Chuyện i ngắn y dài – quy định & cải cách

11 Tháng Mười 20166:45 CH(Xem: 5245)

                               CHUYỆN I NGẮN Y DÀI – QUY ĐỊNH & CẢI CÁCH

            
pet-1

 “Chữ “y” còn một chút này,
 Chẳng cầm cho vững lại giày cho ta !”  (Tập Kiều 3161, 3162)

 

Lê Bá Vận


 Chuyện ‘i và y’ trong thiên hạ:

-Anh văn: “die” chết và “dye” nhuộm, phát âm giống nhau: “đai”.

-Pháp văn: “lire” đọc và “lyre” cây đàn ‘lia’, phát âm tương tự: “lia”.

Cũng tiếng Pháp: “Lion” sư tử nhưng “Lyon” tên thành phố đọc giống nhau: “li-ông

(Cung Trầm Tưởng: “Ga Lyon đèn vàng. Tuyết rơi buồn mênh mang…”)

Cũng như:

-Hoa văn: 立栗厉例荔历沥利力痢,“lập, lật, lệ, lệ, lệ, lịch, lịch, lợi, lực, lỵ” đều đọc là: “.

Chúng ta hãy suy gẫm điều này :

-Việt văn nên chăng như thiên hạ: “lí (nhí )” và “lý (do)”; ‘lí’và ‘lý’ đọc giống, viết khác?

 

------

 

Trong tiếng Việt hai nguyên âm /i/ và /y/ là đồng âm nên chính tả dễ lẫn lộn.

Dù vậy, chúng ta kẻ viết  ‘hi sinh‘, người viết ‘hy sinh’, song chẳng ai viết ‘hi synh’.

Đã có rất nhiều bài viết về cách sử dụng /i,y/, lắm khi dài, cặn kẽ.

Tôi nghĩ ta có thể trình bày vấn đề ngắn gọn, dưới một góc độ thực dụng.

 

I) CHÍNH TẢ ”I VÀ Y”.

Tiếng Việt đơn âm nên mỗi âm tiết (syllable) là một từ (word).

Có 3 cách chọn viết /i,y/, tùy thuộc nguyên âm /i,y/: 1)đứng đầu, 2) giữa, 3) cuối âm tiết.

Nếu vị trí là ở cuối thì phân biệt âm tiết đó có một hay nhiều nguyên âm .

 

       1)Nguyên âm /i,y/ đứng đầu âm tiết:

Viết /y/ nếu là tiếng Hán Việt.

Vd: “ý, yên, yết , yếu”, và “ ì, im, in, ít, ỉu”.

 Ngoại lệ: “yểng” = một loại chim.

 

       2)Nguyên âm /i,y/ đứng giữa âm tiết:

Viết /y/ nếu giữa âm tiết có /u/; (phát âm /u/ chụm môi nhiều)

Vd: “ khuya, tuyết, xuyên, khuỷu”, và “xiếc, kiện, niêu, xíu, minh”.

 

       3)Nguyên âm /i,y/ đứng cuối âm tiết.

                                

              3.1) Kết thành tổ hợp nguyên âm:

Chính tả đơn giản do tổ hợp không đồng âm.

-Với /â/ viết /ây/ vd: mây, giấy, khuây (lý do: âm /ây/ đọc ngắn).

-Với /a,u/ viết: “ái/ áy, tai/tay, xoài/xoay, quai/quay, thúi/thúy”, theo phát âm.

Khó nhầm lẫn --> /tai/ đọc chậm, kéo dài, /tay, tây/ đọc nhanh, ngắn…

Hệ luận: mọi trường hợp khác còn lại thì viết /i/, (cụ thể là sau o,ô,ơ,ư vd: tôi gửi lời nói).

 

              3.2)Là nguyên âm đơn độc, sau phụ âm:

Chính tả theo tập quán truyền thống.

Nên viết Nam Kỳ Khởi Nghĩa hay Nam Kì Khởi Nghĩa,  Nhà Lý hay Nhà Lí ?

Cách viết thống nhất có thể như sau:

 

Viết /i/ hoặc /y/ là tương đương sau các phụ âm “h k l m q t” của các từ Hán-Việt.

Hi vọng=hy vọng, nga mi=nga my, qui tắc=quy tắc, tị nạn=tỵ nạn...

(Nhận xét: thường viết /y/ sau /k,l/: kỳ, kỷ, kỹ, ký, kỵ…ly, lý, lỵ  và sau từ thông dụng ‘Mỹ’)

 

Hệ luận: viết /i/ mọi trường hợp khác: từ Hán Việt ngoài “hklmqt” và từ nôm.

Vd: bí mật, chí khí, di trú, tăng ni, lễ nghi, ấu nhi, phi cơ, sân si, thi hành, vị trí, xí nghiệp…

và tiếng nôm: bầu bí, chị em, cô dì, đi về, ghi chép, hí hoáy, khỉ vượn, lí nhí, bật mí, nghỉ ngơi, nỉ non, phì phèo, quì lạy, rù rì, buôn sỉ, tỉ tê… song đặc biệt: ’cái ly’.

 

II)CÁC QUI ĐỊNH CẢI CÁCH .

 

     a)Trong Nước.

Trường hợp /i,y/ đứng sau một phụ âm ở cuối âm tiết là nguồn gốc gây tranh cãi từ lâu.

Để chuẩn hóa chính tả, một quyết định của bộ Giáo Dục năm 1984 dùng nguyên âm /i/ thay thế nguyên âm/y/, đặc biệt là nguyên âm [i] trong các âm tiết mở  theo quy định là phải viết i ngắn: kĩ (thuật), lí (thuyết), mĩ (thuật), hi (vọng), (nghệ) sĩ…  (1)

Các nỗ lực đó chỉ có hiệu quả giới hạn. Hiện tại cách dùng nguyên âm /i/ tràn lan chỉ được thấy trong các sách giáo khoa và các công bố khoa học.

Dân chúng phần đông, báo chí và ở hải ngoại tiếp tục dùng cách viết cũ, quen thuộc.

Các loại từ điển do Viện Ngôn Ngữ Học biên soạn sau này cũng dùng lối viết cũ : xử lý, kỹ sư…

 

Cách viết cũ quen thuộc đã là phổ biến vào những năm đầu thế kỷ thứ XX và thời đó có hai quyển từ điển cùng in năm 1931 mà lại theo hai nguyên tắc chính tả khác nhau:

Hán Vịêt Từ Điển do Đào Duy Anh soạn và Việt Nam Tự Điển của Khai Trí Tiến Đức.

Uy tín của hai bộ từ điển đã kéo theo sự phân hóa về chính tả sau đó. 

 

Theo Hán Việt Từ Điển của Đào Duy Anh thì sau các phụ âm h, k, l, m, q, t phải viết nguyên âm /y/nếu đó là tiếng Hán- Việt.

Vd: ly biệt và li ti, Mỹ quốc và mí mắt, Nam kỳ và kì cọ, quý vị và quì lạy.

Để dễ nhớ “hklmqt”, từ lâu người ta dùng câu “học mau lên kẻo ta quên”

Tôi thì dùng câu “Hoa Kỳ là một tân quốc”.

Việt Nam Tự Điển của Khai Trí Tiến Đức trái lại, viết /i/ đi theo các phụ âm “h, k, l, m, q, t”. 

 

Theo tôi nhận định thì cả 2 cuốn từ điển đều nói đúng.

Thật vậy, ta vẫn viết: hi sinh hoặc hy sinh, quỉ sứ hoặc quỷ sứ, tỉ lệ hoặc tỷ lệ, ti chức hoặc ty chức, ủy mỵ hoặc ủy mị…. Do đó phải tổng hợp, dung hòa cho trường hợp hklmqt.

 

Có hai  minh họa lớn, thời trước và sau 1931, năm ra đời của 2 cuốn từ điển trên:

Trần Trọng Kim trong ”Việt Nam Sử Lược” (1920) viết: "nhà Lý", "Đại Việt sử ký", "nước Xích Quỉ", "học sĩ", "Mị nương"…

Các tác phẩm của Tự Lực Văn Đoàn (1932-1945) thì viết: "lý tưởng", "hy sinh", "ký thác", tri kỷ", "biệt ly", "mộng mị"... (Khái Hưng "Hốn Bướm Mơ Tiên").

Đó là thói quen đã được chấp nhận trong dân gian cũng như trong văn chương tiếng Việt.

Theo phong tục, tập quán, có lúc mặc áo ngắn là được, và mặc áo dài, trang trọng lúc cần.

 

 

Dầu sao, tiếng Việt đồng âm, dị nghĩa nên viết xuống khác nhau là một điều tốt.

Tiếng  Anh không viết /i/cuối từ: my, fly, why… song cũng có: bikini, ski, stimuli (stimulus)…

Tiếng  Pháp không viết /y/cuối từ: ami (bạn), lundi (ngày thứ 2) song cũng có : paddy (thóc), jury, vichy, whisky…

Có thể đó là cái đẹp trong chính tả, sự phong phú và đa dạng.

Tiếng Trung thì mỗi đồng âm có một chính tả riêng. Đọc là ‘lì’ song viết ra nhiều cách.

 

       b)Nước Ngoài.

Một chính tả hoàn hảo là bám sát phát âm. Nhiều nước như  Ý, Tây Ban Nha gần được vậy.

Tiếng Anh là một ngôn ngữ có chính tả phức tạp và bất quy tắc. Từ điển phải ghi cách đọc.

Vì khó nên tại Mỹ, Canada và nhiều nước học tiếng Anh, kể cả ở Việt Nam, thường tổ chức các kỳ thi “đánh vần” (spelling bee) lên đến cấp quốc gia cho các học sinh độ tuổi từ 8 đến 15.

 

Và thế kỷ 18 đã có phong trào đòi cải cách tiếng Anh và tiếng Pháp sao cho hợp lý, cách viết đúng với cách phát âm, nhưng đều thất bại.

Tháng 10-1989 thủ tướng Pháp Michel Rocard chỉ định một Thượng Hội Đồng Pháp Ngữ để chuẩn hóa nhiều điểm trong chính tả tiếng Pháp.

Đặc biệt tất cả dấu mũ  /^/ trên các nguyên âm /u/ và /i/ đều gạch bỏ trừ phi là cần thiết cho sự phân biệt. Ví dụ: coût, abîme , sûr. (2)

Hàn lâm viện Pháp nhất trí chấp thuận các sửa đổi này và phán quyết như sau: “Chính tả hiện tại vẫn được thông dụng, và các khuyến nghị của Thượng Hội Đồng Pháp Ngữ chỉ được kích hoạt với các “từ” có thể viết cách khác mà không bị xem là viết sai hoặc là lỗi.”

Tuy vậy hiện nay người Pháp vẫn viết coût, abîme như cũ theo thói quen, ít khi viết cout, abime theo cách mới gạch bỏ dấu mũ trên /u/ và /i/. (2)

 

Tiếng Pháp có các từ  viết cách nào cũng được: dîner hoặc diner, flûte hoặc flute.

Tiếng Anh thì viết rôle hay role, ameba  hay amoeba, dísc hay dísk ... đều được.

 

Năm 1996 Hội Đồng Chính Tả Đức có cố gắng đơn giản hóa chính tả tiếng Đức, do đó dễ học hơn mà không cần thay đổi nhiều các quy tắc đã quen thuộc .

Các cải cách chính tả trở nên bắt buộc tại trường học và công sở.

Tuy nhiên có một chiến dịch chống đối và sự tranh tụng được đưa lên Tòa Án Hiến Pháp Liên Bang Đức.

Năm 1998 Tòa Án phán quyết do không có điều luật nào cai quản chính tả nên ở ngoài học đường, mọi người có thể viết chính tả theo ý mình thích.

Tháng 3/2006 Hội Đồng Chính Tả Đức nhất trí rút bỏ các thay đổi gây tranh luận nhất về cải cách.

Nhiều quốc gia cố cải cách chính tả của mình nhiều ít, song cũng không mấy thành công.

 

------

 

III) KẾT.

Ở nước ta chuyện cải cách chính tả được đem bàn thảo trước đó năm ba lần song bất thành và sau cùng quyết định của bộ GD năm 1984 đã trên 30 năm qua thì cho kết quả vẫn giới hạn.

Tôi thì nghĩ quyết định ấy về /i,y/ không thật là cần thiết.

 

“Chữ “y” còn một chút này, Chẳng cầm cho vững lại giày cho tan ! “

 

Qui định hành chánh của Bộ gạt bỏ chữ /y/ viết ở cuối từ, ở âm tiết mở, không thể áp đặt trong cộng đồng và sự kiện ở mỗi môi trường chính tả viết mỗi khác, gây lẫn lộn, làm rối rắm thêm vấn đề, từ khi có qui định.

 

Nói cải cách để hợp lý thì lại cần viết /tăi thay tay/, /quấc thay quốc/, /coai thế quai/ v.v…

Thật sự không có nhu cầu cải cách hoặc cách mạng chính tả mà điều có thể làm là những điều chỉnh chính xác,  giới hạn, tôn trọng lịch sử cũng như bản chất của ngôn ngữ , trong quá  khứ và trong tương lai của ngôn ngữ.. .khiến sự sử dụng  trở nên vững chắc, thoải mái.

 

Song thống nhất chính tả là cần thiết. Ý thức viết đúng chính tả là ý thức văn hóa. (3)

Ở các nước Anh, Pháp, Đức…trên các ấn phẩm luôn  hoàn hảo về chính tả. Trên máy vi tính có chế độ kiểm tra chính tả và văn phạm.

Một từ  có 2 cách viết là chuyện có thể xẩy, điều phải làm là chúng ta thống nhất trước.

Thói quen, truyền thống, thẩm mỹ, ngữ nghĩa, là những yếu tố quan trọng.

 

Chính tả đã thành hình, hợp lý hay không thì để nó tự sửa mà không cần đến cào ngang định hướng.

Ngạn ngữ có câu: “Chớ dời một vạch mốc đá xây cũ do tiền nhân dựng lên”

(Do not move an ancient boundary stone set up by your forefathers). 

 

Lê Bá Vận

 

Chú Thích:

 

(1) Những âm tiết được kết thúc bằng cách giữ nguyên âm sắc của nguyên âm ở đỉnh âm tiết thì được gọi là âm tiết mở (cụ thể: /i,y/ đứng một mình hoặc liền sau phụ âm).

Cả hai, i và y, đều có chức năng này, ngang nhau.

 

(2)Tiếng Pháp: coût=phí tổn, abîme=vực sâu, sûr=chắc chắn, sur=ở  trên.

-Hồi học lớp 3 tiểu học, tôi nhớ mãi thầy giáo dạy 2 chữ đồng âm, tâche=nhiệm vụ và tache=vết. Để phân biệt, thầy bảo làm nhiệm vụ thì phải có mũ đội, còn có vết thì phải tẩy đi.

-Các cải cách có điểm bị phản đối dữ dội: “To simplify, is to become poorer. A language is rich and beautiful precisely because it is complex.” (Đơn giản hóa, là trở thành nghèo hơn. Một ngôn ngữ giàu và đẹp chính nhờ nó phức tạp.”)

 

(3) LBV “Bàn Về Chính Tả Bản Di Chúc Hồ Chí Minh”.

Ý kiến bạn đọc
16 Tháng Mười 201611:12 SA
Khách
ĐHYK Hà Nội tuyển sinh 2016 thì viết: “Bác sĩ, bác sỹ, quy trình, quy định, đăng ký nhập học, ký túc xá, vật lý, hóa học, hy vọng đủ chỉ tiêu…” không để ý đến qui định của bộ GD năm 1984
16 Tháng Mười 20161:42 SA
Khách
Trường ĐHYD Huế viết /i,y/:
Lễ Tốt Nghiệp Và Trao Bằng BÁC SỸ Y KHOA, BÁC SỸ RĂNG HÀM MẶT.
HỆ CHÍNH QUY. NĂM HỌC 2014-2015. Huế…
(SỸ, QUY được viết tận cùng với /y/)
Image result for images for lễ trao văn bằng bác sĩ, huế
https://encrypted-tbn2.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcSoE2ifJcdJgwwnUqGzfSdG5lRMJG6rBo2AYMIkiUD2N-CaA5oOYw
12 Tháng Mười 201610:38 CH
Khách
Hồ Chí Minh trong bản Di Chúc (1965-1969) cũng viết: "chống Mỹ, hy sinh, kỹ niệm..." theo lối cũ, duy Bác dùng dấu ngã mọi chữ. Nên học tập Bác?
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
31 Tháng Ba 20209:50 CH(Xem: 91)
Được biết, hôm nay ở một số địa phương, người dân Việt Nam đang đổ xô đi mau xăng dự trữ vì họ nghe được tin đồn rằng “các cửa hàng sắp đóng cửa do Covid-19”. Tin đồn không biết là đúng hay sai, nhưng cứ giả sử cho là đúng đi thì mỗi người dân có cần phải mua một biển lửa tiềm ẩn về nhà để trữ không? Lợi do xăng mang lại chỉ sự thuận tiện trong công việc, còn hại lớn hơn sao lại không chịu thấy? Trữ xăng có thể cháy nhà, có thể phải làm người ta chết cháy sao họ lại không nghĩ đến chứ? Thật là không thể nào hiểu nổi.
31 Tháng Ba 20209:46 CH(Xem: 53)
Tuy nhiên hình ảnh mới nhất tại Nha Trnag vừa qua khiến cả nước xôn xao lo lắng khi hàng ngàn người Nha Trang vô tư tập trung tắm biển và được nhiều tờ báo loan tải. Nó giống như một sự phản bội công khai nỗ lực của chính phủ và người dân cả nước. Nó giống như thách thức, mỉa mai sự công phá của con virus Vũ Hán và gần như nói lên não trạng của một bộ phận rất lớn trong dân chúng trước hiện tượng coi thường sự lây lan trong cộng đồng. Và nó nói lên dân trí thấp kém của những người ăn vận rất văn minh nhưng hành động không khác thời ăn lông ở lỗ. Lỗi tại ai trong hành vi này?
30 Tháng Ba 20209:47 CH(Xem: 231)
Bởi theo hội thảo của QH ngày 30/10/2019, các dân biểu đã thảo luận rất gay gắt về các "khu vực kinh tế", trong đó có khu vực kinh tế tư nhân: 40% GDP do kinh tế tư nhân đóng góp nhưng nó đang là một NGHỊCH LÍ lớn... và nó vẫn đang bị trèn ép, không có nhiều ưu đãi, đang là mảnh đất của nạn tham nhũng vặt. Vậy, bây giờ BCT lại khẳng định kinh tế tập thể, hợp tác xã là nền tảng dẫn dắt kinh tế nước nhà thì việc tham gia tự do thương mại quốc tế liệu có hiệu quả và đó có phải là nền KINH TẾ "ĐẺ NGƯỢC"?
30 Tháng Ba 20209:46 CH(Xem: 207)
Lại nghĩ đến xuất khẩu gạo. Được biết năm 2019 Việt Nam xuất khẩu được 6,366 triệu tấn thu về 2 tỷ 805 triệu đô. Tính ra giá gạo xuất khẩu bình quân năm ngoái là là 440 đô/ tấn. Hiện nay khi mà dịch bệnh đang hoành hành và nhiều nước đang muốn tăng thu mua gạo để dự trữ thì giá gạo cũng chỉ nhích lên 450 đô/tấn. Chỉ tăng có 10 đô/tấn tương đương 2,3% thôi mà các người ủng hộ xuất khẩu họ gọi là “được giá” thì thực sự, không hiểu những người này họ nghĩ gì nữa?!
29 Tháng Ba 20207:40 CH(Xem: 332)
Lại nói về “hợp tác xã” của Cộng Sản thuần chủng, thì bản chất nó khác hoàn toàn hợp tác xã đúng nghĩa như ngày nay. Hợp tác xã thời bao cấp chỉ là cách mượn tên thôi chứ họ không hề vay mượn bản chất. Vì sao? Vì như mô hình hợp tác xã thời đó, thì cơ bản là nhà nước sở hữu toàn bộ tư liệu sản xuất. Mà tư liệu sản xuất là gì? Đó là tất tần tật những gì có thể làm ra sản phẩm bao gồm như: nguyên liệu, lực lượng lao động, công cụ lao động, vốn, tài nguyên thiên nhiên vv.. Mà như ta biết, lực lượng lao động chính là con người.
29 Tháng Ba 20207:39 CH(Xem: 335)
Các ông phải có trách nhiệm trợ giúp nhân dân khi họ nghỉ việc ngồi nhà tránh dịch bệnh Covid 19 lây lan. Những doanh nghiệp đóng cửa các xí nghiệp, cửa hàng những vẫn phải trả tiền thuê cơ sở sản xuất, mặt bằng , thiệt hại các vật chất thì ai hỗ trợ cho họ? Ai hỗ trợ cho chủ các cơ sở khi người đại diện Chính phủ VN Ông Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu phải đóng cửa các dịch vụ như massage, vũ trường, các cơ sở du lịch, tham quan, các tụ điểm vui chơi, giải trí, các rạp chiếu phim, quán bia hơi, nhà hàng ăn uống?
29 Tháng Ba 20207:37 CH(Xem: 147)
Rõ ràng, diễn biến của dịch viêm phổi Vũ Hán tại Việt Nam từ 10 tháng 3 đến nay là “trái đắng” của tuyên truyền nhằm thúc đẩy cả du lịch nội địa lẫn thu hút du khách quốc tế để đạt “chỉ tiêu tăng trưởng của năm nay”, nhằm tô vẽ một Việt Nam “ngạo nghễ”, “nhân đạo”… Những người Việt trở về từ châu Âu và những du khách châu Âu tìm đến Việt Nam giữa đại dịch vì không có nơi nào “thân thiện”… bằng, đã khiến kinh tế - xã hội Việt Nam thêm điêu đứng. Chưa rõ giá phải trả cho tuyên truyền sẽ ở mức nào!
27 Tháng Ba 20208:43 CH(Xem: 328)
Chỉ nhìn vào sự thiếu thốn lúc ban đầu mà phán xét nước Mỹ là một tư duy hồ đồ ấu trĩ, ngày hôm nay các kệ hàng tại các siêu thị đã đầy ắp trở lại, dụng cụ y tế có thể mất cân bằngkhi nhập nguyên liệu của TQ nhưng không ai lo lắng bởi vì chỉ trong một thời gian ngắn sau sẽ cung cấp dư thừa khi khởi động nền sản xuất trong nước, còn thuốc chữa trị thì không chỉ riêng nước Mỹ mà toàn thể nhân loại đang tìm tòi ra một phương thuốc hữu hiệu, nếu có thì con người được cứu sống, còn nếu thời gian không cho phép thì nhân loại sẽ diệt vong, tất cả chỉ có thế bởi vì con người hoàn toàn không biết gì về một nhân vật...
27 Tháng Ba 20208:39 CH(Xem: 555)
Muốn thoát Trung để giữ nước nay thật khó, nhiều vướng mắc do ngu. Cái ngu khởi sự là Hồ Chí Minh, “Si nhi bất úy hổ”, thâm giao với Tàu, đón mời Tàu. Cái ngu hiện tại là Nguyễn Phú Trọng, “Si nhi bất úy hổ” thả lỏng cửa biên giới đón virus Tàu vào nhà tàn phá kiệt quệ đất nước, thắt chặt sự lệ thuộc Tàu. Tuy vậy, dịch Vi-rút Tàu phải là cơ hội ngàn năm một thuở để Việt Nam thoát Trung mà không phải dấy động can qua, hi sinh xương máu. “Mượn nước đẩy thuyền”, Việt Nam phải lấy lý do chính đáng phòng dịch lây lan, đóng cửa biên giới với Tàu. Đóng cửa biên giới, cách ly với Tàu đủ lâu...
27 Tháng Ba 20201:35 SA(Xem: 198)
Họ đã nhập nhằng điều gì? Đó là họ đã lấy sự thừa thãi của nông dân để ủng hộ xuất khẩu. Họ cố thình đồng hóa từ “nông dân” và “toàn dân”. Thực ra nông dân thừa nhưng chưa chắc gì toàn dân thừa. Vậy nếu nông dân thừa mà toàn dân thiếu thì tại sao nông dân không bán phần thừa ấy cho nhà nước, để nhà nước phân phối lại cho toàn dân mà đi mang gạo bán cho nước ngoài? Lúc này, khi mà cả thế giới như tê liệt vì dịch cúm, thì chính phủ hãy đừng xuất khẩu. Nếu dốc hết gạo xuất khẩu thì điều đó là ác với dân lắm. Thật đấy!
31 Tháng Ba 2020
Được biết, hôm nay ở một số địa phương, người dân Việt Nam đang đổ xô đi mau xăng dự trữ vì họ nghe được tin đồn rằng “các cửa hàng sắp đóng cửa do Covid-19”. Tin đồn không biết là đúng hay sai, nhưng cứ giả sử cho là đúng đi thì mỗi người dân có cần phải mua một biển lửa tiềm ẩn về nhà để trữ không? Lợi do xăng mang lại chỉ sự thuận tiện trong công việc, còn hại lớn hơn sao lại không chịu thấy? Trữ xăng có thể cháy nhà, có thể phải làm người ta chết cháy sao họ lại không nghĩ đến chứ? Thật là không thể nào hiểu nổi.
31 Tháng Ba 2020
Tuy nhiên hình ảnh mới nhất tại Nha Trnag vừa qua khiến cả nước xôn xao lo lắng khi hàng ngàn người Nha Trang vô tư tập trung tắm biển và được nhiều tờ báo loan tải. Nó giống như một sự phản bội công khai nỗ lực của chính phủ và người dân cả nước. Nó giống như thách thức, mỉa mai sự công phá của con virus Vũ Hán và gần như nói lên não trạng của một bộ phận rất lớn trong dân chúng trước hiện tượng coi thường sự lây lan trong cộng đồng. Và nó nói lên dân trí thấp kém của những người ăn vận rất văn minh nhưng hành động không khác thời ăn lông ở lỗ. Lỗi tại ai trong hành vi này?
30 Tháng Ba 2020
Bởi theo hội thảo của QH ngày 30/10/2019, các dân biểu đã thảo luận rất gay gắt về các "khu vực kinh tế", trong đó có khu vực kinh tế tư nhân: 40% GDP do kinh tế tư nhân đóng góp nhưng nó đang là một NGHỊCH LÍ lớn... và nó vẫn đang bị trèn ép, không có nhiều ưu đãi, đang là mảnh đất của nạn tham nhũng vặt. Vậy, bây giờ BCT lại khẳng định kinh tế tập thể, hợp tác xã là nền tảng dẫn dắt kinh tế nước nhà thì việc tham gia tự do thương mại quốc tế liệu có hiệu quả và đó có phải là nền KINH TẾ "ĐẺ NGƯỢC"?
30 Tháng Ba 2020
Lại nghĩ đến xuất khẩu gạo. Được biết năm 2019 Việt Nam xuất khẩu được 6,366 triệu tấn thu về 2 tỷ 805 triệu đô. Tính ra giá gạo xuất khẩu bình quân năm ngoái là là 440 đô/ tấn. Hiện nay khi mà dịch bệnh đang hoành hành và nhiều nước đang muốn tăng thu mua gạo để dự trữ thì giá gạo cũng chỉ nhích lên 450 đô/tấn. Chỉ tăng có 10 đô/tấn tương đương 2,3% thôi mà các người ủng hộ xuất khẩu họ gọi là “được giá” thì thực sự, không hiểu những người này họ nghĩ gì nữa?!
29 Tháng Ba 2020
Lại nói về “hợp tác xã” của Cộng Sản thuần chủng, thì bản chất nó khác hoàn toàn hợp tác xã đúng nghĩa như ngày nay. Hợp tác xã thời bao cấp chỉ là cách mượn tên thôi chứ họ không hề vay mượn bản chất. Vì sao? Vì như mô hình hợp tác xã thời đó, thì cơ bản là nhà nước sở hữu toàn bộ tư liệu sản xuất. Mà tư liệu sản xuất là gì? Đó là tất tần tật những gì có thể làm ra sản phẩm bao gồm như: nguyên liệu, lực lượng lao động, công cụ lao động, vốn, tài nguyên thiên nhiên vv.. Mà như ta biết, lực lượng lao động chính là con người.
29 Tháng Ba 2020
Các ông phải có trách nhiệm trợ giúp nhân dân khi họ nghỉ việc ngồi nhà tránh dịch bệnh Covid 19 lây lan. Những doanh nghiệp đóng cửa các xí nghiệp, cửa hàng những vẫn phải trả tiền thuê cơ sở sản xuất, mặt bằng , thiệt hại các vật chất thì ai hỗ trợ cho họ? Ai hỗ trợ cho chủ các cơ sở khi người đại diện Chính phủ VN Ông Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu phải đóng cửa các dịch vụ như massage, vũ trường, các cơ sở du lịch, tham quan, các tụ điểm vui chơi, giải trí, các rạp chiếu phim, quán bia hơi, nhà hàng ăn uống?
29 Tháng Ba 2020
Rõ ràng, diễn biến của dịch viêm phổi Vũ Hán tại Việt Nam từ 10 tháng 3 đến nay là “trái đắng” của tuyên truyền nhằm thúc đẩy cả du lịch nội địa lẫn thu hút du khách quốc tế để đạt “chỉ tiêu tăng trưởng của năm nay”, nhằm tô vẽ một Việt Nam “ngạo nghễ”, “nhân đạo”… Những người Việt trở về từ châu Âu và những du khách châu Âu tìm đến Việt Nam giữa đại dịch vì không có nơi nào “thân thiện”… bằng, đã khiến kinh tế - xã hội Việt Nam thêm điêu đứng. Chưa rõ giá phải trả cho tuyên truyền sẽ ở mức nào!
27 Tháng Ba 2020
Chỉ nhìn vào sự thiếu thốn lúc ban đầu mà phán xét nước Mỹ là một tư duy hồ đồ ấu trĩ, ngày hôm nay các kệ hàng tại các siêu thị đã đầy ắp trở lại, dụng cụ y tế có thể mất cân bằngkhi nhập nguyên liệu của TQ nhưng không ai lo lắng bởi vì chỉ trong một thời gian ngắn sau sẽ cung cấp dư thừa khi khởi động nền sản xuất trong nước, còn thuốc chữa trị thì không chỉ riêng nước Mỹ mà toàn thể nhân loại đang tìm tòi ra một phương thuốc hữu hiệu, nếu có thì con người được cứu sống, còn nếu thời gian không cho phép thì nhân loại sẽ diệt vong, tất cả chỉ có thế bởi vì con người hoàn toàn không biết gì về một nhân vật...
27 Tháng Ba 2020
Muốn thoát Trung để giữ nước nay thật khó, nhiều vướng mắc do ngu. Cái ngu khởi sự là Hồ Chí Minh, “Si nhi bất úy hổ”, thâm giao với Tàu, đón mời Tàu. Cái ngu hiện tại là Nguyễn Phú Trọng, “Si nhi bất úy hổ” thả lỏng cửa biên giới đón virus Tàu vào nhà tàn phá kiệt quệ đất nước, thắt chặt sự lệ thuộc Tàu. Tuy vậy, dịch Vi-rút Tàu phải là cơ hội ngàn năm một thuở để Việt Nam thoát Trung mà không phải dấy động can qua, hi sinh xương máu. “Mượn nước đẩy thuyền”, Việt Nam phải lấy lý do chính đáng phòng dịch lây lan, đóng cửa biên giới với Tàu. Đóng cửa biên giới, cách ly với Tàu đủ lâu...
27 Tháng Ba 2020
Họ đã nhập nhằng điều gì? Đó là họ đã lấy sự thừa thãi của nông dân để ủng hộ xuất khẩu. Họ cố thình đồng hóa từ “nông dân” và “toàn dân”. Thực ra nông dân thừa nhưng chưa chắc gì toàn dân thừa. Vậy nếu nông dân thừa mà toàn dân thiếu thì tại sao nông dân không bán phần thừa ấy cho nhà nước, để nhà nước phân phối lại cho toàn dân mà đi mang gạo bán cho nước ngoài? Lúc này, khi mà cả thế giới như tê liệt vì dịch cúm, thì chính phủ hãy đừng xuất khẩu. Nếu dốc hết gạo xuất khẩu thì điều đó là ác với dân lắm. Thật đấy!