Nhân phẩm bị lợi dụng

30 Tháng Bảy 201912:43 CH(Xem: 580)

Nhân phẩm bị lợi dụng


1-2-


Tuấn Khanh

  RFA Blog




Anh bạn người Việt gốc Hoa kể lại cho tôi nghe chuyến đi "bán chính thức" kinh hoàng của anh vào đầu năm 80. Dù nhiều năm định cư và thành đạt ở Pháp, ký ức như chưa hề mờ nhạt trong lời kể của anh.

Những năm tháng đó, người Việt gốc Hoa giật mình khi thấy mình không thuộc về nơi đâu trên thế giới này. Bắc Kinh mở chiến dịch nạn kiều để tạo làn sóng bất ổn trong Việt Nam. Còn Hà Nội thì cũng muốn tống khứ bớt đạo quân thứ năm của Trung Quốc - theo quan điểm của nhà cầm quyền - đồng thời cũng kiếm được không ít tiền của từ người bỏ ra đi.

Người Hoa không thể quay về quê quán bởi nơi đó cộng sản là bạo quyền, và họ ra đi, vì nơi chốn hiện tại, cộng sản cũng đang cầm quyền.

Nhưng trong lời kể của anh bạn Việt kiều gốc Hoa đó, điều anh cay đắng, là con người luôn bị lợi dụng. Đặc biệt trong chế độ độc tài luôn bị biến thành đinh ốc, biến thành bánh răng để chở đẩy cho cỗ máy phi nhân tính.

Nhưng ghê tởm nhất, họ luôn tự gọi mình là chính quyền nhân dân.

Năm 79, thế kỷ 20, Hà Nội kêu gào, buộc nhân dân phải đứng lên ngồi xuống, gọi Trung Quốc là kẻ thù. Thậm chí viết vào sách giáo khoa, lập bảo tàng tội ác… nhưng rồi đến thập niên 90, họ tự xé sách, tổ chức vui tình hữu nghị với Trung Quốc, buộc nhân dân phải gọi hai đảng cộng sản là "bạn vàng", buộc các bà mẹ liệt sĩ phải im lặng, ngay khi nén nhang cho liệt sĩ 6 tỉnh phía Bắc còn chưa tàn.

Đầu thế kỷ 21, khi cuộc sống của người dân Việt Nam không còn là một cái nồi đóng nắp kín, tin tức về âm mưu lấn chiếm Việt Nam và ngư dân chết trên biển xuất hiện mỗi lúc càng nhiều. Trung Quốc hiện nguyên hình là một con ác quỷ và không có bạn bè keo sơn nào trên thế giới này, ngoài trừ Việt Nam.

Như một câu chuyện cổ tích về những loài thủy quái trên đại dương, nhưng khác biệt ở đây cả thế giới đều biết rõ con thủy quái đó là gì. Thế nhưng Hà Nội chưa bao giờ dừng lại việc hiến tế ngư dân của mình trên biển, cho con thủy quái đó, bằng cách luôn luôn đẩy họ ra biển để chứng minh "chủ quyền Việt Nam". Như một loại bùa mê áp đặt, Hà Nội phát cho ngư dân những lá cờ, và để mặc cho công dân của đất nước mình bị đâm tàu trên biển, bị bắt, bị cướp, thậm chí bị giết. Trong khi ngư dân sợ hãi và cố gắng đi xa hơn vào vùng biển của những nơi khác để kiếm sống, thì Hà Nội lại ra những đạo luật phạt nặng tất cả những ai bỏ chạy, không đi vào vùng biển có cái chết chờ sẵn đó.

Những năm tháng nguy nan nhất, đau đớn nhất cho ngư dân, truyền thông tay sai của Hà Nội đẩy mạnh việc lợi dụng con người bằng việc ca ngợi những gương sáng liều chết như anh Mai Phụng Lưu - con sói biển - đi vào Hoàng Sa. Yêu nước như một đơn thuốc liều chết, được phát một cách rộng rãi cho ngư dân, trong chính sách ngoại giao giữ gìn Hòa Bình của Hà Nội với Bắc Kinh.

"Nếu để xảy ra đụng độ gì thì tình hình bây giờ bất ổn thế nào, chúng ta có ngồi đây mà bàn việc tổ chức đại hội Đảng được không?...", ngày 8 tháng 12, năm 2015, tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng nói như vậy, trong cuộc tiếp xúc cử tri quận Ba Đình, Hoàn Kiếm (Hà Nội), tổ bầu cử số 1, để báo cáo kết quả kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XIII.

Năm 2015, cũng là một trong những năm cao điểm mà tàu của Trung Quốc hành hạ ngư dân Việt Nam trên Biển Đông. Hơn 20 tàu chính thức báo cáo là đã bị đâm, bắn, cướp... dã man hơn năm trước. Mộ gió của miền Trung Việt Nam cũng nhiều hơn. Máu của ngư dân nhuộm đỏ nỗi uất hận của người Việt, đỏ như phông màn của đại hội.

Giờ thì đến anh Mai Phụng Lưu cũng đã quá mệt mỏi và sợ hãi, để có thể liên tục đi vào vùng biển đầy chết chóc đó, cho dù có được phát nhiều lá cờ, và các loại bằng cấp tán dương của bọn cầm quyền thích ngồi trên bờ. Ai rồi cũng nhận ra rằng mình đang bị lợi dụng, lòng yêu nước của mình đang bị lợi dụng. Cái bánh vẽ khổng lồ được chia đều cho khắp mọi nơi, nhưng nhồm nhoàm thật, chỉ có một ít người.

Thạc sĩ Hoàng Việt, thành viên Quỹ Nghiên cứu Biển Đông có kể rằng, ông nghe nói mỗi khi có những hành động lấn lướt của Bắc Kinh thì Hà Nội hay triệu tập những thành phần cơ bản để hội ý về vấn đề đối phó. Năm 2014, thì Trung Quốc đưa giàn khoan Hải Dương 981 vào vùng biển Việt Nam, những người được hội ý, bí thế, nên đã chọn giải pháp đưa thông tin đến người dân và bật đèn xanh cho những cuộc biểu tình lớn nhằm gây áp lực quốc tế với Trung Quốc. Nhưng cũng với tinh thần tương tự đối với quê hương, tổ quốc được khơi dậy như vậy, hàng ngàn người Việt đã bị Hà Nội cho đánh đập, kết án, bỏ tù, sách nhiễu... từ năm 2015 cho đến nay.

Năm 2019, khi nhóm tàu thăm dò Hải Dương Địa Chất 8 của Trung Quốc tiến vào thềm lục địa Việt Nam,  Hà Nội cũng đã hội ý và dường như sớm nhận ra rằng, cần phải kìm giữ thông tin và không thể bật đèn xanh biểu tình mạnh mẽ như năm 2014. Bởi họ nhận ra rằng sự phản bội với thực tế, chà đạp lên lòng yêu nước qua việc níu kéo mối quan hệ của hai đảng, bất chấp dân tộc và tổ quốc, có thể khiến mọi thứ bùng nổ - không phải với chỉ Bắc Kinh - mà với cả Hà Nội.

Tôi hỏi anh bạn Việt kiều gốc Hoa, là vì sao bây giờ đã là một công dân của quốc gia khác, thong dong hơn, sao anh không về ở Việt Nam sống. Anh không giải thích nhiều, mà chỉ cười,nói đơn giản rằng "về cũng chỉ để bị lợi dụng mà thôi". Anh chỉ là một con người bình thường và yêu thương nơi mình đã được sinh ra, đã lớn lên. Nhưng phẩm giá tối thiểu có một con người bình thường, vẫn là không muốn bị lợi dụng.

Chỉ là biết trước hoặc biết sau. Chỉ là biết khi đang còn sống hoặc đang nằm dưới những nấm mồ được gắn huy chương. Tất cả chúng ta rồi cũng nhận ra rằng trong một chế độ độc tài, nhân dân mãi mãi là phía bị lợi dụng với những ngôn ngữ mỹ miều. Chế độ độc tài có thể hy sinh xương máu con người, tài nguyên, đất đai…  Thậm chí có thể buộc cả dân tộc trở thành một loại con tin để duy trì sinh mệnh chính trị, mà họ tự sơn phết lên hai chữ nhân dân.

Cũng có thể rồi ngày nào đó, sẽ có những cuộc biểu tình rầm rộ do nhà nước phát động để chống Trung Quốc. Báo chí và truyền hình sôi động đã không khác gì như một ngày hội theo nghị quyết. Vào lúc ấy bạn cũng đừng quên lắng nghe, để thấy trong sự ồn ào ấy, là cả không gian chết lặng âm thầm của phẩm giá một dân tộc bị lợi dụng đến tận cùng.

Thật bối rối, nhưng rồi chúng ta, một dân tộc phải làm sao? 

Chúng ta vẫn sẽ không từ chối bổn phận làm người Việt Nam. Bởi đất nước này, quê hương này của người Việt chứ không phải của đảng Cộng sản. Nên chúng ta sẽ không tha thứ cho bất kỳ kẻ xâm lược nào. Và bên cạnh đó, chúng ta cũng không bao giờ ngủ quên trước sự lợi dụng của bọn độc tài đối với con người và đất nước này. Đó là phẩm giá của một người Việt tự do, không nô lệ cho bất kỳ ai, bất kỳ âm mưu chính trị nào.

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
17 Tháng Chín 20195:27 CH(Xem: 82)
Tại sao một người lại ra tay sát hại người yêu hay vợ mình chỉ vì ghen tuông hoặc do chấm dứt chuyện tình cảm? Vì họ đã không được giáo dục về sự tôn trọng trong tình yêu và hôn nhân, nên họ yêu theo kiểu chiếm đoạt và sở hữu, dẫn tới những thảm hoạ. Vấn đề ở đây là việc giáo dục về nền tảng sống.
15 Tháng Chín 201912:57 SA(Xem: 192)
Thật vậy, sự Tử Tế của người miền Nam theo mình nghĩ nó không phải tự nhiên mà có. Hoặc đó không phải là do “tập quán địa phương, vùng miền tính“. Mà chính xác hơn nó thừa hưởng từ sự giáo dục còn sót lại thời chế độ cũ VNCH. Điều này được thể hiện qua cách sống, cách xưng hô, nói chuyện, giao tiếp ứng xử & lòng nhân đạo. Những ví dụ cũng như những bằng chứng cho chúng ta thấy sự Tử Tế của người miền Nam là những hình ảnh những quán cơm, nước giải khát từ thiện cho người nghèo. Những nơi tập kết quần áo cũ rồi phát miễn phí cho những hoàn cảnh khó khăn. Hay trân trọng hơn nữa là những...
15 Tháng Chín 201912:55 SA(Xem: 133)
Livestream trước những đống rác ngổn ngang sau lễ hội rằm Tháng 8. Xem đó là chuyện bình thường và mình vẫn vô tư hồn nhiên chụp ảnh, làm clip lưu niệm. Còn đây là những kẻ bại não khi nước lụt dơ dáy tràn vào vẫn thản nhiên như những kẻ điên chụp hình, bơi lội mà lại lội trong cái đống nước dơ dáy, thúi ình mà vẫn ngỡ rằng thơm.
13 Tháng Chín 201911:06 CH(Xem: 297)
Cộng sản không có tính chính danh, họ không đại diện cho tổ quốc nên có thể khẳng định rằng, họ không đủ tư cách để hỏi dân “đã làm gì cho đất nước chưa?” kiểu như bà Nguyễn Thị Kim Ngân đã hách dịch nói trước nhân dân. Bà Nguyễn Thị Kim Ngân với mức lương 16,4 triệu, nhưng có 300 bộ áo dài mỗi bộ trị giá trăm triệu và trên tay bà cũng đang đeo 1 chiếc đồng hồ hiệu Hublot – Thụy Sỹ có giá khoảng 15.000 đô thì ai cũng biết, tiền nhân dân đang bị bà chủ tịch này bằng cách nào đó đã rút về làm của riêng cho mình. Đây chính là hành động ăn trộm của tổ quốc nhưng lại lên mặt dạy đời nhân dân rằng, phải phụng sự tổ quốc.
12 Tháng Chín 201910:13 CH(Xem: 152)
Chém người xong, chạy giấy tâm thần; Sang tận trời Tây ăn cắp trong siêu thị, bị phát giác, về Việt Nam được cấp giấy chứng nhận tâm thần (cụ thể là sang chấn tâm lý và không quản lý hành vi, dẫn đến ăn cắp) nhưng vẫn giữ công việc xướng ngôn viên của kênh văn hóa đài truyền hình quốc gia; Tham nhũng, tham ô, hối lộ, gây nhiều điều tội lỗi trong quá trình “phục vụ nhân dân”, gây thất thoát hàng ngàn tỉ đồng, có ngay giấy chứng nhận tâm thần… Việt Nam cứ như cái lò cấp chứng nhận tâm thần. Những tưởng Việt Nam chỉ là cái lò đúc ra các loại văn bằng thạc sĩ, phó tiến sĩ, tiến sĩ, thậm chí giáo sư, phó giáo sư…
10 Tháng Chín 20191:06 CH(Xem: 192)
Vậy mà đương kim một chủ tịch UBND thành phố Hà Nội là ông Nguyễn Đức Chung lại nói láo không hề biết nháy mắt khi xác định rằng ông ta đã mời người dân trong khu vực bị ảnh hưởng bởi vụ cháy của nhà máy bóng đèn phích nước Rạng Đông đến tham dự cuộc họp ở UBND TP vừa qua. Ở đó, ông đã nghe họ phát biểu, trực tiếp hỏi người dân nhưng người dân nói “Không có bức xúc gì”.
09 Tháng Chín 201912:47 CH(Xem: 217)
Thần thánh nào, sức mạnh nào cứu chính quyền và nhân dân Việt Nam ra khỏi mê lộ này? Chỉ thấy le lói những tín hiệu ở cuối đường hầm. Đó là những cuộc biểu tình, xuống đường của vài trăm người kiên trì đấu tranh bằng tay không tấc sắt. Phần còn lại, dù là nhân sĩ trí thức, dù là doanh nhân, dù là thiện nam, tín nữ, con chiên, sư sải, thầy chùa, linh mục, dù là sinh viên học sinh, công nhân, nông dân, tiểu thương… tất cả đang vô tư cắm mặt lo cho cái máng ăn của mình. Chính quyền Việt Nam sẽ là một chính quyền tay sai cho Hán Tàu, dân tộc Việt Nam sẽ là dân tộc nộ lệ cho Hán Tàu. ...
08 Tháng Chín 201910:15 CH(Xem: 127)
Trong môi trường học đường, cái cán cân cung – cầu lẽ ra ngành giáo dục cần phải kích hoạt đó là triết lý về giáo dục và người trẻ chiêm nghiệm, thục đắc triết lý này trên căn bản yêu thương, khai phóng và sáng tạo chứ không phải thứ qui luật cung cầu trong ngành cảnh sát, trong trò chơi an ninh. Rất tiếc, giáo dục Việt Nam đang bị lệch quĩ đạo, ngay cả ông Bộ trưởng giáo dục Phùng Xuân Nhạ cũng đưa ra ý tưởng “nên học hỏi kinh nghiệm từ ngành công an để áp dụng vào học đường”. Có thể nói rằng đây là một ý tưởng bệnh hoạn nhất trong lịch sử giáo dục Việt Nam.
07 Tháng Chín 201911:59 CH(Xem: 299)
Đã có người cho là dốt mà Lú dùng chữ ngứa cả tai, cái gì là hy sinh phong phú, với lại đẹp đẽ, nói như Lú vậy ra là còn có thứ hy sinh nghèo nàn, xấu xí à? Thầy nào trò đó, nếu gọi Hồ là thằng Chệt viết tiếng Ta, thì Lú đúng là thằng Tầu nói tiếng Việt… Nó nói đời boác nó gian khổ là sai, phải nói đói khổ mới đúng, cào tuyết, cu li, phụ bếp đói khổ là cái chắc, và cuộc đời boác nó thì có đếch gì là oanh liệt, chuyên chơi quỵt sáng tối chui ra chui vào mấy cái hang pắc bó của đàn bà, và làm tay sai cho Đệ tam Quốc tế Cộng sản (Nga Hoa), bảo đâu đánh đó mà nói oanh liệt thì chả biết oanh liệt ở cái chỗ nào?
07 Tháng Chín 201911:56 CH(Xem: 215)
Cái vụ này bể dĩa quá; thôi thì Ban Chuyên Láo nên sửa tài liệu nhồi sọ người dân của mình lại như sau: Boác hù kính yêu của chúng ta không lập gia đình để cống hiến trọn đời cho đất nước, tuy nhiên nhờ có phong cách manly nên boác được rất nhiều chị em ái mộ, do là một người đạo đức cao cho nên boác không nỡ để chị em...nhịn thèm, boác đã gieo hạt giống kách mạng khắp năm châu bốn biển...
22 Tháng Chín 2019
Vụ kiện này, mấy ông lính cũ (HNPĐ) chạy tít: Trước Nguyễn Tấn Dũng, Đặng Thị Hoàng Yến kiện ai ở Mỹ? (Đĩ Hoàng Yến, Điếm Hoàng Kiều, 1 Đàn Luật sư đang gây kinh hoàng Hải Ngoại)… Chuyện vậy là có thật đang xảy ra, làm dư luận ồn ào không ít! Mỗ tôi mong ít hôm khỏe trở lại, sẽ gõ chuyện tay tỷ phú huyết tương, dùng tiền quậy tưng dân tình xóm Bolsa, quậy cho ai, theo ý ai, thiển nghĩ những chuyện xe cán chó như thế, đâu che được mắt thiên hạ.
20 Tháng Chín 2019
Đã 2 tháng nay tôi vẫn nghĩ vậy, nay tôi muốn đưa ra cách lý giải này để cho mọi người nghiệm lại nó có hợp lý hay không. Để đánh giá đúng bản chất của CS thì vẫn phải theo lời của Tổng thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu thôi, “đừng nghe những gì Cộng Sản nói, hãy nhìn những gì Cộng Sản làm". Dựa vào đó thì mới hiểu đúng về CS. Trong vấn đề này, chỉ cần chỉnh lại ý nghĩa chuyến đi của bà ngân thì liền có một bức tranh hiện ra. Bức tranh ấy nó đã mô tả rằng, chính quyền Hà Nội đích thị là một đại lý của ĐCS Trung Quốc tại Hà Nội. Tất cả chỉ là việc tung hứng giữa thằng chủ và thằng làm thuê một cách nhịp nhàng để qua mặt nhân dân...
17 Tháng Chín 2019
họ mong muốn có được những giá trị Mỹ, có tự do, dân chủ, nhân quyền như người dân của các quốc gia tiên tiến nhưng họ lại không muốn đứng lên bằng chính đôi chân của mình, họ muốn có một quốc gia hùng mạnh khác giúp mình có được điều đó, họ muốn có ai đó dọn cỗ sẵn cho mình ăn, vô công nhưng thụ lộc, đó là tâm lý của đa phần người dân hôm nay, ngay cả trong lĩnh vực tranh đấu cũng thế, người dân bàng quan thụ động ngồi nhìn, thậm chí chê bai dè bĩu, thế nhưng nếu cách mạng có xảy ra và thành công thì họ là những người mau mắn nhất dành lấy cho mình những quyền lợi trước nhất, thế thì người Mỹ, nước Mỹ có...
16 Tháng Chín 2019
Bây giờ Tổ quốc lâm nguy. Dân chúng đỏ mắt chờ trông Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch nước kiêm Bí thư Quân ủy T.Ư kiêm Ủy viên Thường vụ Đảng ủy Công an T.Ư lên tiếng bảo vệ đất nước nhưng càng chờ càng không thấy. Tần số xuất hiện trước công chúng của ông tăng lên, nhưng chỉ để chỉ đạo “chống diễn biến hòa bình...” – nôm na cũng chỉ là để săn bắt đánh đập những người yêu nước dám bày tỏ chính kiến một cách ôn hòa. Liên tục những bản án nặng nề, tàn nhẫn, đầy bất công như đòn thù giáng xuống những Blogger vô tội và dân oan.
15 Tháng Chín 2019
Thành thật mà nói đảng Ba Đình đã thành công, tạo môi trường cho thanh niên xã nghĩa hôm nay sống bẩn, cho nên đừng đem so với người dân Hongkong chỉ mang nhục… Xin được cập nhật giùm cho cây viết thân hữu (Mai Tú Ân), là nay lại thêm một người Hongkong nữa tìm đến cái chết, nâng con số lên 9 người, và cũng như MTÂ viết, họ khỏe mạnh không một ai bệnh nan y sắp chết, hay nghiện ma túy, bia bọt, đời sống họ cao hơn dân xã nghĩa rất xa, nhưng họ hy sinh là để kêu gọi người Hongkong ‘cố lên’. Thật đáng ngưỡng mộ!
13 Tháng Chín 2019
Không ai tưởng tượng nổi là Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch nước, Chủ tịch QH, Thủ tướng, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an... – những người phải có trách nhiệm lên tiếng và hành động đầu tiên để bảo vệ đất nước, lại đã làm như không hề biết đến những hành vi xâm lược và phá hoại của TQ. Phản ứng yếu ớt qua miệng của người phát ngôn Bộ ngoại giao đưa ra một cách mờ nhạt, ít ỏi và miễn cưỡng, thường là do nhà báo quốc tế chất vấn, đương nhiên rất ít tác dụng khi những người đứng đầu không ra tuyên bố.
12 Tháng Chín 2019
Trở lại cái Tết Trung Thu, Tết Thiếu Nhi của người Việt thì có thể nói họ ăn theo thói quen, ông bà mình truyền lại cứ thế mà làm, họ ăn một cái bánh trong vô thức, trong bộ não của những con cừu bị bịt mắt cứ đi theo lối mòn quen thuộc, cứ ăn Tết Ta, Tết Tây, theo những ngày tháng đã được lập trình mà không thấy cái bản sắc riêng của dân tộc mình là một sự sao chép, mà khốn nạn thay nó lại sao chép từ một bọn Tàu Phù, bọn Tàu Hủ Thúi đi đến đâu ồn ào đến đấy, bọn tham tàn mất dạy đang ngày đêm lăm le chiếm đất nước ta, đày ải dân Việt vào cái vòng nô lệ vĩnh viễn khi trở thành một tỉnh lẻ của bọn chúng.
10 Tháng Chín 2019
...chính đảng đã bán từng vùng đất, vùng biển, vùng Tây Nguyên nước ta cho giặc Tàu và giờ đây trước sự phẩn uất của người dân đảng tính chơi bài xù qua kịch bản đánh lừa chú Sam, còn bị lừa hay không là một điều mà không ai có thể biết trước nhưng xác xuất có lẽ cũng gần bằng không, duy chỉ có một điều mà có thể xảy ra, có thể hiện thực, có thể trong cái không thể là chính người dân Việt Nam tự đứng lên thay đổi thể chế chính trị đất nước mình, giành lại quyền tự quyết cho dân tộc, thay đổi từ một quốc gia độc tài đảng trị thành một quốc gia dân chủ văn minh, mục đích đó, giá trị đó sẽ không có quốc gia nào...
09 Tháng Chín 2019
Nghĩa là sao? Nghĩa là Hà Nội mời các công ty dầu khí từ các cường quốc như Anh, Tây Ban Nha, Mỹ, Nga đến để án ngữ tại vị trí tranh chấp, và ĐcsVN nghĩ rằng, với những tấm khiêng như BP, Repsol, ExxonMobil thì Trung Cộng sẽ ngại đụng tới- một kế sách khá ma lanh. Thế nhưng Hà Nội đã lầm, dù cho có tấm khiêng made in USA nhưng Trung Cộng giật văng hết mà không hề ngán ngại. Những BP, Repsol, ExxonMobil lần lượt đều rút chạy làm ĐcsVN phải vơ vét tiền dân đền bù cho những công ty này vì đã phá vỡ hợp đồng. Một nước cờ sai của ĐCS đã dẫn đến tiền mất tật mang cho đất nước.
07 Tháng Chín 2019
Có thể nói, để xảy ra tình cảnh như hôm nay, là bởi sự kiêu ngạo và ỉ lại vào công cụ bạo lực quá nhiều. Chính quyền Trung Quốc vẫn chưa có giải pháp khả dĩ cho Hồng Kông. Lý thuyết “bạo lực cách mạng” nó đã bị kết liễu ở Đông Âu cách đây 30 năm rồi, thì nay cho thấy, nó cũng sắp hết thời ở những quốc gia độc tài Cộng Sản còn lại. “Chuyên chính Vô sản” hay “Bạo lực Cách mạng” gì đấy thì nó phải chết, đó là điều tất yếu không ai có thể thay đổi được.