Bài học lịch sử

09 Tháng Bảy 20209:14 CH(Xem: 268)

                                             BÀI HỌC LỊCH SỬ

107094690_3058590317587395_5079065075528235910_n                                                   Ảnh thành Đồ Bàn - nguồn từ bài chủ




 Đỗ Ngà

Facebook




     Champa và Đại Việt là 2 nước láng giềng. Đại Việt thì lúc nào cũng lăm le chiếm lấy Champa bằng nhiều cách, kể cả gả công chúa cho vua Champa đổi đất. Ranh giới giữa Champa và Đại Việt bị dịch chuyển dần về phía nam và Champa mất nước. Từng triều đại là mỗi cách lấn chiếm, có thể kể ra các cột mốc sau:

Trước năm 1069 ranh giới là dãy Hoành Sơn, là ranh giới Quảng Bình - Hà Tĩnh ngày nay. Năm 1069 vua Lý Thánh Tông của Đại Việt đánh bại vua Chăm - Chế Củ. Thế là Đại Việt mở rộng lãnh thổ đến Quảng Trị. Đường ranh giới được dời về sông Thạch Hãn.

Năm 1306 vua Trần gả Huyền Trân Công chúa cho vua Chăm Chế Mân, đổi lại vua Chăm giao cho Đại Việt vùng đất từ phía nam sông Thạch Hãn đến đèo Hải Vân. Thế là biên giới được dời về đây.

Năm 1402 Hồ Quý Ly tấn công Champa và lấy thêm từ đèo Hải Vân đến đèo Bình Đê, ranh giới giữa Bình Định và Quảng Ngãi ngày nay. Lúc này giờ biên giới đã tiến rất gần đến kinh đô Đồ Bàn của vương quốc Champa, thuộc Bình Định ngày nay.

Năm 1471 vua Lê Thánh Tông đánh chiếm thủ đô Đồ Bàn và mở rộng lãnh thổ đến đèo Cù Mông ranh giới giữa Bình Định và Phú Yên ngày nay. Thế là đường biên giới lại dời.

Năm 1597 chúa Nguyễn Hoàng cho đánh chiếm phía nam đèo Cù Mông, và đến 1611 chúa Nguyễn đã mở rộng lãnh thổ đến đèo Cả, ranh giới giữa Phú Yên và Khánh Hòa ngày Nay.

Năm 1653 chúa Nguyễn Phúc Chu đánh vào Champa và mở rộng bờ cõi đại Việt đến hết Khánh Hòa. Và năm 1692 chúa Nguyễn cho Nguyễn Hữu Cảnh lấy đến Bình Thuận. Và kết thúc vương quốc Champa.

Qua lịch sử vương quốc Champa ta thấy gì? Đấy là sự hòa thuận giữa 2 quốc gia láng giềng chỉ là tạm thời. Phía mạnh luôn truyền đời ấp ủ tham vọng xâm lấn bờ cõi phía yếu hơn. Từ có có những cuộc sáp nhập nhỏ làm một phía mở rộng dần và một phía teo dần. Rồi cũng có những cuộc thôn tính lớn dẫn đến khai tử một quốc gia. Đừng để mất nước, nếu mất nước thì mình sẽ như con cá trên thớt, số phận mình do bên thắng cuộc quyết. Với lịch sử đánh nhau hàng ngàn năm, nếu không diệt phía chiến bại thì ngay trong lòng quốc gia chiến thắng sẽ muôn đời bất ổn. Vì thế khi thua trận, không đơn giản là mất chủ quyền, còn những mưu toan của quân chiến thắng mới đáng nói.

Trên thế giới, những quốc gia có lịch sử đánh nhau lâu đời thì chuyện thanh trừng sắc tộc khi thôn tính xong kẻ thù là điều khó tránh khỏi. Trung Hoa - Việt Nam hay Việt Nam - Champa cũng vậy thôi. Cũng là láng giềng đánh nhau hết thế hệ này đến thế hệ khác. Kết quả Champa đã bị khai tử bởi Đại Việt và dân tộc Chăm bị diệt gần hết.

Ngày nay dân số của người Chăm tại Ninh Thuận - Bình Thuận còn chỉ vỏn vẹn 98.000 người. Còn lại họ tản mác khắp thế giới khoảng 300.000 người nữa. Như vậy câu hỏi đặt ra là, đằng sau những lần thất thủ phải mất lãnh thổ thì kèm theo đó là gì? Tại sao dân tộc Chăm từng là một quốc gia trải rộng hết dải đất miền Trung, có lần họ đem quân đánh ra Thăng Long, nhưng sao nay họ biến đâu mất hết vậy? Điều đó chứng tỏ sau những trận chiến lấy bờ cõi, phải có những cuộc thanh trừng sắc tộc dai dẳng và kéo dài mới diệt gần hết một nòi giống một dân tộc như thế. Những cuộc thanh trừng này lịch sử đã không ghi lại nhưng chắc chắn nó có xảy ra. Đấy là cái khủng khiếp của kẻ thua cuộc phải gánh lấy.

Nhìn lại lịch sử các nước láng giềng Trung Hoa, thì cũng đã có quốc gia bị Trung Hoa khai tử, và dân tộc của họ đã phải tản mác khắp nơi mà giờ cũng chỉ làm thân phận dân tộc thiểu số. Vương quốc Đại Lý nằm phía Tây Bắc Đại Việt đã bị nhà Nguyên tiêu diệt và họ mất nước từ đó. Bây giờ tộc người Thái phía bắc Việt Nam chính là con cháu dân Đại Lý khi xưa. Họ phải tản mác khắp Đông Năm Á sống như một tộc thiểu số và quên hẳn cội nguồn của họ. Từ một quốc gia rộng lớn gồm tỉnh Vân Nam - Trung Quốc, một phần lãnh thổ tây bắc Việt Nam, một phần bắc Myanmar, phần bắc Lào nhưng nay là đất của người Hán. Người Thái và người Chăm số phận chẳng khác nhau mấy.

Nay trong suy nghĩ không ít người, đã cho rằng Việt Nam là 1 tỉnh của Trung Hoa sẽ có lợi vì dân Việt Nam sẽ được hưởng những quyền lợi như người Hán. Không đâu, đừng có tin ngây thơ như vậy. Việc các bang trong Hợp Chúng Quốc Hoa Kỳ đứng chung trong một nhà nước liên bang hoàn toàn khác với trường hợp Việt Nam bị thôn tính bởi Trung Hoa, vì sao?

Để giải thích, tôi xin đi vào bản chất của nhà nước liên bang trong một thể chế tự do dân chủ. Trong nhà nước liên bang thì vai trò các bang là đồng làm chủ nhà nước liên bang. Nhà nước liên bang tựa công ty cổ phần, chính quyền bang tựa các cổ đông. Trong cơ cấu tổ chức này, nó luôn đảm bảo sự công bằng giữa các bang. Bất cứ người dân của bang nào cũng đều có quyền ứng cử tổng thống. Và bang nào cũng có 2 thượng nghị sĩ đại diện cho chính quyền bang, bang nào cũng có nhiều dân biểu đại diện cho nhân dân bang đó trong quốc hội liên bang. Chính vì ai là bang thành viên Hợp Chúng Quốc thì được làm chủ một phần chính quyền liên bang nên Porto Rico mới muốn trở thành bang thứ 51 của Hoa Kỳ. Làm một bang của Hoa Kỳ nghĩa là có tiếng nói trong chính quyền liên bang, là một trong các ông chủ của chính quyền liên bang thì ai mà không thích? Như vậy làm một tiểu bang của Mỹ không hề vong quốc, và cũng không hề bị tiêu diệt nòi giống, mà là được đứng chung cùng bang khác để hưởng sự thịnh vượng chung của một Hoa Kỳ giàu mạnh.

Nhà nước độc tài phương đông không bao giờ chịu đứng chung một cách dân chủ với nước khác. Mà đặc biệt, nước lớn bao giờ cũng mặc định mình mới là chủ của nó. Khi chưa chiếm Đại Việt, các hoàng đế Trung Hoa còn mặc định Đại Việt phải sang triều cống. Tức là trong mắt của các hoàng đế Trung Hoa, Đại Việt là thứ mọi rợ cho nên họ gọi ta là tộc man di. Nếu Trung Hoa chiếm Việt Nam thì số phận dân Việt sẽ bị diệt vong như dân tộc Chăm đã từng chịu dưới bàn tay Đại Việt. Cũng tựa như 800 năm trước,Trung Hoa đã thâu tóm Đại Lý. Giờ đây đất nước Đại Lý cũ (tức tỉnh Vân Nam ngày nay) cũng sẽ là nơi người Hán ở, còn người chủ thực sự của Đại Lý hoặc bị tiêu diệt hoặc phải tản mác khắp nơi tránh sự thanh trừng sắc tộc. Đó là bài học lịch sử, thực ra chúng ta mất nước thì nòi giống cũng sẽ bị diệt vong bởi bàn tay Tàu. Ngày nay vị trí chủ tịch Trung Quốc ngang bằng với hoàng đế Trung Hoa trước đây. Vì vậy nếu Việt Nam bị Tàu thôn tính, Việt Nam sẽ bị diệt vong. Nếu con người nhận thức sai lầm về mối nguy thì sẽ mất mạng, nếu dân tộc nhận thức không đúng mối nguy thì dân tộc đó sẽ bị diệt vong.

Ngày xưa Champa nhượng đất cho Đại Việt nhiều lần và cuối cùng bị diệt vong. Ngày nay VN cũng đang nhượng đất cho Trung Cộng và co cụm dần. Thấy 2 hình ảnh hao hao. Dân Việt không thể lùi mãi trước Tàu. Vì như vậy thì đất nước sẽ cứ trượt thẳng về con đường vong quốc và khi vong quốc thì dân tộc sẽ trượt tiếp về điểm diệt vong. Chống Tàu là phản xạ đã giúp dân tộc này vẫn còn tồn tại trước răng nanh Trung Hoa, nếu buông xuôi để thân Tàu thì kể như số phận của dân tộc có nguy cơ bị diệt vong.

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
03 Tháng Tám 202010:20 CH(Xem: 91)
Thật là xấu hổ ! Vào ngày 26/5/2020, Twitter đã kiểm duyệt các bài của TT Trump đăng trên twitter và đã in dấu cảnh báo cho mọi người biết rằng những tin tức của TT Trump nói về về việc bầu cử bằng thư ( mà Trump cho rằng đảng Dân chủ sẽ thực hiện kế hoạch bầu cử gian lận ..... ) là những thông tin sai lệch, không đúng sự thật, nói khác đi, đó là tin vịt cồ ( fake news ) để cảnh báo người đọc phải cảnh giác và không nên tin. Ngay chiều tối hôm đó, TT Trump phản đòn lại Twitter cáo buộc rằng Twitter đã vi phạm luật pháp vì đã ngăn cản quyền tự do ngôn luận của ông.
03 Tháng Tám 202010:13 CH(Xem: 83)
Được biết, trong các lãnh tụ Cộng Sản, thì Mao là kẻ sắt máu nhất lịch sử nhân loại. Trong suốt giai đoạn cầm quyền ông này đã giết khoảng 65 triệu người, Lenin và Stalin giết khoảng 20 triệu người, Kim Il Sung và Pol Pot mỗi người giết khoảng 2 triệu người, và Hồ Chí Minh giết khoảng 1 triệu người. Còn lại là là những lãnh đạo CS khác. Ở những nước từng bị CS cai trị, giờ nhân dân xem những lãnh tụ ấy đều là tội đồ. Điều đó cho thấy, ẩn đằng sau những lời tuyên giáo đẹp đẽ của bộ máy tuyên truyền CS là một trời tội ác đáng tởm của những lãnh tụ Cộng Sản và...
03 Tháng Tám 202010:12 CH(Xem: 78)
Ngừng một lát để châm điếu thuốc, xong cái miệng đầy răng cưa lại hả ra giải thích tiếp : - Đáng lý ra trong bản vẽ còn thiết kế thang máy. Nhưng qua những cuộc hội thảo khẩn trương, các Giáo sư và Tiến sĩ trong Hàn Lâm Viện của chúng tôi đã kết luận: Giống bò hiện nay chưa đủ thông minh để biết bấm nút thang máy, cho nên chúng tôi đã tạm thời chưa triển khai thang máy cho chuồng bò mà quý vị đang chứng kiến...
02 Tháng Tám 20209:41 CH(Xem: 144)
Thấy trâu nói thế nên vịt bèn hỏi “Sao bác Trâu lại nói thế? Lần trước khỉ mượt hứa xạo. Mà khỉ mượt là khỉ, còn lần này là vượn hứa mà? Là vượn chứ không phải khỉ. Bác hiểu chưa?”. Nghe thế Trâu đáp lại “Cậu không biết loài vượn chỉ là chi khác của loài khỉ sao? Trong vượn vẫn là chứa cốt khỉ đấy cậu ạ. Bản chất như nhau thôi, không khác đâu các bác ạ”. Nghe thế vịt gật gật đầu và đáp “Ừ hén! Khỉ với vượn thì có khác gì nhau? Đúng! Chúng là một loại thôi. Không thể tin được”.
02 Tháng Tám 20209:41 CH(Xem: 225)
Sang đến đất mới, chúng thừa biết chúng là công dân hàng đầu, với các khu lồng đèn đỏ đông đô đại phố, những vùng riêng xài tiền Yuan nói tiếng chệt, những vùng cấm người Việt lai vãng, và hơn hết là được luật dẫn độ đã được ký kết giữa hai đảng bảo vệ! Luật pháp xã nghĩa né tránh chúng, dù có phạm pháp quả tang côn an sở tại cũng không được quyền chạm tới, chuyện một tên chệt cộng say rượu lái xe gây chết người ở Cần Thơ, ngày 28/07/2020 tòa xã nghĩa chỉ xử án treo, cho thấy rõ mặt thật luật pháp nhà nước An Nam cộng đối với công dân thiên triều.
02 Tháng Tám 20209:39 CH(Xem: 240)
Giờ đây đại dịch Covid - 19 xảy ra thì y cũng không chừa cái tật của mình bởi vì chém gió là cái bệnh đã ăn sâu vào máu, cho nên có muốn bỏ cũng không được. Phát ngôn mới nhất của y là "Mỗi gia đình là một pháo đài chống dịch"(!!!). Cha mẹ ơi, không hiểu F... niểng có hiểu thế nào là pháo đài không mà nói văng mạng, mà dịch thì nó có sợ chó gì pháo đài, pháo điếc, con virus ở trong không khí có thấy được đâu mà chống?
02 Tháng Tám 20209:37 CH(Xem: 171)
Nhưng ngay cả khi các tòa án buộc các toán an ninh mặc quân phục rằn ri phải rút khỏi đường phố, vị tổng thống đã phái họ đến đó và hiện đang đe dọa sẽ gửi những đội quân tương tự đến các thành phố khác, có thể còn không thèm quan tâm. Đó là vì mục đích của những đội quân này không phải mang lại hòa bình cho Portland. Mục đích là để truyền tải một thông điệp. Người Mỹ có thể thấy chiến thuật này quen thuộc, bởi vì nó đã từng xảy ra trước đây. Khi chính quyền Trump tàn nhẫn tách trẻ em khỏi gia đình của họ ở biên giới phía nam, đó là một màn trình diễn được thiết kế...
02 Tháng Tám 20209:33 CH(Xem: 210)
Có bao giờ chúng ta thấy hai chữ fake news trở nên phổ biến như vậy dưới thời Trump? Bởi vì chính TT Trump là người thường xuyên sử dụng hai chữ fake news, thường xuyên tấn công báo chí, thậm chí gọi báo chí là “the enemy of the people”, thái độ đó và cách dùng từ đó tưởng như chỉ có trong những chế độ độc tài. Có phải báo chí đến bây giờ mới chỉ trích một Tổng thống? Thời các TT tiền nhiệm gần đây từ Bill Clinton, George W. Bush, Barack Obama…báo chí cũng chỉ trích họ hàng ngày, nhưng có bao giờ chúng ta thấy các vị TT ấy tấn công báo chí hay không?
01 Tháng Tám 202011:08 CH(Xem: 136)
Không thấy nhà nước CS lên tiếng phản đối hay ăn có. Đó cũng là chuyện lạ. Có lẽ vì thấy đảng không làm gì hay, mà có người khác làm giúp thì để nó làm. Tuy nhiên chuyện có ăn hối lộ hay không (hay chấm mút) thì chưa biết. Dù sao nhà nước không quê mặt mà bắt giam ông Hoàng Anh Tuấn thì cũng là điểm son sắt cho chính quyền. Trên mặt xã hội thì không có chen lấn, chụp giựt cũng là hay lắm rồi. Có lẽ vì máy nhận diện "mày đã lãnh rồi, tao không cho mày nữa" (tiêu chuẩn là 24 giờ/một lần).
31 Tháng Bảy 202011:00 CH(Xem: 148)
Thế hệ chúng tôi giờ đây vẫn còn nhiều người nói với con cháu rằng thời bao cấp khổ lắm, hàng ngày ăn cơm phải độn thêm khoai sắn, hay bobo và với rau muống quả cà v.v, như tỏ ra một cách so sánh đất nước Việt Nam hiện nay so với những năm thời kỳ bao cấp đã sướng hơn rất nhiều, trẻ em có cơm no và áo mặc, thanh niên có xe máy, điện thoại cầm tay, tối đến đi ăn nhậu, hát Karaoke ôm gái suốt đêm ngày, như thế cũng là nhờ ơn của đảng và chính phủ, vì vậy mọi việc chính trị cứ để đảng lo, tuy nhiên đất nước vẫn nghèo nàn so với các nước trong khu vực...
03 Tháng Tám 2020
Trục xuất bọn Tàu cộng sản về cố quốc là điều cần phải làm để bảo đảm được an ninh, Covid 19 cho phép đảng csVN có lý do để làm điều đó hợp pháp. Tất nhiên như đã nói ở trên đảng csVN chỉ là một bộ phận tay sai vì thế họ chỉ có thể hành động thăm dò, mềm nắn, rắn buông, tuy nhiên Việt Nam không thiếu gì người yêu nước, do đó sau khi truy tầm được những tên Tàu Chệt thì họ sẽ không tiếc gì mà không khuyến mãi cho bọn chúng vài kỷ niệm nhớ đời, để cho bọn chúng co vòi về tính dân tộc của người Việt Nam.
03 Tháng Tám 2020
Thật là xấu hổ ! Vào ngày 26/5/2020, Twitter đã kiểm duyệt các bài của TT Trump đăng trên twitter và đã in dấu cảnh báo cho mọi người biết rằng những tin tức của TT Trump nói về về việc bầu cử bằng thư ( mà Trump cho rằng đảng Dân chủ sẽ thực hiện kế hoạch bầu cử gian lận ..... ) là những thông tin sai lệch, không đúng sự thật, nói khác đi, đó là tin vịt cồ ( fake news ) để cảnh báo người đọc phải cảnh giác và không nên tin. Ngay chiều tối hôm đó, TT Trump phản đòn lại Twitter cáo buộc rằng Twitter đã vi phạm luật pháp vì đã ngăn cản quyền tự do ngôn luận của ông.
02 Tháng Tám 2020
Sang đến đất mới, chúng thừa biết chúng là công dân hàng đầu, với các khu lồng đèn đỏ đông đô đại phố, những vùng riêng xài tiền Yuan nói tiếng chệt, những vùng cấm người Việt lai vãng, và hơn hết là được luật dẫn độ đã được ký kết giữa hai đảng bảo vệ! Luật pháp xã nghĩa né tránh chúng, dù có phạm pháp quả tang côn an sở tại cũng không được quyền chạm tới, chuyện một tên chệt cộng say rượu lái xe gây chết người ở Cần Thơ, ngày 28/07/2020 tòa xã nghĩa chỉ xử án treo, cho thấy rõ mặt thật luật pháp nhà nước An Nam cộng đối với công dân thiên triều.
02 Tháng Tám 2020
Nhưng ngay cả khi các tòa án buộc các toán an ninh mặc quân phục rằn ri phải rút khỏi đường phố, vị tổng thống đã phái họ đến đó và hiện đang đe dọa sẽ gửi những đội quân tương tự đến các thành phố khác, có thể còn không thèm quan tâm. Đó là vì mục đích của những đội quân này không phải mang lại hòa bình cho Portland. Mục đích là để truyền tải một thông điệp. Người Mỹ có thể thấy chiến thuật này quen thuộc, bởi vì nó đã từng xảy ra trước đây. Khi chính quyền Trump tàn nhẫn tách trẻ em khỏi gia đình của họ ở biên giới phía nam, đó là một màn trình diễn được thiết kế...
02 Tháng Tám 2020
Nó được giáo dục trong một đất nước văn minh dân chủ, nay bước vào Quân đội trong ngành Y tế và được nhà nước ưu đãi quyền lợi rất cao, tuy là sinh viên trong nghành Y quân đội nhưng vẫn có mức lương cao hơn nhiều người đang làm việc ở các nhà máy. Vui mừng hơn nữa là trong Quân đội đã ký hợp đồng cho nó ăn học và sau đó tiếp làm việc tại các bệnh viện trong Quân đội trong 11 năm liên tiếp.
02 Tháng Tám 2020
Như chúng ta đã thấy trong các cuộc bầu cử sơ bộ (Primaries) trong vài tháng qua, như ở Georgia chẳng hạn. Cảnh tượng người đi bỏ phiếu phải chờ đợi ở những hàng dài vài cây số trong nhiều tiếng đồng hồ, hoặc số lượng nhân viên làm việc trong phòng phiếu thiếu hụt trầm trọng gây “tắc nghẽn” và phiếu bầu không đủ ở một số khu vực có đông người theo đảng Dân Chủ, hoặc tồi tệ hơn khi họ xử dụng những người theo chủ nghĩa Da Trắng Cực Đoan làm nhân viên bảo vệ với vũ trang tại các địa điểm bỏ phiếu như để hù dọa và làm khó dễ cho người đi bầu.
02 Tháng Tám 2020
“Dường như Việt Nam theo đuổi một đường lối tiệm cận đúng mức chứ không để trở thành Quốc gia bị quan tâm đặc biệt vì tự do tôn giáo. Chúng tôi cảnh cáo khi nói với họ là họ không thể ngược đãi, đặc biệt đối với dân tộc thiểu số trên Tây Nguyên theo cách này. Vấn đề là quí vị không thể bắt bớ những người dân bản địa. Quý vị cần đối xử với tốt với người Hmong, người Montagnard, các tín đồ Cao Đài, Phật giáo… Chính phủ Việt Nam thực sự chỉ muốn đẩy đến ranh quốc gia đáng quan tâm đặc biệt chứ không để bị liệt vào CPC.”
01 Tháng Tám 2020
Giữa sự lựa chọn sống vì lý tưởng và sống làm nô lệ bạn chọn cuộc sống nào? Lịch sử Việt đã chứng minh Việt tộc không chấp nhận làm nô lệ mà sẵn sàng hy sinh vì lý tưởng để chọn cuộc sống tự chủ mà Hai Bà Trưng, Ngô Quyền, Trần Hưng Đạo, Lý Thường Kiệt, Nguyễn Trãi là những tấm gương để lại cho Việt tộc ngàn đời sau. Sử Việt cũng chứng minh đảng cộng sản Việt Nam tình nguyện làm nô lệ cho quốc tế cộng sản, làm nô lệ cho Trung Cộng, làm nô lệ cho quyền hành, tiền tài và xem thường sự sống còn của dân tộc.
01 Tháng Tám 2020
Mặc dù Hạ Viện đang được kiểm soát bởi đảng Dân Chủ, thế nhưng việc dự đoán kết quả không đơn giản như việc nắm đa số. Điều Thứ 12 này yêu cầu Hạ Viện phải chọn tổng thống bằng cách bỏ phiếu với tư cách là các tiểu bang chứ không phải là các thành viên cá nhân của Hạ Viện. Vì vậy, thay vì đa số trong 435 phiếu bầu cá nhân thắng, thì sẽ chỉ có 50 phiếu bầu chung của các tiểu bang. Bạn có thấy việc chọn tổng thống qua hệ thống Phiếu Đại Cử Tri (Electoral College Votes) của Hoa Kỳ đã quá lỗi thời và sai phạm chưa?
30 Tháng Bảy 2020
Hai lần trước đã thất bại trong năm nay và không mấy thấy cộng đồng Việt ồn ào thì cớ sao lần thứ ba này lại dựng lều, ủng hộ rầm rộ ra mặt, tham gia sự kiện chính trị tốn kém gần cả trăm triệu cho tiểu bang mà kết quả xem ra sẽ chẳng đến đâu? Đơn giản là với "khí thế cách mạng" từ việc ủng hộ Donald Trump đang ngút trời, một số người ở giữa lòng một tiểu bang màu xanh mà cứ ngỡ như trong một cuộc rally đầy kích động với những chiếc nón đỏ "MAGA". Cuộc bãi nhiệm các dân cử gốc Việt tại Westminster vài tháng trước dù với lý do gì cũng đã cho thấy sự chia rẽ...