Bốn năm nhìn lại

21 Tháng Giêng 202110:17 CH(Xem: 234)
                                           BỐN NĂM NHÌN LẠI

201906us_immigration_migrants_children_texas                   Hình trẻ em bị giam tại nhà tù biên giới - Nguồn Human Rights Watch

Dù có nguồn gốc di dân nhưng D. Trump đã áp dụng biện pháp giam giữ những người di dân bất kể quốc gia, tội ác lớn nhất của Trump là ngăn cách các trẻ em ra khỏi cha mẹ và chúng không có các chi tìm lại gia đình mình, hành vi của Trump đã nói lên tư cách con người hắn thế nhưng Trump vẫn được một thiểu số người Việt ủng hộ và họ đã cố tình quên đi cái quá khứ di dân khốn nạn của mình - QĐB




Thắng Đỗ



     Tôi viết những dòng này buổi sáng ngày 20 tháng Giêng, 2021, vừa sau khi Tân Tổng thống Biden kết thúc bài diễn văn nhậm chức của ông. Với tôi và những người đồng hành trong bốn năm qua – không chỉ chúng tôi mà cả đa số người Mỹ nữa – cơn ác mộng đã chấm dứt, hoặc nói cách khác, chúng ta đã bẻ ngoặt được tay lái để tránh lao xuống vực thẳm. Theo dõi buổi lễ nhậm chức trên truyền hình, với rừng cờ cắm tại Quảng trường Quốc Gia tượng trưng cho đám đông vắng mặt vì đại dịch, tôi không khỏi bùi ngùi phản ảnh lại đoạn đường nước Mỹ đã mới trải qua.
Lịch sử đã sang trang. Tôi không muốn nhắc đến nhân vật đã tạo ra tất cả những chia rẽ, tranh chấp, hoảng loạn, hàng trăm ngàn người chết do sự bất lực của chính phủ, và rồi ĐỔ LỖI cho người khác, nhưng tôi không tránh được điều này nếu muốn phản ảnh một cách trung thực. Khi Donald Trump mới ra tranh cử, nhiều người trong đó có tôi, đánh giá khả năng thành công của hắn gần như ở số không. Quá khứ của Trump: một doanh gia và bầu sô ưa huênh hoang và có thể nói thô lỗ, một tay chơi luôn có các cô người mẫu kề cận. Những phát biểu của hắn thường ấu trĩ, kém tế nhị và quá khích. Chúng tôi đã kinh ngạc khi Trump sử dụng ngôn ngữ cọc cằn, thậm chí tục tĩu để tấn công các đổi thủ chính trị thuộc đảng Cộng Hòa trong các buổi tranh luận trên truyền hình mà vẫn vô sự. Nhưng kinh ngạc hơn nữa là khi Trump lên án và miệt thị người di dân và kêu gọi xây bức tường biên giới, thì sự ủng hộ từ phía đảng Cộng Hòa tăng vọt như diều. Dường như không điều gì có thể ngăn nổi đà tiến này, mà như chính Trump đã nói: “ngay cả nếu tôi bắn chết người giữa Đại lộ Số Năm ở New York, tôi sẽ chẳng mất lá phiếu nào.”
Cảm xúc của chúng tôi trong đêm bầu cử tháng 11 năm 2016 trộn lẫn sự hụt hẫng, tức giận và thất vọng đến hầu như tuyệt vọng. Nỗi sợ hãi của chúng tôi được Trump xác nhận bằng những hành động trong những năm tháng sau đó: đơn phương rút khỏi Hiệp định Đối tác Xuyên Thái bình dương được thiết lập để kiềm chế Trung Quốc; rút khỏi Hiệp định Khí hậu Paris nhằm bảo vệ môi trường toàn cầu; đưa ra chính sách tàn bạo chống người tị nạn và di dân, kể cả tước trẻ em khỏi bố mẹ; khởi công xây bức tường biên giới; đả kích các đồng minh truyền thống và thân mật với các kẻ thù kể cả Bắc Hàn và Nga; dự định phá hủy luật Obamacare đã mang bảo hiểm sức khỏe đến với hàng chục triệu người dân Mỹ, và nhiều nữa. Hầu như Trump đã làm tất cả những điều có thể để làm nước Mỹ suy yếu đi.
Sự kiện gây sửng sốt nhất và có thể nói tượng trưng cho “chủ nghĩa” Trump là vụ bạo loạn ở Charlottesville, tiểu bang Virginia. Những nhóm da trắng kỳ thị và cực hữu, kể cả KKK và Tân Quốc Xã – trước kia bị ghê tởm và hoàn toàn không có chỗ đứng trong dòng chính ở Mỹ - công khai tuần hành và hô to những khẩu hiệu da trắng thượng đẳng. Kết thúc của sự kiện là một người da trắng trong họ phóng xe đâm vào đám người biểu tình bất bạo động, gây chết người. Trump không lên án họ mà còn đứng trước công chúng bào chữa rằng trong đám đó cũng có những người tốt, và hai bên cùng có lỗi. Tức là theo cách nhìn của Trump, kẻ gây hấn và kẻ tự vệ tương đương với nhau.
Thật thế, tư tưởng cốt lõi mà Trump đại diện chính là chủ nghĩa dân tộc. Từ vị trí nguyên thủ quốc gia, Trump đã thổi bùng tính dân tộc của một số người Mỹ, mà khái niệm dân tộc ở Mỹ đi đôi với chủng tộc và nạn kỳ thị đã hiện diện từ thời lập quốc. Nhiều người Mỹ da trắng vẫn quan niệm đất nước này trước nhất là của họ và cảm thấy đang bị người di dân đe dọa. Họ muốn khôi phục lại cái quá khứ "vinh quang" đó. Tuy nhiên, vinh quang với họ – đặc quyền của người da trắng chẳng hạn – đã chỉ ra đời trên sự đau khổ của những người “không trắng.” Hơn 300 năm làm nô lệ, sức lao động không một xu thù lao của người da đen đã đóng vai trò quan trọng đẩy nước Mỹ lên hàng siêu cường. Trong cả thế kỷ sau đó, người da trắng tiếp tục sử dụng lợi thế sẵn có để áp chế người da màu một cách có hệ thống. Đó là hai mặt của sự vinh quang của Mỹ, điều mà Trump kêu gọi khôi phục trong khẩu hiệu tranh cử của mình.
Căn bản của chủ nghĩa dân tộc là sự thiếu tự tin đưa đến sợ hãi, và do đó, những người cùng nhóm, cùng làng, cùng tỉnh, cùng vùng, cùng xứ sở, cần phải "quay những chiếc xe thành vòng tròn" để chống lại những thành phần khác với mình đến từ bên ngoài. Giống mình, thì có xấu mấy đi nữa, vẫn bỏ qua. Khác mình, thì có hay mấy, vẫn chống. Chủ nghĩa dân tộc chính là thế.
Điều đó giải thích tại sao Trump được sự ủng hộ của nhiều nhóm người, mà ở bề nổi họ dường như rất khác nhau về vị thế trong xã hội, quyền lợi và văn hóa. Nhưng họ tương đồng với nhau ở điểm ghét và sợ những gì khác và không quen thuộc với họ. Đối tượng chính của sự thù ghét, có khi xen lẫn với sợ hãi hay ghen tuông, của người da trắng Mỹ là người da đen, của người da trắng Châu Âu là người Hồi giáo Trung Đông, của người Trung Hoa là người Nhật, của người Việt là người Tàu, v.v.
Trump chẳng phải là người đầu tiên hoặc cuối cùng sử dụng chủ nghĩa dân tộc để tiếm quyền. Ở thập niên 1930 đã có Hitler ở Đức và Mussolini ở Ý, và gần đây hơn là Le Pen ở Pháp, Orban ở Hung, Erdogan ở Thổ... Nhưng độc tài thường cũng bất tài. Ngoài giỏi mị dân (mị đây có nghĩa làm mê hoặc, chứ không chỉ là nịnh hót) và tuyên truyền, tính độc tôn của họ không cho phép họ hợp tác hay nghe lời khuyên của bất cứ ai. Trong trường hợp Trump, tính xảo trá và tham lam của một con buôn lừa lọc khiến hắn không có tầm nhìn xa mà chỉ thấy được các mối lợi trước mắt. Âu đó cũng là sự may mắn cho nhân loại. Một chính trị gia vừa độc tài vừa đa tài có thể biến thế giới trở thành địa ngục.
Và thật thế, trong cái đại họa mà Trump đã gây ra, kể cả với gần 400 ngàn người đã chết trong đại dịch mà phần lớn có thể tránh được, chúng ta vẫn còn may mắn. May mắn vì nền dân chủ của Mỹ, tuy chậm chạp và đôi lúc tưởng như bất lực, vẫn cuối cùng mạnh đủ để khống chế một cá nhân lạm quyền và tránh cho quốc gia phải chịu đựng thêm bốn năm nữa. May mắn vì những đại họa khác đã không xảy ra, chẳng hạn như một cuộc chiến nguyên tử với một hay nhiều quốc gia khác – Iran hay Trung Quốc chẳng hạn.
“Hôm nay tạm nghỉ bước gian nan,” con đường trước mắt của chúng ta còn gai góc, nhất là cơn đại dịch vẫn hoành hành chờ mọi người được chích vác-xin, nhưng chúng ta có quyền tạm thời ăn mừng một thời đại mới. Mỹ Quốc là một công trình dang dở và chưa bao giờ hoàn hảo, nhưng chủ trương hàn gắn của Tân Chính phủ Biden-Harris sẽ giúp mọi người tham gia xây dựng và mang lại cho chúng ta niềm tin vào một nước Mỹ ngày càng tốt đẹp hơn cho tất cả.
Thắng Đỗ là thành viên của Hội đồng Quản trị của PIVOT, Hội Người Mỹ Gốc Việt Cấp Tiến, và gửi bài từ San Jose, California.

Nguồn bài viết FB. Nguyễn Bình Phương
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
27 Tháng Hai 202110:47 CH(Xem: 31)
Ở phương diện nghề nghiệp, thành phần trí thức trong xã hội thường tập trung ở các lĩnh vực liên quan đến các “nhà” như: nhà giáo, nhà văn, nhà báo, nhà văn hóa, nhà chính trị… Sẽ có người tự ái và không hài lòng nhưng phải nói rằng thành phần các “nhà” này ở xã hội Việt Nam hôm nay đang rơi vào vòng xoáy của sự sa đọa với những biểu hiện và đặc điểm như: xu thời, trí trá, hèn kém, nước đôi, ba phải… Nói khác đi, có thể gọi đây là cách/lối sống muôn mặt, giả tạo, lá mặt lá trái, gió bề nào che bề đó của một bộ phận rất đông trong tầng lớp trí thức nước nhà hôm nay.
27 Tháng Hai 202110:43 CH(Xem: 35)
Cho dù Donald Trump đánh đồng lòng trung thành và sự ủng hộ mình là sự trung thành và yêu nước, điều tương tự ở các thể chế độc tài và được người cuồng Trump tin theo nhưng Trump là một hình tượng thô nhám, chưa được gọt rửa trong văn minh và văn hóa Mỹ. Khả năng và tính cách dung tục, gian manh và ích kỷ không che đậy lại thu hút được đông đảo người ủng hộ bởi nó cho họ có được một đồng minh, lãnh tụ đúng như con người và suy nghĩ của họ.
26 Tháng Hai 20218:20 CH(Xem: 80)
Ấy vậy mà, trong nước Chính phủ Việt Nam lại è đầu đứa con nít ra để bắt con bé đập heo rồi tung lên truyền thông lấy đó làm việc ca ngợi rồi kêu gọi lòng hảo tâm người dân. Việc làm thất đức thế mà chính phủ tự xưng là vĩ đại lại làm được thế mới hay. Việc mua Vắc-xin là việc của chính phủ điều chỉnh từ nguồn ngân sách, lấy từ thuế dân đóng. Em bé này không có nghĩa vụ hay trách nhiệm phải lo để mà phải đập heo của con mua sách vở, mua đồ chơi ra lo việc bao đồng. Đến ngay tiền cắc của con nít chính phủ ngửa tay ra nuốt được thì đó là tận cùng của sự lưu manh.
26 Tháng Hai 20218:20 CH(Xem: 61)
Bởi vậy 500 đại biểu Quốc hội khóa 15 tới đây vẫn chỉ là những người trong tầng lớp chóp bu độc tài CSVN nắm quyền điều hành Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, các bộ và các tỉnh, thành phố,… Mỗi nhiệm kỳ Quốc hội thì tầng lớp chóp bu độc tài CSVN bao giờ cũng lựa chọn một vài đại biểu được gọi là quân xanh. Những đại biểu này thường hay tham gia phát biểu gây sóng trên nghị trường để lòe bịp Nhân dân cả nước. Ví dụ như: ông Dương Trung Quốc, ông Lưu Bình Nhưỡng,…
25 Tháng Hai 20219:36 CH(Xem: 87)
Có lẽ, VN là quốc gia duy nhất xin tiền dân ngay cả việc mua vắc-xin tiêm phòng dịch Covid. Một đảng luôn khoe khoang đảng cho ta mùa xuân, vậy mà mùa xuân chưa hết lại đè dân ra xin đểu, đảng gì mà tệ quá vậy? Và tất nhiên, Dân biết tỏng các ông xin để làm gì. Xin để mà mua đất, mua nhà mua xe cho bồ nhí và mua cả quốc tịch Síp chứ mua vắc-xin thì đợi tết Công gô. Tư duy xem nhân dân là con bò sữa lúc nào cũng vắt, kể cả khi nhân dân đã kiệt sức vì dịch bệnh là một chính phủ tận cùng đồi bại.
25 Tháng Hai 20219:32 CH(Xem: 76)
Chuyện tưởng chừng rất đơn giản nếu như các bộ ngành ngay từ đầu biết quan tâm đến người dân, tiếc nỗi thời gian bắt đầu giãn cách của đợt 3 dịch Covid tại Việt Nam rơi vào dịp giáp Tết, nghĩa là cái dịp mà cán bộ từ nhỏ đến lớn đều hớn hở và chịu chung cái chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về việc cấm tặng quà, biếu xén cấp trên ngày Tết. Nhưng trong thời đại mà nhà chùa còn biết sử dụng ví điện tử Momo thì làm sao mà cấm, việc cấm chỉ khiến cho cán bộ thêm bận rộn vì phải lạng lách mà biếu xén. Bận rộn quà cáp biếu xén đến vậy thì nghĩ được gì cho dân đây. Chỉ tội cho...
24 Tháng Hai 20217:50 CH(Xem: 82)
Khi đa số da trắng chèn ép, áp bức người thiểu số da màu qua bao nhiêu năm cho đến khi nước Mỹ qua hai trận thế chiến và trở thành cường quốc thì không thể duy trì nạn kỳ thị nữa . Và sau 60 năm thì vai trò đảo ngược, người da màu dần dần chiếm đa số và dân da trắng thành thiểu số. Đảng "bảo thủ" trở thành đảng kỳ thị, tôn giáo cực đoan, quá khích. Giá trị gia đình chống phá thai nhưng lại không chịu mang mặt nạ trong cơn đại dịch (my body, my choice?). Chống đồng tình luyến ái những các nhà lãnh đạo chính trị tự do luyến ái, các nhà lãnh đạo tôn giáo tự do lạm dụng tình dục...
23 Tháng Hai 20218:29 CH(Xem: 154)
Thực ra bên trong bộ máy lãnh đạo bộ giáo dục nó là bộ máy nhà nước CS thu nhỏ mà thôi. Nếu trong bộ máy nhà nước có những cái chết bí ẩn như Nguyễn Bá Thanh, Trần Đại Quang thì bên trong bộ máy lãnh đạo của bộ Giáo Dục vẫn thế. Năm 2019 ông thứ trưởng Lê Hải An rơi lầu chết một cách bất minh và sau đó là ông Bùi Quang Tín một giảng viên trường Đại học Ngân hàng cũng rơi lầu mà chết. Bên trong bộ GDĐT nó cũng mang gene chung của bộ máy chính quyền, không khác được. Và có thể nói, những ông nào muốn lên bộ trưởng thì cũng vì quyền lực và quyền lợi là chính...
23 Tháng Hai 20218:28 CH(Xem: 237)
Hạnh phúc làm gì có khi bưng bát cơm đầy bằng những hạt gạo chứa đầy chất hóa học xuất khẩu bị trả về và bán cho toàn dân? Hạnh phúc gì khi những mái đầu xanh vô tội phải nhìn cha mẹ bằng ánh mắt cầu cứu để đóng tiền học phí? Hạnh phúc gì khi đến bệnh viện dù sắp chết vẫn phái nằm chờ thân nhân đóng viện phí mới được chữa trị? Hạnh phúc gì khi đồng lương chi dùng hàng tháng cứ teo tóp dần các bữa ăn gia đình lại để mua xăng, dầu, điện, nước…?
23 Tháng Hai 20218:26 CH(Xem: 179)
Bọn khỉ cộng sản con nghe xong vỗ tay ầm ầm kêu khèn khẹc khen hay, chứ người có bộ óc không ai cảm thấy hay ho gì khi lão khỉ già đem chính trị vào khoa học: 'toàn đảng, toàn quân, hệ thống chính trị là cái cục C...chó gì đối với con virus Covid19?!'. Ngay lúc này đây Việt Nam còn chưa có nổi đến 1 triệu liều cho gần 100 triệu con người, tin mới nhất hôm nay Việt Nam chỉ mới nhập được hơn 200 ngàn liều thì ai được sống và ai sẽ được chết? Như vậy không phải nổ không biết xấu hổ thì là cái gì?
27 Tháng Hai 2021
Ở phương diện nghề nghiệp, thành phần trí thức trong xã hội thường tập trung ở các lĩnh vực liên quan đến các “nhà” như: nhà giáo, nhà văn, nhà báo, nhà văn hóa, nhà chính trị… Sẽ có người tự ái và không hài lòng nhưng phải nói rằng thành phần các “nhà” này ở xã hội Việt Nam hôm nay đang rơi vào vòng xoáy của sự sa đọa với những biểu hiện và đặc điểm như: xu thời, trí trá, hèn kém, nước đôi, ba phải… Nói khác đi, có thể gọi đây là cách/lối sống muôn mặt, giả tạo, lá mặt lá trái, gió bề nào che bề đó của một bộ phận rất đông trong tầng lớp trí thức nước nhà hôm nay.
27 Tháng Hai 2021
Cho dù Donald Trump đánh đồng lòng trung thành và sự ủng hộ mình là sự trung thành và yêu nước, điều tương tự ở các thể chế độc tài và được người cuồng Trump tin theo nhưng Trump là một hình tượng thô nhám, chưa được gọt rửa trong văn minh và văn hóa Mỹ. Khả năng và tính cách dung tục, gian manh và ích kỷ không che đậy lại thu hút được đông đảo người ủng hộ bởi nó cho họ có được một đồng minh, lãnh tụ đúng như con người và suy nghĩ của họ.
26 Tháng Hai 2021
Ấy vậy mà, trong nước Chính phủ Việt Nam lại è đầu đứa con nít ra để bắt con bé đập heo rồi tung lên truyền thông lấy đó làm việc ca ngợi rồi kêu gọi lòng hảo tâm người dân. Việc làm thất đức thế mà chính phủ tự xưng là vĩ đại lại làm được thế mới hay. Việc mua Vắc-xin là việc của chính phủ điều chỉnh từ nguồn ngân sách, lấy từ thuế dân đóng. Em bé này không có nghĩa vụ hay trách nhiệm phải lo để mà phải đập heo của con mua sách vở, mua đồ chơi ra lo việc bao đồng. Đến ngay tiền cắc của con nít chính phủ ngửa tay ra nuốt được thì đó là tận cùng của sự lưu manh.
26 Tháng Hai 2021
Bởi vậy 500 đại biểu Quốc hội khóa 15 tới đây vẫn chỉ là những người trong tầng lớp chóp bu độc tài CSVN nắm quyền điều hành Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, các bộ và các tỉnh, thành phố,… Mỗi nhiệm kỳ Quốc hội thì tầng lớp chóp bu độc tài CSVN bao giờ cũng lựa chọn một vài đại biểu được gọi là quân xanh. Những đại biểu này thường hay tham gia phát biểu gây sóng trên nghị trường để lòe bịp Nhân dân cả nước. Ví dụ như: ông Dương Trung Quốc, ông Lưu Bình Nhưỡng,…
25 Tháng Hai 2021
Có lẽ, VN là quốc gia duy nhất xin tiền dân ngay cả việc mua vắc-xin tiêm phòng dịch Covid. Một đảng luôn khoe khoang đảng cho ta mùa xuân, vậy mà mùa xuân chưa hết lại đè dân ra xin đểu, đảng gì mà tệ quá vậy? Và tất nhiên, Dân biết tỏng các ông xin để làm gì. Xin để mà mua đất, mua nhà mua xe cho bồ nhí và mua cả quốc tịch Síp chứ mua vắc-xin thì đợi tết Công gô. Tư duy xem nhân dân là con bò sữa lúc nào cũng vắt, kể cả khi nhân dân đã kiệt sức vì dịch bệnh là một chính phủ tận cùng đồi bại.
25 Tháng Hai 2021
Chuyện tưởng chừng rất đơn giản nếu như các bộ ngành ngay từ đầu biết quan tâm đến người dân, tiếc nỗi thời gian bắt đầu giãn cách của đợt 3 dịch Covid tại Việt Nam rơi vào dịp giáp Tết, nghĩa là cái dịp mà cán bộ từ nhỏ đến lớn đều hớn hở và chịu chung cái chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về việc cấm tặng quà, biếu xén cấp trên ngày Tết. Nhưng trong thời đại mà nhà chùa còn biết sử dụng ví điện tử Momo thì làm sao mà cấm, việc cấm chỉ khiến cho cán bộ thêm bận rộn vì phải lạng lách mà biếu xén. Bận rộn quà cáp biếu xén đến vậy thì nghĩ được gì cho dân đây. Chỉ tội cho...
24 Tháng Hai 2021
Khi đa số da trắng chèn ép, áp bức người thiểu số da màu qua bao nhiêu năm cho đến khi nước Mỹ qua hai trận thế chiến và trở thành cường quốc thì không thể duy trì nạn kỳ thị nữa . Và sau 60 năm thì vai trò đảo ngược, người da màu dần dần chiếm đa số và dân da trắng thành thiểu số. Đảng "bảo thủ" trở thành đảng kỳ thị, tôn giáo cực đoan, quá khích. Giá trị gia đình chống phá thai nhưng lại không chịu mang mặt nạ trong cơn đại dịch (my body, my choice?). Chống đồng tình luyến ái những các nhà lãnh đạo chính trị tự do luyến ái, các nhà lãnh đạo tôn giáo tự do lạm dụng tình dục...
23 Tháng Hai 2021
Thực ra bên trong bộ máy lãnh đạo bộ giáo dục nó là bộ máy nhà nước CS thu nhỏ mà thôi. Nếu trong bộ máy nhà nước có những cái chết bí ẩn như Nguyễn Bá Thanh, Trần Đại Quang thì bên trong bộ máy lãnh đạo của bộ Giáo Dục vẫn thế. Năm 2019 ông thứ trưởng Lê Hải An rơi lầu chết một cách bất minh và sau đó là ông Bùi Quang Tín một giảng viên trường Đại học Ngân hàng cũng rơi lầu mà chết. Bên trong bộ GDĐT nó cũng mang gene chung của bộ máy chính quyền, không khác được. Và có thể nói, những ông nào muốn lên bộ trưởng thì cũng vì quyền lực và quyền lợi là chính...
23 Tháng Hai 2021
Hạnh phúc làm gì có khi bưng bát cơm đầy bằng những hạt gạo chứa đầy chất hóa học xuất khẩu bị trả về và bán cho toàn dân? Hạnh phúc gì khi những mái đầu xanh vô tội phải nhìn cha mẹ bằng ánh mắt cầu cứu để đóng tiền học phí? Hạnh phúc gì khi đến bệnh viện dù sắp chết vẫn phái nằm chờ thân nhân đóng viện phí mới được chữa trị? Hạnh phúc gì khi đồng lương chi dùng hàng tháng cứ teo tóp dần các bữa ăn gia đình lại để mua xăng, dầu, điện, nước…?
23 Tháng Hai 2021
Bọn khỉ cộng sản con nghe xong vỗ tay ầm ầm kêu khèn khẹc khen hay, chứ người có bộ óc không ai cảm thấy hay ho gì khi lão khỉ già đem chính trị vào khoa học: 'toàn đảng, toàn quân, hệ thống chính trị là cái cục C...chó gì đối với con virus Covid19?!'. Ngay lúc này đây Việt Nam còn chưa có nổi đến 1 triệu liều cho gần 100 triệu con người, tin mới nhất hôm nay Việt Nam chỉ mới nhập được hơn 200 ngàn liều thì ai được sống và ai sẽ được chết? Như vậy không phải nổ không biết xấu hổ thì là cái gì?