Trí Việt không thể là một trí thức cưu mang hận thù

07 Tháng Sáu 20169:35 CH(Xem: 3959)

Trí Việt không thể là một trí thức cưu mang hận thù

download (2)



Hồ Phú Bông (Danlambao)
 - Nhà văn Nguyên Ngọc, mà báo chí trong nước gọi ông là “Cây xà nu Tây nguyên”, trong bài viết “Về trường hợp Bob Kerry” [1] đã kết luận:
Còn riêng đối với chúng tôi thì sao, chúng tôi, những người từng là lính Việt Cộng thời thảm khốc ấy, khi chúng tôi vẫn từng “nấp” trong nhân dân vô tội, để họ có thể cùng chết với chúng tôi? Kể cả, ngày ấy, như chính tôi từng được trải nghiệm, có bao bà mẹ, và cả các em bé nữa, sẵn sàng chết để che cho chúng tôi?
 
Hóa ra tự chúng tôi cũng còn một câu hỏi…
Sau khi dẫn chứng rất chi tiết thái độ của ông Kerry khi hồ sơ về nạn nhân tại Thôn Thạnh Phong tháng 2/1969 được đưa ra ánh sáng! Là, ông không muốn bất cứ ai tìm cách thanh minh hộ ông vì ông trong toán lính biệt kích SEAL hôm đó!
Ông xác nhận là “có tội” và “đã xin lỗi nhiều lần”.
Một mặt là mặc cảm tội lỗi, mặt khác là hướng về tương lai nơi mình đã gây ra, cho đất nước và con người Việt Nam. Việc làm đó tự nó đã nói thay cho tất cả. Vì, không ai có thể thay đổi được quá khứ mà chỉ có thể học hỏi từ quá khứ để thay đổi tương lai.
Điều ông Bob Kerry đã làm cật lực với một thời gian dài đằng đẵng mới có kết quả như hiện tại nhưng tại sao lại biến thành “vấn đề”? Vấn đề chỉ vì một Chức vụ của Đại học Fulbright tại Sài Gòn!
Còn, cũng với cùng một thời gian như vậy, chế độ cộng sản đã làm gì?
Về mặt chính trị, quân sự, kinh tế... thì vẫn tìm mọi cách nhờ vả Hoa Kỳ. Điển hình là liên lạc con thoi để có được TPP hay lệnh Bỏ cấm vận vũ khí sát thương! Trong khi đó thì báo đài vẫn tuyên truyền hàng ngày về tội ác của đế quốc Mỹ, đặc biệt như diễn văn của ông Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đọc trong lễ 30 tháng Tư năm 2015, tức là tròn 40 năm ngày 30 tháng Tư! Đó chính là điều chế độ muốn đảng viên khắc cốt ghi xương, đã đành, nhưng họ vẫn cố gắng khắc ghi vào trí não lớp người trẻ Việt Nam mới nghiêm trọng!
Đấy là một việc làm vô nhân tính không những đối với tương lai dân tộc mà với cả lương tri nhân loại! Khi một trẻ thơ bị đầu độc bởi sự căm thù thì em đó lớn lên sẽ mãi mãi sống trong thù hận. Sự căm thù sẽ biến em như loài thú hoang nhưng phải sống giữa xã hội loài người!
Nhìn tội ác man rợ đang phát triển trong xã hội hiện tại mà lúc cộng sản chưa cướp được chính quyền gần như chẳng bao giờ nghe thấy! Đấy là nguyên nhân truyền thống Nhân hòa trong xã hội đã bật gốc!
Điều đó vẫn đang còn xảy ra, là cách chế độ đối xử với đồng bào miền Nam từ sau ngày 30 tháng Tư!
Trí não của bà từng là “Đại sứ đặc mệnh toàn quyền của Việt Nam bên cạnh liên minh châu Âu (EU) tại Bỉ” [2] có nhiệm vụ đi giải độc cho chế độ, vừa phát biểu: “Lẽ nào nước Mỹ không còn ai ngoài Bob Kerry?” [3]
đã cho thấy cốt lõi của vấn đề. Một người có nhiệm vụ giải độc mà lòng dạ vẫn đầy thù hận, dù chính bản thân bà không phải là nạn nhân trực tiếp, đã cho thấy giữa Nói và Làm của người cộng sản hoàn toàn trái ngược nhau!
Thử so sánh thực tế đời sống của bà với nhà văn Nguyên Ngọc để thấy rõ hơn.
Về kinh nghiệm chiến trường là căm thù và máu lửa thì bà Tôn Nữ Thị Ninh là con số zero tròn trĩnh so với ông Nguyên Ngọc, một “cây xà nu Tây nguyên”! Bà đặt câu hỏi: “Lẽ nào nước Mỹ không còn ai ngoài Bob Kerry?” là mạ lỵ dân tộc Hoa Kỳ, trong khi đó ông Nguyên Ngọc lại ca ngợi sự ăn năn, là hành động nhân bản.
Một bên là thành phần trí thức được chế độ miền Nam cho đi du học, một bên là từ miền Bắc quay trở lại miền Nam, đổ máu xương trực tiếp trong cuộc chiến huynh đệ tương tàn!
Thế nhưng, người tốt nghiệp từ phương Tây vẫn giữ sự căm thù mà chính đương sự không mảy may va chạm. Còn người trực tiếp với máu lửa lại thấu hiểu được tâm trạng bị dằn vặt đau đớn mang tên “Bob Kerry”. Từ hiện tượng “Bob Kerry” đó ông Nguyên Ngọc đã thức tỉnh về việc chính ông cũng “nấp” trong dân, biến họ thành những tấm bia thịt, để sau đó tuyên truyền.
Mà chỉ thuần túy tuyên truyền chứ chế độ không hề tỏ ra hối tiếc, không hề biết xin lỗi!
Điều khác nhau căn bản là người 'vô can' thì vẫn căm thù, còn người trực tiếp máu xương lại ca ngợi tính nhân bản của “người có nợ máu”!
Dù gì thì trí thức salon cũng như trí thức nhập cuộc xã hội chủ nghĩa cũng đã hoàn thành sứ mạng. Là giết được chế độ Tự do Dân chủ còn non trẻ của miền Nam! Công trạng đó tưởng họ phải hãnh diện suốt đời nhưng mấy ai ngờ lại có lúc phải tự vấn lương tâm?
Nhân danh tranh đấu cho Tự do, Dân chủ để giết chết Dân chủ Tự do! Nhân danh tranh đấu giải phóng cho nông dân, công nhân, để toa rập với Tư bản bóc lột một cách trắng trợn và tàn tệ! Nhân danh “rừng vàng” phải bảo vệ để bây giờ bán rẻ mạt cho kẻ thù và thảm họa khôn lường không tránh khỏi. Nhân danh “biển bạc” thì hàng trăm ngàn tấn cá chết vì bị ô nhiễm môi trường mà 2 tháng qua vẫn chưa dám công bố nguyên nhân. Ngư dân bị tàu “lạ” cướp, bắn, giết giữa ngư trường mà nhà nước không hề dùng vũ lực bảo vệ, trái lại chỉ dùng nó như là điểm mấu chốt để chứng minh cột mốc chủ quyền!
Là, cũng dùng cái chết của người dân để tuyên truyền như trong thời nội chiến!
Đã thế khi người dân xuống đường bày tỏ chính kiến thì bị vu vạ, bị trấn áp tàn nhẫn với đủ thứ luận điệu bẩn thỉu, đê tiện!
Lòng dạ của một cấp lãnh đạo từng là “Đại sứ toàn quyền” về ngoại giao mà không hề có một tiếng nói nào về thực trạng bi đát đang xảy ra lại đi phản đối về một chức vụ, chỉ một chức vụ mà thôi, của một đại học danh tiếng Fulbright vừa mở với mục đích sẽ mang lại kiến thức thực sự cho thế hệ tương lai Việt Nam, đã phản ánh bộ mặt thật của chế độ.
Dùng “bia thịt” của đồng bào để đạt được chiến thắng quân sự thì chiến thắng đó chỉ nhất thời. Vì thế, người của phe chiến thắng đã bắt đầu tự đặt câu hỏi về việc phung phí máu xương vô bổ đó, đã cho biết chiến thắng sau cùng phải thuộc về Lương Tri!
Ông Muhammad Ali, một tay boxing Hoa Kỳ lừng danh, mới qua đời hôm qua, báo chí khắp nơi đang nói về ông. Họ không nói nhiều về chiến thắng bằng sức mạnh và kỹ thuật nhưng ông được nhắc đến với sự kính trọng (Greatest) vì đời sống ông đặt trên thương yêu. Ông đã sống và đã để lại nhiều câu nói nổi tiếng, trong đó có câu: “I wish people would love everybody else the way they love me. It would be a better world”!
Vâng, hận thù và bạo lực phải được thay thế bằng ăn năn thống hối và tha thứ. Chỉ có thương yêu mới tồn tại. Nhưng tiếc thay bà Tôn Nữ Thị Ninh vẫn cưu mang thù hận! Bà đã từng lý luận về những đòi hỏi chế độ mà bà đang phục vụ phải tôn trọng Nhân quyền với tuyên bố thẳng thừng:
“Trong gia đình chúng tôi có những đứa con, cháu hỗn láo, bướng bỉnh thì để chúng tôi đóng cửa lại trừng trị chúng nó, dĩ nhiên là trừng trị theo cách của chúng tôi. Các anh hàng xóm đừng có mà gõ cửa đòi xen vào chuyện riêng của gia đình chúng tôi."
Thử hỏi bà là ai, đảng của bà là ai mà dám coi người dân như "...con, cháu hỗn láo..." và trừng trị theo cách riêng của đảng bà?
Một người như vậy không phải là trí thức thiểu năng thì gọi là gì?
Câu kết của bài Về trường hợp Bob Kerry “...Hóa ra tự chúng tôi cũng còn một câu hỏi...” không phải chỉ của riêng nhà văn Nguyên Ngọc mà phải là của tất cả mọi người đã vấy máu vô tội của nhân dân!
Đấy mới là Trí Việt chứ không phải giấc mơ thành lập Đại học Trí Việt của một người còn cưu mang hận thù!
(June 6th, 2016)
___________________________________
Chú thích:
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
12 Tháng Mười 201910:19 CH(Xem: 210)
Thanh niên trí thức là rường cột, lãnh đạo nhà nước là cánh tay chỉ đường cho dân tộc tiến bước, nhưng xứ xã nghĩa thanh niên thì bia bọt gái gú và ngáo đá, chờ thắng một quả bóng để được tràn ra đường, vác cờ máu truồng chạy. Lãnh đạo đã dốt lại gian, RFA (10/10/2019) đưa tin, (để trấn an) tình hình ô nhiễm môi trường thành phố Hà Nội, số liệu chính phủ đem ra thông báo là những số liệu cũ của năm 2005… Chuyện vậy đúng thôi dân nào nhà nước đó, với đám trẻ trâu xã nghĩa thì nhà nước anh hùng lê văn tám là hợp.
11 Tháng Mười 20199:57 CH(Xem: 767)
Rõ ràng đây chính là cái đạo đức hcm mà bọn chuyên láo chuyên phét đang ra rả bắt người dân phải học tập hàng ngày trong nước, và càng đúng hơn khi Nguyễn Phú Trọng đã từng nói: "Thời kỳ hcm là thời kỳ rực rỡ nhất trong lịch sử Việt Nam", phải; nó rực rỡ nhất bởi vì từ loài người họ đã hóa thành loài khỉ (Bởi vì loài khỉ đâu có biết mặc đồ!?).
10 Tháng Mười 20199:14 CH(Xem: 119)
Vậy người dân có thể chờ đợi gì từ một hội nghị trung ương như thế? Câu trả lời là chẳng có gì cả! Chương trình nghị sự mà các ông cho công khai thì nó xa vời vợi, nghe cứ như những chuyện trên sao Hoả, sao Kim. Người dân biết rất rõ là đến năm 2045, thậm chí sớm hơn là đến năm 2030 thì đa số các đồng chí trong 200 vị đang gật gù tại Hội trường Ba Đình hôm nay cũng đã sang cát đến mấy lần, lấy đâu ra để bàn về mục tiêu hay tầm nhìn? Chẳng qua các ông phân kỳ, chia đoạn cho giống cách làm bên Tàu. Đúng như GS. Nguyễn Đình Cống từng gióng chuông cảnh báo: Bịp, bịp và đại bịp!
09 Tháng Mười 201910:32 CH(Xem: 111)
Bất kỳ người dân Việt nào cũng có quyền và nghĩa vụ đóng góp và xây dựng quê hương, quốc gia Việt Nam dưới những hình thức và những cách làm khác nhau và chắc chắn không một người dân nào có thể làm ngơ trước nguy cơ quốc gia dân tộc bị ngoại bang xâm lấn. Ông Trọng và “Đảng ta” cứ tiếp tục mối quan hệ truyền thống với ĐCS Trung Quốc nhưng xin đừng tạo cơ hội cho họ bắt cả dân tộc này làm con tin vì sự duy ý chí và sai lầm của mình. Nếu không lịch sử và cháu con đời sau chắc chắn sẽ ghi lại và nguyền rủa đến muôn đời.
09 Tháng Mười 20193:55 SA(Xem: 148)
Một vài người mới nghe qua, vội vàng hưởng ứng, cho rằng sau 3 tháng im lặng, bây giờ người đứng đầu Đảng và Nhà nước đã nói tới Biển Đông. Nhưng xin hãy nghe cho kỹ ông ta nói cái gì. Ông ta không nói riêng về Biển Đông và đặc biệt là về sự kiện Bãi Tư Chính mà chỉ nghẹo vào một chút để xác định mục tiêu kinh tế năm 2020. Nói tới Biển Đông, trước mắt phải đề cập đến Bãi Tư Chính, đến nguy cơ xâm lược của Tàu +, nguy cơ mất biển, mất đảo, dẫn tới nguy cơ mất nước. Còn ông Trọng nói tới Biển Đông là để “ Từ đó xác định mục tiêu tổng quát….cho kinh tế năm 2020”.
08 Tháng Mười 201910:52 SA(Xem: 212)
07 Tháng Mười 20199:06 CH(Xem: 155)
Trước hết hãy xem xét gia đình là tế bào của xã hội. Về truyền thống lối sống, từ ngàn xưa cha ông có tấm gương Trầu Cau về nhân nghĩa, thương yêu trong gia đình. Ngày nay, 50 năm thực hiện di chúc Hồ Chí Minh xã hội đầy dẫy chuyện đâm chém giết chóc người trong gia đình vì những tranh chấp, lợi ích rất vặt vãnh {3,4}. Mỗi năm hàng chục ngàn cô gái Việt được kết hôn với người nước ngoài trong những cuộc hôn nhân gả bán. Hàng vạn cô gái đi bán thân nuôi miệng ở nước ngoài…Nền tảng văn hóa gia đình yêu thương đùm bọc nhau đang bị phá tan...
06 Tháng Mười 201910:11 CH(Xem: 170)
Truyền thông trong nước phỏng vấn Đại đức Thích Tâm Vượng, Phó Trưởng Ban trị sự Phật giáo VN tỉnh Vĩnh Phúc cho biết, tại cuộc họp chiều 5/10, Đại đức Thích Thanh Toàn đã xin xả giới và hoàn tục. Ngoài ra, Đại đức Thích Thanh Toàn còn đưa thỉnh nguyện tại cuộc họp xin được giữ lại những tài sản như trang trại, đất đai, vật dụng mang tên chủ sở hữu là thể danh của sư Toàn, tức Lê Hữu Long.
06 Tháng Mười 201912:33 SA(Xem: 296)
Đi nhờ máy bay ả Ngân Đù chỉ là nói chống chế, thấy ra đây chỉ là phương cách làm ăn mới (bán vé) vượt biên, nói mới là so với lối cũ bán bãi, chứ không mới vì ‘Chúng tôi đã tổ chức hàng trăm cuộc như thế’. Câu nói của tên đít đỏ cộm cán này cho thấy sự thật, đây không là sự ra đi tầm thường của dân đen thiên đàng xã nghĩa vẫn thường tìm đường cứu đói, mà là của đứa đông bạc nhiều tiền. Chúng cần một chuyến hạ cánh an toàn cả người lẫn của (cướp), dĩ nhiên kẻ bán vé thừa biết có đi không về, của những kẻ ‘không thuộc thành phần đoàn ngoại giao của Quốc hội Việt Nam và không được cấp visa ngoại giao...
06 Tháng Mười 201912:24 SA(Xem: 137)
Ô nhiễm không khí không phải là thiên tai mà là hành vi của các nhóm lợi ích kinh tế tác động lên môi trường một cách thiếu kiểm soát và vô trách nhiệm, dưới sự tiếp sức của giới chức chính quyền – tước đoạt đi quyền được hít thở không khí trong lành của cả cộng đồng. Chấp nhận sống chung với ô nhiễm hay dứt khoát loại bỏ nó sẽ hoàn toàn phụ thuộc vào nhận thức về nhân quyền và cả thái độ "đòi lại quyền bị tước đoạt" của những nạn nhân.
15 Tháng Mười 2019
Khi trí tuệ thiếu sáng suốt mà có lòng tham thì kẻ đó sẽ bị lợi dụng vì chính lòng tham của họ. Khi trí tuệ thiếu sáng suốt cộng với tính hiếu thắng thì kẻ đó sẽ bị lợi dụng vì tính hiếu thắng của họ. Khi trí tuệ thiếu sáng suốt mà cộng thêm sự hèn nhát thì chính kẻ đó sẽ bị lợi dụng sự hèn nhát đó. Khi trí tuệ thiếu sáng suốt mà xem nhân dân là kẻ thù thì chính ĐcsVN sẽ bị ĐCS Tàu lợi dụng để đẩy ĐcsVN xích lại gần Tàu và xa cách nhân dân hơn.
13 Tháng Mười 2019
Thật là mỉa mai cho con người ông Trọng và thật đau sót cho thât phận đất nước, một con người nắm quyền sinh quyền sát trong tay, có tiếng nói ảnh hưởng vô cùng lớn đến vận mệnh của đất nước mà lại không thể nhận ra cái XHCN mà ông đang bắt đất nước phải đi theo nó là cái mô tơ gì cả. Bản thân ông, đến giờ đã 74 xuống lỗ nay mai nhưng lại không hề biết vị trí thật sự của cái mô hình XHCN kia đang ở đâu của lịch sử nhân loại. Ấy vậy mà ông đã chỉ đạo đảng ông phải kéo cái kinh tế thị trường nhét cho bằng được vào cái căn hầm thiếu dưỡng khí XHCN của đảng ông. Thế mới đau chứ?
12 Tháng Mười 2019
Khổng Tử dùng “lời hay ý đẹp” tôn vinh kẻ sĩ, nhưng lại chê bai, mạt sát dân đen. Khổng Tử gọi thường dân là “tiểu nhân” – giai cấp nô lệ, phải phục tùng giai cấp thống trị một cách tuyệt đối. Xuyên suốt Luận Ngữ, Khổng Tử tin rằng quần chúng không đủ khả năng để hiểu và tham gia vào các vấn đề của nhà nước. Luận Ngữ 8.9 có trích, “Dân có thể khiến để làm theo, nhưng không thể khiến hiểu được,” (Dân khả sử do chi, bất khả sử tri chi). Rõ ràng, đặc điểm khinh bỉ quốc dân của các xã hội Nho giáo hoàn toàn trái ngược với các giá trị văn minh của dân chủ, nơi quyền lực thuộc về nhân dân.
10 Tháng Mười 2019
Thành thật mà nói chính những người lãnh đạo cao nhất của đảng csVN cũng thừa biết mình đang bịp người dân bởi vì làm gì có cái được gọi là thiên đường cs làm theo năng lực hưởng theo nhu cầu, mấy ông tổ, ông cố rầu xồm Mác Lê đã bị chính người dân xứ họ quăng vào thùng rác, tuy nhiên chính vì lợi ích cá nhân, quyền lợi nhóm cho nên họ vẫn tiếp tục ra rả tuyên truyền, tay phải thì chỉ về hướng cái bánh vẽ nhằm đánh lạc hướng người dân ngu trong nước còn tay trái thì bán nước, thu vén của cải cho cá nhân, gia đình của mình, vì thế họ không muốn đảng cộng sản sụp đổ vì điều đó đồng nghĩa với quyền lực của mình bị chấm hết.
06 Tháng Mười 2019
Ngoài ra cũng còn một số người khác tại Úc, Canada, Mỹ…, cũng đang mơ mộng hão huyền, họ mơ rằng mình có tài làm Thủ Tướng, làm quan chức, cứ thành lập chính phủ đi rồi…nhờ thế giới can thiệp để giải trừ cộng sản và họ sẽ về tiếp quản quê hương, leo lên những chức vụ quan trọng tiếp tục đè đầu cỡi cổ người dân không khác gì bọn cộng sản đang cầm quyền, cá biệt tại Mỹ cũng có một số kẻ tù hành đang tham gia làm chính trị, sorry quý vị đừng có làm những chuyện tào lao nữa, muốn tranh đấu thì hãy cỡi cái áo cà sa, áo choàng linh mục, ra đời kiếm sống như những người bình thường thì nói mới linh...
06 Tháng Mười 2019
Đi nhờ máy bay ả Ngân Đù chỉ là nói chống chế, thấy ra đây chỉ là phương cách làm ăn mới (bán vé) vượt biên, nói mới là so với lối cũ bán bãi, chứ không mới vì ‘Chúng tôi đã tổ chức hàng trăm cuộc như thế’. Câu nói của tên đít đỏ cộm cán này cho thấy sự thật, đây không là sự ra đi tầm thường của dân đen thiên đàng xã nghĩa vẫn thường tìm đường cứu đói, mà là của đứa đông bạc nhiều tiền. Chúng cần một chuyến hạ cánh an toàn cả người lẫn của (cướp), dĩ nhiên kẻ bán vé thừa biết có đi không về, của những kẻ ‘không thuộc thành phần đoàn ngoại giao của Quốc hội Việt Nam và không được cấp visa ngoại giao...
06 Tháng Mười 2019
Người ta không cần mỗi chiếc khẩu trang để che mặt, người ta có thể dùng bất cứ thứ gì khác “cái khẩu trang” mà có thể làm cho người khác không thể nhận dạng. Khi xây dựng luật theo kiểu liệt kê thì tức là thất bại hoàn toàn. Hệ thống pháp luật Việt Nam cũng hầu như đi vào sai lầm lập pháp kiểu này. Mặc dù vậy, chuyện ban sắc lệnh khẩn cấp cấm người biểu tình đeo khẩu trang, không chỉ khiến nó trở nên lố bịch và vô nghĩa, không thể thực thi, nó cho thấy dấu hiệu sự tuỳ tiện của một nền chính trị có nguy cơ độc tài.
02 Tháng Mười 2019
Phải nói người Bắc tính bảo thủ quá cao và tính tự ái cũng như vậy, họ tỏ ra hiếu khách nhưng lại ít cởi mở, khéo léo bên ngoài nhưng dò xét bên trong. Thành ra họ sống cảm tính (duy cảm) hơn mà ít duy lý (lý tính). Họ trọng tình cảm, nhưng thiếu lý lẽ, dễ nổi nóng nhưng cũng dễ khuất phục trước quyền uy (ảnh hưởng từ văn hoá nho giáo). Việc thường xuyên chiến tranh với phương Bắc và điều kiện tự nhiên khắc nghiệt (4 mùa khác nhau, khác cơ bản so với miền Nam chỉ có nắng và mưa), việc ảnh hưởng của khí hậu cũng được Montesquieu chỉ ra nó ảnh hưởng thế nào tới tâm tính chính trị của cộng đồng nơi đó...
01 Tháng Mười 2019
Có lẽ, 70 năm là quá đủ cho một chính quyền tội phạm được phép tồn tại. Nhân dân họ cần được thụ hưởng nền chính trị dân chủ và tự do, nơi các quyền con người được đảm bảo và nhân dân là chủ thể tối cao của quyền lực chứ không phải là một tổ chức Đảng, tổ chức luôn tự đặt mình lên trên hết mọi thứ. Nói về sức mạnh và điều tốt đẹp, ngay trên nền của một đêm trường tội ác cách đây 30 năm trước đối với hàng loạt đồng bào của dân tộc này, Đảng cộng sản Trung Quốc đã tố cáo rằng chúng chẳng có lấy một chút tính người nào trong tâm trí mình.
01 Tháng Mười 2019
Việc áp dụng mô hình nhà nước kiến tạo, tức là vẫn duy trì hạn chế hay tước đoạt các quyền tự do, dân chủ, quyền phát triển xã hội dân sự của Nhân dân Việt Nam là không còn phù hợp và không thể chấp nhận được. Bởi vậy, con đường duy nhất cho Việt Nam phát triển đó là phải cải cách song hành cả thể chế kinh tế và thể chế chính trị. Trong đó cải cách chính trị chuyển từ thể chế chính trị độc đảng sang thể chế chính trị dân chủ đa đảng đóng vai trò then chốt và quyết định.