Kinh Đào Panama

07 Tháng Mười 202111:11 CH(Xem: 374)

                                              Kinh Đào Panama


Panama_Canal


Trần Thị Lan Anh




Bạn thân,

Hôm nay chúng ta tìm hiểu lịch sử kinh đào Panama và rút ra kinh nghiệm để người Việt học hỏi đừng ngoại vọng ở tương lai.

Kinh đào Panama mục đích là mở đường tắt từ bờ biển Đại Tây Dương sang Thái Bình Dương. Kinh đào này so với kinh đào Suez ở Ai Cập thì ngắn hơn. Kinh đào Panama dài 51 miles (82 cây số) trong khi đó kinh đào Suez dài 120 miles (193 cây số). Kinh đào Panama khởi đầu dự án xây dựng là từ nước Pháp vào năm 1881 và phải bỏ cuộc vào năm 1889. Mặc dù người Pháp đã thành công trong việc đào kinh Suez nhưng lại thất bại ở Panama vì số người chết do bệnh sốt rét, ỉa chảy, không đủ kỹ sư có khả năng để giải quyết khó khăn trong việc đào kinh ở Panama; và từ đó chính quyền Pháp ngưng tiền cho dự án để dự án phải bị chết sau khi tốn 287 triệu và trên 20 ngàn người chết.

Năm 1902, Mỹ mua lại dự án của kinh đào Panama từ Pháp với giá là 40 triệu. Đồng thời Mỹ ký kiệp ước với chính quyền Colombia (lúc đó chưa có đất nước Panama) đồng ý trả cho đất nước này 10 triệu mỗi năm để được quyền dùng đất trong việc đào kinh và quản trị kinh Panama. Hiệp ước được Thượng Viện Mỹ chấp nhận nhưng Thượng Viện ở Colombia không chấp nhận. Dự tính của Mỹ coi như không thành bởi không có sự đồng ý của chính quyền Colombia. Cũng trong khoảng thời gian đó, dân Panama đòi độc lập từ Colombia. Thế là Mỹ thay đổi chiến thuật bằng cách ủng hộ sự đòi độc lập của Panama ra khỏi Colombia. Mỹ gửi chiến hạm đến biển để ngăn chận sự dy chuyển quân của Colombia chống lại dân Panama đòi độc lập vào ngày 2 tháng 11 năm 1903. Với sự hậu thuẫn của Mỹ, Panama tuyên bố độc lập vào ngày hôm sau, tức ngày 3 tháng 11 năm 1903. Mỹ vội vàng công nhận nền độc lập của Panama và ký hiệp ước với Panama trong việc triển khai kinh đào này. Sự việc xảy ra quá nhanh cho nên quân đội Mỹ đã vào vùng của dân Panama và chính quyền Colombia không làm gì được. Hiệp ước giữa Mỹ và Panama là sẽ trả Panama 10 triệu khi hiệp ước được thông qua và sau 9 năm, mỗi năm Mỹ sẽ trả 250 ngàn.

Từ năm 1904 đến 1914, dự án kinh đào Panama do Mỹ thực hiện và chi phí cho dự án này mà Mỹ phải bỏ vào là 375 triệu. Số người chết trong lúc xây dựng từ công ty Mỹ trên 5 ngàn người. Năm 1977 Mỹ ký hiệp ước với Panama là sẽ giao lại quyền quản trị cho dân Panama với điều kiện là kinh đào được sử dụng không bị áp lực từ bất cứ phía nào bởi đây là tuyến đường hàng hải quan trọng. Từ hiệp ước đó dẫn đến sự quản trị kinh đào này do người dân Panama thực hiện vào cuối năm 1999. Giá tiền đi qua kinh đào Panama này tùy theo tàu với trọng lượng và khách hàng. Tàu cruise ship mà đi qua kinh đào Panama thì tốn khoảng nửa triệu trở lên tùy theo là đi vào kinh đào cũ hay kinh đào mới triển khai dành cho tàu lớn hơn.

Khác với kinh đào Suez là kinh đào Panama dùng hệ thống clocking vì mức nước ở hồ nhân tạo cao hơn mức nước ở hai vùng biển, cho nên thay vì đào hồ nhân tạo sâu hơn và tốn nhiều công sức, chưa kể nếu đụng vào đá bên dưới thì không thể đào nữa. Hệ thống clocking là đưa tàu vào một khung nước, sau đó sẽ nâng nước lên từng đoạn một để tàu vào hồ nhân tạo. Khi đã vào hồ nhân tạo thì phải qua một clocking khác để hạ mức nước xuống trước khi tàu vào mức nước của biển bên kia. Kinh đào Suez bên Ai Cập đi không đi qua vùng đồi núi cho nên đào dễ và không cần sử dụng hệ thống clocking.

Qua sự kiện lịch sử của kinh đào Panama chúng ta thấy rằng người Mỹ làm việc vì quyền lợi của quốc gia Mỹ. Vì muốn khai thác kinh đào này mà Mỹ sẵn sàng ủng hộ dân tộc Panama để giành lại độc lập và từ đó cho phép Mỹ khai thác kinh đào này ở quá khứ. Nhìn về lịch sử thì Mỹ cũng đã từng làm chuyện bỏ rơi đồng minh Việt Nam Cộng Hòa hay dân tộc Kurd. Kinh nghiệm lịch sử rành rành ra đó thế mà số đông người Việt mong chờ Mỹ (qua ông Trump) đánh Tàu sụp để từ đó csVN sụp. Đây là mơ tưởng điên cuồng bởi tinh thần ngoại vọng, nô lệ trong tư tưởng của người Việt đang ở cao điểm dưới thời đại của Trump. Chưa kể Trump là một tay nói dối chuyên nghiệp mà lại tin tưởng một tay gian dối thì phải nói rằng, người Việt ủng hộ Trump đang bị tẩu hỏa nhập ma mà họ không hề biết. Buồn thay cho Việt tộc hôm nay.


       TTLA

Tháng 3 năm 2021
   (Việt lịch 4900)
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
18 Tháng Mười 202110:58 CH(Xem: 113)
Muốn dẫn dắt một nhóm người, một cộng đồng hay một dân tộc đi theo mình thì phải cần có một chủ thuyết, chủ thuyết thì đảng đưa ra là ‘tiến đến chủ nghĩa xã hội’ thế nhưng chủ thuyết là mệnh đề thì chủ nghĩa lại là nội dung cốt lõi trong đó chia ra thành nhiều phần cho nhiều giai đoạn, từng cột mốc thời gian cụ thể, nhưng đảng lại không có bất cứ cái gì có thể hổ trợ cho phương hướng của mình cho nên mới hô hào “tiến lên chủ nghĩa xã hội”. Như vậy con đường đó chỉ là một con đường mù lòa, con đường cứ đi, sai thì sửa, thế nhưng càng sửa thì lại càng sai và dân tộc Việt Nam...
16 Tháng Mười 202111:44 CH(Xem: 201)
Đảng csVN đầu độc tinh thần trẻ em bằng các kỹ thuật tẩy não và nhồi sọ ngay khi ngồi ở bậc tiểu học, kéo dài mãi cho đến lúc vào đại học. Đảng sử dụng lực lượng an ninh, mật vụ với bạo lực tàn ác dành cho giới sinh viên, trí thức và các tầng lớp dân chúng mà họ cho là chống đối, muốn lách ra khỏi chủ nghĩa Mác Lê. Đảng csVN quyết tâm theo đuổi “Kinh tế thị trường định hướng XHCN”, mô hình quái dị, là bức bình phong duy trì quyền lực, cũng như để làm giàu cho đám quan chức và tư bản đỏ.
15 Tháng Mười 20219:56 CH(Xem: 145)
Câu hỏi đặt ra: phải chăng cô đang ngồi biểu tình ở giữa đường, cản trở giao thông, đang thực hiện quyền biểu tình? Quyền biểu tình là quyền con người ở Mỹ. Nhưng bạn không thể nào thực hiện quyền biểu tình để cản trở quyền lưu thông xe cộ của người khác. Đó là lý do tại sao, khi có những cuộc biểu tình lớn với số người tham dự mấy trăm người, người tổ chức biểu tình xin giấy phép và được cảnh sát bảo vệ bằng cách đóng một số đường nếu cần thiết để người biểu tình thực hiện quyền biểu tình mà hiến pháp cho phép...
14 Tháng Mười 202111:02 CH(Xem: 259)
...đây là dịp mà "đảng ta, nhà nước Hà Lội Phố ta", mổ đám dân nghèo kiếm mớ bạc, bởi vì sau 2 năm đại dịch hoành hành đảng ta rách mướp quá rồi, cách ly 7 ngày thu mỗi tên vài triệu là kho bạc lại đầy. Như thế đây rõ ràng là bằng chứng về cái sân sau bán kit test và nhóm lợi ích cường quyền, chúng chỉ quan tâm đến lợi nhuận thu được, còn sinh mạng người dân trong cái chuồng súc vật mang tên nước CHXHCNVN chỉ là con số 0 to tướng!
13 Tháng Mười 202110:44 CH(Xem: 394)
Nhân dân ta là một loại dân của đảng, loại gia đình đảng viên; loại bị bắt buộc phải vào đoàn, phát triển đảng và nắm giữ những vị trí quan trọng trong hệ thống quản lý xã hội, do đó thật không ngạc nhiên một chút nào khi một mặt bọn người này thì ra rả kiên định lập trường tư tưởng, mặt khác bốc hốt cho đầy túi tham để sau cùng hạ cánh an toàn tại một quốc gia khác thụ hưởng của cải tài sản chiếm dụng được từ tầng lớp nhân dân ta nghèo khổ. Hãy nhìn những thành phần tinh hoa của đảng để thấy rằng công thức vào đảng – bốc hốt, làm giàu không hề sai chút nào...
12 Tháng Mười 202111:16 CH(Xem: 270)
Dân chúng và doanh giới hoang mang, bất bình tới mức, ngày 10/10/2021, Thủ tướng Việt Nam phải gửi công điện hỏa tốc cho các cơ quan chính phủ và chính quyền các địa phương trực thuộc trung ương… yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thực hiện nghiêm chỉ đạo của Thủ tướng và các hướng dẫn của Bộ GTVT, Bộ Y tế, không chỉ trong lĩnh vực hàng không mà cả trong hoạt động vận tải nói chung. Trên thực tế, chuyến bay đầu tiên sau thời gian phong tỏa, từ TP.HCM ra Hà Nội vào ngày 10/10/2021 đã bị hủy bỏ vì chính quyền Hà Nội buộc...
12 Tháng Mười 202111:13 CH(Xem: 239)
Trump vẫn dẫy dụa trong làn sóng chính trị, tiếp tục lan truyền những lời nói dối về cuộc bầu cử năm 2020. Hôm thứ sáu, ngày 10/8, danh hài Bill Maher của show “Real Time” trên đài HBO, so sánh Trump với một con cá mập sau ngày thất cử: Con cá chưa chết hẳn, nó bơi ra biển và lặng lẽ ăn tươi nuốt sống người ta. Ý Maher muốn nói rằng, Trump đang “từ từ thanh trừng những Dân biểu đảng Cộng hòa, những người đã làm mất danh dự của ông ta trong vụ luận tội hoặc không công nhận Trump là một lãnh tụ chính đáng”.
11 Tháng Mười 20219:05 CH(Xem: 312)
Trong khi Nguyễn Phú Trọng đang say sưa “nhả ngọc phun châu” tại Hội nghị thì dòng người ngày đêm lầm lũi, khi câm nín, khi gào thét trên các chặng thiên di. Tàu hỏa, xe khách vẫn nằm yên, mặc cho hàng vạn công dân lăn lội giữa giông bão, bao gồm cả phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh… bồng bế nhau hàng nghìn ki-lô-mét trên xe máy. Có những đoàn dắt díu nhau hàng trăm ki-lô-mét bằng đôi chân, trên xe đạp. Họ bị rào kẽm gai, chốt chận cản lại. Họ rớt nước mắt trong mưa, có khi hò hét khản cả cổ, họ thắp nhang quỳ lạy công an. Quyết định đông cứng hệ thống giao thông...
10 Tháng Mười 202110:04 CH(Xem: 389)
Trong chiến dịch chống dịch tại TP. HCM thì đáng lẽ ra Phạm Minh Chính và cả Bộ Chính Trị là những kẻ phải chịu trách nhiệm, phải bị cách chức chứ không phải là ông Nguyễn Thành Phong. Tuy nhiên, chính trị của ĐCS là thế. Họ dùng sinh mạng dân để làm nên trò chơi chính trị bẩn thỉu của họ. Có è cổ lấy 82% ngân sách thành phố và bóp gói 26.000 tỷ để cho dân chết nhiều và tháo chạy tán loạn mới có cớ đẩy người chịu trách nhiệm chính đi chứ? Ai là người thay ông Nguyễn Thành Phong? Đó là người có khuôn mặt giống Phan Văn Khải như đúc, ông Phan Văn Mãi...
09 Tháng Mười 202110:18 CH(Xem: 353)
Về xã hội, Việt Nam không có một tầng lớp trung lưu đông đúc để có thể làm nên những cuộc cách mạng kinh điển như ở Anh, Hà Lan, hay Pháp. Vào thập niên 1990, có một số quan sát từ bên ngoài nói là tầng lớp trung lưu Việt Nam đang mở rộng, giàu có lên nhờ cải cách kinh tế theo thị trường. Đúng là có một số người giàu lên, nhưng sự mở rộng của tầng lớp trung lưu thì không. Những người trung lưu hiện nay của Việt Nam đại đa số gắn chặt với chế độ, dù là trong lĩnh vực công hay tư. Của cải làm ra được phân phối bất công vì các chính sách thuế và xã hội bất công...
18 Tháng Mười 2021
Muốn dẫn dắt một nhóm người, một cộng đồng hay một dân tộc đi theo mình thì phải cần có một chủ thuyết, chủ thuyết thì đảng đưa ra là ‘tiến đến chủ nghĩa xã hội’ thế nhưng chủ thuyết là mệnh đề thì chủ nghĩa lại là nội dung cốt lõi trong đó chia ra thành nhiều phần cho nhiều giai đoạn, từng cột mốc thời gian cụ thể, nhưng đảng lại không có bất cứ cái gì có thể hổ trợ cho phương hướng của mình cho nên mới hô hào “tiến lên chủ nghĩa xã hội”. Như vậy con đường đó chỉ là một con đường mù lòa, con đường cứ đi, sai thì sửa, thế nhưng càng sửa thì lại càng sai và dân tộc Việt Nam...
16 Tháng Mười 2021
Đảng csVN đầu độc tinh thần trẻ em bằng các kỹ thuật tẩy não và nhồi sọ ngay khi ngồi ở bậc tiểu học, kéo dài mãi cho đến lúc vào đại học. Đảng sử dụng lực lượng an ninh, mật vụ với bạo lực tàn ác dành cho giới sinh viên, trí thức và các tầng lớp dân chúng mà họ cho là chống đối, muốn lách ra khỏi chủ nghĩa Mác Lê. Đảng csVN quyết tâm theo đuổi “Kinh tế thị trường định hướng XHCN”, mô hình quái dị, là bức bình phong duy trì quyền lực, cũng như để làm giàu cho đám quan chức và tư bản đỏ.
15 Tháng Mười 2021
Câu hỏi đặt ra: phải chăng cô đang ngồi biểu tình ở giữa đường, cản trở giao thông, đang thực hiện quyền biểu tình? Quyền biểu tình là quyền con người ở Mỹ. Nhưng bạn không thể nào thực hiện quyền biểu tình để cản trở quyền lưu thông xe cộ của người khác. Đó là lý do tại sao, khi có những cuộc biểu tình lớn với số người tham dự mấy trăm người, người tổ chức biểu tình xin giấy phép và được cảnh sát bảo vệ bằng cách đóng một số đường nếu cần thiết để người biểu tình thực hiện quyền biểu tình mà hiến pháp cho phép...
14 Tháng Mười 2021
...đây là dịp mà "đảng ta, nhà nước Hà Lội Phố ta", mổ đám dân nghèo kiếm mớ bạc, bởi vì sau 2 năm đại dịch hoành hành đảng ta rách mướp quá rồi, cách ly 7 ngày thu mỗi tên vài triệu là kho bạc lại đầy. Như thế đây rõ ràng là bằng chứng về cái sân sau bán kit test và nhóm lợi ích cường quyền, chúng chỉ quan tâm đến lợi nhuận thu được, còn sinh mạng người dân trong cái chuồng súc vật mang tên nước CHXHCNVN chỉ là con số 0 to tướng!
13 Tháng Mười 2021
Nhân dân ta là một loại dân của đảng, loại gia đình đảng viên; loại bị bắt buộc phải vào đoàn, phát triển đảng và nắm giữ những vị trí quan trọng trong hệ thống quản lý xã hội, do đó thật không ngạc nhiên một chút nào khi một mặt bọn người này thì ra rả kiên định lập trường tư tưởng, mặt khác bốc hốt cho đầy túi tham để sau cùng hạ cánh an toàn tại một quốc gia khác thụ hưởng của cải tài sản chiếm dụng được từ tầng lớp nhân dân ta nghèo khổ. Hãy nhìn những thành phần tinh hoa của đảng để thấy rằng công thức vào đảng – bốc hốt, làm giàu không hề sai chút nào...
12 Tháng Mười 2021
Dân chúng và doanh giới hoang mang, bất bình tới mức, ngày 10/10/2021, Thủ tướng Việt Nam phải gửi công điện hỏa tốc cho các cơ quan chính phủ và chính quyền các địa phương trực thuộc trung ương… yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thực hiện nghiêm chỉ đạo của Thủ tướng và các hướng dẫn của Bộ GTVT, Bộ Y tế, không chỉ trong lĩnh vực hàng không mà cả trong hoạt động vận tải nói chung. Trên thực tế, chuyến bay đầu tiên sau thời gian phong tỏa, từ TP.HCM ra Hà Nội vào ngày 10/10/2021 đã bị hủy bỏ vì chính quyền Hà Nội buộc...
12 Tháng Mười 2021
Trump vẫn dẫy dụa trong làn sóng chính trị, tiếp tục lan truyền những lời nói dối về cuộc bầu cử năm 2020. Hôm thứ sáu, ngày 10/8, danh hài Bill Maher của show “Real Time” trên đài HBO, so sánh Trump với một con cá mập sau ngày thất cử: Con cá chưa chết hẳn, nó bơi ra biển và lặng lẽ ăn tươi nuốt sống người ta. Ý Maher muốn nói rằng, Trump đang “từ từ thanh trừng những Dân biểu đảng Cộng hòa, những người đã làm mất danh dự của ông ta trong vụ luận tội hoặc không công nhận Trump là một lãnh tụ chính đáng”.
11 Tháng Mười 2021
Trong khi Nguyễn Phú Trọng đang say sưa “nhả ngọc phun châu” tại Hội nghị thì dòng người ngày đêm lầm lũi, khi câm nín, khi gào thét trên các chặng thiên di. Tàu hỏa, xe khách vẫn nằm yên, mặc cho hàng vạn công dân lăn lội giữa giông bão, bao gồm cả phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh… bồng bế nhau hàng nghìn ki-lô-mét trên xe máy. Có những đoàn dắt díu nhau hàng trăm ki-lô-mét bằng đôi chân, trên xe đạp. Họ bị rào kẽm gai, chốt chận cản lại. Họ rớt nước mắt trong mưa, có khi hò hét khản cả cổ, họ thắp nhang quỳ lạy công an. Quyết định đông cứng hệ thống giao thông...
10 Tháng Mười 2021
Trong chiến dịch chống dịch tại TP. HCM thì đáng lẽ ra Phạm Minh Chính và cả Bộ Chính Trị là những kẻ phải chịu trách nhiệm, phải bị cách chức chứ không phải là ông Nguyễn Thành Phong. Tuy nhiên, chính trị của ĐCS là thế. Họ dùng sinh mạng dân để làm nên trò chơi chính trị bẩn thỉu của họ. Có è cổ lấy 82% ngân sách thành phố và bóp gói 26.000 tỷ để cho dân chết nhiều và tháo chạy tán loạn mới có cớ đẩy người chịu trách nhiệm chính đi chứ? Ai là người thay ông Nguyễn Thành Phong? Đó là người có khuôn mặt giống Phan Văn Khải như đúc, ông Phan Văn Mãi...
09 Tháng Mười 2021
Về xã hội, Việt Nam không có một tầng lớp trung lưu đông đúc để có thể làm nên những cuộc cách mạng kinh điển như ở Anh, Hà Lan, hay Pháp. Vào thập niên 1990, có một số quan sát từ bên ngoài nói là tầng lớp trung lưu Việt Nam đang mở rộng, giàu có lên nhờ cải cách kinh tế theo thị trường. Đúng là có một số người giàu lên, nhưng sự mở rộng của tầng lớp trung lưu thì không. Những người trung lưu hiện nay của Việt Nam đại đa số gắn chặt với chế độ, dù là trong lĩnh vực công hay tư. Của cải làm ra được phân phối bất công vì các chính sách thuế và xã hội bất công...