích khuyến khích sự sáng tạo đã bị bóp méo thành tranh chấp đưa đến chiến tranh giữa các bộ lạc, chủng tộc, quốc gia. Và trong một quốc gia, xã hội cũng xảy ra cảnh người bóc lột người.

Như hiện nay chúng ta thấy về mặt phát triển xã hội đòi hỏi kinh tế và những nhà kinh tế chỉ chạy theo con số mà những kẻ đầu tư thao túng. Yếu tố làm giàu là số 1, thuận tiện (lòng người, nhu cầu, kỹ thuật) là số 2, thời cơ (xã hội, chính trị) là số 3.... Khi con người còn dùng ngựa, thuyền buồm làm phương tiện giao thông, chuyên chở thì thế giới chưa bị ô nhiễm. Khi chuyển qua kỹ nghệ máy móc (sắt thép, máy hơi nước, than đá, dầu hỏa) thì ô nhiễm bắt đầu nhưng vì tham tiền nên che giấu những yếu tố xấu, nguy hại. Khía cạnh đạo đức, thông tin, bình đẳng dần dần bị bóp méo, chụp mũ và xuyên tạc cho đến khi sự thật phơi bày không thể chối cãi.

4. Thị trường dẫn đến sự sản xuất có hệ thống

Từ khi con người biết trao đổi hàng hóa, sản phẩm cho đến khi con người biết sản xuất hàng loạt đã dẫn đến phương cách sản xuất có hệ thống để thâu lợi nhiều hơn và hữu hiệu hơn cho xã hội tiêu thụ.

Hệ thống là có trên có dưới. Nếu ai cũng là chủ, kỹ sư giám đốc hết thì ai làm thợ? Khi cấp trên làm sai thì phải sửa đổi bằng cách cải tổ. Việc đầu tiên là sa thải nhân công (bị cho là không hữu dụng). Nếu nói là lãnh đạo có tài nên công ty mới thâu lợi hàng trăm triệu, vài chục tỷ... và giới lãnh đạo được thưởng vài chục triệu. Kết quả là sau vài thập niên, tỷ lệ lương của giám đốc tăng hơn 200% trong khi lương công nhân hầu như không thay đổi trong khi các quyền lợi khác bị cắt giảm (hưu trí, bảo hiểm sức khỏe, ngày nghỉ bệnh...).

5. Chính quyền cần thiết cho sự sống còn của hệ thống kinh tế tư bản

Vai trò điều hòa sinh hoạt xã hội của một chính quyền thì cần thiết để duy trì các sinh hoạt kinh tế tư bản. Vậy khi một đảng chính trị chủ trương cắt giảm vai trò của chính quyền để cho các công ty, hãng xưởng tự điều động các sinh hoạt kinh tế là đã đi ngược lại chủ nghĩa tư bản. Cũng như việc cắt thuế là ngăn cản các hoạt động của chính quyền điều hòa các sinh hoạt kinh tế. Nếu nói là cắt thuế để các công ty có tiền tạo công ăn việc làm là điều mơ hồ vì nếu kinh tế tư bản dựa trên cung cầu thì nếu không có nhu cầu tiêu thụ (hay sản phẩm) thì công ty có được giảm thuế cũng không ngu dại mướn nhân công làm sản phẩm khi không có người tiêu thụ thì chỉ có phá sản; và như vậy chuyện giảm thuế là vô lý. Ngược lại nếu có thị trường thì công ty sẽ cần và mướn nhân công (tạo việc làm) để làm sản phẩm bán kiếm lời thì cho dù có phải đóng thuế thì công ty vẫn phát triển.

Vậy khi các chính trị gia kêu gọi cắt thuế để tạo công việc chỉ là xảo thuật chính trị.

Chúng ta đã thấy tại Mỹ các nhân sự thuộc nội các chính phủ thường là các nhân vật cao cấp của các đại công ty trên thị trường (Wall street) hay các cơ quan chuyên môn nhưng khi hết nhiệm kỳ họ trở thành tai mắt, cố vấn cho các đại công tỵ. Vậy nếu gọi là xã hội dân chủ thì chỉ có nhà giàu mới có dân chủ.

6. Hợp lý hóa tổ chức sản xuất

Để điều hòa sự sản xuất các sản phẩm trong xã hội dựa trên sức lao động, sự sản xuất và quản lý. Các điều kiện này đòi hỏi chính quyền và tư nhân (công ty) phối hợp nghiên cứu, tạo các dự luật, cơ chế kiểm soát... để cân bằng các hoạt động kinh tế trong xã hội. Vì tài nguyên thiên nhiên có giới hạn, những cá nhân có khả năng, kiến thức đã vượt lên để khuynh đảo chính quyền, quốc hội, giới truyền thông đưa đến sự bóc lột giới lao động, các nước nghèo... tạo bất công xã hội và dẫn tới chiến tranh.

Không ai sẽ phản đối sự hợp lý hóa sản xuất nhưng tình trạng ô nhiễm môi sinh ngày nay cho thấy khi kinh tế thị trưởng (tư bản) chú trọng về sản phẩm, phẩm chất thì quên đi phó sản (rác, cặn bã) điển hình là các công ty dầu hỏa che dấu nạn ô nhiễm. Đó là về mặt vật chất còn về mặt tinh thần là con người: người nhân công bị sa thải vì kỹ thuật tối tân thay thế con người. Không phải nhân công nào cũng có thể chuyển nghề, hay có thì giờ, tiền bạc, khả năng để đi học lại. Những kẻ tụt hậu ngày càng sa sút và nạn vô gia cư ngày càng tăng.

7. Cạnh tranh

Khi ranh giới các quốc gia, lãnh thổ, chủng tộc, tôn giáo... đã dẫn đến sự cạnh tranh không chỉ còn là thuần túy trên mặt kinh tế hay khoa học kỹ thuật mà là sự đàn áp, chiếm đoạt tài nguyên, diệt chủng.... Nếu nói cạnh tranh dẫn đến sự tiến bộ thì bản chất suy nghĩ của con người có tư tưởng là cải thiện đời sống qua những phát minh vẫn còn trong tâm trí con người, và kết quả của những sáng kiến vẫn là phục vụ loài người. Khác nhau ở chỗ quy định quyền lợi của người có công. Mặt trái của sự cạnh tranh là những kẻ đua đòi theo thị hiếu, bắt chước những sản phẩm sáng kiến tốt để tạo ra những sản phẩm kém giá trị mà hậu quả chỉ là phí phạm tài nguyên và tạo ra rác rưởi cho xã hội và thiên nhiên.

Chúng ta đã chứng kiến lời rêu rao "cạnh tranh có lợi cho dân tiêu thụ" và kết quả là khi các hãng máy bay đồng loạt lên giá nhưng có tai biến (tài chính, khủng bố) thì mối lo vỡ nợ (bankruptcy) đã có nhà nước cứu bằng tiền thuế của dân. Cũng như khủng hoảng tài chánh 2008, nhà nước cũng đã cứu các đại ngân hàng bằng tiền thuế nhưng khi nhà băng có lời bạc tỷ thì tiền chạy về túi giới nhà giàu. Các hãng bào chế thuốc (pharmacy) cũng giả vờ cạnh tranh nhưng thực tế chỉ là bóc lột có hệ thống.



        TCL

Tháng 3 năm 2022
 (Việt lịch 4901)
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
07 Tháng Tám 2022
Một chế độ CS không cần những người lãnh đạo tài giỏi, yêu nước thương dân, Chúng chỉ cần những kẻ yêu đảng, trung thành với đảng và tận tâm, tận lực phục vụ chế độ, tuy nhiên đảng sẽ tạo cơ hội cho tham nhũng nhằm vơ vét tiền của cho cá nhân. Bằng chứng cụ thể Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đã khẳng một điều rằng. Chống tham nhũng khó vì ta tự đánh vào ta, lời phát biểu vào ngày Sáng 17/10, ông Trọng cùng tổ đại biểu số 1 Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội đã tiếp xúc cử tri quận Ba Đình trước kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XIV.
07 Tháng Tám 2022
Đáp lại hành động chữa thẹn của Trung Quốc là hành động thật của Mỹ. Theo CNN cho biết vào giữa Tháng Mười, Mỹ sẽ tham gia cuộc diễn tập quân sự với Ấn Độ tại vùng núi cách Đường biên giới Ấn-Trung chưa đầy 100km. Đây là thông điệp của Mỹ muốn gởi đến Trung Quốc rằng “mi động tới Đài Loan thì Tây Tạng sẽ độc lập”. Đây quả là nước cờ cao tay. Đánh Đài thì vừa ôm đầu máu mà có thể mất cả vùng Tây Tạng rộng lớn, liệu Tàu có dám đánh đổi không? Xem ra, Tàu không những dưới Mỹ về thực lực quân sự mà thua mưu Mỹ, chính Mỹ đã nhá kế “vây Ngụy cứu Triệu" để cảnh cáo Tàu.
05 Tháng Tám 2022
Cần ngửa bài tẩy của Tàu để đồng minh Mỹ tại Đông Á mạnh dạn hơn trong vấn đề đối đầu với trục ác quỷ Nga – Trung – Triều. Có người đánh giá rằng hành động của bà Nancy Pelosi sẽ làm cho Nga - Trung - Triều liên kết lại và chống Mỹ mạnh hơn nữa. Đây là đánh giá ngây thơ bởi đây là mối liên kết bền vững, dù Mỹ có “đi nhẹ nói khẽ” thì chúng vẫn chống Mỹ điên cuồng. Với khối này, phải lật bài tẩy để những nước khác xem gà mà chọn phe thì hiệu quả hơn là chiều chuộng để nó vượt mặt.
05 Tháng Tám 2022
Sự kiện tạo thành trận bão về dư luận từ đầu tuần tới giờ là việc một nam sinh thiếp đi khi đang thi môn tiếng Anh. Giám thị không đánh thức thí sinh này cho đến khi hết giờ thi và cũng không chịu nhận giấy nháp – chứng tỏ thí sinh đã hoàn tất bài thi, chỉ chưa điền vào giấy thi. Cũng vì vậy, tuy là một học sinh giỏi, điểm thi các môn khác trong kỳ thi tốt nghiệp PTTH không tệ chút nào nhưng nam sinh vừa kể phải nhận điểm 0 phần thi tiếng Anh, không được công nhận tốt nghiệp PTTH…
04 Tháng Tám 2022
Hoàn Cầu Thời báo là một phiên bản dân tộc chủ nghĩa của đảng Cộng sản Trung Quốc, tương tự như các trang mạng xã hội tiếng Việt như là Cờ Đỏ, hay trang Đấu tranh chống diễn biến hòa bình,… của đảng Cộng sản Việt Nam. Tuy nhiên, người cộng sản Trung Quốc nhiều tiền của hơn, có thế hơn, nên họ ra hẳn một trang báo, gọi là tự do ngôn luận, không phải tiếng nói chính thức của nhà nước Bắc Kinh. Người cộng sản Việt Nam thì co ro khép nép hơn, chỉ dừng lại ở mức mạng xã hội, hay đôi khi đưa các viên “tướng” như Lê Thế Mẫu chẳng hạn, lên sân khấu bênh ông Putin, làm ra vẻ rất dữ dằn.
03 Tháng Tám 2022
TQ nói diễn tập quân sự nhằm để vớt vát chút sỹ diện còn lại chứ chuyến công du của bà Pelosi đã được quân đội Mỹ bảo vệ tối đa, ngoài Hàng Không Mẫu Hạm USS Ronald Reagan chứa hàng trăm máy bay chiến đấu có khả năng áp đảo cao còn có hai tàu tấn công đổ bộ USS Tripoli, tàu tuần dương mang tên lửa điều hướng USS Antietam, tàu khu trục, USS Higgins, ngoài ra dưới đáy biển còn có tàu ngầm nguyên tử mang theo vũ khí hạt nhân có sức công phả khủng khiếp hơn cả bom nguyên tử mà Mỹ đã thả tại Nhật năm 1945. Các căn cứ quân sự Mỹ tại Nhật Bản và Thái Lan đặt trong...
03 Tháng Tám 2022
Ngày 2 Tháng Tám, BBC cho biết, bà Liz Truss đương kim ngoại trưởng Anh và là ứng cử viên sáng giá cho chức thủ tướng Anh cũng đang có dự định đến Đài Loan. Đây là một bất ngờ, bởi lực lượng quân sự của Mỹ dày đặc ở khu vực Thái Bình Dương kéo dài từ khu vực Phillipines đến Okinawa Nhật Bản nên bảo vệ bà Nancy Pelosi rất tốt. Nhưng Anh thì sao? Quốc gia này không có quân đội đồn trú tại Châu Á thì làm sao bảo vệ Liz Truss? Điều này cho thấy bà Liz Truss tin vào khả năng Đài Loan bảo đảm an ninh trước sự đe dọa của Trung Quốc.
02 Tháng Tám 2022
Tình hình Đài Loan và Trung Quốc khá giống Nga và Ukraine. Trung Quốc đang nổi lên là cường quốc cả quân sự lẫn kinh tế. Về quân sự, Trung Quốc đang đầu tư số lượng vũ khí và số quân áp đảo. Tuy nhiên, với chiến tranh hiện đại thì vấn đề ở chất lượng chứ không phải số lượng. Hầu hết vũ khí Tàu đều do Tàu sản xuất tương tự vũ khí Nga cũng do Nga sản xuất. Cả Nga và Tàu đều chủ yếu là PR bằng những thông tin dạng bài viết hoặc clip quảng cáo chứ chưa được kiểm chứng thực tế. Về công nghệ quốc phòng, Trung Quốc chỉ đang tiệm cận Nga chứ thể chưa với tới tầm như Mỹ và Phương Tây.
31 Tháng Bảy 2022
Ngân hàng nhà nước bơm rất nhiều nước vào vườn cây nhưng trong vườn vẫn có cây chết vì thiếu nước. Đấy là sự bất cập. Nguyên nhân là chỗ bơm nhiều chỗ không bơm tạo cho nền kinh tế phát triển mất cân đối, thiếu bền vững. Tại việt Nam đang xảy ra nghịch lý, đấy là chỉ số tăng trưởng rất tốt nhưng doanh nghiệp thì vẫn đang ngáp ngáp chờ chết. Để giải quyết vấn đề này thì gần như không thể, vì sự điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước bị lố từ lâu, giờ hãm gấp là nền kinh tế nhào đầu ngay.
30 Tháng Bảy 2022
So sánh hành động của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Ngân hàng Trung ương Thái Lan thì thấy rằng Ngân hàng Trung ương Thái đang có quá quá nhiều dư địa để thực hiện chính sách tỷ giá hoái đối nới rộng và chính sách tự do kinh doanh vàng. Còn với Ngân hàng nhà nước Việt Nam, từ nhiều năm nay vẫn cứ chới với với chính sách tỷ giá hoái đoái mà hy sinh mọi chính sách khác để người dân phải chịu thiệt trường kỳ. Theo tôi đoán, Ngân hàng Nhà nước sẽ không xóa chính sách độc quyền nhập khẩu vàng vì tôi không tin lượng USD dự trữ của Ngân hàng Nhà nước đủ du giả để...