Chuyện i ngắn y dài – quy định & cải cách

11 Tháng Mười 20166:45 CH(Xem: 5592)

                               CHUYỆN I NGẮN Y DÀI – QUY ĐỊNH & CẢI CÁCH

            
pet-1

 “Chữ “y” còn một chút này,
 Chẳng cầm cho vững lại giày cho ta !”  (Tập Kiều 3161, 3162)

 

Lê Bá Vận


 Chuyện ‘i và y’ trong thiên hạ:

-Anh văn: “die” chết và “dye” nhuộm, phát âm giống nhau: “đai”.

-Pháp văn: “lire” đọc và “lyre” cây đàn ‘lia’, phát âm tương tự: “lia”.

Cũng tiếng Pháp: “Lion” sư tử nhưng “Lyon” tên thành phố đọc giống nhau: “li-ông

(Cung Trầm Tưởng: “Ga Lyon đèn vàng. Tuyết rơi buồn mênh mang…”)

Cũng như:

-Hoa văn: 立栗厉例荔历沥利力痢,“lập, lật, lệ, lệ, lệ, lịch, lịch, lợi, lực, lỵ” đều đọc là: “.

Chúng ta hãy suy gẫm điều này :

-Việt văn nên chăng như thiên hạ: “lí (nhí )” và “lý (do)”; ‘lí’và ‘lý’ đọc giống, viết khác?

 

------

 

Trong tiếng Việt hai nguyên âm /i/ và /y/ là đồng âm nên chính tả dễ lẫn lộn.

Dù vậy, chúng ta kẻ viết  ‘hi sinh‘, người viết ‘hy sinh’, song chẳng ai viết ‘hi synh’.

Đã có rất nhiều bài viết về cách sử dụng /i,y/, lắm khi dài, cặn kẽ.

Tôi nghĩ ta có thể trình bày vấn đề ngắn gọn, dưới một góc độ thực dụng.

 

I) CHÍNH TẢ ”I VÀ Y”.

Tiếng Việt đơn âm nên mỗi âm tiết (syllable) là một từ (word).

Có 3 cách chọn viết /i,y/, tùy thuộc nguyên âm /i,y/: 1)đứng đầu, 2) giữa, 3) cuối âm tiết.

Nếu vị trí là ở cuối thì phân biệt âm tiết đó có một hay nhiều nguyên âm .

 

       1)Nguyên âm /i,y/ đứng đầu âm tiết:

Viết /y/ nếu là tiếng Hán Việt.

Vd: “ý, yên, yết , yếu”, và “ ì, im, in, ít, ỉu”.

 Ngoại lệ: “yểng” = một loại chim.

 

       2)Nguyên âm /i,y/ đứng giữa âm tiết:

Viết /y/ nếu giữa âm tiết có /u/; (phát âm /u/ chụm môi nhiều)

Vd: “ khuya, tuyết, xuyên, khuỷu”, và “xiếc, kiện, niêu, xíu, minh”.

 

       3)Nguyên âm /i,y/ đứng cuối âm tiết.

                                

              3.1) Kết thành tổ hợp nguyên âm:

Chính tả đơn giản do tổ hợp không đồng âm.

-Với /â/ viết /ây/ vd: mây, giấy, khuây (lý do: âm /ây/ đọc ngắn).

-Với /a,u/ viết: “ái/ áy, tai/tay, xoài/xoay, quai/quay, thúi/thúy”, theo phát âm.

Khó nhầm lẫn --> /tai/ đọc chậm, kéo dài, /tay, tây/ đọc nhanh, ngắn…

Hệ luận: mọi trường hợp khác còn lại thì viết /i/, (cụ thể là sau o,ô,ơ,ư vd: tôi gửi lời nói).

 

              3.2)Là nguyên âm đơn độc, sau phụ âm:

Chính tả theo tập quán truyền thống.

Nên viết Nam Kỳ Khởi Nghĩa hay Nam Kì Khởi Nghĩa,  Nhà Lý hay Nhà Lí ?

Cách viết thống nhất có thể như sau:

 

Viết /i/ hoặc /y/ là tương đương sau các phụ âm “h k l m q t” của các từ Hán-Việt.

Hi vọng=hy vọng, nga mi=nga my, qui tắc=quy tắc, tị nạn=tỵ nạn...

(Nhận xét: thường viết /y/ sau /k,l/: kỳ, kỷ, kỹ, ký, kỵ…ly, lý, lỵ  và sau từ thông dụng ‘Mỹ’)

 

Hệ luận: viết /i/ mọi trường hợp khác: từ Hán Việt ngoài “hklmqt” và từ nôm.

Vd: bí mật, chí khí, di trú, tăng ni, lễ nghi, ấu nhi, phi cơ, sân si, thi hành, vị trí, xí nghiệp…

và tiếng nôm: bầu bí, chị em, cô dì, đi về, ghi chép, hí hoáy, khỉ vượn, lí nhí, bật mí, nghỉ ngơi, nỉ non, phì phèo, quì lạy, rù rì, buôn sỉ, tỉ tê… song đặc biệt: ’cái ly’.

 

II)CÁC QUI ĐỊNH CẢI CÁCH .

 

     a)Trong Nước.

Trường hợp /i,y/ đứng sau một phụ âm ở cuối âm tiết là nguồn gốc gây tranh cãi từ lâu.

Để chuẩn hóa chính tả, một quyết định của bộ Giáo Dục năm 1984 dùng nguyên âm /i/ thay thế nguyên âm/y/, đặc biệt là nguyên âm [i] trong các âm tiết mở  theo quy định là phải viết i ngắn: kĩ (thuật), lí (thuyết), mĩ (thuật), hi (vọng), (nghệ) sĩ…  (1)

Các nỗ lực đó chỉ có hiệu quả giới hạn. Hiện tại cách dùng nguyên âm /i/ tràn lan chỉ được thấy trong các sách giáo khoa và các công bố khoa học.

Dân chúng phần đông, báo chí và ở hải ngoại tiếp tục dùng cách viết cũ, quen thuộc.

Các loại từ điển do Viện Ngôn Ngữ Học biên soạn sau này cũng dùng lối viết cũ : xử lý, kỹ sư…

 

Cách viết cũ quen thuộc đã là phổ biến vào những năm đầu thế kỷ thứ XX và thời đó có hai quyển từ điển cùng in năm 1931 mà lại theo hai nguyên tắc chính tả khác nhau:

Hán Vịêt Từ Điển do Đào Duy Anh soạn và Việt Nam Tự Điển của Khai Trí Tiến Đức.

Uy tín của hai bộ từ điển đã kéo theo sự phân hóa về chính tả sau đó. 

 

Theo Hán Việt Từ Điển của Đào Duy Anh thì sau các phụ âm h, k, l, m, q, t phải viết nguyên âm /y/nếu đó là tiếng Hán- Việt.

Vd: ly biệt và li ti, Mỹ quốc và mí mắt, Nam kỳ và kì cọ, quý vị và quì lạy.

Để dễ nhớ “hklmqt”, từ lâu người ta dùng câu “học mau lên kẻo ta quên”

Tôi thì dùng câu “Hoa Kỳ là một tân quốc”.

Việt Nam Tự Điển của Khai Trí Tiến Đức trái lại, viết /i/ đi theo các phụ âm “h, k, l, m, q, t”. 

 

Theo tôi nhận định thì cả 2 cuốn từ điển đều nói đúng.

Thật vậy, ta vẫn viết: hi sinh hoặc hy sinh, quỉ sứ hoặc quỷ sứ, tỉ lệ hoặc tỷ lệ, ti chức hoặc ty chức, ủy mỵ hoặc ủy mị…. Do đó phải tổng hợp, dung hòa cho trường hợp hklmqt.

 

Có hai  minh họa lớn, thời trước và sau 1931, năm ra đời của 2 cuốn từ điển trên:

Trần Trọng Kim trong ”Việt Nam Sử Lược” (1920) viết: "nhà Lý", "Đại Việt sử ký", "nước Xích Quỉ", "học sĩ", "Mị nương"…

Các tác phẩm của Tự Lực Văn Đoàn (1932-1945) thì viết: "lý tưởng", "hy sinh", "ký thác", tri kỷ", "biệt ly", "mộng mị"... (Khái Hưng "Hốn Bướm Mơ Tiên").

Đó là thói quen đã được chấp nhận trong dân gian cũng như trong văn chương tiếng Việt.

Theo phong tục, tập quán, có lúc mặc áo ngắn là được, và mặc áo dài, trang trọng lúc cần.

 

 

Dầu sao, tiếng Việt đồng âm, dị nghĩa nên viết xuống khác nhau là một điều tốt.

Tiếng  Anh không viết /i/cuối từ: my, fly, why… song cũng có: bikini, ski, stimuli (stimulus)…

Tiếng  Pháp không viết /y/cuối từ: ami (bạn), lundi (ngày thứ 2) song cũng có : paddy (thóc), jury, vichy, whisky…

Có thể đó là cái đẹp trong chính tả, sự phong phú và đa dạng.

Tiếng Trung thì mỗi đồng âm có một chính tả riêng. Đọc là ‘lì’ song viết ra nhiều cách.

 

       b)Nước Ngoài.

Một chính tả hoàn hảo là bám sát phát âm. Nhiều nước như  Ý, Tây Ban Nha gần được vậy.

Tiếng Anh là một ngôn ngữ có chính tả phức tạp và bất quy tắc. Từ điển phải ghi cách đọc.

Vì khó nên tại Mỹ, Canada và nhiều nước học tiếng Anh, kể cả ở Việt Nam, thường tổ chức các kỳ thi “đánh vần” (spelling bee) lên đến cấp quốc gia cho các học sinh độ tuổi từ 8 đến 15.

 

Và thế kỷ 18 đã có phong trào đòi cải cách tiếng Anh và tiếng Pháp sao cho hợp lý, cách viết đúng với cách phát âm, nhưng đều thất bại.

Tháng 10-1989 thủ tướng Pháp Michel Rocard chỉ định một Thượng Hội Đồng Pháp Ngữ để chuẩn hóa nhiều điểm trong chính tả tiếng Pháp.

Đặc biệt tất cả dấu mũ  /^/ trên các nguyên âm /u/ và /i/ đều gạch bỏ trừ phi là cần thiết cho sự phân biệt. Ví dụ: coût, abîme , sûr. (2)

Hàn lâm viện Pháp nhất trí chấp thuận các sửa đổi này và phán quyết như sau: “Chính tả hiện tại vẫn được thông dụng, và các khuyến nghị của Thượng Hội Đồng Pháp Ngữ chỉ được kích hoạt với các “từ” có thể viết cách khác mà không bị xem là viết sai hoặc là lỗi.”

Tuy vậy hiện nay người Pháp vẫn viết coût, abîme như cũ theo thói quen, ít khi viết cout, abime theo cách mới gạch bỏ dấu mũ trên /u/ và /i/. (2)

 

Tiếng Pháp có các từ  viết cách nào cũng được: dîner hoặc diner, flûte hoặc flute.

Tiếng Anh thì viết rôle hay role, ameba  hay amoeba, dísc hay dísk ... đều được.

 

Năm 1996 Hội Đồng Chính Tả Đức có cố gắng đơn giản hóa chính tả tiếng Đức, do đó dễ học hơn mà không cần thay đổi nhiều các quy tắc đã quen thuộc .

Các cải cách chính tả trở nên bắt buộc tại trường học và công sở.

Tuy nhiên có một chiến dịch chống đối và sự tranh tụng được đưa lên Tòa Án Hiến Pháp Liên Bang Đức.

Năm 1998 Tòa Án phán quyết do không có điều luật nào cai quản chính tả nên ở ngoài học đường, mọi người có thể viết chính tả theo ý mình thích.

Tháng 3/2006 Hội Đồng Chính Tả Đức nhất trí rút bỏ các thay đổi gây tranh luận nhất về cải cách.

Nhiều quốc gia cố cải cách chính tả của mình nhiều ít, song cũng không mấy thành công.

 

------

 

III) KẾT.

Ở nước ta chuyện cải cách chính tả được đem bàn thảo trước đó năm ba lần song bất thành và sau cùng quyết định của bộ GD năm 1984 đã trên 30 năm qua thì cho kết quả vẫn giới hạn.

Tôi thì nghĩ quyết định ấy về /i,y/ không thật là cần thiết.

 

“Chữ “y” còn một chút này, Chẳng cầm cho vững lại giày cho tan ! “

 

Qui định hành chánh của Bộ gạt bỏ chữ /y/ viết ở cuối từ, ở âm tiết mở, không thể áp đặt trong cộng đồng và sự kiện ở mỗi môi trường chính tả viết mỗi khác, gây lẫn lộn, làm rối rắm thêm vấn đề, từ khi có qui định.

 

Nói cải cách để hợp lý thì lại cần viết /tăi thay tay/, /quấc thay quốc/, /coai thế quai/ v.v…

Thật sự không có nhu cầu cải cách hoặc cách mạng chính tả mà điều có thể làm là những điều chỉnh chính xác,  giới hạn, tôn trọng lịch sử cũng như bản chất của ngôn ngữ , trong quá  khứ và trong tương lai của ngôn ngữ.. .khiến sự sử dụng  trở nên vững chắc, thoải mái.

 

Song thống nhất chính tả là cần thiết. Ý thức viết đúng chính tả là ý thức văn hóa. (3)

Ở các nước Anh, Pháp, Đức…trên các ấn phẩm luôn  hoàn hảo về chính tả. Trên máy vi tính có chế độ kiểm tra chính tả và văn phạm.

Một từ  có 2 cách viết là chuyện có thể xẩy, điều phải làm là chúng ta thống nhất trước.

Thói quen, truyền thống, thẩm mỹ, ngữ nghĩa, là những yếu tố quan trọng.

 

Chính tả đã thành hình, hợp lý hay không thì để nó tự sửa mà không cần đến cào ngang định hướng.

Ngạn ngữ có câu: “Chớ dời một vạch mốc đá xây cũ do tiền nhân dựng lên”

(Do not move an ancient boundary stone set up by your forefathers). 

 

Lê Bá Vận

 

Chú Thích:

 

(1) Những âm tiết được kết thúc bằng cách giữ nguyên âm sắc của nguyên âm ở đỉnh âm tiết thì được gọi là âm tiết mở (cụ thể: /i,y/ đứng một mình hoặc liền sau phụ âm).

Cả hai, i và y, đều có chức năng này, ngang nhau.

 

(2)Tiếng Pháp: coût=phí tổn, abîme=vực sâu, sûr=chắc chắn, sur=ở  trên.

-Hồi học lớp 3 tiểu học, tôi nhớ mãi thầy giáo dạy 2 chữ đồng âm, tâche=nhiệm vụ và tache=vết. Để phân biệt, thầy bảo làm nhiệm vụ thì phải có mũ đội, còn có vết thì phải tẩy đi.

-Các cải cách có điểm bị phản đối dữ dội: “To simplify, is to become poorer. A language is rich and beautiful precisely because it is complex.” (Đơn giản hóa, là trở thành nghèo hơn. Một ngôn ngữ giàu và đẹp chính nhờ nó phức tạp.”)

 

(3) LBV “Bàn Về Chính Tả Bản Di Chúc Hồ Chí Minh”.

Ý kiến bạn đọc
16 Tháng Mười 201611:12 SA
Khách
ĐHYK Hà Nội tuyển sinh 2016 thì viết: “Bác sĩ, bác sỹ, quy trình, quy định, đăng ký nhập học, ký túc xá, vật lý, hóa học, hy vọng đủ chỉ tiêu…” không để ý đến qui định của bộ GD năm 1984
16 Tháng Mười 20161:42 SA
Khách
Trường ĐHYD Huế viết /i,y/:
Lễ Tốt Nghiệp Và Trao Bằng BÁC SỸ Y KHOA, BÁC SỸ RĂNG HÀM MẶT.
HỆ CHÍNH QUY. NĂM HỌC 2014-2015. Huế…
(SỸ, QUY được viết tận cùng với /y/)
Image result for images for lễ trao văn bằng bác sĩ, huế
https://encrypted-tbn2.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcSoE2ifJcdJgwwnUqGzfSdG5lRMJG6rBo2AYMIkiUD2N-CaA5oOYw
12 Tháng Mười 201610:38 CH
Khách
Hồ Chí Minh trong bản Di Chúc (1965-1969) cũng viết: "chống Mỹ, hy sinh, kỹ niệm..." theo lối cũ, duy Bác dùng dấu ngã mọi chữ. Nên học tập Bác?
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
28 Tháng Sáu 20207:49 CH(Xem: 410)
Trump không phải là người lãnh đạo có thể kêu gọi tiềm lực của cả nước Mỹ để chiến thắng khủng hoảng. Trump không phải là Bush hay Obama. Ông chỉ biết thắng và thua bằng cách chia phe... Ông đào sâu thêm cái hố ngăn cách giữa người da trắng và người da màu... giữa người theo đạo Công giáo và những người khác đạo... giữa người ủng hộ ông và người không ủng hộ ông. Trump không hề có một tấm lòng nhân ái với những người nghèo, những người không có khả năng lao động. Các chính sách của ông dường như loại bỏ những người nghèo, coi họ là gánh nặng xã hội...
28 Tháng Sáu 20207:43 CH(Xem: 251)
Nếu so sánh giữa 2 giòng sông, thì giòng sông Mekong ở Việt Nam hiện được coi như một người bệnh, tuy sức khỏe đã yếu kém đi rất nhiều nhưng vẫn còn đủ hơi sức để làm việc, trong khi giòng sông Colorado ở Mễ Tây Cơ, thì không khác gì một xác chết chưa được chôn. Đối với những người Mễ và những người dân bản xứ (indigenous) lớn tuổi thì giòng sông Río Colorado chỉ còn lại trong họ như một ký ức xa xôi. Họ kể về những tháng ngày đi câu cá, những lễ lớn được các cha tổ chức mang con dân ra sông rửa tội, như là những câu chuyện cổ tích huyền thoại.
27 Tháng Sáu 202010:57 CH(Xem: 437)
Thật ra Nguyễn Phú Trọng chỉ là một con chốt của Trung Nam Hải bởi vì bọn chúng đánh hơi được y là một mẫu người tham quyền cố vị, một hình ảnh đại diện cho 4 triệu đảng viên trình độ có hạn nhưng thủ đoạn có thừa, một bọn thèm khát quyền lực, sang giàu, thì có gì khó để đặt chúng vào đúng vị trí để bán cả đất nước cho ngoại bang? Đó là lý do chính để những luồng dư luận dấy lên gần đây trong nước cho rằng tâm tư nguyện vọng của người dân mong muốn Nguyễn Phú Trọng sẽ tiếp tục đảm nhiệm chức vụ thêm một nhiệm kỳ thứ 3...
27 Tháng Sáu 202010:56 CH(Xem: 350)
Một dự án làm tổn hại đến ngân sách quốc gia vô cùng lớn, bắt nhân dân còng lưng trả lãi thôi cũng không biết bao giờ mới hết nợ, xây 13km tới 11 năm chưa xong, mà sứ giả TQ chúng ngạo mạn mạn cho rằng đó là Tình hữu nghị. Điều cay đắng hơn, ngoài ôm hôn thắm thiết với giặc ra Huệ ủy viên Bộ chính trị chỉ biết cười và xin phía TQ làm nó cho xong sớm. Một thái độ ươn hèn, đến nỗi mang cả thể diện quốc gia chôn theo cái hèn ấy.
26 Tháng Sáu 202011:04 CH(Xem: 303)
Trong cương lĩnh chính trị đầu tiên của ĐCS ghi rằng "tranh đấu để đánh đổ các di tích phong kiến, đánh đổ các cách bóc lột theo lối tiền tư bổn và để thực hành thổ địa cách mạng cho triệt để", trong tình hình phong kiến không còn, thì năm nay, trước thềm đại hội thứ 13 của đảng cộng sản, Nguyễn Phú Trọng nên nên ghi vào cương lĩnh chính trị của ĐCS rằng “Quyết đấu tranh đến cùng để đòi lại đất đai, quyền sống, quyền con người mà chế độ độc tài đã cướp đoạt của mọi người dân VN’’ dựa theo ý trong bức thư của Chị Thêu ấy.
26 Tháng Sáu 202010:50 CH(Xem: 297)
Từ thập niên 1950s đến nay, sự đóng góp của người Latino vào việc phát triển kinh tế của Hoa Kỳ thực là không hề nhỏ. Thế thì tại sao lại có những vụ lùm xùm về những người “nhập cư lậu” này từ chính quyền ông Trump gần đây, mặc dù trước giờ vẫn luôn có dân nhập cư lậu, vẫn có những chính sách ngăn chặn người nhập cư lậu? Thưa là chính sách chặn đứng người nhập cư của ông Trump là tàn nhẫn hơn, vô nhân đạo hơn bao giờ hết, so với những đời tổng thống trước, chỉ vì 2 lý do sau đây:...
26 Tháng Sáu 202010:46 CH(Xem: 364)
Trump vào Bạch Cung dễ như lấy kẹo trong bị, và dân Mỹ thì bắt đầu nín thở chờ đợi những chuyện vĩ đại xảy ra. Hôm nhậm chức, số người tham dự không vĩ đại lắm, Trump cũng phải thổi phồng lên con số gấp 5 lần cho đỡ bẽ mặt. Thế là dân Mỹ bắt đầu biết ông Trump nói láo vĩ đại cỡ nào. Trước đây họ chỉ biết qua cuốn sách tự thổi phồng nhờ người khách viết và qua chương trình truyền hình thực tế muốn sa thải ai thì You are fired! Ngày nào, tối nào ông cũng nói hay đưa ra một tin không có thật. Ông dựng chuyện, ông bịa đặt và ông bóp méo tất cả những gì ông nói ra...
26 Tháng Sáu 202010:18 CH(Xem: 277)
Như trường hợp Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Hồng Diên, khi phát biểu tại Hội nghị báo cáo viên Trung ương thông báo kết quả hội nghị lần thứ 12 Ban chấp hành Trung ương hôm 27 tháng 5 năm 2020, cho rằng: “Một số đồng chí được xem là trường hợp quá tuổi, đã thể hiện rất xuất sắc trong công việc, đặc biệt là người đứng đầu, đồng chí Tổng bí thư, Chủ tịch nước. Có thể nói trường hợp đặc biệt này là hạnh phúc của Đảng, dân tộc.”
26 Tháng Sáu 20202:30 SA(Xem: 329)
Ngoài ra, tiệc tính giá điện lũy kế nó cũng bổ sung vào nguồn thu cho EVN để rồi, bầy kền kền thi nhau rút rỉa. Như ta biết, giá điện kinh doanh ở Việt Nam là 2.937 đồng/kWh tương đương 0,173 đô/kWh. Hãy đối chiếu với giá điện kinh doanh tại Mỹ chỉ 0,114 đô/kWh thì đủ thấy, EVN “ăn dày” như thế nào?! Ở Việt Nam, giá vận hành hệ thống điện sao cao bằng xứ Mỹ?! Vậy mà giá điện cao hơn. Độc quyền bán điện giá cao vậy mà năm nào cũng lỗ hàng ngàn tỷ, vậy tiền đó chạy đi đâu? Chắc không cần phải trả lời.
24 Tháng Sáu 202010:17 CH(Xem: 374)
Trong hai năm rưỡi từ khi TT Trump vào dinh đến giữa năm 2019, ngân sách quốc gia đã phải chi ra $102 triệu đô để “ngài” đi chơi golf. Xin nhắc lại là trong 8 năm Obama làm tổng thống, ngân sách quốc gia chỉ tốn $96 triệu đô tiền di chuyển... Báo chí nói rằng trong lịch sử nước Mỹ chưa có vị tổng thống nào đã làm ngân sách tốn kém như vậy về những vụ giải trí riêng tư. Nếu tính đến cuối nhiệm kỳ, số tiền đi đánh banh này có thể lên đến $340 triệu đô...
03 Tháng Bảy 2020
Được biết, vào tháng 7 năm 2019, một hình ảnh vệ tinh của Google Maps đã xuất hiện cho thấy đập Tam Hiệp bị bóp méo, làm dấy lên mối lo ngại rằng nó đang có nguy cơ bị vỡ. Thế nhưng phía chính quyền Trung Cộng thì vẫn khẳng định con đập an toàn. Lời giải thích này có vẻ như là lời trấn an hơn là lời khẳng định. Cứ cho rằng con đập này vững bền, thì nó vẫn là một quả bom nước không lồ đe dọa đến hàng trăm triệu dân đang sống ở khu vực hạ lưu con đập. Vì sao? Vì chính Đài Loan đã biết ngay đây là tử huyệt của Bắc Kinh. Nếu Trung Cộng dám tấn công Đài Loan, tất con đập này sẽ bị bắn sập.
01 Tháng Bảy 2020
Nước Mỹ đã ra luật, ngoại trưởng Mỹ lên tiếng như là một tín hiệu rằng “các bạn hãy đứng dậy lập tổ chức và đấu tranh để giành lại độc lập. Chỉ khi bạn biết đứng, tôi mới bên cạch các bạn được”. Vâng! Đấy là tín hiệu, nhưng có lẽ quá khó với người Uighur khi ngay chính quê hương của họ cũng bị người Hán làm chủ. Chủng tộc của họ đang bị chính quyền Trung Cộng tuyệt diệt, thế thì họ lấy đâu ra đủ người để chống lại bộ máy cai trị khổng lồ do Bắc Kinh dựng lên?! Khó, vô cùng khó.
01 Tháng Bảy 2020
Tuần trước, một nguồn tin cấp cao của NATO đã cho ta biết rằng nếu ông Trump tái đắc cử thì đó sẽ là "tin cực kỳ xấu" và về cơ bản ông ta có thể sẽ ĐÌ liên minh". NATO sẽ không biến mất nhưng khái niệm răn đe kẻ thù với sức mạnh xuyên Đại Tây Dương sẽ "không còn phù hợp với mục đích thành lập của khối này nữa". Nguồn tin nói rằng những gì Trump đang đề xuất là "rất có thực, có nghĩa là Mỹ sẽ rút rất nhiều quân". Và nó là biểu tượng của một vấn đề lớn hơn: "đồng minh sẽ không còn thể dựa vào Mỹ được nữa."
30 Tháng Sáu 2020
Bởi vì những người đang cổ vũ, đang hỹ nộ ái ố trong thời sự nước Mỹ kia đều mang tâm lý nô lệ, quý vị đang trông chờ vào ngoại bang, đang cầu viện để họ giúp cho Việt Nam mà quý vị đều bỏ qua hay cố tình bỏ qua tác nhân chính thay đổi thể chế, xóa bỏ chủ nghĩa cộng sản không đến từ Mỹ, Úc, Anh mà nó phải có từ trong lòng dân tộc. Do đó tôi hoàn toàn thản nhiên với kỳ bầu cử Tổng Thống Mỹ tháng 11 này, ai thắng, ai bại cũng chẳng thể nào thay đổi được cục diện chính trị nước Việt Nam!
30 Tháng Sáu 2020
“Bên Mỹ giá điện rẻ hơn Việt Nam, đặc biệt so với thu nhập. Thế nhưng tình hình như vậy mà ngành điện vẫn yêu cầu nâng giá điện vì so với giá điện quốc tế vẫn chưa bằng. So sánh rất là khập khiễng. Giá điện ở Mỹ so với thu nhập thì không cao. Thu nhập chung của người Việt Nam là thấp và trung bình thấp mà giá điện đòi bằng quốc tế thì bất cập, bất hợp lý. Nói chung thì chi phí về năng lượng cho sinh hoạt bên Mỹ rẻ hơn ở Việt Nam nhiều cho nên giá điện ở Việt Nam là bất hợp lý.”
30 Tháng Sáu 2020
Facebook lâu nay vẫn ứng xử sơ sài về ngôn từ kích động thù địch so với các nội dung bị cho là vi phạm tiêu chuẩn cộng đồng, chẳng hạn như với ảnh khoả thân. Có lẽ một lời nói xúc phạm thường có những vấn đề mơ hồ và gây tranh cãi, cũng như hệ thống máy chủ còn khó khăn trong việc tự động hóa công việc đó. Xác định rõ được lời nói căm thù, chia rẽ hay phân biệt chủng tộc phụ thuộc vào kiến thức về bối cảnh, tập quán và văn hóa, thậm chí còn khó cho cả người điều hành, chứ đừng nói đến gì máy móc. Trong những năm gần đây, Facebook đã có những bước tiến...
30 Tháng Sáu 2020
Hãy cảm ơn TT. Barack Obama về điều này vì suốt tám năm mẫn cán trong hai nhiệm kỳ của ông, nước Mỹ và người dân được sống an toàn, bình an nhờ trách nhiệm cao nhất của người đứng đầu quốc gia như ông. Nó không giống như TT. Donald Trump hiện nay. Những người theo dõi tin tức thời cuộc ắt cũng đã biết, các nguồn tin dẫn theo lời các viên chức trong cộng đồng tình báo cho biết rằng, Trump tham dự rất ít các cuộc briefing như vậy và không hề đọc các báo cáo về tình báo mỗi ngày. Đơn giản vì chúng quá...
29 Tháng Sáu 2020
Một là âm mưu hoạt động chống phá gây bạo loạn lật đổ của các “thế lực thù địch, phản động” ngày càng thâm độc, nguy hiểm hơn; Hai là nguy cơ đe dọa chủ quyền lãnh thổ trên Biển Đông, gắn với những thách thức trong quan hệ với các nước lớn, từ những nguy cơ tác động đến an ninh nội địa trong nước; Ba là nguy cơ tự diễn biến, tự chuyển hoá trong nội bộ gắn với suy giảm lòng tin của nhân dân diễn biến rất phức tạp. “Trong ba thách thức trên thì nguy cơ mất an ninh chính trị nội bộ, suy giảm thế trận lòng dân...
28 Tháng Sáu 2020
Chúng ta thấy những năm gần đây, ĐCS thông qua Giáo Hội Phật Giáo công cụ đã cố tình đôn hình ảnh ông Hồ Chí Minh lên thành “bồ tát” và được các sư quốc doanh đưa vào chùa bắt tín đồ cúi đầu quỳ lạy. Trong khi đó, Hồ Chí Minh là nhân vật được thế giới ghép vào danh sách những nhà độc tài khát máu nhất lịch sử nhân loại. Ông ta được “vinh dự” đứng chung danh sách với các đại đồ tể thế giới như Mao, Stalin, Hitler và Pol Pot. Nếu đứng ở góc độ tôn giáo, kẻ gây ra đến 200 ngàn cái chết mà trong đó có đến 172 ngàn người dân vô tội trong CCRĐ thì ông ta thực sự là ác quỷ...
28 Tháng Sáu 2020
Black Lives Matter Hanoi, tuyên xưng là tổ chức phi lợi nhuận, thành lập với mục đích: Gây quỹ ủng hộ cho những tổ chức ủng hộ phong trào Black Live Matter. Dao to búa lớn, trong tuyên cáo chúng nói đây là nhằm nâng cao nhận thức, về những vấn đề phân biệt chủng tộc và bạo lực cảnh sát tại nước Mỹ, về nhân sự thì gồm những công dân toàn cầu và du học sinh tại Mỹ. Sic! Mẹ bố chúng mày thối quá, ở cái thiên đường xã nghĩa có bình đẳng không?, đương nhiên không có đối đầu chết người giữa trắng và đen, nhưng....