Chuyện i ngắn y dài – quy định & cải cách

11 Tháng Mười 20166:45 CH(Xem: 5831)

                               CHUYỆN I NGẮN Y DÀI – QUY ĐỊNH & CẢI CÁCH

            
pet-1

 “Chữ “y” còn một chút này,
 Chẳng cầm cho vững lại giày cho ta !”  (Tập Kiều 3161, 3162)

 

Lê Bá Vận


 Chuyện ‘i và y’ trong thiên hạ:

-Anh văn: “die” chết và “dye” nhuộm, phát âm giống nhau: “đai”.

-Pháp văn: “lire” đọc và “lyre” cây đàn ‘lia’, phát âm tương tự: “lia”.

Cũng tiếng Pháp: “Lion” sư tử nhưng “Lyon” tên thành phố đọc giống nhau: “li-ông

(Cung Trầm Tưởng: “Ga Lyon đèn vàng. Tuyết rơi buồn mênh mang…”)

Cũng như:

-Hoa văn: 立栗厉例荔历沥利力痢,“lập, lật, lệ, lệ, lệ, lịch, lịch, lợi, lực, lỵ” đều đọc là: “.

Chúng ta hãy suy gẫm điều này :

-Việt văn nên chăng như thiên hạ: “lí (nhí )” và “lý (do)”; ‘lí’và ‘lý’ đọc giống, viết khác?

 

------

 

Trong tiếng Việt hai nguyên âm /i/ và /y/ là đồng âm nên chính tả dễ lẫn lộn.

Dù vậy, chúng ta kẻ viết  ‘hi sinh‘, người viết ‘hy sinh’, song chẳng ai viết ‘hi synh’.

Đã có rất nhiều bài viết về cách sử dụng /i,y/, lắm khi dài, cặn kẽ.

Tôi nghĩ ta có thể trình bày vấn đề ngắn gọn, dưới một góc độ thực dụng.

 

I) CHÍNH TẢ ”I VÀ Y”.

Tiếng Việt đơn âm nên mỗi âm tiết (syllable) là một từ (word).

Có 3 cách chọn viết /i,y/, tùy thuộc nguyên âm /i,y/: 1)đứng đầu, 2) giữa, 3) cuối âm tiết.

Nếu vị trí là ở cuối thì phân biệt âm tiết đó có một hay nhiều nguyên âm .

 

       1)Nguyên âm /i,y/ đứng đầu âm tiết:

Viết /y/ nếu là tiếng Hán Việt.

Vd: “ý, yên, yết , yếu”, và “ ì, im, in, ít, ỉu”.

 Ngoại lệ: “yểng” = một loại chim.

 

       2)Nguyên âm /i,y/ đứng giữa âm tiết:

Viết /y/ nếu giữa âm tiết có /u/; (phát âm /u/ chụm môi nhiều)

Vd: “ khuya, tuyết, xuyên, khuỷu”, và “xiếc, kiện, niêu, xíu, minh”.

 

       3)Nguyên âm /i,y/ đứng cuối âm tiết.

                                

              3.1) Kết thành tổ hợp nguyên âm:

Chính tả đơn giản do tổ hợp không đồng âm.

-Với /â/ viết /ây/ vd: mây, giấy, khuây (lý do: âm /ây/ đọc ngắn).

-Với /a,u/ viết: “ái/ áy, tai/tay, xoài/xoay, quai/quay, thúi/thúy”, theo phát âm.

Khó nhầm lẫn --> /tai/ đọc chậm, kéo dài, /tay, tây/ đọc nhanh, ngắn…

Hệ luận: mọi trường hợp khác còn lại thì viết /i/, (cụ thể là sau o,ô,ơ,ư vd: tôi gửi lời nói).

 

              3.2)Là nguyên âm đơn độc, sau phụ âm:

Chính tả theo tập quán truyền thống.

Nên viết Nam Kỳ Khởi Nghĩa hay Nam Kì Khởi Nghĩa,  Nhà Lý hay Nhà Lí ?

Cách viết thống nhất có thể như sau:

 

Viết /i/ hoặc /y/ là tương đương sau các phụ âm “h k l m q t” của các từ Hán-Việt.

Hi vọng=hy vọng, nga mi=nga my, qui tắc=quy tắc, tị nạn=tỵ nạn...

(Nhận xét: thường viết /y/ sau /k,l/: kỳ, kỷ, kỹ, ký, kỵ…ly, lý, lỵ  và sau từ thông dụng ‘Mỹ’)

 

Hệ luận: viết /i/ mọi trường hợp khác: từ Hán Việt ngoài “hklmqt” và từ nôm.

Vd: bí mật, chí khí, di trú, tăng ni, lễ nghi, ấu nhi, phi cơ, sân si, thi hành, vị trí, xí nghiệp…

và tiếng nôm: bầu bí, chị em, cô dì, đi về, ghi chép, hí hoáy, khỉ vượn, lí nhí, bật mí, nghỉ ngơi, nỉ non, phì phèo, quì lạy, rù rì, buôn sỉ, tỉ tê… song đặc biệt: ’cái ly’.

 

II)CÁC QUI ĐỊNH CẢI CÁCH .

 

     a)Trong Nước.

Trường hợp /i,y/ đứng sau một phụ âm ở cuối âm tiết là nguồn gốc gây tranh cãi từ lâu.

Để chuẩn hóa chính tả, một quyết định của bộ Giáo Dục năm 1984 dùng nguyên âm /i/ thay thế nguyên âm/y/, đặc biệt là nguyên âm [i] trong các âm tiết mở  theo quy định là phải viết i ngắn: kĩ (thuật), lí (thuyết), mĩ (thuật), hi (vọng), (nghệ) sĩ…  (1)

Các nỗ lực đó chỉ có hiệu quả giới hạn. Hiện tại cách dùng nguyên âm /i/ tràn lan chỉ được thấy trong các sách giáo khoa và các công bố khoa học.

Dân chúng phần đông, báo chí và ở hải ngoại tiếp tục dùng cách viết cũ, quen thuộc.

Các loại từ điển do Viện Ngôn Ngữ Học biên soạn sau này cũng dùng lối viết cũ : xử lý, kỹ sư…

 

Cách viết cũ quen thuộc đã là phổ biến vào những năm đầu thế kỷ thứ XX và thời đó có hai quyển từ điển cùng in năm 1931 mà lại theo hai nguyên tắc chính tả khác nhau:

Hán Vịêt Từ Điển do Đào Duy Anh soạn và Việt Nam Tự Điển của Khai Trí Tiến Đức.

Uy tín của hai bộ từ điển đã kéo theo sự phân hóa về chính tả sau đó. 

 

Theo Hán Việt Từ Điển của Đào Duy Anh thì sau các phụ âm h, k, l, m, q, t phải viết nguyên âm /y/nếu đó là tiếng Hán- Việt.

Vd: ly biệt và li ti, Mỹ quốc và mí mắt, Nam kỳ và kì cọ, quý vị và quì lạy.

Để dễ nhớ “hklmqt”, từ lâu người ta dùng câu “học mau lên kẻo ta quên”

Tôi thì dùng câu “Hoa Kỳ là một tân quốc”.

Việt Nam Tự Điển của Khai Trí Tiến Đức trái lại, viết /i/ đi theo các phụ âm “h, k, l, m, q, t”. 

 

Theo tôi nhận định thì cả 2 cuốn từ điển đều nói đúng.

Thật vậy, ta vẫn viết: hi sinh hoặc hy sinh, quỉ sứ hoặc quỷ sứ, tỉ lệ hoặc tỷ lệ, ti chức hoặc ty chức, ủy mỵ hoặc ủy mị…. Do đó phải tổng hợp, dung hòa cho trường hợp hklmqt.

 

Có hai  minh họa lớn, thời trước và sau 1931, năm ra đời của 2 cuốn từ điển trên:

Trần Trọng Kim trong ”Việt Nam Sử Lược” (1920) viết: "nhà Lý", "Đại Việt sử ký", "nước Xích Quỉ", "học sĩ", "Mị nương"…

Các tác phẩm của Tự Lực Văn Đoàn (1932-1945) thì viết: "lý tưởng", "hy sinh", "ký thác", tri kỷ", "biệt ly", "mộng mị"... (Khái Hưng "Hốn Bướm Mơ Tiên").

Đó là thói quen đã được chấp nhận trong dân gian cũng như trong văn chương tiếng Việt.

Theo phong tục, tập quán, có lúc mặc áo ngắn là được, và mặc áo dài, trang trọng lúc cần.

 

 

Dầu sao, tiếng Việt đồng âm, dị nghĩa nên viết xuống khác nhau là một điều tốt.

Tiếng  Anh không viết /i/cuối từ: my, fly, why… song cũng có: bikini, ski, stimuli (stimulus)…

Tiếng  Pháp không viết /y/cuối từ: ami (bạn), lundi (ngày thứ 2) song cũng có : paddy (thóc), jury, vichy, whisky…

Có thể đó là cái đẹp trong chính tả, sự phong phú và đa dạng.

Tiếng Trung thì mỗi đồng âm có một chính tả riêng. Đọc là ‘lì’ song viết ra nhiều cách.

 

       b)Nước Ngoài.

Một chính tả hoàn hảo là bám sát phát âm. Nhiều nước như  Ý, Tây Ban Nha gần được vậy.

Tiếng Anh là một ngôn ngữ có chính tả phức tạp và bất quy tắc. Từ điển phải ghi cách đọc.

Vì khó nên tại Mỹ, Canada và nhiều nước học tiếng Anh, kể cả ở Việt Nam, thường tổ chức các kỳ thi “đánh vần” (spelling bee) lên đến cấp quốc gia cho các học sinh độ tuổi từ 8 đến 15.

 

Và thế kỷ 18 đã có phong trào đòi cải cách tiếng Anh và tiếng Pháp sao cho hợp lý, cách viết đúng với cách phát âm, nhưng đều thất bại.

Tháng 10-1989 thủ tướng Pháp Michel Rocard chỉ định một Thượng Hội Đồng Pháp Ngữ để chuẩn hóa nhiều điểm trong chính tả tiếng Pháp.

Đặc biệt tất cả dấu mũ  /^/ trên các nguyên âm /u/ và /i/ đều gạch bỏ trừ phi là cần thiết cho sự phân biệt. Ví dụ: coût, abîme , sûr. (2)

Hàn lâm viện Pháp nhất trí chấp thuận các sửa đổi này và phán quyết như sau: “Chính tả hiện tại vẫn được thông dụng, và các khuyến nghị của Thượng Hội Đồng Pháp Ngữ chỉ được kích hoạt với các “từ” có thể viết cách khác mà không bị xem là viết sai hoặc là lỗi.”

Tuy vậy hiện nay người Pháp vẫn viết coût, abîme như cũ theo thói quen, ít khi viết cout, abime theo cách mới gạch bỏ dấu mũ trên /u/ và /i/. (2)

 

Tiếng Pháp có các từ  viết cách nào cũng được: dîner hoặc diner, flûte hoặc flute.

Tiếng Anh thì viết rôle hay role, ameba  hay amoeba, dísc hay dísk ... đều được.

 

Năm 1996 Hội Đồng Chính Tả Đức có cố gắng đơn giản hóa chính tả tiếng Đức, do đó dễ học hơn mà không cần thay đổi nhiều các quy tắc đã quen thuộc .

Các cải cách chính tả trở nên bắt buộc tại trường học và công sở.

Tuy nhiên có một chiến dịch chống đối và sự tranh tụng được đưa lên Tòa Án Hiến Pháp Liên Bang Đức.

Năm 1998 Tòa Án phán quyết do không có điều luật nào cai quản chính tả nên ở ngoài học đường, mọi người có thể viết chính tả theo ý mình thích.

Tháng 3/2006 Hội Đồng Chính Tả Đức nhất trí rút bỏ các thay đổi gây tranh luận nhất về cải cách.

Nhiều quốc gia cố cải cách chính tả của mình nhiều ít, song cũng không mấy thành công.

 

------

 

III) KẾT.

Ở nước ta chuyện cải cách chính tả được đem bàn thảo trước đó năm ba lần song bất thành và sau cùng quyết định của bộ GD năm 1984 đã trên 30 năm qua thì cho kết quả vẫn giới hạn.

Tôi thì nghĩ quyết định ấy về /i,y/ không thật là cần thiết.

 

“Chữ “y” còn một chút này, Chẳng cầm cho vững lại giày cho tan ! “

 

Qui định hành chánh của Bộ gạt bỏ chữ /y/ viết ở cuối từ, ở âm tiết mở, không thể áp đặt trong cộng đồng và sự kiện ở mỗi môi trường chính tả viết mỗi khác, gây lẫn lộn, làm rối rắm thêm vấn đề, từ khi có qui định.

 

Nói cải cách để hợp lý thì lại cần viết /tăi thay tay/, /quấc thay quốc/, /coai thế quai/ v.v…

Thật sự không có nhu cầu cải cách hoặc cách mạng chính tả mà điều có thể làm là những điều chỉnh chính xác,  giới hạn, tôn trọng lịch sử cũng như bản chất của ngôn ngữ , trong quá  khứ và trong tương lai của ngôn ngữ.. .khiến sự sử dụng  trở nên vững chắc, thoải mái.

 

Song thống nhất chính tả là cần thiết. Ý thức viết đúng chính tả là ý thức văn hóa. (3)

Ở các nước Anh, Pháp, Đức…trên các ấn phẩm luôn  hoàn hảo về chính tả. Trên máy vi tính có chế độ kiểm tra chính tả và văn phạm.

Một từ  có 2 cách viết là chuyện có thể xẩy, điều phải làm là chúng ta thống nhất trước.

Thói quen, truyền thống, thẩm mỹ, ngữ nghĩa, là những yếu tố quan trọng.

 

Chính tả đã thành hình, hợp lý hay không thì để nó tự sửa mà không cần đến cào ngang định hướng.

Ngạn ngữ có câu: “Chớ dời một vạch mốc đá xây cũ do tiền nhân dựng lên”

(Do not move an ancient boundary stone set up by your forefathers). 

 

Lê Bá Vận

 

Chú Thích:

 

(1) Những âm tiết được kết thúc bằng cách giữ nguyên âm sắc của nguyên âm ở đỉnh âm tiết thì được gọi là âm tiết mở (cụ thể: /i,y/ đứng một mình hoặc liền sau phụ âm).

Cả hai, i và y, đều có chức năng này, ngang nhau.

 

(2)Tiếng Pháp: coût=phí tổn, abîme=vực sâu, sûr=chắc chắn, sur=ở  trên.

-Hồi học lớp 3 tiểu học, tôi nhớ mãi thầy giáo dạy 2 chữ đồng âm, tâche=nhiệm vụ và tache=vết. Để phân biệt, thầy bảo làm nhiệm vụ thì phải có mũ đội, còn có vết thì phải tẩy đi.

-Các cải cách có điểm bị phản đối dữ dội: “To simplify, is to become poorer. A language is rich and beautiful precisely because it is complex.” (Đơn giản hóa, là trở thành nghèo hơn. Một ngôn ngữ giàu và đẹp chính nhờ nó phức tạp.”)

 

(3) LBV “Bàn Về Chính Tả Bản Di Chúc Hồ Chí Minh”.

Ý kiến bạn đọc
16 Tháng Mười 201611:12 SA
Khách
ĐHYK Hà Nội tuyển sinh 2016 thì viết: “Bác sĩ, bác sỹ, quy trình, quy định, đăng ký nhập học, ký túc xá, vật lý, hóa học, hy vọng đủ chỉ tiêu…” không để ý đến qui định của bộ GD năm 1984
16 Tháng Mười 20161:42 SA
Khách
Trường ĐHYD Huế viết /i,y/:
Lễ Tốt Nghiệp Và Trao Bằng BÁC SỸ Y KHOA, BÁC SỸ RĂNG HÀM MẶT.
HỆ CHÍNH QUY. NĂM HỌC 2014-2015. Huế…
(SỸ, QUY được viết tận cùng với /y/)
Image result for images for lễ trao văn bằng bác sĩ, huế
https://encrypted-tbn2.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcSoE2ifJcdJgwwnUqGzfSdG5lRMJG6rBo2AYMIkiUD2N-CaA5oOYw
12 Tháng Mười 201610:38 CH
Khách
Hồ Chí Minh trong bản Di Chúc (1965-1969) cũng viết: "chống Mỹ, hy sinh, kỹ niệm..." theo lối cũ, duy Bác dùng dấu ngã mọi chữ. Nên học tập Bác?
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
16 Tháng Chín 202010:07 CH(Xem: 147)
Đông Nam Á là thị trường trên 600 triệu dân, ASEAN lại là một tổ chức lỏng lẻo không đồng lòng, các quốc gia trong khối này thì lại sợ Tàu đồng thời cũng chẳng thân với Mỹ như Hàn Nhật nên đây là thị trường mà Tàu có thể khai thác được vì nó nằm ngoài tầm ảnh hưởng của Mỹ. Hiện nay ByteDance đang xây dựng trụ sở ở Singapore để phát triển Tik Tok trên thị trường Đông Nam Á này. Đây có thể nói là nơi trú ẩn khá an toàn của các công ty công nghệ Tàu vì lệnh cấm của Mỹ khó mà với tới nơi đây được. Cho dù Mỹ có vận động, thì các nước này cũng chẳng nghe lời Mỹ....
15 Tháng Chín 202010:38 CH(Xem: 90)
Được biết ngày 19/03/2015 trong một cuộc họp, Ủy ban thường vụ Quốc Hội đã đưa ra con số là trong 3 năm có đến 226 người bị công an giết khi bị tạm giam, con số rất lớn. Đó là minh chứng cho nạn hành quyết nhân dân khi tòa chưa tuyên. Còn trường hợp tù nhân cho chết khi tù nhân đang thi hành án có thời hạn thì đó vẫn là một bí mật. Năm 2014, tù nhân lương tâm Huỳnh Anh Trí bị trả về nhà trong người bị mang căn bệnh AIDS gây ra bởi trại giam CS, và anh ta đã qua đời không lâu sau đó. Đấy là trường hợp anh ra tù mới chết nên xã hội mới biết...
15 Tháng Chín 202010:35 CH(Xem: 128)
Nếu bạn là người đi đấu tranh cho dân tộc mà chỉ vì tin một người Việt tại Mỹ là luật sư có khả năng vận động chính giới Mỹ giúp đỡ người Việt hải ngoại chống Cộng thì quả là bạn dễ tin người quá. Ở Mỹ thì bác sĩ, kỹ sư, luật sư, tiến sĩ nhiều như ruồi và có người hay kẻ dở chứ đâu phải có danh hiệu là có tài đâu. Đã đi vào đấu tranh với cộng sản (CS), kẻ thù có muôn ngàn thủ đoạn mà bạn không có bản lãnh để nhận diện, quan sát, xét đoán người qua hành động, việc làm, lời nói hay đặt câu hỏi để biết người đối diện ra sao thì quả thật bạn đã chọn lầm đường.
15 Tháng Chín 202010:34 CH(Xem: 113)
Trong sự kiện của George Floyd cho thấy người Việt, những người ủng hộ Trump, cho rằng cái chết của ông Floyd đáng đời vì trong quá khứ đã vi phạm luật pháp. Cũng những người Việt ủng hộ Trump cho rằng nước Mỹ không có sự kỳ thị người Mỹ đen bởi họ bầu ra một vị tổng thống Mỹ đen. Xem ra người Việt sống tại Mỹ nhưng lại không quan sát cái thực tế nơi mình đang sống để rồi đưa ra nhận định về kỳ thị hoàn toàn đi ngược lại thực tế. Câu nói của một cô giáo ở VN cho rằng 4 ngàn năm mà người Việt không chịu lớn áp dụng cho tất cả người Việt sống ngoài VN. Câu hỏi đặt ra là nếu hình ảnh Mr. Floyd là người Việt thì phản ứng của cộng đồng Việt ra sao? Đó là cái chết đáng đời hay là cái chết không cần thiết do việc sử dụng bạo lực của cảnh sát?
14 Tháng Chín 202010:22 CH(Xem: 305)
Thôi nhé Đồng Tâm, đây là bài viết cuối về những bất công mà các bạn đang gánh chịu, chỉ khi nào các bạn chịu đứng lên, dám chỉ rõ đảng csVN là một bọn bán nước vong nô, một bọn ăn cướp hèn với giặc, ác với dân, một bọn bán đứng dân tộc thì các bạn sẽ được chú ý, quan tâm và hưởng ứng. Còn nếu các bạn Đồng Tâm nói riêng và dân tộc Việt Nam vẫn tiếp tục im lặng chịu đựng thì hãy cứ tiếp tục chịu đựng như đã từng bấy lâu nay, bởi vì đó chính là cái giá của những dân tộc vô cảm, thụ động và thờ ơ.
14 Tháng Chín 202010:21 CH(Xem: 185)
Quay trở lại chuyện đôi giày Nike 200 EURO, thì Việt Nam chỉ kiếm được 2/200 EURO giá trị đôi giày mà thôi. Người ta ước tính rằng, công đoạn sản xuất và lắp ráp kiếm được chưa tơi 1% giá trị sản phẩm. Nó chính là đáy của chuỗi giá trị. Cho nên, một đất nước mà cứ mãi dậm chân tại chỗ công tác gia công lắp ráp thì chúng ta phải hiểu, đất nước đó không hề phát triển hơn so với mặt bằng chung của thế giới (chú ý là không phát triển so với mặt bằng chung thế giới chứ không phải là không phát triển hơn so với chính nó trước đó).
14 Tháng Chín 202010:20 CH(Xem: 131)
Trump áp dụng thủ đoạn ngoại giao, trong thời gian cầm quyền, hứa hẹn, hòa hoãn, buôn bán vũ khí, ủng hộ sự cai trị lâu dài cho các tên độc tài để đổi lấy giấy phép kinh doanh khách sạn, chung cư, casino, spa...Hòa bình không có nghĩa là đạt được thỏa thuận giữa những tên trọc phú mắc bệnh tâm thần hoặc với các lãnh đạo độc tài coi mạng người như ngóe? Khi đề cử Donald Trump, chẳng lẽ Tybring-Gjedde hoàn toàn không biết việc Trump rút quân khỏi phía Bắc Syria, bỏ mặc dân quân Kurds – một đồng minh thân thiết với Mỹ trong cuộc chiến chống khủng bốISIS...
13 Tháng Chín 202010:15 CH(Xem: 239)
Các đồng chí Công an phải biệt nhẫn nhục mỗi khi nỗi oan ức của người dân dâng lên cao trào thì phải chịu đựng những lời chửi bới, như thành phần ăn cơm dân khoác áo đảng, hèn với giặc, ác với dân, đóng thuế nuôi Công an thà nuôi con chó còn canh được cửa nhà tốt hơn v.v. Nên tìm cách gọi đồng đội đến cứu giúp giải vây, rồi đánh bài chuồn cho mau lẹ. Công an thời kỳ gần tàn canh là như vậy đó, chẳng bao giờ được làm một con người tử tế, đối với chế độ CS thì bị coi như là một loài chó bảo vệ cho chế độ, khi cần sẽ được điều động ra làm nhiệm vụ cắn xé dân lành...
13 Tháng Chín 202010:12 CH(Xem: 134)
Bản thân ông Donald Trump chỉ đóng vai trò « tiếp lửa », với chính sách giảm thuế, miễn thuế, với số tiền ước tính 160 tỉ đô la, và hàng loạt chương trình kích thích đầu tư, đặc biệt trong lĩnh vực quân sự. Thế nhưng, theo L'Express, chính sách chưa bao giờ « hào phóng » đến như vậy với các doanh nghiệp của chính quyền liên bang đã không thúc đẩy đầu tư mạnh mẽ. Mua cổ phiếu bằng « quà tặng thuế », sinh viên nợ chồng chất...Các doanh nghiệp Mỹ nhìn chung đã không sử dụng các khoản « quà tặng về thuế » của chính phủ để đầu tư, mà dùng để trả nợ, trả tiền cho các cổ đông...
13 Tháng Chín 202010:11 CH(Xem: 145)
Quyền lực thượng tôn của đàn ông da trắng đã trao cho Tổng thống quyền gạ gẫm phụ nữ và "chộp lấy họ bằng âm hộ”; quyền "đứng giữa Đại lộ số 5 và bắn ai đó" mà không làm mất cử tri; quyền gọi người phụ nữ đầu tiên được đề cử bởi một chính đảng chức ứng viên tổng thống là “một người phụ nữ bẩn thỉu” trên truyền hình trực tiếp và vẫn giành được nhiều phiếu bầu của phụ nữ da trắng hơn bà ấy; quyền lực để nói rằng tổng thống Da đen đầu tiên không được sinh ra ở Hoa Kỳ và vẫn có những người da đen nói tại đại hội của ông rằng ông "không phân biệt chủng tộc...
20 Tháng Chín 2020
Như vậy cả hai chương trình mà TT. D. Trump đã tạo ra ước mơ cho người Việt là chiến tranh thương mại thì đã đình chiến, ngoài ra chính phủ Trump không hề có một động thái nào để xóa sổ các quốc gia cộng sản, ngược đời hơn chính Trump lại xem hai tên nguyên thủ của xứ sở độc tài là Tập Cận Bình và Kim Jong Un là bạn tốt của mình với những lời ngợi khen có cánh. Đó chính là sự thất vọng của tôi khi thấy TT thứ 45 của HCQ Hoa Kỳ không hề giúp gì cho dân tộc Việt Nam, tuy nhiên trở lại chủ đề của bài viết thì liệu nếu Mỹ có – thể đánh cho Tàu+ sụp và V+ sụp theo không?
20 Tháng Chín 2020
chính sách của ông Biden sẽ giúp đỡ người lao động của mọi màu da, sắc tộc - đặc biệt khi so sánh với cương lĩnh gần như không có gì của Trump. Ông Biden sẽ tăng thuế lên người giàu để tài trợ các chương trình hỗ trợ những người thu nhập thấp và trung bình trong nhiều lĩnh vực khác nhau như giáo dục, y tế, nhà ở và An sinh Xã hội. Khi so sánh với các kế hoạch Bảo hiểm Y tế Toàn dân (Medicare for All) của Sanders, thuế tài sản (wealth tax) của Elizabeth Warren hay thu nhập căn bản toàn dân (Universal Basic Income) Andrew Yang, các đề xuất của Biden thiếu sự hấp dẫn mang tính đột phá. Tuy vậy, nếu chương trình...
20 Tháng Chín 2020
Có lẽ Trump tự nghĩ rằng mình giống với Churchill khi Trump cũng chú trọng đến “Tinh Thần Lạc Quan Và Bình Tĩnh Của Công Chúng”. Nhưng có một sự hoàn toàn khác biệt giữa Trump và Churchill, đó là để đối phó Chiến Tranh Chống Đức Quốc Xã trước sau nhất định Churchill Đã Thẳng Thắn Nói Thật Mức Nghiêm Trọng Chết Người Do Hitler Gây Ra Cho Người Dân Anh-Quốc; trong khi Trump Đã Che Giấu, Nói Láo Để Làm Giảm Nhẹ Mức Trầm Trọng Nguy Hiểm Chết Người Do Đại Dịch COVID-19 Gây Ra Cho Người Dân Mỹ-Quốc Để Có Lợi Cho Cá Nhân Trump.
19 Tháng Chín 2020
Đảng cử dân bầu là một cơ chế trao quyền lực cho người đã được chọn sẵn, nói theo ngôn ngữ của người CS là “người thuộc diện cơ cấu”. Đảng giới thiệu người ứng cử để cho hội đồng nhân dân bầu, mà cái gọi là “hội đồng nhân dân” ấy cũng chỉ gồm những người của đảng chứ chẳng có dân đen nào lọt vào đó cả cho nên hội đồng nhân dân bao giờ cũng gật theo ý của đảng bộ cấp đó, nó tựa như quốc hội gật theo ý trung ương đảng vậy. Việc bầu chủ tịch ủy ban theo hình thức thì có vẻ như được bầu bởi “những người đại diện cho dân”, nhưng thực tế thì họ là người được đảng cơ cấu...
19 Tháng Chín 2020
Không khó gì để thấy được điều quá rõ là đảng Cộng Hòa, qua tay Donald Trump đang cố gắng hết sức, bất kể thủ đoạn nào, ngay cả việc gian lận trong cuộc bầu phiếu sắp tới, qua việc phá hoại sở Bưu Điện một cách trắng trợn, và ngay cả việc cầu cứu để Putin hay một chính quyền nào đó lũng đoạn cuộc bầu cử, miễn sao ông ta có thể tiếp tục chức vụ tổng thống và đảng Cộng Hòa tiếp tục nắm giữ được Thượng Viện hoặc cả Quốc Hội, nhằm đạt được 2 mục đích:...
19 Tháng Chín 2020
Và hôm nay, ông léo lưỡi thế này: “Kể từ những năm 1880, không có Thượng viện nào xác nhận ứng cử viên Tòa án Tối cao của tổng thống thuộc đảng đối lập trong một năm bầu cử tổng thống.” Một số các TNS Cộng hoà khác cũng lên tiếng đòi bầu bổ nhiệm người thay thế, ngay sau khi bà RBG mất chưa được vài giờ. Mạng Twitter lại nóng lên với những phản ứng đầy nóng giận của dân chúng, ngay cả những người Cộng hoà, phản đối sự tranh chấp tồi tệ của những người đại diện Cộng hoà Có lẽ lời tweet này nói lên đầy đủ nhất: "Chỉ có một con ma cà rồng mới tweet một...
18 Tháng Chín 2020
Hôm nay, tất cả báo chí đều đồng loạt đưa tin Nguyễn Đức Chung bị bệnh ung thư. Nguyễn Đức Chung cũng là ủy vên trung ương đảng, ông ta được chế độ khám và chữa bệnh hằng tháng thế nhưng suốt nhiệm kỳ làm chủ tịch Hà Nội không thấy chính quyền CS thông báo gì về bệnh tình của ông ta, đùng một cái lúc ông ta bị điều tra tội “làm lộ bí mật nhà nước” thì căn bệnh “ung thư” lại xuất hiện. Lại một phiên bản Phạm Quý Ngọ 2.0 chăng? Rất có thể.
17 Tháng Chín 2020
Nói tóm lại, tốt hơn hết là chuẩn bị tâm lý trung thực thì hay hơn hết, không nên chơi trò ma lanh với Mỹ. Đến Trung Cộng còn không thể qua mặt được với Mỹ thì nói gì học trò út Việt Cộng? Tuy nhiên, việc Mỹ liệt Việt Nam vào loại “thao túng tiền tệ” có thể đây chỉ là cách “rung cây nhát khỉ” chứ chưa chắc gì họ ra tay trừng phạt, vì đơn giản nền kinh tế Việt Nam không đủ lớn để làm cho Mỹ phải cố sức triệt hạ. Tốt hơn hết là trung thực và cam kết với Mỹ như Tàu đã cam kết còn chơi trò ma lanh thì coi chừng, lợi bất cập hại.
17 Tháng Chín 2020
Chế độ độc tài tạo nên sự chống đối và bất ổn, phải trả nhiều tiền cho các lực lượng an ninh kiểm soát người dân. Chỉ riêng Bộ công an, hàng tháng họ trả lương cho hơn 1 triệu người, như là công an viên, tình báo viên, nhân viên nhà tù, cộng thêm các chi phí về cơ sở vật chất và phương tiện làm việc của họ. Số tiền to lớn này thay vì dùng để kiểm soát người dân thì đúng ra nên được sử dụng để phục vụ người dân. Tăng lương cho Giáo viên, xây thêm trường học, tăng ngân sách giáo dục để phụ huynh không phải trả thêm phí này phí kia khi đưa con đến trường...
17 Tháng Chín 2020
Nhưng nói thế không có nghĩa là nước Mỹ hoàn hảo và vượt trên sự phê phán. Thật ra, sức mạnh của nước Mỹ chính là do người dân không sợ hãi phê phán chính quyền để thúc đẩy cải tiến. Phê phán ông Trump không có nghĩa là chống lại nước Mỹ. Sự thật là ngược lại. Những người chỉ trích lời nói và hành động của ông Trump thật ra là những người rất yêu nước Mỹ và muốn bảo vệ nó trước một con người nắm quyền có xu hướng độc tài và kỳ thị. Bạn có thể đồng ý hay phản đối cách nhìn này, nhưng không thể nói những người chống ông Trump là ghét nước Mỹ. Ông Trump không phải là nước Mỹ. Nước Mỹ không có vua và cũng không có độc đảng.