Một kiểu tư duy bình dân hống hách

01 Tháng Sáu 20199:40 CH(Xem: 617)

             Một kiểu tư duy bình dân hống hách


tttu



VietTuSaiGon

  RFA Blog



Đó là kiểu tư duy rất quen thuộc trong thời đại bây giờ, mà cũng không chừng là từ thời đại xa xưa cũng đã có đối với người Việt. Bình dân nhưng hống hách. Muôn đời nuôi giữ cái nghèo trong tinh thần tự cao tự đại không ai giàu hơn ta. Muôn đời úp mở cái dốt với niềm kiêu hãnh ta là thiên tài, không chừng ta là rốn của vũ trụ. Gần đây, phản ứng của hành khách đối với hãng hàng không Vietjet Air và nhiều công ty, tập đoàn nửa nạc nửa mỡ lại càng cho thấy rõ hơn điều này.

Nhưng cũng xin nói qua, thế nào là hống hách và thế nào là công ty nửa nạc nửa mỡ?

Có lẽ, nói về công ty nửa nạc nửa mỡ tại Việt Nam thì con số này không ít, nó nửa nạc nửa mỡ bởi vì nó là loại hình công ty, tập đoàn kinh tế nhà nước không ra nhà nước mà tư nhân cũng chả ra tư nhân. Bởi nó là công ty, tập đoàn kinh tế có vốn tư nhân, vốn cổ đông không thuộc nhà nước 100% nhưng lại không thể tồn tại, không thể hoạt động nếu không dựa vào quyền lực nhà nước. Hay nói khác đi, các công ty, tập đoàn này là sân sau của một nhóm lợi ích nào đó trong đảng. Và với nguồn gốc nửa nạc nửa mỡ như vậy, từ cung cách làm ăn cho đến ứng xử của các tập đoàn này đều bất minh và ngày càng yếu kém.

Điều này gợi nhớ đến những công ty hợp tác xã tại Việt Nam sau khi giải thế hợp tác xã. “Công ty hợp tác xã”. Cụm từ này nghe rất lạ nhưng thực chất là vô cùng quen. Nó là loại hình quán xá, cửa hàng được đào thải sau khi giải thể hợp tác xã. Sau khi giải thể, các hợp tác xã nông nghiệp thay vì giải tán thì vẫn giữ nguyên hệ thống ban bệ, cơ sở vật chất và tiếp tục hoạt động dưới hình thức công ty cổ phần, biến nông dân thành cổ đông và ban chủ nhiệm thành ban giám đốc, dùng vốn cũ mua giống lúa, thuốc trừ sâu, các thiết bị nông nghiệp để bán lại cho nông dân (bán ngay cho chính các cổ đông, biến cổ đông thành loại khách hàng bắt buộc) và người nông dân không biết gì về vốn liếng của họ ngoài việc hằng năm nhận vài ngàn đồng hoặc cao nhất là 10 ngàn đồng lãi bằng một gói bột ngọt hoặc một chai nước mắm.

Bên cạnh đó, các cửa hàng bách hóa, cửa hàng phân phối dầu hợp tác xã, các kho lương thực được chính những người từng là ban bệ lương thực, thuế vụ đứng ra thuê và cho con cháu của họ kinh doanh. Loại hình kinh doanh của họ chủ yếu là cửa hàng ăn uống, thực phẩm, nhu yếu phẩm. Và có thể nói là họ độc quyền kinh doanh trong ít nhất là khu vực mà cha mẹ, ông bà của họ từng quản lý.

Cả hai loại hình kinh doanh công ty hợp tác xã và cửa hàng ăn uống này đều có chung một kiểu làm ăn là dựa vào quyền lực, độc quyền nên các mặt hàng của họ không những không phong phú mà còn rất hạn chế, quá hạn sử dụng, chất lượng kém… Đó là nói về hàng hóa, về cung cách làm ăn đều có chung tính chất là hách dịch, cửa quyền và coi thường khách hàng, thậm chí vô văn hóa. Cái loại hình kinh tế thị trường nửa nạc nửa mỡ này kéo dài mãi cho đến khi các cửa hàng tư nhân chính thức ra đời với hàng loạt sản phẩm cạnh tranh hấp dẫn.

Khi bị cạnh tranh khốc liệt, loại công ty hợp tác xã và cửa hàng ăn uống này vẫn chưa chịu chết, quay sang o ép khách hàng bằng nhiều kiểu và dìm hàng những công ty, cửa hàng tư nhân bằng truyền thông xã, truyền thông huyện. Hậu quả của nó gây ra là cả một giai đoạn dài hàng chục năm kinh tế bị lũng đoạn. Mãi cho đến khi khách hàng li khai, loại trừ nó ra khỏi danh mục mua sắm thì nó vẫn cứ giữ cung cách hách dịch, vô văn hóa, đến lúc chết vẫn cứ vô văn hóa.

Những tưởng loại hình nửa nạc nửa mỡ này chết hẳn, nhưng không, nó vẫn tồn tại với hình thái khác, thay vì trước đây nhỏ lẻ, manh mún thì hiện tại, nó phát triển theo chiều kích mở rộng và nâng cao. Những tập đoàn kinh tế tư nhân có thể chi phối cả một khu vực kinh tế như Vietjet, Hoàng Anh Gia Lai, Quốc Cường Gia Lai, FLC, Vincom… Tất cả đều là kinh tế tư nhân, cổ đông, nhưng lại hoạt động dựa trên quyền lực nhà nước và cả thứ quyền lực nhà nước ngoại lai. Bởi với các tập đoàn này, khi chân rết, cái dù quyền lực bị gãy, không còn che chở được và chân rết quyền lực bị đứt thì tự thân của nó sẽ chết đi, không tài nào ngóc đầu dậy được. Một khi quyền lực còn mạnh, cái dù còn vững thì nó tha hồ làm mưa làm gió.

Tập đoàn Vietjet là một ví dụ, trước đây, khi mới hình thành, VJ làm ăn theo tinh thần kinh tế tư nhân (và giấu đi ban bệ quyền lực cũng như cái dù che cho nó), chọn phân khúc bình dân, giá rẻ với khẩu hiệu “mọi người đều có thể đi máy bay”. Cái khẩu hiệu này nhanh chóng ma mị hành khách và họ đã chọn VJ với niềm tin nó rẻ hơn các hãng bay khác. Và ban đầu nó cũng rẻ thật. Nhưng càng về sau, giá vé của VJ mắc ngang ngửa với các hãng bay cao cấp, có nhiều lúc vé loại tiết kiệm của VietNam Airline còn rẻ hơn vé tiết kiệm của VJ. Trong khi đó, máy bay VNA chất lượng cao hơn, ghế ngồi cũng thoải mái và cung cách phục vụ ở hạng 4 sao rất khác biệt. Nó không giống như VJ, chỗ ngồi chật chội, giống ghế xe đường dài hơn là máy bay, cung cách phục vụ thì miễn bàn.

Vụ hành khách Đà Nẵng đưa ba đứa con vào Sài Gòn để tang cho cha mẹ, họ đặt vé cho cả ba đứa con và VietJet đã bán vé căn cứ trên giấy khai sinh của ba đứa con. Khi vào check in, vẫn check in và qua cửa an ninh xong thì chính hãng bay này lại tráo trở, đòi giấy chứng minh nhân dân của đứa bé 14 tuổi. Đứa bé 14 tuổi chưa kịp làm chứng minh thư (vì loại chứng minh dành cho độ tuổi này được phát động làm theo đợt tại Việt Nam, cứ đúng đợt thì công an xã/phường sẽ kết hợp với công an huyện/quận phát thông báo kêu gọi hàng loạt đứa trẻ lên công an xã/phường chụp hình, làm thẻ. Thường thì đợt làm thẻ rơi vào giữa mùa hè. Chính vì vậy, đứa bé 14 tuổi kia phải đợi đến giữa hè mới được làm thẻ và cuối hè mới nhận thẻ). Hãng bay làm khó dễ cho đến phút chót, máy bay chuẩn bị cất cánh vẫn không cho đứa bé 14 tuổi lên máy bay và yêu cầu để đứa bé ở lại.

Thử hỏi, một đứa bé 14 tuổi bị hãng bay yêu cầu để lại ở sân bay và cha mẹ, em của nó được lên máy bay, vậy nó sẽ ra về với ai? Ai nấu cơm cho nó ăn? Ai quản lý nó? Và nếu không cho nó lên máy bay tại sao ngay từ đầu lại bán vé theo giấy khai sinh? Tất cả những hành tung làm ăn và hành xử với khách hàng của VJ có gì đó rất chợ búa và thiếu khoa học, thiếu nhân tính.

Mà chuyện xảy ra với hãng bay này không phải chỉ mới lần đầu, số lượng hành khách phàn nàn về VJ ngày càng tăng nhưng hãng này vẫn không có những điều chỉnh, khắc phục mà thả bừa như không có chuyện gì. Vì VJ tự tin vào thế lực nhóm? VJ cũng mang căn bệnh của loại hình kinh tế nửa nạc nửa mỡ?

Có lẽ cả hai câu hỏi này đều có câu trả lời là đúng, VJ dựa vào quyền lực nhóm và cung cách phục vụ theo kiểu cửa hàng ăn uống tư nhân sau khi hợp tác xã giải thể, ban đầu thì đưa ra nhiều tuyên bố hấp dẫn, một khi đắt khách thì chuyển sang chểnh mãng, coi thường khách và thậm chí có những hành vi vô văn hóa. Vì lúc đó cái hụi quyền lực đã hốt xong, cái cần đã có, cái muốn cũng đã đủ. Cái còn thiếu duy nhất là thể hiện bản năng ăn trên ngồi trốc, đạp vào mặt khách hàng khi đã no. Và họ đã chọn thái độ này!

Rất tiếc, tại Việt Nam, có quá nhiều loại công ty, tập đoàn kinh tế nửa nạc nửa mở kiểu này nên có hàng ngàn thứ tiêu cực và khó bề phát triển bền vững, mọi thứ đều ăn xổi, bất chấp… Tất cả những vấn đề này, nếu không kịp sửa đổi, chấn chỉnh và trang bị văn hóa, đạo đức nghề nghiệp cho vững thì hậu quả của nó sẽ khó mà lường!

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
11 Tháng Bảy 20195:07 CH(Xem: 277)
Những tưởng những chuyện đó là do "Bọn thế lực thù địch" nói xấu "Đảng ta" nhưng không ngờ ở thế kỷ 21 cũng có thằng tiến sỹ rởm đạp C...của đồng bọn đi trước để tiến thân, còn nếu nói như thằng tiến sỹ này thì chắc là những người dân Nga đều là bọn "Vô Văn Hóa" khi họ giật sập tượng đài của Lê Nin? Phát ngôn trên có thể hiểu là bọn "Đang Theo Đĩ " chà đạp giá trị luân lý ngàn đời của dân tộc, của triết lý phương Đông và của nhân loại nói chung. Cái ngữ Tiến Sỹ mà đào mộ ông bà, cha mẹ của mình bán đứng cho đảng thì có thể gọi bọn chúng là gì ngoài những chữ "Bọn Sâu Bọ lên làm người".
10 Tháng Bảy 20194:02 CH(Xem: 286)
Còn cái đám TS Mác Lê thì mở miệng ra cứ xoen xoét nói láo về tính ưu việt, về con đường xã hội chủ nghĩa mà không biết ngượng, trong đó không thể không kể đến thằng Tiến Sỹ Lụi Trọng Lú bắt buộc toàn dân tiến lên con đường XHCN mà chính hắn cũng không biết 100 năm nữa có tới hay chưa?!. (gọi hắn là Tiến Sỹ Lụi bởi vì nó không có học, có thi, có bảo vệ luận án nào mà lại được cái trường Đại Học mang tên Tham Ma Sát tại Thái Lan cấp bằng, thật đúng là trí thức thời thổ tả có khác).
09 Tháng Bảy 20191:58 CH(Xem: 738)
...chỉ có khác hồi xưa là bọn chúng thay đổi lễ vật triều cống thời phong kiến từ ngà voi, trầm hương, ngọc trai, gỗ quý, vàng bạc châu báu thành những thứ nhẹ nhàng hơn là những hồ sơ bán nước có chữ ký của bọn vong nô mang chức danh lãnh đạo đảng csVN, theo đó nhượng địa, cho thuê những vùng đất mà cha ông chúng ta đã gầy dựng cho giặc, đổi lại bọn chúng được đặt vào những vị trí cao hơn, tiền của nhiều hơn và khối tài sản đó của chúng sẽ tỷ lệ nghịch với xú danh của bọn chúng trong giòng lịch sử Việt Nam.
08 Tháng Bảy 20199:58 CH(Xem: 353)
Theo nguyên văn dịch ra chữ Việt thì nó có nghĩa là: Gương (Kính soi mặt hoặc mắt kính) thích bạn!, thôi kệ xem mỗi người cười ruồi một tiếng cho cái sự ngu học Việt Nam. (Đừng có ngu dại chỉ cho chúng nó làm gì). Thế mà cái cuốc hụi loài Khỉ vẫn chưa chịu nhận thấy cái ngu của mình khi không qua tiếng Anh là ngon ngữ thứ hai sau tiếng Việt.
07 Tháng Bảy 201910:14 CH(Xem: 302)
Thời phong kiến cổ hủ ấy thế mà vẫn còn có tầm nhìn xa hơn các quan lớn nhà sản bây giờ, nghĩa là đã kinh qua thời chiến tranh với Mỹ biết sức mạnh kinh hồn của Mỹ qua những phi vụ B52, phản lực và phi pháo 400 ly tầm xa trên hạm đội 7 xưa kia, nhưng não bộ vẫn đinh ninh coi Tàu Cộng là số 1 là 4 tốt và 16 chữ vàng khi Nguyễn Văn Linh và Đỗ Mười qua giao hảo và ký kết hiệp ước Thành Đô với Tàu Cộng với tuyên bố nóng hổi của Nguyễn Văn Linh khi về nước :"Chơi với Tàu thì mất nước nhưng thà mất nước còn hơn mất đảng", một câu nói đỉnh cao loài khỉ nhất cùng dạng với câu nói của Lê Duẫn :...
07 Tháng Bảy 20199:27 CH(Xem: 318)
Anh Thăng dùng mũi ngửi nhựa đường, chị Tiến dùng mũi ngửi thực phẩm còn anh Hiển cùng dùng mũi để kiểm tra. Không biết mũi các anh thính như thế nào và có thể phát hiện được hóa chất gây ung thư cho dân Việt không? Chỉ làm trò Khỉ tuy nhiên con khỉ nó không thích ngửi như quý vị mà chỉ có con chó nó mới thích đánh hơi mà thôi.
06 Tháng Bảy 20193:30 CH(Xem: 448)
Vì Hải ăn quá hớp, ăn suốt 2 nhiệm kỳ, ăn đất Thủ Thiêm, cấu kết Trương Mỹ Lan ăn nhà hàng khách sạn ở Q1, Q5 và ăn cả đất ngoại thành nên Hải có biệt danh là Hải heo, giống hệt cái mặt của hắn. Bà Trương Thị Hiền(vợ Hải) đã bị cho lên thớt vì thông đồng ăn chia gói thầu hàng trăm tỉ tại Học viện Cán bộ TP.HCM. Hải có nhiều người thân vinh thân phì gia nhờ gia thế nên người ta thường gọi chung là "gia tộc Lê Thanh Hải" gồm Lê Thanh Hải...
05 Tháng Bảy 20194:09 CH(Xem: 561)
Cả vụ anh Linh nựng nữa: vào thang máy, thấy bé gái đáng yêu, dù không quen biết gì nhưng anh vẫn ôm hôn thắm thiết, xong anh còn cho gia đình cháu bé mấy tỉ. Đấy không là lòng nhân ái thì là gì? Rồi thì vụ nâng điểm tốt nghiệp: trong khi ở Sơn La, giá mỗi trường hợp nâng điểm là 1 tỉ, thì ở Hà Giang, công an vừa kết luận: “107 trường hợp nâng điểm là nâng giúp chứ không vì tiền”. Không vì tiền chắc chắn vì tình thương: họ thương các cháu đều có bố mẹ là cán bộ bận mãi, không dành thời gian kèm cặp con cái học hành như nhà thường dân được, nên họ nâng điểm cho các cháu đỡ thiệt thòi. Đấy không là lòng nhân ái thì là gì?”...
05 Tháng Bảy 20194:07 CH(Xem: 311)
Dạ thưa! Cũng vì chúng tôi biết rõ Y trưởng thế nào, nên khi anh ta được cử về làm Y trưởng đảm nhiệm sức khoẻ cho chúng tôi, chúng tôi đâm ra ngày đêm lo lắng, mất ăn, mất ngủ, thế rồi bệnh mà chết cả lũ cả lượt, chứ chưa kịp được thăm khám gì. Diêm Vương: Hoá ra là vậy. Thuốc thang chắc cũng giả nốt phải không. Ta biết ngay mà. Thôi cho lui.
04 Tháng Bảy 20192:51 CH(Xem: 309)
Và cũng chính bản chất đó mà đảng đã ra sức bảo vệ Formosa, mặc dù doanh nghiệp này đã gây cho nhân dân 4 tỉnh miền trung phải chịu mất mát vô cùng lớn. Mất mát đó trong mắt đảng không nghĩa lý gì cả, bởi vì Formosa đóng góp cho con số tăng trưởng giúp đảng mị dân. Đứng trên quyền lợi đất nước, quyền lợi nhân dân thì ai cũng thấy đảng là một tổ chức “khôn nhà dại chợ”. Nhưng khi thay đổi góc nhìn, nếu mà đứng ở góc nhìn vì mục đích tồn tại của ĐCS thì sẽ thấy được bản chất vấn đề. Lúc đó, sự khốn nạn sẽ hiện rất rõ.
16 Tháng Bảy 2019
Tại sao đến giờ này mà dân Việt còn coi đảng csVN, Nguyễn Phú Trọng, Nguyễn Thị Kim Ngân là người của mình? Họ cho rằng những tên chóp bu của đảng là người Việt máu đỏ da vàng, nên chuyện chúng để cho ngoại bang giàu xéo quê hương là chuyện không thể chấp nhận được. Xưa rồi Diễm! Chúng không còn là người của Việt Nam từ 74 năm trước, khi chúng nhờ cậy Trung Quốc để có được chính quyền. Sau đó là dùng công hàm Phạm Văn Đồng để cắt Hoàng, Trường Sa... Tiếp đó là Gạc Ma và sau cùng là đang dâng toàn bộ nước Việt cho Trung Quốc để trở thành một khu tự trị.
15 Tháng Bảy 2019
Trở lại chuyện “rắn mất đầu”, nghĩa là thiếu một cái đầu có khả năng tư duy bao quát để cho ra cái nhìn tổng thể của một lãnh đạo, tình trạng cát cứ mạnh lên và để đáp ứng được những thứ quyền lợi nhóm, người ta sẵn sàng đánh đổi mọi thứ an toàn của quốc gia. Việc xây dựng một thành phố, bê tông hóa mọi khoảng trống và lấp tất cả những điểm thoát nước, thậm chí bịt cả đường thoát nước của thành phố để khi xuất hiện một trận mưa lớn thì thành phố ngập lụt… Không phải người ta không nhìn thấy, nhưng người ta bất chấp, làm càn, miễn sao có lợi cho bản thân và phe nhóm...
14 Tháng Bảy 2019
Từ lúc ký kết Hội Nghị Thành Đô 1990 cho đến nay, quan điểm nhất quán của chính quyền Hà Nội là đổi lãnh thổ lấy “tình hữu nghị”, điều này không cần phải bàn cãi nữa nó đã rõ ràng rồi. Trong tình thế tranh chấp căng thẳng như thế này, nhưng bà chủ tịch quốc hội lại kéo đàn lâu la thuộc diện sắp cơ cấu vài Bộ Chính Trị khóa 13 sang Bắc Kinh diện kiến Tập Cận Bình thì thử hỏi, ai cần ai trong lúc này? Rõ ràng những lãnh đạo csVN đang cần sự bảo kê của hoàng đế thiên triều cho ghế quyền lực 5 năm nhiệm kỳ sau, như thế thì liệu chuyện tranh chấp ở Bãi Tư Chính, phía Việt Nam cầm cự được bao lâu?
12 Tháng Bảy 2019
Đứng trước một ý chí mãnh liệt của dân Hồng Kông như thế, mà năm 2047 Hồng Kông còn khó thoát chuyện xóa sổ giá trị dân chủ và hòa tan vào Trung Hoa đại lục thì nói gì đến Việt Nam? Ý thức chính trị kém, điều này mới là nguy cơ mất nước rất lớn. Khi sói Trung Cộng đặt từng chân lông lá vào nhà mà nằm im không phản ứng mạnh để tự giải thoát thì cái kết thảm khó tránh khỏi. Thức tỉnh hay không, nó là bài toán tồn tại, tồn tại cho một dân tộc.
10 Tháng Bảy 2019
Như vậy câu hỏi đặt ra là tại sao Bộ Kế Hoạch và Đầu Tư lại hạ xuống hơn nửa chỉ còn 26 tỷ đô? Vì đơn giản, đây là đòn tung tung hứng giữa Bộ Giao Thông Vận Tải và Bộ Kế Hoạch và Đàu Tư. Bộ này đưa giá cao, bộ kia hạ giá để cho dân ít phản đối nhằm tạo thuận lợi cho Quốc hội gật thông qua. Và đợi khi Quốc hội gật xong thì họ điều chỉnh giá lại. Ai cũng biết, phần lớn các dự án sử dụng vốn vay từ Trung Quốc rơi vào tình trạng đình trệ, chậm tiến độ, đội vốn, thiết bị không đảm bảo chất lượng, làm tăng tổng mức đầu tư. Vậy cứ hạ giá để quốc hội gật rồi sau đó cho đội vốn thì dự án sẽ thực hiện trót lọt.
09 Tháng Bảy 2019
...chỉ có khác hồi xưa là bọn chúng thay đổi lễ vật triều cống thời phong kiến từ ngà voi, trầm hương, ngọc trai, gỗ quý, vàng bạc châu báu thành những thứ nhẹ nhàng hơn là những hồ sơ bán nước có chữ ký của bọn vong nô mang chức danh lãnh đạo đảng csVN, theo đó nhượng địa, cho thuê những vùng đất mà cha ông chúng ta đã gầy dựng cho giặc, đổi lại bọn chúng được đặt vào những vị trí cao hơn, tiền của nhiều hơn và khối tài sản đó của chúng sẽ tỷ lệ nghịch với xú danh của bọn chúng trong giòng lịch sử Việt Nam.
09 Tháng Bảy 2019
Nói cho cùng, đạo đức người Việt trở nên suy đồi và mục ruỗng như ngày hôm nay là do hai thế lực vừa dốt, vừa hung ác có tên xã hội đen và xã hội đỏ này gây ra. Người dân phải chụp giật miếng ăn trước hai con quái thú ham ăn này, sẽ chẳng bao giờ có cơ hội mà yêu thương hay nghĩ về lòng nhân. Và, nếu không tiêu diệt hai con quái thú này, đến một lúc nào đó, chúng sẽ tự cắn nhau, người dân lại nổi dậy để tiêu diệt chúng… Và đáng buồn thay, lúc đó, chẳng ai có cơ hội lành lặn để đi tiếp trên con đường tiến bộ của nhân loại...
06 Tháng Bảy 2019
Việt Nam hiện nay đang tiệm cận với 2 yếu tố làm cho một quốc gia bị khai tử. Thứ nhất là dưới triều đại CS, đất nước quá yếu trước Trung Cộng. Thứ nhì là kẻ thù luôn muốn cướp lấy Việt nam đã vương lên thành cường quốc số 2 thế giới. Hiện nay, Việt Nam đang là kẻ bắt chước mù quáng những gì Trung Cộng đã làm, kiến cho Việt Nam luôn là kẻ không bao giờ có sự thành công như Trung Cộng được. Đây chính sách cách tự cúi đầu xếp sau sức của kẻ thù. Chính vì thế, Việt Nam dưới thời CS bị thôn tính rất cao.
03 Tháng Bảy 2019
Đùng một cái, anh Thăng về đây làm lãnh đạo để chuẩn bị đi ở tù, không thể không làm tổn thương lòng tự trọng của các chuyên gia lương thiện. Rồi đùng một cái, anh Triệu Tài Vinh về đây để … làm gì không biết. Anh Vinh này có thực tiễn 10 năm ở huyện Hoàng Su Phì và 10 năm lãnh đạo tỉnh Hà Giang. Chẳng lẽ anh ấy lấy mô hình kinh tế Hoàng Su Phì để lãnh đạo các chuyên gia kinh tế gạo cội hoạch định chính sách hội nhập quốc tế ?
02 Tháng Bảy 2019
Nếu ta có lầm lỡ nghe lời người 'đấu tranh cuội' để tiền mất tật mang, thì ta nên điều chỉnh lại trình độ nhận xét và hiểu biết của mình. Trong chừng mực nào đó, họ chính là những người thầy của chúng ta. Vì họ đã cho ta một bài học rất hiếm quý, mặc dầu không miễn phí! Họ đã lấy mất đi của ta những gì? Nhiều người cho rằng, họ đã lấy mất đi niềm tin vào công cuộc đấu tranh cho quê hương. Trước khi trách họ đã lấy đi niềm tin, ta nên tự rà soát lại coi mình đã thật sự là sở hữu chủ niềm tin đó không?