Lý thuyết “kẻ ngốc hơn”, và hiện tượng bị dắt mũi bởi hội chứng Fomo

28 Tháng Ba 202110:06 CH(Xem: 147)
LÝ THUYẾT “KẺ NGỐC HƠN”, VÀ HIỆN TƯỢNG BỊ DẮT MŨI
BỞI HỘI CHỨNG FOMO

165791889_264053132064519_6308437220145500887_n


Đỗ Ngà



      Một con khỉ cầm một thỏi vàng và săm soi trước mặt bạn. Tự nhiên nó kích thích lòng tham, bạn vồ tay chộp lấy thỏi vàng nhưng con khỉ đã nhảy lên cây. Vì sợ bỏ lỡ cơ hội làm giàu bạn lao theo con khỉ cũng trèo lên cây. Cứ như thế bạn quên mình và rượt đuổi con khỉ. Khỉ đến A, bạn leo đến A. Khi bạn leo đến A thì con khỉ lại leo đến B. Và khi bạn leo đến B thì con khỉ lại leo đến C. Và cứ thế, con khỉ đã dẫn bạn đến ngọn cây. Khi ngọn cây quằng xuống, bạn mới chịu nhìn xuống thì thấy mình đang ở đỉnh quá nguy hiểm. Thế là buông tay và bạn té gãy tay vì leo theo con khỉ hòng giật lấy thỏi vàng ấy.
Đó là một hình ảnh khác về lý thuyết kẻ ngốc hơn (Greater Fool Theory). Lý thuyết này được mô tả như sau: Dựa vào tâm lý kỳ vọng tăng giá anh thứ nhất sẵn sàng bỏ tiền ra mua một món hàng được định giá cao hơn thực tế (tức kẻ ngốc đầu tiên). Cũng với tâm lý đó, anh thứ nhì bỏ tiền cao hơn giá anh thứ nhất đã mua để mua lại món hàng với kỳ vọng bán lại giá cao hơn để kiếm lời (tức anh ngốc thứ nhì ngốc hơn anh ngốc thứ nhất). Và cứ như vậy, người sau nhìn người trước mua đi bán lại món hàng đó và cũng kiếm lời. Vô tình chung qua nhiều lần trao tay, món hàng ấy đẩy giá lên gấp 10 lần, thậm chí 100 lần giá trị gốc. Và đến khi anh ngốc cuối cùng nhận ra, mình đã bỏ ra số tiền quá lớn để sở hữu món hàng có giá trị thật rất thấp. Thế là sinh ra tâm lý hoảng, và cứ thế giá món hàng càng trao tay càng mất giá và nó rơi xuống một trạng thái đáy. Và cứ thế, tiền chuyển từ túi người lỗ sau khi giá lao dốc sang túi người kiếm lời khi giá lên dốc. Nó là canh bạc.
Đó là bản chất của chuỗi tâm lý người chơi chứng khoán. Vì sao chứng khoán nó có biên độ giao động cực lớn? Ví dụ cổ phiếu của Gamestop từ giá trị 6USD/cổ phiếu có thể bị đẩy giá lên đến 483 USD/cổ phiếu, tức tăng đến hơn 80 lần? Vì đơn giản giá leo thang là bởi tâm lý. Được biết, công ty Gamestop là công ty sắp phá sản, giá trị thật của cổ phiếu công ty này gần như bằng zero nhưng nó bị đẩy lên hơn 80 lần. Đó là ví dụ.
Xét về giá trị đồng tiền. Với USD chưa bao giờ giá trị USD mà tăng hay giảm đến 10% giá trị. Nó dao động cực ít, lúc đỉnh thì mỗi ngày tăng hay giảm 1% đã là giao động quá lớn rồi. Và sự tăng hay giảm này không liên tục mà nó chỉ kéo dài thời rất ngắn rồi trở lại trạng thái ban đầu của nó thôi. Tại sao đồng tiền không dao động nhiều (ở đây không xét đồng tiền trong bão lạm phát mà chỉ xét mức biến động thông thường)? Vì đơn giản, giá trị đồng tiền được bảo chứng bởi tài sản thật mà quốc gia đó làm ra. Ví dụ đơn giản thế này, tổng giá trị hàng hóa nước Mỹ làm ra là 10 cái bánh kem, trong khi đó nước Mỹ in ra 5 đô. Thì đồng tiền đô được định giá là 1 đô = 2 bánh kem. Nghĩa là sao? Nghĩa là đồng tiền được tổng sản lượng hàng hóa quốc gia đó định giá nên nó không thể dao động nhiều nếu không xảy ra việc bung tiền quá trớn hay khủng hoảng làm nền sản xuất sụt giảm sản lượng. Nói tóm lại, đồng tiền mỗi quốc gia nó được neo chặt vào GDP quốc gia đó nên không bao giờ nó dao động lớn. Đấy mới gọi là tiền đúng về bản chất.
Như vậy cổ phiếu được định giá bằng tâm lý người chơi, đồng tiền được định giá bằng giá trị cả nền kinh tế. Như vậy Bitcon và Pi có phải là tiền? Không! Nó không phải là tiền mà nó mang bản chất như một loại chứng khoán. Sẽ rất ít công ty dùng tiền ảo trong trao đổi hàng hóa vì nó quá rủi ro. Tuy nhiên hiện nay Elon Musk đang châm ngòi lửa cho phong trào dùng tiền ảo mua hàng thì hãy chờ xem, phản ứng xã hội thế nào? Tuy nhiên, có thể dự đoán, những chủ doanh nghiệp không thích mạo hiểm khó mà theo được.
Trong lý thuyết “Kẻ Ngốc Hơn” ấy. Để xuất hiện được “kẻ ngốc hơn” thì bắt buộc trong những con người đó phải có sẵn tâm lý “Sợ Mất Cơ Hội” hay “Hệu ứng FOMO”, Tiếng Anh gọi là “Fear of Missing Out”. Vậy hiệu ứng FOMO là gì? Hiệu ứng FOMO được định nghĩa lần đầu tiên vào năm 2004 bởi nhà đầu tư mạo hiểm người Mỹ Patrick James McGinnis. Hiệu ứng này được sinh ra bởi 3 yếu tố: thứ nhất là nỗi sợ hãi, thứ nhì là lòng tham; và thứ ba là tâm lý so sánh. Khi thấy người khác mua đi bán lại món hàng đó và có tiền lời bỏ túi dễ dàng. Thì người thứ hai sợ mất cơ hội và cứ như thế họ làm theo. Và nhờ đó nó tạo thành hiệu ứng domino toàn xã hội làm theo sự thành công của người trước đó.
Hiện nay những nhóm sáng lập ra Pi network đã biết dựa vào tâm lý FOMO với sự nâng giá chóng mặt của Bitcoin và từ đó đưa ra hứa hẹn. Tuy nhiên điều đáng nói là người chơi Pi đào sản phẩm này rất đơn giản chứ không như đào Bitcoin. Nghĩa là Bitcoin dù sao nó cũng tích lũy một giá trị lớn lao động hoặc tiền của (đầu tư máy đào rất tốn kém và ngốn năng lượng điện năng rất lớn) trong đó, còn Pi thì không. Hiện nay giá trị Pi vẫn là zero nhưng nhóm sáng lập Pi network lợi dụng tâm lý FOMO đã dắt mũi được số lượng người đào ngày một tăng lên. Tiền cho người chơi đâu chưa thấy, nhưng điều trước mắt dễ thấy nhất là nhóm sáng lập đã thu thập thông tin dữ liệu hàng chục triệu người chơi, và đây là một big data rất có giá trị và nhóm sáng lập có thể bán cho các doanh nghiệp quản cáo để kiếm bộn tiền. Còn giá trị Pi có được như hứa hẹn không thì.... hên xui.
Chuyện Pi có thành Bitcoin hay không thì không có gì đảm bảo cả. Theo mô hình như vậy chưa chắc gì thành công như vậy vì đơn giản Pinetwork là kẻ đến sau. Hãy xem facebook đã thành công ra sao, tuy nhiên Facebook thành công không có nghĩa là mạng Mind, mạng SafeChat, hay Lotus vv... thành công. Trong lĩnh vực kinh doanh, kẻ bắt chước bao giờ cũng có cơ hội thấp hơn nhiều so với người tiên phong, đó là quy luật muôn đời. Khi thêm một cùng một loại chất tan vào dung dịch thì nó sẽ xảy ra hiện tượng bão hòa, nghĩa là càng về sau cơ hội chất tan được tan vào dung dịch là rất thấp. Đấy là nguyên lý đơn giản mà tôi có thể hiểu được. Tuy nhiên, dù khả năng Pi thành Bitcoin là rất rất thấp nhưng cũng mong rằng Pi xuất hiện lúc này chưa phải là lúc “bão hòa”. Hy vọng những người đào Pi có chút may mắn để người chơi khỏi thất vọng vì bị hội chứng FOMO dắt mũi. Mong may mắn với các fan Pi, tuy rằng bản thân tôi không chơi dù được mời bởi rất rất nhiều người.
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
10 Tháng Tư 202110:58 CH(Xem: 104)
Đã đến lúc người Việt khắp nơi trên thế giới lên tiếng, hãy nhìn nhận cho thấu đáo vấn đề và chia sẻ cùng người thân, bạn bè, gia đình về sự tàn bạo, phát xít của đảng csVN. Cao hơn nữa là tiến hành biểu tình khắp thế giới để người dân và chính quyền sở tại có cái nhìn nghiêm túc hơn về đảng cầm quyền Việt Nam hôm nay, qua đó các quốc gia sẽ có biện pháp cảnh báo, chế tài, ở mức cao hơn là cắt đứt ngoại giao, giao thương, không đồng ý để doanh nghiệp của mình kinh doanh tại Việt Nam, bởi vì giao hảo, giao thương cùng một bọn độc tài tàn bạo hoặc làm ngơ trước những...
10 Tháng Tư 202110:54 CH(Xem: 14)
Tuy nhiên nếu ông Phạm Minh Chính trên cương vị mới mà không nhận ta chính sách sai căn bản như đã nêu thì xem như ông cũng không làm gì khác ông Nguyễn Xuân Phúc. Được biết chủ trương dùng doanh nghiệp nhà nước làm “sếu đầu đàn” là của đảng chứ không phải của chính phủ. Vậy nên cũng nói thẳng là ông Phạm Minh Chính cũng sẽ không làm gì được để thay đổi chủ trương thiếu sáng suốt này đâu. Phạm Minh Chính lên cũng chẳng hứa hẹn gì nhiều. Nếu tìm lối thoát cho nền kinh tế, chỉ còn một con đường là ngã về Tàu để xúc tiến chính sách đặc khu kinh tế, hết
10 Tháng Tư 202110:53 CH(Xem: 15)
Trả lời phỏng vấn CNN vào thứ Năm, Sery Kim bào chữa rằng phát biểu của mình nhắm vào Đảng Cộng sản Trung Quốc chứ không hề nhắm vào người Mỹ gốc Á, đặc biệt những người nhập cư Trung Hoa chạy trốn khỏi chế độ áp bức cộng sản. Sery Kim tuyên bố không rút lại bất kỳ nhận định nào của mình. Hơn thế nữa, bất chấp báo cáo của FBI (2), Sery Kim nói với Dallas Morning News trong một cuộc phỏng vấn khác rằng chuyện kỳ thị chủng tộc, bạo hành người Mỹ gốc Á tồn tại từ lâu và không hề trở nên tồi tệ hơn trong năm qua. “Vấn đề chính là thiên hạ đã nói vống lên và...
09 Tháng Tư 202110:28 CH(Xem: 76)
Hãy nhìn về lịch sử Việt và học hỏi từ lịch sử Việt là dân tộc ta thoát được 1000 năm đô hộ của giặc phương Bắc là nhờ chính sức mạnh của tự mình, tự dân tộc mình chứ không chờ đợi Trump đánh Tàu hay chờ đợi ông A, ông B đánh Tàu. Chỉ khi nào chúng ta nhìn sự thật bằng bản chất của sự thật, nhìn lịch sử bằng bản chất của sử thật; chỉ khi nào chúng ta cùng lên tiếng chống cái ác, giả dối, ngụy biện thì lúc đó Việt tộc mới có cơ may thay đổi vận mệnh của chính mình và đất nước mình.
09 Tháng Tư 202110:27 CH(Xem: 86)
Sự méo mó và phản đạo đức được chính qui hóa thông qua cánh cửa an ninh. Muốn bắt bớ, đe dọa, khủng bố tinh thần, ngành an ninh đều có thể làm nó một cách công khai, không còn phải che giấu, bởi mọi thứ được chính qui hóa, hợp thức hóa. Nếu như những năm tháng bao cấp, ngành an ninh có thể bắt bớ, đánh đập người dân một cách tàn bạo trong chiếc áo công an, trong bộ dạng an ninh thì bây giờ, họ cũng có thể làm như vậy một cách gắt gao, sắt máu hơn nhưng không phải bằng bộ dạng an ninh hay công an mà nó được khoác bằng chiếc vỏ xã hội đen.
09 Tháng Tư 202110:26 CH(Xem: 57)
Sự kiện LĐA đưa "chính trị" và "hành chính" vào Hiến Pháp có ý nghĩa gì? Phải chăng LĐA xem "chính trị" như là tài năng, năng khiếu của cá nhân với tầm nhìn (vision), lãnh đạo, thuyết phục... mà không phải ai cũng có (dĩ nhiên ngoài tài năng còn có cả đức độ chứ không phải chỉ dựa vào tài mà không dựa vào đức). Trong khi "hành chính" như là đức độ, cần mẫn của những ai không có khả năng như trên nhưng muốn phục vụ xã hội, đất nước. Họ sẵn sàng hy sinh sự kiếm sống trong lãnh vực tư nhân để có cơ hội đóng góp cho đất nước. Vì thế họ cần được sự bảo vệ của Hiến Pháp?
08 Tháng Tư 202110:45 CH(Xem: 88)
Đồng ý bạn có quyền ủng hộ Trump, nhưng bạn có để ý là cựu tổng thống Bush, các thống đốc Cộng Hòa tại các tiểu bang, các cựu viên chức cao cấp như tướng Collins, cựu thượng nghị sĩ Trent Lott, cựu phó tổng thống Cheney, Rumsfeld ... đã lên tiếng ủng hộ Biden. Vì sao? Sự tấn công vào Quốc Hội không phải chuyện nhỏ. Đó là nơi đại diện cho nền dân chủ Mỹ. Luật pháp và cơ chế dân chủ cho phép bạn theo đuổi, tranh đấu ôn hòa. Mượn cớ biểu tình để bạo động, tấn công các nhà làm luật đang thực hiện nhiệm vụ của họ là phản loạn (vi phạm Hiến Pháp cho phép bạn biểu tình).
07 Tháng Tư 202111:48 CH(Xem: 87)
Khi sốt đất lên cao quá, nhiều nhà đầu tư sẽ lo ngại xảy ra hiện tượng vỡ bong bóng, và từ đó một số nhà đầu tư chuyển sang dùng tiền nhàn rỗi mua đô la dự trữ để đề phòng rủi ro. Điều đáng nói là khi cảm thấy nền kinh tế đang gặp cảnh như thế thì nhà nước cũng cần dự trữ nhiều đô la hơn nữa để phòng rủi ro cho nền kinh tế. Tình trạng Việt Nam như vậy thì các nền kinh tế mới nổi khác cũng tương tự. Chính vì thế mà nhu cầu đô la trên thị trường thế giới tăng cao hơn lượng đô la bơm ra, kéo theo đó là nguy cơ đồng đô la sẽ tăng giá.
07 Tháng Tư 202111:43 CH(Xem: 62)
Khi con người kết thành quốc gia thì tài nguyên trên lãnh thổ thuộc tập thể và coi như mọi người đều có quyền hưởng thụ. Khi một người có công khai thác tài nguyên đó không có nghĩa là càng khai thác nhiều là sẽ có tư hữu tối đa vì nếu không có sự phân phối, qui định tương xứng sẽ sinh tranh chấp. Nếu con người do sinh mệnh tâm lý để thích hợp với công việc này hay việc kia thì sự thụ hưởng lợi ích của một cá nhân đương nhiên chịu chi phối của những cá nhân trong lãnh vực khác cho dù không hiện diện hay trực tiếp tham dự nguồn lợi tạo ra...
06 Tháng Tư 202110:40 CH(Xem: 128)
Những nhóm nhỏ đối kháng kể trên không phải không có đóng góp cho công cuộc chung nhằm thay đổi chế độ, dù không có mục đích chính trị đối kháng nhưng họ cũng đã làm cho toàn dân thấy được sự bất công trên toàn quốc, cho thế giới thấy được nền pháp luật độc tài xã nghĩa, cho mọi người hiểu rằng quyền con người, nhân quyền, tự do, hạnh phúc chỉ là những giá trị hão huyền hoàn toàn không tồn tại, nhưng nếu muốn thay đổi đất nước không phải chỉ là hô hào chống cộng, lật đổ, thay đổi, trả thù, báo oán mà cần phải có một chủ trương đúng đắn hợp lòng dân.
10 Tháng Tư 2021
Đã đến lúc người Việt khắp nơi trên thế giới lên tiếng, hãy nhìn nhận cho thấu đáo vấn đề và chia sẻ cùng người thân, bạn bè, gia đình về sự tàn bạo, phát xít của đảng csVN. Cao hơn nữa là tiến hành biểu tình khắp thế giới để người dân và chính quyền sở tại có cái nhìn nghiêm túc hơn về đảng cầm quyền Việt Nam hôm nay, qua đó các quốc gia sẽ có biện pháp cảnh báo, chế tài, ở mức cao hơn là cắt đứt ngoại giao, giao thương, không đồng ý để doanh nghiệp của mình kinh doanh tại Việt Nam, bởi vì giao hảo, giao thương cùng một bọn độc tài tàn bạo hoặc làm ngơ trước những...
10 Tháng Tư 2021
Tuy nhiên nếu ông Phạm Minh Chính trên cương vị mới mà không nhận ta chính sách sai căn bản như đã nêu thì xem như ông cũng không làm gì khác ông Nguyễn Xuân Phúc. Được biết chủ trương dùng doanh nghiệp nhà nước làm “sếu đầu đàn” là của đảng chứ không phải của chính phủ. Vậy nên cũng nói thẳng là ông Phạm Minh Chính cũng sẽ không làm gì được để thay đổi chủ trương thiếu sáng suốt này đâu. Phạm Minh Chính lên cũng chẳng hứa hẹn gì nhiều. Nếu tìm lối thoát cho nền kinh tế, chỉ còn một con đường là ngã về Tàu để xúc tiến chính sách đặc khu kinh tế, hết
10 Tháng Tư 2021
Trả lời phỏng vấn CNN vào thứ Năm, Sery Kim bào chữa rằng phát biểu của mình nhắm vào Đảng Cộng sản Trung Quốc chứ không hề nhắm vào người Mỹ gốc Á, đặc biệt những người nhập cư Trung Hoa chạy trốn khỏi chế độ áp bức cộng sản. Sery Kim tuyên bố không rút lại bất kỳ nhận định nào của mình. Hơn thế nữa, bất chấp báo cáo của FBI (2), Sery Kim nói với Dallas Morning News trong một cuộc phỏng vấn khác rằng chuyện kỳ thị chủng tộc, bạo hành người Mỹ gốc Á tồn tại từ lâu và không hề trở nên tồi tệ hơn trong năm qua. “Vấn đề chính là thiên hạ đã nói vống lên và...
09 Tháng Tư 2021
Hãy nhìn về lịch sử Việt và học hỏi từ lịch sử Việt là dân tộc ta thoát được 1000 năm đô hộ của giặc phương Bắc là nhờ chính sức mạnh của tự mình, tự dân tộc mình chứ không chờ đợi Trump đánh Tàu hay chờ đợi ông A, ông B đánh Tàu. Chỉ khi nào chúng ta nhìn sự thật bằng bản chất của sự thật, nhìn lịch sử bằng bản chất của sử thật; chỉ khi nào chúng ta cùng lên tiếng chống cái ác, giả dối, ngụy biện thì lúc đó Việt tộc mới có cơ may thay đổi vận mệnh của chính mình và đất nước mình.
09 Tháng Tư 2021
Sự méo mó và phản đạo đức được chính qui hóa thông qua cánh cửa an ninh. Muốn bắt bớ, đe dọa, khủng bố tinh thần, ngành an ninh đều có thể làm nó một cách công khai, không còn phải che giấu, bởi mọi thứ được chính qui hóa, hợp thức hóa. Nếu như những năm tháng bao cấp, ngành an ninh có thể bắt bớ, đánh đập người dân một cách tàn bạo trong chiếc áo công an, trong bộ dạng an ninh thì bây giờ, họ cũng có thể làm như vậy một cách gắt gao, sắt máu hơn nhưng không phải bằng bộ dạng an ninh hay công an mà nó được khoác bằng chiếc vỏ xã hội đen.
09 Tháng Tư 2021
Sự kiện LĐA đưa "chính trị" và "hành chính" vào Hiến Pháp có ý nghĩa gì? Phải chăng LĐA xem "chính trị" như là tài năng, năng khiếu của cá nhân với tầm nhìn (vision), lãnh đạo, thuyết phục... mà không phải ai cũng có (dĩ nhiên ngoài tài năng còn có cả đức độ chứ không phải chỉ dựa vào tài mà không dựa vào đức). Trong khi "hành chính" như là đức độ, cần mẫn của những ai không có khả năng như trên nhưng muốn phục vụ xã hội, đất nước. Họ sẵn sàng hy sinh sự kiếm sống trong lãnh vực tư nhân để có cơ hội đóng góp cho đất nước. Vì thế họ cần được sự bảo vệ của Hiến Pháp?
08 Tháng Tư 2021
Đồng ý bạn có quyền ủng hộ Trump, nhưng bạn có để ý là cựu tổng thống Bush, các thống đốc Cộng Hòa tại các tiểu bang, các cựu viên chức cao cấp như tướng Collins, cựu thượng nghị sĩ Trent Lott, cựu phó tổng thống Cheney, Rumsfeld ... đã lên tiếng ủng hộ Biden. Vì sao? Sự tấn công vào Quốc Hội không phải chuyện nhỏ. Đó là nơi đại diện cho nền dân chủ Mỹ. Luật pháp và cơ chế dân chủ cho phép bạn theo đuổi, tranh đấu ôn hòa. Mượn cớ biểu tình để bạo động, tấn công các nhà làm luật đang thực hiện nhiệm vụ của họ là phản loạn (vi phạm Hiến Pháp cho phép bạn biểu tình).
07 Tháng Tư 2021
Khi sốt đất lên cao quá, nhiều nhà đầu tư sẽ lo ngại xảy ra hiện tượng vỡ bong bóng, và từ đó một số nhà đầu tư chuyển sang dùng tiền nhàn rỗi mua đô la dự trữ để đề phòng rủi ro. Điều đáng nói là khi cảm thấy nền kinh tế đang gặp cảnh như thế thì nhà nước cũng cần dự trữ nhiều đô la hơn nữa để phòng rủi ro cho nền kinh tế. Tình trạng Việt Nam như vậy thì các nền kinh tế mới nổi khác cũng tương tự. Chính vì thế mà nhu cầu đô la trên thị trường thế giới tăng cao hơn lượng đô la bơm ra, kéo theo đó là nguy cơ đồng đô la sẽ tăng giá.
07 Tháng Tư 2021
Khi con người kết thành quốc gia thì tài nguyên trên lãnh thổ thuộc tập thể và coi như mọi người đều có quyền hưởng thụ. Khi một người có công khai thác tài nguyên đó không có nghĩa là càng khai thác nhiều là sẽ có tư hữu tối đa vì nếu không có sự phân phối, qui định tương xứng sẽ sinh tranh chấp. Nếu con người do sinh mệnh tâm lý để thích hợp với công việc này hay việc kia thì sự thụ hưởng lợi ích của một cá nhân đương nhiên chịu chi phối của những cá nhân trong lãnh vực khác cho dù không hiện diện hay trực tiếp tham dự nguồn lợi tạo ra...
06 Tháng Tư 2021
Những nhóm nhỏ đối kháng kể trên không phải không có đóng góp cho công cuộc chung nhằm thay đổi chế độ, dù không có mục đích chính trị đối kháng nhưng họ cũng đã làm cho toàn dân thấy được sự bất công trên toàn quốc, cho thế giới thấy được nền pháp luật độc tài xã nghĩa, cho mọi người hiểu rằng quyền con người, nhân quyền, tự do, hạnh phúc chỉ là những giá trị hão huyền hoàn toàn không tồn tại, nhưng nếu muốn thay đổi đất nước không phải chỉ là hô hào chống cộng, lật đổ, thay đổi, trả thù, báo oán mà cần phải có một chủ trương đúng đắn hợp lòng dân.