Chuyện i ngắn y dài – quy định & cải cách

11 Tháng Mười 20166:45 CH(Xem: 6129)

                               CHUYỆN I NGẮN Y DÀI – QUY ĐỊNH & CẢI CÁCH

            
pet-1

 “Chữ “y” còn một chút này,
 Chẳng cầm cho vững lại giày cho ta !”  (Tập Kiều 3161, 3162)

 

Lê Bá Vận


 Chuyện ‘i và y’ trong thiên hạ:

-Anh văn: “die” chết và “dye” nhuộm, phát âm giống nhau: “đai”.

-Pháp văn: “lire” đọc và “lyre” cây đàn ‘lia’, phát âm tương tự: “lia”.

Cũng tiếng Pháp: “Lion” sư tử nhưng “Lyon” tên thành phố đọc giống nhau: “li-ông

(Cung Trầm Tưởng: “Ga Lyon đèn vàng. Tuyết rơi buồn mênh mang…”)

Cũng như:

-Hoa văn: 立栗厉例荔历沥利力痢,“lập, lật, lệ, lệ, lệ, lịch, lịch, lợi, lực, lỵ” đều đọc là: “.

Chúng ta hãy suy gẫm điều này :

-Việt văn nên chăng như thiên hạ: “lí (nhí )” và “lý (do)”; ‘lí’và ‘lý’ đọc giống, viết khác?

 

------

 

Trong tiếng Việt hai nguyên âm /i/ và /y/ là đồng âm nên chính tả dễ lẫn lộn.

Dù vậy, chúng ta kẻ viết  ‘hi sinh‘, người viết ‘hy sinh’, song chẳng ai viết ‘hi synh’.

Đã có rất nhiều bài viết về cách sử dụng /i,y/, lắm khi dài, cặn kẽ.

Tôi nghĩ ta có thể trình bày vấn đề ngắn gọn, dưới một góc độ thực dụng.

 

I) CHÍNH TẢ ”I VÀ Y”.

Tiếng Việt đơn âm nên mỗi âm tiết (syllable) là một từ (word).

Có 3 cách chọn viết /i,y/, tùy thuộc nguyên âm /i,y/: 1)đứng đầu, 2) giữa, 3) cuối âm tiết.

Nếu vị trí là ở cuối thì phân biệt âm tiết đó có một hay nhiều nguyên âm .

 

       1)Nguyên âm /i,y/ đứng đầu âm tiết:

Viết /y/ nếu là tiếng Hán Việt.

Vd: “ý, yên, yết , yếu”, và “ ì, im, in, ít, ỉu”.

 Ngoại lệ: “yểng” = một loại chim.

 

       2)Nguyên âm /i,y/ đứng giữa âm tiết:

Viết /y/ nếu giữa âm tiết có /u/; (phát âm /u/ chụm môi nhiều)

Vd: “ khuya, tuyết, xuyên, khuỷu”, và “xiếc, kiện, niêu, xíu, minh”.

 

       3)Nguyên âm /i,y/ đứng cuối âm tiết.

                                

              3.1) Kết thành tổ hợp nguyên âm:

Chính tả đơn giản do tổ hợp không đồng âm.

-Với /â/ viết /ây/ vd: mây, giấy, khuây (lý do: âm /ây/ đọc ngắn).

-Với /a,u/ viết: “ái/ áy, tai/tay, xoài/xoay, quai/quay, thúi/thúy”, theo phát âm.

Khó nhầm lẫn --> /tai/ đọc chậm, kéo dài, /tay, tây/ đọc nhanh, ngắn…

Hệ luận: mọi trường hợp khác còn lại thì viết /i/, (cụ thể là sau o,ô,ơ,ư vd: tôi gửi lời nói).

 

              3.2)Là nguyên âm đơn độc, sau phụ âm:

Chính tả theo tập quán truyền thống.

Nên viết Nam Kỳ Khởi Nghĩa hay Nam Kì Khởi Nghĩa,  Nhà Lý hay Nhà Lí ?

Cách viết thống nhất có thể như sau:

 

Viết /i/ hoặc /y/ là tương đương sau các phụ âm “h k l m q t” của các từ Hán-Việt.

Hi vọng=hy vọng, nga mi=nga my, qui tắc=quy tắc, tị nạn=tỵ nạn...

(Nhận xét: thường viết /y/ sau /k,l/: kỳ, kỷ, kỹ, ký, kỵ…ly, lý, lỵ  và sau từ thông dụng ‘Mỹ’)

 

Hệ luận: viết /i/ mọi trường hợp khác: từ Hán Việt ngoài “hklmqt” và từ nôm.

Vd: bí mật, chí khí, di trú, tăng ni, lễ nghi, ấu nhi, phi cơ, sân si, thi hành, vị trí, xí nghiệp…

và tiếng nôm: bầu bí, chị em, cô dì, đi về, ghi chép, hí hoáy, khỉ vượn, lí nhí, bật mí, nghỉ ngơi, nỉ non, phì phèo, quì lạy, rù rì, buôn sỉ, tỉ tê… song đặc biệt: ’cái ly’.

 

II)CÁC QUI ĐỊNH CẢI CÁCH .

 

     a)Trong Nước.

Trường hợp /i,y/ đứng sau một phụ âm ở cuối âm tiết là nguồn gốc gây tranh cãi từ lâu.

Để chuẩn hóa chính tả, một quyết định của bộ Giáo Dục năm 1984 dùng nguyên âm /i/ thay thế nguyên âm/y/, đặc biệt là nguyên âm [i] trong các âm tiết mở  theo quy định là phải viết i ngắn: kĩ (thuật), lí (thuyết), mĩ (thuật), hi (vọng), (nghệ) sĩ…  (1)

Các nỗ lực đó chỉ có hiệu quả giới hạn. Hiện tại cách dùng nguyên âm /i/ tràn lan chỉ được thấy trong các sách giáo khoa và các công bố khoa học.

Dân chúng phần đông, báo chí và ở hải ngoại tiếp tục dùng cách viết cũ, quen thuộc.

Các loại từ điển do Viện Ngôn Ngữ Học biên soạn sau này cũng dùng lối viết cũ : xử lý, kỹ sư…

 

Cách viết cũ quen thuộc đã là phổ biến vào những năm đầu thế kỷ thứ XX và thời đó có hai quyển từ điển cùng in năm 1931 mà lại theo hai nguyên tắc chính tả khác nhau:

Hán Vịêt Từ Điển do Đào Duy Anh soạn và Việt Nam Tự Điển của Khai Trí Tiến Đức.

Uy tín của hai bộ từ điển đã kéo theo sự phân hóa về chính tả sau đó. 

 

Theo Hán Việt Từ Điển của Đào Duy Anh thì sau các phụ âm h, k, l, m, q, t phải viết nguyên âm /y/nếu đó là tiếng Hán- Việt.

Vd: ly biệt và li ti, Mỹ quốc và mí mắt, Nam kỳ và kì cọ, quý vị và quì lạy.

Để dễ nhớ “hklmqt”, từ lâu người ta dùng câu “học mau lên kẻo ta quên”

Tôi thì dùng câu “Hoa Kỳ là một tân quốc”.

Việt Nam Tự Điển của Khai Trí Tiến Đức trái lại, viết /i/ đi theo các phụ âm “h, k, l, m, q, t”. 

 

Theo tôi nhận định thì cả 2 cuốn từ điển đều nói đúng.

Thật vậy, ta vẫn viết: hi sinh hoặc hy sinh, quỉ sứ hoặc quỷ sứ, tỉ lệ hoặc tỷ lệ, ti chức hoặc ty chức, ủy mỵ hoặc ủy mị…. Do đó phải tổng hợp, dung hòa cho trường hợp hklmqt.

 

Có hai  minh họa lớn, thời trước và sau 1931, năm ra đời của 2 cuốn từ điển trên:

Trần Trọng Kim trong ”Việt Nam Sử Lược” (1920) viết: "nhà Lý", "Đại Việt sử ký", "nước Xích Quỉ", "học sĩ", "Mị nương"…

Các tác phẩm của Tự Lực Văn Đoàn (1932-1945) thì viết: "lý tưởng", "hy sinh", "ký thác", tri kỷ", "biệt ly", "mộng mị"... (Khái Hưng "Hốn Bướm Mơ Tiên").

Đó là thói quen đã được chấp nhận trong dân gian cũng như trong văn chương tiếng Việt.

Theo phong tục, tập quán, có lúc mặc áo ngắn là được, và mặc áo dài, trang trọng lúc cần.

 

 

Dầu sao, tiếng Việt đồng âm, dị nghĩa nên viết xuống khác nhau là một điều tốt.

Tiếng  Anh không viết /i/cuối từ: my, fly, why… song cũng có: bikini, ski, stimuli (stimulus)…

Tiếng  Pháp không viết /y/cuối từ: ami (bạn), lundi (ngày thứ 2) song cũng có : paddy (thóc), jury, vichy, whisky…

Có thể đó là cái đẹp trong chính tả, sự phong phú và đa dạng.

Tiếng Trung thì mỗi đồng âm có một chính tả riêng. Đọc là ‘lì’ song viết ra nhiều cách.

 

       b)Nước Ngoài.

Một chính tả hoàn hảo là bám sát phát âm. Nhiều nước như  Ý, Tây Ban Nha gần được vậy.

Tiếng Anh là một ngôn ngữ có chính tả phức tạp và bất quy tắc. Từ điển phải ghi cách đọc.

Vì khó nên tại Mỹ, Canada và nhiều nước học tiếng Anh, kể cả ở Việt Nam, thường tổ chức các kỳ thi “đánh vần” (spelling bee) lên đến cấp quốc gia cho các học sinh độ tuổi từ 8 đến 15.

 

Và thế kỷ 18 đã có phong trào đòi cải cách tiếng Anh và tiếng Pháp sao cho hợp lý, cách viết đúng với cách phát âm, nhưng đều thất bại.

Tháng 10-1989 thủ tướng Pháp Michel Rocard chỉ định một Thượng Hội Đồng Pháp Ngữ để chuẩn hóa nhiều điểm trong chính tả tiếng Pháp.

Đặc biệt tất cả dấu mũ  /^/ trên các nguyên âm /u/ và /i/ đều gạch bỏ trừ phi là cần thiết cho sự phân biệt. Ví dụ: coût, abîme , sûr. (2)

Hàn lâm viện Pháp nhất trí chấp thuận các sửa đổi này và phán quyết như sau: “Chính tả hiện tại vẫn được thông dụng, và các khuyến nghị của Thượng Hội Đồng Pháp Ngữ chỉ được kích hoạt với các “từ” có thể viết cách khác mà không bị xem là viết sai hoặc là lỗi.”

Tuy vậy hiện nay người Pháp vẫn viết coût, abîme như cũ theo thói quen, ít khi viết cout, abime theo cách mới gạch bỏ dấu mũ trên /u/ và /i/. (2)

 

Tiếng Pháp có các từ  viết cách nào cũng được: dîner hoặc diner, flûte hoặc flute.

Tiếng Anh thì viết rôle hay role, ameba  hay amoeba, dísc hay dísk ... đều được.

 

Năm 1996 Hội Đồng Chính Tả Đức có cố gắng đơn giản hóa chính tả tiếng Đức, do đó dễ học hơn mà không cần thay đổi nhiều các quy tắc đã quen thuộc .

Các cải cách chính tả trở nên bắt buộc tại trường học và công sở.

Tuy nhiên có một chiến dịch chống đối và sự tranh tụng được đưa lên Tòa Án Hiến Pháp Liên Bang Đức.

Năm 1998 Tòa Án phán quyết do không có điều luật nào cai quản chính tả nên ở ngoài học đường, mọi người có thể viết chính tả theo ý mình thích.

Tháng 3/2006 Hội Đồng Chính Tả Đức nhất trí rút bỏ các thay đổi gây tranh luận nhất về cải cách.

Nhiều quốc gia cố cải cách chính tả của mình nhiều ít, song cũng không mấy thành công.

 

------

 

III) KẾT.

Ở nước ta chuyện cải cách chính tả được đem bàn thảo trước đó năm ba lần song bất thành và sau cùng quyết định của bộ GD năm 1984 đã trên 30 năm qua thì cho kết quả vẫn giới hạn.

Tôi thì nghĩ quyết định ấy về /i,y/ không thật là cần thiết.

 

“Chữ “y” còn một chút này, Chẳng cầm cho vững lại giày cho tan ! “

 

Qui định hành chánh của Bộ gạt bỏ chữ /y/ viết ở cuối từ, ở âm tiết mở, không thể áp đặt trong cộng đồng và sự kiện ở mỗi môi trường chính tả viết mỗi khác, gây lẫn lộn, làm rối rắm thêm vấn đề, từ khi có qui định.

 

Nói cải cách để hợp lý thì lại cần viết /tăi thay tay/, /quấc thay quốc/, /coai thế quai/ v.v…

Thật sự không có nhu cầu cải cách hoặc cách mạng chính tả mà điều có thể làm là những điều chỉnh chính xác,  giới hạn, tôn trọng lịch sử cũng như bản chất của ngôn ngữ , trong quá  khứ và trong tương lai của ngôn ngữ.. .khiến sự sử dụng  trở nên vững chắc, thoải mái.

 

Song thống nhất chính tả là cần thiết. Ý thức viết đúng chính tả là ý thức văn hóa. (3)

Ở các nước Anh, Pháp, Đức…trên các ấn phẩm luôn  hoàn hảo về chính tả. Trên máy vi tính có chế độ kiểm tra chính tả và văn phạm.

Một từ  có 2 cách viết là chuyện có thể xẩy, điều phải làm là chúng ta thống nhất trước.

Thói quen, truyền thống, thẩm mỹ, ngữ nghĩa, là những yếu tố quan trọng.

 

Chính tả đã thành hình, hợp lý hay không thì để nó tự sửa mà không cần đến cào ngang định hướng.

Ngạn ngữ có câu: “Chớ dời một vạch mốc đá xây cũ do tiền nhân dựng lên”

(Do not move an ancient boundary stone set up by your forefathers). 

 

Lê Bá Vận

 

Chú Thích:

 

(1) Những âm tiết được kết thúc bằng cách giữ nguyên âm sắc của nguyên âm ở đỉnh âm tiết thì được gọi là âm tiết mở (cụ thể: /i,y/ đứng một mình hoặc liền sau phụ âm).

Cả hai, i và y, đều có chức năng này, ngang nhau.

 

(2)Tiếng Pháp: coût=phí tổn, abîme=vực sâu, sûr=chắc chắn, sur=ở  trên.

-Hồi học lớp 3 tiểu học, tôi nhớ mãi thầy giáo dạy 2 chữ đồng âm, tâche=nhiệm vụ và tache=vết. Để phân biệt, thầy bảo làm nhiệm vụ thì phải có mũ đội, còn có vết thì phải tẩy đi.

-Các cải cách có điểm bị phản đối dữ dội: “To simplify, is to become poorer. A language is rich and beautiful precisely because it is complex.” (Đơn giản hóa, là trở thành nghèo hơn. Một ngôn ngữ giàu và đẹp chính nhờ nó phức tạp.”)

 

(3) LBV “Bàn Về Chính Tả Bản Di Chúc Hồ Chí Minh”.

Ý kiến bạn đọc
16 Tháng Mười 201611:12 SA
Khách
ĐHYK Hà Nội tuyển sinh 2016 thì viết: “Bác sĩ, bác sỹ, quy trình, quy định, đăng ký nhập học, ký túc xá, vật lý, hóa học, hy vọng đủ chỉ tiêu…” không để ý đến qui định của bộ GD năm 1984
16 Tháng Mười 20161:42 SA
Khách
Trường ĐHYD Huế viết /i,y/:
Lễ Tốt Nghiệp Và Trao Bằng BÁC SỸ Y KHOA, BÁC SỸ RĂNG HÀM MẶT.
HỆ CHÍNH QUY. NĂM HỌC 2014-2015. Huế…
(SỸ, QUY được viết tận cùng với /y/)
Image result for images for lễ trao văn bằng bác sĩ, huế
https://encrypted-tbn2.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcSoE2ifJcdJgwwnUqGzfSdG5lRMJG6rBo2AYMIkiUD2N-CaA5oOYw
12 Tháng Mười 201610:38 CH
Khách
Hồ Chí Minh trong bản Di Chúc (1965-1969) cũng viết: "chống Mỹ, hy sinh, kỹ niệm..." theo lối cũ, duy Bác dùng dấu ngã mọi chữ. Nên học tập Bác?
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
10 Tháng Giêng 20218:01 CH(Xem: 347)
Trước đó, phe ông Trọng cho rằng tuổi tác không là vấn đề, nhiều chính trị gia trên thế giới còn cao tuổi hơn ông. Bà Nancy Pelosi, chủ tịch Hạ viện Mỹ đã ngoài 80 tuổi (sinh năm 1940), tân Tổng thống Mỹ Joe Biden 78 tuổi (sinh năm 1942), Tổng thống vừa thất cử Donald Trump 74 tuổi (sinh năm 1946); cựu Thủ tướng Malaysia, ông Mahathir Mohamad, sinh tháng 7/1925, từ chức hồi tháng 2/2020 khi gần 95 tuổi… Mưu lược tổng Trọng đúng là bậc thầy. Kịch tính đến phút chót, khi các Ủy viên BCT, trong đó có ông Nguyễn Văn Bình và Hoàng Trung Hải phát biểu mạnh mẽ, tha thiết yêu cầu ông Trọng ở lại để “lèo lái con thuyền đất nước”...
08 Tháng Giêng 202110:26 CH(Xem: 556)
Nay lá cờ vàng lại bị một số người ủng hộ Trump, chủ yếu ở Mỹ, mang theo trong mọi cuộc xuống đường ầm ỹ ủng hộ Tổng thống Donald Trump hay phản đối kết quả cuộc bầu cử 2020, và nhiều lần hình ảnh lá cờ vàng đã lọt vào ống kính của phóng viên báo chí nước ngoài. Đỉnh điểm là trong cuộc bạo loạn xông vào tòa nhà Quốc hội Mỹ của thành phần ủng hộ Trump, mà giờ đây đã bị Tổng thống Tân cử Joe Biden gọi là những kẻ khủng bố nội địa (domestic terrorists), cũng có những người Mỹ gốc Việt với lá cờ vàng đã lọt vào ống kính của một vài báo, đài nổi tiếng!
08 Tháng Giêng 202110:22 CH(Xem: 160)
Ông Trump có thể bị luận tội và cách chức không? Câu trả lời là có. Một quan niệm sai lầm về ‘luận tội’ là cho rằng việc này là để cách chức một Tổng thống. Trên thực tế, việc luận tội chỉ đề cập đến Hạ viện đưa ra cáo trạng là Tổng thống có ‘trọng tội hay tội nhẹ’ – tương tự như cáo trạng hình sự. Nếu đa số quá bán trong số 435 dân biểu Hạ viện đồng ý đưa ra cáo trạng, được gọi là ‘các điều khoản luận tội’, thì quy trình luận tội sẽ được đưa đến Thượng viện, và cơ quan này sẽ tổ chức một phiên tòa để quyết định Tổng thống có tội hay không. Hiến pháp yêu cầu đa số hai phần ba ở Thượng viện để kết tội và phế truất một Tổng thống.
08 Tháng Giêng 202110:19 CH(Xem: 224)
Chính ông là người đã kêu gọi họ đến. Chính ông đã dọn đường và để ngỏ cửa. Chính ông đã sử dụng họ như những con cờ trong ván bài chính trị của mình. Đó là những bầy tôi trung thành. Đó là những người bất mãn vì thua trong cuộc bầu cử. Cái đám đông vô tri tin tuyệt đối vào những lời dối trá trắng trợn điên rồ và các thuyết âm mưu của ông về gian lận bầu cử. Hẳn ông đã vô cùng thỏa mãn, cái tôi được vỗ về vì đã cưỡi cổ được 74 triệu tín đồ và tự hào là “King Of Israel”, the “Second Coming Of God”.
07 Tháng Giêng 202110:23 CH(Xem: 409)
Trump đã hoang tưởng khi nghĩ rằng nước Mỹ là những nước độc tài như Nga, Tàu, Bắc Hàn, Việt Nam, Trump đã tưởng rằng với quyền hành của mình có thể điều động quân đội để bảo vệ đế chế độc tài gia đình trị của mình và khi ngoan cố với những hành động cuối cùng nhắm vào nền dân chủ của đất nước này thì Trump sẽ thân bại danh liệt. Đây là một quốc gia tam quyền phân lập chứ không phải là một quốc gia độc tài độc đảng của riêng Trump. Còn những người Việt Nam nào đang ủng hộ Trump thì đừng nên mạo nhận mình là người tranh đấu cho Việt Nam khi chỉ biết dựa dẫm vào một ông tống thống điếm đàng, ma giáo và...
07 Tháng Giêng 202110:22 CH(Xem: 280)
Đảng cộng sản Việt Nam bất chiến tự nhiên thành. Chẳng còn nhà dân chủ, đấu tranh cho tự do ngôn luận, tự do báo chí, nhân quyền nào ở Việt Nam quan tâm đến tình hình bầu cử của đảng CS, xã hội, kinh tế, vật giá, chuyện hải quân của Tầu Cộng, tầu đánh cá ngang nhiên hoạt động ở Hoàng Sa, Trường Sa, trong thềm lục địa của Việt Nam...Tất cả đã và đang dồn hết tâm trí, thời gian theo dõi, ủng hộ chiến lược, chiến thuật tát cạn đầm lầy, sự an nguy của một lãnh đạo Mỹ cách xa VN hàng chục ngàn cây số…
07 Tháng Giêng 202110:21 CH(Xem: 156)
Một khi chưa hiểu hệ thống chính trị Mỹ mà cứ dịch hiến pháp Mỹ ra làm hiến pháp Việt cho VN tương lai thì quả là đại họa. Hãy thử lấy thí dụ về sự phân biệt giữa giáo quyền và chính quyền. Nhưng còn "in the God we trust"? Nếu không có God thì chúng ta (chính quyền và dân chúng) sẽ không còn tin nhau nữa hay sao? Còn nếu chúng ta cần có "God" (thượng đế) thì nếu bạn tin Chúa, tôi tin Phật, anh tin Muhammad thì các vị này có tin nhau không? Nếu không như hiện nay thì làm sao chúng ta làm việc? Mà nếu tin nhau thì tại sao còn đánh bom tự sát, chặt đầu, thả bom giết nhau vì tôn giáo?
07 Tháng Giêng 202110:20 CH(Xem: 159)
Nhưng vì là một đất nước tự do, người ta có những hành xử văn minh lịch lãm, người thua cuộc sẽ nén giữ sự thất vọng của mình, ủy lạo và xoa dịu đám đông ủng hộ, công nhận sự thất bại, để giúp cho sự chuyển giao quyền lực một cách văn minh nhất, êm thắm nhất. Đó là tiền lệ từ các đời tổng thống trước, cho đến khi đất nước này có Donald Trump. Ngày hôm qua cả thế giới đã thấy được lời cô Mary Trump là đúng. Cô Mary đã cảnh báo mọi người về người chú ruột: “Thay vì chấp nhận sự thua cuộc, ông ấy sẽ phá tan nát nước Mỹ“, nguyên văn “Rather than admit defeat, he would rather wreak havoc on the United States“....
06 Tháng Giêng 202110:51 CH(Xem: 270)
Lũ fan cứng Việt Nam này ca tụng, bơm thổi mình lên tuốt trên mây, gọi mình là “thánh”, so sánh mình với phượng hoàng ngàn năm mới có một, nghe mà sướng rên mé đìu hiu. Có đứa còn tự nguyện kêu gọi toàn dân Việt Nam (nhớ ơn Trump tổng thống – Xin thượng đế ban phước lành cho người) sẵn sàng nhịn đói đến chết nếu mình (chịu khó) gây thương chiến với Việt Nam, đánh thuế hàng hóa, nông phẩm của VN vào Mỹ thật nặng. Hôm nay là ngày 06.01.2021, những người ủng hộ mình ở Việt Nam, ở Úc, Mỹ... đang hồi hộp, háo hức, hi vọng một cuộc đổ máu dành lại công đạo cho mình sẽ xẩy ra ở Washington D.C...
05 Tháng Giêng 202110:38 CH(Xem: 183)
Ở đất nước này, muốn bán nước mà vãn có công lớn thì làm nguyên thủ quốc gia. Muốn phản quốc nhưng vẫn được xử nhẹ tội thì phải làm quan cho thật lớn. Còn muốn sống vào tù với tội danh nặng nhất thì hãy yêu nước bằng cả trái tim, hãy đấu tranh cho sự công bằng bằng sự dũng cảm, và hãy sống có trách nhiệm với đất nước. Đó chính là cái trật tự xã hội Việt Nam hiện nay, trật tự đảo ngược tất cả. Trật tự đó do chính ĐCS thiết lập để chi vậy? Để cho nó dễ bề cai trị nhưng cái giá phải trả là xã hội thì ngày một thối nát, còn chủ quyền đất nước thì ngày một teo tóp. CS là thế đấy, 100 triệu dân làm gì được nó?!
15 Tháng Giêng 2021
Đó là toàn cảnh của sới chọi trong suốt 5 năm qua, và cho dù 5 năm tới cũng vậy. Cũng chiến nhau, cũng thuốc nhau, cũng đánh nhau dưới chiêu bài “chống tham nhũng”. Rồi 5 măm tới cũng sẽ có kẻ chết, cũng sẽ có ngã bệnh một cách khó hiểu, rồi cũng có kẻ vào tù vv... Tất cả đều phục vụ một mục đích duy nhất, đó là giành ăn, hết. Chỉ tội cho người dân Việt, vì hiểu biết còn hạn chế vẫn cứ tung hô “Bác tổng diệt trừ tham nhũng cho dân nhờ”. Dân mình khá dễ dãi, họ thấy diệt được tên tham nhũng thì họ mừng, nhưng tên trám vào đó có trong sạch hay không thì họ không cần biết. Cái thể chế đã hổng thì thằng nào ngồi vào ghế...
15 Tháng Giêng 2021
Ai chẳng biết trong những nhóm di dân đều có người xấu, tốt. Nếu những người đã sinh trưởng trên đất Mỹ còn phạm tội ác thì nói gì người xứ lạ đến từ đói kém? Các nhà chính trị lưỡng đảng đã lợi dụng di dân để làm lợi khí tranh cử chứ chẳng thực tình muốn giải quyết vấn đề di dân cho dù đó là mạch sống (kinh tế) của nước Mỹ chỉ vì giới tiểu thương là giới trung lưu tham dự vào sinh hoạt chính trị Mỹ vì quyền lợi của họ trong đó có sự lợi dụng người di dân và đó cũng là "quyền lợi" của nước Mỹ và người Mỹ. Bạn có thể chống lại quyền lợi của nước Mỹ hay không? Bạn sẽ bị chụp mũ là "socialist" (người theo chủ nghĩa xã hội)...
14 Tháng Giêng 2021
Có thể kể một số tin vịt động trời kiểu như: Biệt kích Mỹ đột nhập nơi có máy chủ Dominion ở Đức, bà Nancy Pelosi bị bắt, quân đội Trung Quốc xâm nhập nước Mỹ, ém quân ở bang Maine, cuộc bạo loạn ở điện Capitol là do AntiFa giật dây, có thông đồng với cảnh sát, … các tin này ủng hộ tuyên bố thắng cử của Donald Trump, mặc dù ông ta thua đối thủ khá nặng. Ngoài ra còn có cả những tin vịt về Covid-19, chẳng hạn như nói rằng, báo chí Mỹ ngụy tạo ra dịch Covid-19, số người chết quá nhiều ở Mỹ do Covid-19 là không có thật, hay Covid-19 được chế tạo từ phòng thí nghiệm, là vũ khí vi trùng nguy hiểm, do Bắc Kinh tung ra để....
13 Tháng Giêng 2021
Người này nói thêm vời Huffington Post: “- Gần như mọi người trong chúng tôi đều có cảm giác hoang mang, hụt hẫng khi đám người gây bạo loạn tràn vào Tòa Nhà Quốc Hội, nhưng chúng tôi biết rằng không có nhiều thời gian để suy nghĩ. Chúng tôi phải chấp nhận nó, bởi biến cố ngày 06.01.2021 không nhắm vào chúng tôi mà nhắm đến một mục tiêu to lớn hơn là xé bỏ hiến pháp. Điều này thật điên khùng, chúng tôi không biết những kẻ đứng sau, giật dây biến cố đó nghĩ gì về hậu quả của nó. Những âm mưu đảo chánh này chắc chắn sẽ bị bẻ gẫy. Ông Donald Trump bắt buộc phải rời khỏi tòa Bạch Ốc 12:00 giờ trưa ngày 20.01.2021....
13 Tháng Giêng 2021
Trump coi chiến tranh Việt Nam là một cuộc chiến tồi tệ mà ông không bao giờ có cảm tình và theo ông đáng nhẽ Hoa Kỳ không nên liên hệ vào. Trump cũng từng tuyên bố những kẻ thua trận, bị bắt làm tù bính hay tử trân là những kẻ thua cuộc và khờ khạo (losers and suckers). Vậy thì tại sao những cựu quân nhân này lại mặc quân phục mang cờ vàng để biểu lộ sự tôn thờ của họ với Trump. Mặc quân phục, cầm cờ Vàng đi biểu tình ủng hộ một tấn công bạo lực vào trụ sở Quốc Hội Hoa Kỳ là phản quốc và sẽ bị trừng trị. Hành động này chỉ gợi cho mọi người nhớ đến chiến tranh Việt Nam mà hầu hết mọi người Mỹ đều chán ngán và VNCH lại là bên thua cuộc. Đây không phải là những gì để mấy ông bà này hãnh diện.
11 Tháng Giêng 2021
Lẽ nào những cá nhân được lựa chọn tham gia Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ 13 của đảng đều là những kẻ… đại gian, đại ác, tự thấy, tự xếp chính họ vào loại… “trời không dung, đất không tha”, trăm họ oán hận tới mức có thể đứng dậy vấn tội bất kỳ lúc nào, thành ra lãnh đạo đảng đành lựa chọn những đơn vị tinh nhuệ nhất, đầy đủ trang thiết bị nhất, buộc các đơn vị này phải luyện tập – đối phó với nhiều tình huống giả định ở mọi cấp độ, kể cả những tình huống rất phức tạp trong một thời gian dài, nhằm giữ các đơn vị đặc nhiệm với… 6.000 tinh binh ấy luôn ở trạng thái tinh thần chủ động cao nhất, hi vọng bảo đảm tuyệt đối an toàn...
11 Tháng Giêng 2021
Nếu bạn là một trong những người như vậy và thầm nghĩ rằng trong hàng ngàn người đó, mình chỉ là hạt cát mà giới chức trách sẽ không tìm ra được, không biết mình là ai. Nếu vậy bạn đã nhầm, như bạn đã nhầm trong suốt bốn năm qua. Chúc bạn may mắn! Bạn đã có mở điện thoại để livestream, đăng hình lên facebook hay chuyển hình về khoe khoang cùng bạn bè? Nếu có thì các thiết bị viễn thông cung cấp và phát sóng tại ngay khu vực được bảo vệ an ninh này đã làm công việc của chúng, ngay cả khi bạn không làm những việc trên nó vẫn biết những ai đã nối sóng trong khu vực. Chúc bạn may mắn!
10 Tháng Giêng 2021
Kết quả bầu cử Mỹ cho thấy nền dân chủ dù có bị tấn công dữ dội nhưng nền móng dân chủ pháp trị của đất nước này đã ngấm sâu kể từ khi bắt đầu lập quốc, các nhà làm luật đã đoán trước những diễn tiến ngoài khả năng kiểm soát và có phương thức, điều luật chế tài hữu hiệu, nước Mỹ dân chủ, tự do vẫn là nước Mỹ thế nhưng những kẻ đang kều gào hóng hớt chuyện thiên hạ, chuyện bên này bờ Thái Bình Dương nghĩ sao về đất nước của mình: Việt Nam? Có ai nhìn thấy rằng đất nước mình còn độc tài hơn nước Mỹ không?
10 Tháng Giêng 2021
Người Việt hãy loại bỏ tinh thần đảng tranh. Hãy đặt Nhân Bản, Nhân Cách, Nhân Phẩm, Nhân Sinh, Nhân Chủ là những tiêu chuẩn dành cho những người lãnh đạo và cho chính bản thân mình chứ không thể nào tiếp tục để những chính trị gia, chuyên nghiệp hay không chuyên nghiệp, dùng tâm lý để mua lá phiếu của người Việt. Làm được hay không vẫn là câu hỏi to lớn cho chính người Việt sống tại Mỹ và trên thế giới trong khi 4 năm qua, những người Việt này đã bị sự mị dân của Trump mà họ không hề nhận diện được sự mị dân này cho nên lá cờ vàng mới bay trên căn nhà Quốc Hội trong ngày đen tối của cơ chế dân chủ của Mỹ...
10 Tháng Giêng 2021
Hãy xâu chuỗi lại thì dường như càng thân thiết với Tàu, quyền lực của Nguyễn Phú Trọng càng mạnh lên. Việc ông lật được Nguyễn Tấn Dũng trong thế yếu làm người ta nghĩ, ông được bàn tay giúp đỡ từ phương Bắc. Sau khi lật Nguyễn Tấn Dũng ông lại ký ký 27 văn kiện bí mật với Tàu. Sau khi ký văn kiện Tàu xong ông thuốc chết Trần Đại Quang dễ như lật bàn tay và lấy luôn ghế Chủ Tịch nước. Sau khi ông bị đột quỵ (có thể bị thuốc) dẫn đến sức khỏe giảm sút nghiêm trọng nhưng ông vẫn bất chấp tính mạng bám ghế. Có thể nói trong tình hình sức khỏe tồi tệ như vậy mà làm nguyên thủ quốc gia cực hình với ông chứ có sướng ích gì?!