Bài Học Dân Chủ và Lãnh Đạo

16 Tháng Bảy 20209:39 CH(Xem: 412)

                                 Bài Học Dân Chủ và Lãnh Đạo


5                                                           Source image from Internet



Trần Công Lân



    Tháng 4,1975, Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) sụp đổ. Người Việt tỵ nạn khắp nơi. Người VN ở lại sống trong tù đày, cải tạo, bài trừ văn hóa, lao động kinh tế mới, sắp hàng lãnh thực phẩm theo hộ khẩu, một chính sách kiểm soát dân bằng cách xiết chặt dạ dày để ngăn ngừa mọi mầm mống chống đối. Những ai tìm cách vượt biên sẽ gặp đủ các cạm bẫy của nhà nước đặt ra để thu vàng, tịch thu nhà cửa, tài sản và loại trừ các thành phần nguy hiểm cho chế độ. Bao nhiêu nạn nhân chết trên biển phải là bàn tay vấy máu của Đảng. Đó là chưa nói tới hải tặc, mưa bão giết hại.

Sau 45 năm, chúng ta vẫn nghĩ về VN, một VN mới. Nhưng để xây dựng một VN mới, chúng ta sẽ xây dựng như thế nào?

Chúng ta đã học được gì về dân chủ và lãnh đạo?

Trước hết phải loại ra nghi vấn lẩm cẩm về:

Cộng Hòa hay Dân Chủ

Chúng ta (người Việt hải ngoại tại Mỹ) tuy có tham dự bầu cử, biểu tình, tham dự sinh hoạt đảng từ địa phương (quận, hạt, tiểu bang, liên bang) nhưng chưa đủ hiểu những khúc mắc trong chính trị Mỹ. Cho dù đảng nào thì cũng là phục vụ dân Mỹ? Vậy thì sao lại bế tắc, suy thoái với Tea party, Occupied Walls street? Trở lại với VN, người VN cần tham dự, theo dõi sinh hoạt chính trị nhiều hơn, suy nghĩ có hệ thống, có lý luận chứ không dựa theo cảm xúc (vì Trump đánh Tàu hay Obama đưa ra bảo hiểm sức khỏe), hay mơ ước (Liên Hiệp Quốc, Mỹ sẽ can thiệp vào tranh chấp biển Đông).

Tư bản hay xã hội chủ nghĩa

Ở đây không nói đến loại xã hội chủ nghĩa của cộng sản vì đó là sự gian lận, bịp bợm về chữ nghĩa. Xã hội chủ nghĩa (socialism) của các nước Bắc Âu như Na Uy, Đan Mạch, Thụy Điển, Phần Lan … còn gọi là Xã Hội Dân Chủ. Họ có tính chất giống như tư bản về mọi mặt chỉ có sự khác biệt là sự hạn chế, chừng mực mà luật pháp cho phép (qua Hiến Pháp, Quốc Hội, trưng cầu dân ý).

Cũng như tư bản không chỉ là thuần túy kinh tế (cung-cầu, tự do buôn bán, kinh doanh) mà phải nhìn vào giáo dục, chính trị, văn hóa, y tế… như nước Mỹ đang gặp. Khi thời bình thì còn thì giờ tranh cãi nhưng khi thời chiến (bệnh dịch Covid-19) mới thấy giá trị của sự thực xảy ra. 

Hệ thống và chỉ huy

Lãnh đạo là chỉ huy hệ thống, guồng máy nhà nước, quân đội, cơ xưởng, đơn vị…. Hệ thống có trước từ đời này qua đời khác do người sáng lập, và những người quản trị tiếp theo. Hệ thống phải được cải tổ để thích ứng với hoàn cảnh và nhu cầu thì mới tồn tại. Người kế vị có nhiệm vụ tiếp tục là cho hệ thống tốt hơn chứ không phải triệt hạ phá hủy hệ thống vì không thích những gì người đi trước đã làm (Trump vs Obama). Lãnh đạo là chỉ huy tổng quát (macro management) và để chi tiết cho cấp dưới điều hành (micro management). Hệ thống thành hình và hoạt động trên những quy luật riêng của nó do các cơ quan thẩm quyền chuyên môn quyết định.

Người lãnh đạo đến rồi đi không phải sẽ cai trị mãi.

Tiêu chuẩn và giá trị

Khi đi tìm và thảo luận về một nước VN mới thì chúng ta muốn gì? Dân chủ? Dân chủ thì không phải là cộng sản vì có cộng sản thì không còn dân chủ (lịch sử chứng minh nơi đâu có cộng sản thì sẽ tiêu diệt sinh hoạt dân chủ. Cái gọi là "dân chủ" của cộng sản thì như chúng ta đã thấy ở Trung Cộng hiện nay). Vậy ai sẽ nói phải cho cộng sản tham dự sinh hoạt chính trị mới là dân chủ?  Nhưng họ không nói nếu cộng sản dùng bạo lực cách mạng (thủ tiêu, ám sát, bắt cóc, đe dọa, tống tiền, mỹ nhân kế…) thì đối phó ra sao?

Giá trị và tiêu chuẩn của dân chủ dựa theo khuôn mẫu của Tây phương nhưng phải xét lại theo giá trị và tiêu chuẩn chúng ta chọn lựa.

Tiêu chuẩn nào? Hãy thử đưa ra: Tài hay đức?

Khi nạn dịch COVID-19 xảy ra hãy quan sát hành động của Trump, Tổng Thống Mỹ và Thủ Tướng Nhật Abe trên cương vị lãnh đạo và thái độ của người dân trong sinh hoạt dân chủ.

Nếu ai có theo dõi những cuộc họp báo của Trump và Abe qua diễn tiến của bệnh dịch Covid-19 sẽ thấy khác nhau ra sao. Hãy để mọi người suy nghĩ và tự phán xét.

Đó là phần lãnh đạo.

Còn người dân?

Mỹ: Có tiểu bang thì Thống Đốc ra lệnh nhưng dân không nghe và không thèm đếm xỉa lệnh phong tỏa cho tới khi vô nhà thương (New York). Có những tiểu bang, Thống Đốc tuyên bố đã không nghe, không biết gì vì Tổng Thống chưa báo động (Florida, Georgia, Lousianna)? Tuy rằng tin tức cho biết thế giới và các chuyến tàu du lịch (cruise ship) đã nhiễm bịnh.

Lớp trẻ vẫn ra biển tắm coi thường lệnh cấm tụ tập trên 200, 50 hay 10 người. Có chỗ vẫn còn mở hội (party) tại nhà riêng. Có những nhà thờ mà vị lãnh đạo vẫn tụ tập tín đồ giảng đạo coi lệnh cấm của Thống Đốc như không có.

Có phải dân trí Mỹ kém hiểu biết? Hay bệnh coi thường chính quyền? Hay chủ nghĩa cá nhân quá nặng? Chuyện cá nhân luôn luôn quan trọng hơn chuyện xã hội, quốc gia?

Nếu truyền hình, điện thoại lưu động, tin tức có 24 giờ/ngày thì tại sao người dân không biết hay không muốn biết vì lo ăn chơi?

Hãy trả lời câu hỏi rất đơn giản:

- Bạn muốn giao du với người thành thật hay nói láo?

- Bạn muốn giao thiệp với người thường quy tụ, làm ăn với những kẻ có thành tích, tội phạm, án tù…(như Trump) hay những người làm ăn trong sạch, lương thiện…(như Obama)?

- Bạn muốn người chỉ huy (leader) với thói quen chửi bới, mạt sát những ai không cùng ý kiến bất kể nam, phụ, lão, ấu, tàn tật … và tâng bốc những ai khen tặng mình?

- Bạn muốn người lãnh đạo thay đổi cộng sự viên như thay áo: Khi cần thì khen, khi không cần thì chửi bới và từ chối sự quan hệ?

- Bạn nghĩ gì về người lãnh đạo tối cao, không còn ai ở trên nữa, đối điện với tai ương và nói rằng: Tôi không chịu trách nhiệm?

- Bạn nghĩ gì về một vị tướng cầm quân, xua quân ra trận mà không có tiếp tế, không có kế hoạch chận địch mà chỉ nói về ngày kết thúc trận chiến? 

- Bạn đi tỵ nạn xứ người vì tự do, dân chủ. Khi có tự do dân chủ thì bạn chọn kẻ độc tài làm lãnh đạo chỉ vì kẻ đó hô hào sẽ dọn món ăn: "chống Trung Cộng"?

- Bạn đã biết VNCH sụp đổ vì lãnh đạo dở và nay sống nơi xứ Mỹ có ảnh hưởng chính trị chi phối toàn thế giới thì bạn hành động theo cảm tính. Vậy lý trí của bạn ở đâu?

Và dĩ nhiên nếu bạn mất trí thì không phải trả lời những câu hỏi trên.

        T.C.L

Tháng 4 năm 2020
  (Việt lịch 4899)
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
10 Tháng Tám 202011:23 CH(Xem: 88)
Con đường của đảng csVN sẽ không có gì thay đổi như bản chất vốn có của nó, không có thân Mỹ, thân Tàu như nhiều người bình luận mà con đường của họ là độc tài, độc ác và cực đoan, những hành động đu giây giữa các cường quốc chỉ là giải pháp tạm thời nhằm bảo đảm được sự ổn định chính trị và đặc quyền cai trị của mình để đè đầu, đè cổ dân tộc, làm giàu bất chính và chấm hết. Không có lý tưởng bác hồ, chủ thuyết cộng sản nào trong những con người tham gia cầm quyền hôm nay cả mà chỉ có lý tưởng nhà lầu, biệt thự, xe hơi, chỉ có chủ thuyết vàng, kim cương...
10 Tháng Tám 202010:59 CH(Xem: 63)
“Cho là tất cả những gì Trump làm chỉ là diễn hành theo tiếng trống của chủ nghĩa dân tuý, ông ta vẫn thả ra được một lực lượng phá hoại một nền dân chủ đa văn hoá mong manh,” Neuborne viết. “Nhưng tôi nghĩ còn hơn thế nữa. Sự tương đồng giữa – đặc biệt là các điểm mấu chốt giữa Lügenpresse và “tin giả”, và những hứa hẹn để khôi phục sự vĩ đại của nước Đức và “Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại” – quá giống nhau để cho rằng đó chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên. Tôi khá chắc chắn rằng ngoài việc nghiên cứu các diễn văn của Hitler – nhất là cách dùng các từ ngữ thô bỉ, phân biệt...
10 Tháng Tám 202010:58 CH(Xem: 65)
Vào thứ Sáu vừa rồi, ông DeJoy đã “xuống tay” sa thải hàng loạt và bổ nhiệm lại khoảng hai chục người nắm giữ những chức vụ quan trọng ở Sở Bưu Điện. Các nhà quan sát nhận xét rằng, đây chính là hành động đưa vây cánh vào, nhằm tập trung mọi quyền lực ở Sở Bưu Điện hoạt động đúng theo "chỉ thị của cấp trên." Các nhà phê bình gọi đây là "Vụ Thảm Sát Đêm Thứ Sáu" được thực hiện bởi chính quyền Donald Trump, nhằm gia tăng việc đè nén những lá phiếu mang tính cách bất lợi cho ông ta trong kỳ bầu cử sắp tới.
09 Tháng Tám 20208:54 CH(Xem: 98)
Đó là chưa kể đến cách làm việc, cách ứng xử, giao du, cách lãnh đạo, cách đối phó với chuyện đại sự. Khỏi nói hết ra đây, đầy dẫy những cái thối tha dơ nhớp bẩn thỉu của chính trị Mỹ. Nói ủng hộ đảng CH thì tôi đồng ý, nhưng ủng hộ tên Moron thì không tưởng tượng được. Đảng nào cũng có người giỏi người dở. Nhưng người vô lương tâm, xảo quyệt, gian manh thì nên loại ra. Trump đã phá nát đảng CH. Chính người trong đảng CH nay cũng quay qua chống Trump mạnh mẽ. Họ cứu nước Mỹ, cứu đảng CH nên xa lánh tên Moron.
08 Tháng Tám 202011:14 CH(Xem: 93)
Lời tuyên bố trì hoãn cuộc bầu cử tổng thống của Donald Trump, mới nghe qua, người ta cứ tưởng đó chỉ là một trong những chiêu trò né tránh dư luận đối mặt với những thất bại, nhưng nếu chịu khó suy nghĩ cho thấu đáo, thì ta có thể nhận thức ra được rằng: Đó là việc định hướng, là những âm mưu, là những bước đi của một nền chuyên chế độc đoán, độc tài đang trong giai đoạn thành hình. Đương nhiên, đây chỉ là quan điểm cá nhân của người viết bài, tuy vậy, đâu có khó khăn gì để nhận ra.
07 Tháng Tám 20208:29 CH(Xem: 117)
Có lẽ nước Mỹ chưa bao giờ phải đón nhận sự khinh bỉ, bị nhìn bằng nửa con mắt của thế giới như ngày nay. Sự rối bời, lúng túng và thiếu một chính sách nhất quán và triệt để giữa trung ương và địa phương là nguyên nhân chính yếu. Bản thân Tổng thống có cái nhìn, cách đối phó một cách sai lầm và đầy cảm tính khác với giới khoa học. Như lúc đầu Ông cho dịch Covid 19 chỉ là cơn cảm xoàng sẽ tự động hết, khi dịch bùng phát, Ông đề nghị dùng thuốc ký ninh trị sốt rét, rồi thuốc tẩy rửa để điều trị. Sau đó, Ông dứt khoát không đeo mask, điều đơn giản này đã...
07 Tháng Tám 20208:02 CH(Xem: 104)
Tất cả mọi sinh hoạt, mọi vị trí trong xã hội đều có giá trị tinh thần bằng nhau. Đừng vì mình không có năng khiếu học mà chỉ làm công việc đổ rác để rồi tự ti mặc cảm. Nếu không ai trong xã hội làm công việc đổ rác thì ai sẽ làm công việc đó khi mà tất cả mọi người đều xả rác trong tiến trình sống của bản thân? Thành ra mọi người sống trong xã hội phải tôn trọng lẫn nhau cho dù cá nhân đó không có địa vị cao trong xã hội -- nhưng nếu không có những cá nhân đó (phu quét đường, đổ rác), xã hội sẽ bất ổn. Tất cả mọi ngành nghề trong xã hội đều có giá trị tinh thần bằng nhau khi mà những ngành nghề đó phục vụ đời sống của những con người sinh hoạt trong xã hội đó.
06 Tháng Tám 202010:07 CH(Xem: 192)
Mỹ tài trợ lớn, nhưng những khoản chi đó là minh bạch. Tất cả đều phải hạch toán báo cáo rõ ràng, chính vì thế những món tiền đó không thể chảy vào túi những lãnh đạo của WHO. Ngược lại, Trung Cộng lại thích chi dưới gầm bàn hơn là chi công khai minh bạch, nên họ đã mua chuộc được nhiều quan chức hám tiền của WHO và từ đó tổ chức này chịu sự sai khiến của họ. Thực ra Tàu chẳng muốn đóng góp ngân sách cho WHO đâu, họ muốn dồn tiền để hối lộ thì tốt hơn. Nhưng nếu không đóng thì không được, vì Tàu cũng là thành viên của WHO, nên chỉ đóng 0,21% chiếu lệ mà thôi.
06 Tháng Tám 202010:05 CH(Xem: 238)
Sự ra đi của ông Lê Khả Phiêu trong lúc đại dịch Covid 19 làm cho đời sống của nhân dân đang gặp nhiều khó khăn và rất hoang mang lo lắng thì chẳng có ai quan tâm đến cái chết của ông. Nhiều năm qua, việc ông Lê Khả Phiêu đang sống hay chết thì đối với nhân dân coi ông là đồ phế bỏ, bởi vì Lê Khả Phiêu chẳng giúp ích gì cho nhân dân cả nước, đôi khi còn hại nước, hại dân và tốn cơm gạo mà nhân dân phải nuôi ông trong suốt nhiều năm qua.
06 Tháng Tám 20209:46 CH(Xem: 192)
Ngay từ ngày đầu bước vào tòa Bạch Ốc, Donald Trump đã chủ trương đào sâu mối hận thù của sự kỳ thị sắc tộc, của giàu nghèo và của đảng phái chính trị, với một mục đích duy nhất, Chia Rẽ Để Đắc Cử. Sau khi ông ta lên nắm chính quyền, ông ta chưa bao giờ thể hiện mình là tổng thống của tất cả người dân Mỹ, bao gồm cả những người bỏ phiếu cho đối thủ của ông ta là bà Hillary Clinton. Không gì lộ liễu cho bằng việc ông ta tấn công đảng Dân Chủ và Phe Bên Kia bằng mọi giá, qua mọi cách thức, với mọi cơ hội có thể.
10 Tháng Tám 2020
Con đường của đảng csVN sẽ không có gì thay đổi như bản chất vốn có của nó, không có thân Mỹ, thân Tàu như nhiều người bình luận mà con đường của họ là độc tài, độc ác và cực đoan, những hành động đu giây giữa các cường quốc chỉ là giải pháp tạm thời nhằm bảo đảm được sự ổn định chính trị và đặc quyền cai trị của mình để đè đầu, đè cổ dân tộc, làm giàu bất chính và chấm hết. Không có lý tưởng bác hồ, chủ thuyết cộng sản nào trong những con người tham gia cầm quyền hôm nay cả mà chỉ có lý tưởng nhà lầu, biệt thự, xe hơi, chỉ có chủ thuyết vàng, kim cương...
10 Tháng Tám 2020
“Cho là tất cả những gì Trump làm chỉ là diễn hành theo tiếng trống của chủ nghĩa dân tuý, ông ta vẫn thả ra được một lực lượng phá hoại một nền dân chủ đa văn hoá mong manh,” Neuborne viết. “Nhưng tôi nghĩ còn hơn thế nữa. Sự tương đồng giữa – đặc biệt là các điểm mấu chốt giữa Lügenpresse và “tin giả”, và những hứa hẹn để khôi phục sự vĩ đại của nước Đức và “Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại” – quá giống nhau để cho rằng đó chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên. Tôi khá chắc chắn rằng ngoài việc nghiên cứu các diễn văn của Hitler – nhất là cách dùng các từ ngữ thô bỉ, phân biệt...
10 Tháng Tám 2020
Vào thứ Sáu vừa rồi, ông DeJoy đã “xuống tay” sa thải hàng loạt và bổ nhiệm lại khoảng hai chục người nắm giữ những chức vụ quan trọng ở Sở Bưu Điện. Các nhà quan sát nhận xét rằng, đây chính là hành động đưa vây cánh vào, nhằm tập trung mọi quyền lực ở Sở Bưu Điện hoạt động đúng theo "chỉ thị của cấp trên." Các nhà phê bình gọi đây là "Vụ Thảm Sát Đêm Thứ Sáu" được thực hiện bởi chính quyền Donald Trump, nhằm gia tăng việc đè nén những lá phiếu mang tính cách bất lợi cho ông ta trong kỳ bầu cử sắp tới.
09 Tháng Tám 2020
Đó là chưa kể đến cách làm việc, cách ứng xử, giao du, cách lãnh đạo, cách đối phó với chuyện đại sự. Khỏi nói hết ra đây, đầy dẫy những cái thối tha dơ nhớp bẩn thỉu của chính trị Mỹ. Nói ủng hộ đảng CH thì tôi đồng ý, nhưng ủng hộ tên Moron thì không tưởng tượng được. Đảng nào cũng có người giỏi người dở. Nhưng người vô lương tâm, xảo quyệt, gian manh thì nên loại ra. Trump đã phá nát đảng CH. Chính người trong đảng CH nay cũng quay qua chống Trump mạnh mẽ. Họ cứu nước Mỹ, cứu đảng CH nên xa lánh tên Moron.
08 Tháng Tám 2020
Lời tuyên bố trì hoãn cuộc bầu cử tổng thống của Donald Trump, mới nghe qua, người ta cứ tưởng đó chỉ là một trong những chiêu trò né tránh dư luận đối mặt với những thất bại, nhưng nếu chịu khó suy nghĩ cho thấu đáo, thì ta có thể nhận thức ra được rằng: Đó là việc định hướng, là những âm mưu, là những bước đi của một nền chuyên chế độc đoán, độc tài đang trong giai đoạn thành hình. Đương nhiên, đây chỉ là quan điểm cá nhân của người viết bài, tuy vậy, đâu có khó khăn gì để nhận ra.
07 Tháng Tám 2020
Có lẽ nước Mỹ chưa bao giờ phải đón nhận sự khinh bỉ, bị nhìn bằng nửa con mắt của thế giới như ngày nay. Sự rối bời, lúng túng và thiếu một chính sách nhất quán và triệt để giữa trung ương và địa phương là nguyên nhân chính yếu. Bản thân Tổng thống có cái nhìn, cách đối phó một cách sai lầm và đầy cảm tính khác với giới khoa học. Như lúc đầu Ông cho dịch Covid 19 chỉ là cơn cảm xoàng sẽ tự động hết, khi dịch bùng phát, Ông đề nghị dùng thuốc ký ninh trị sốt rét, rồi thuốc tẩy rửa để điều trị. Sau đó, Ông dứt khoát không đeo mask, điều đơn giản này đã...
07 Tháng Tám 2020
Tất cả mọi sinh hoạt, mọi vị trí trong xã hội đều có giá trị tinh thần bằng nhau. Đừng vì mình không có năng khiếu học mà chỉ làm công việc đổ rác để rồi tự ti mặc cảm. Nếu không ai trong xã hội làm công việc đổ rác thì ai sẽ làm công việc đó khi mà tất cả mọi người đều xả rác trong tiến trình sống của bản thân? Thành ra mọi người sống trong xã hội phải tôn trọng lẫn nhau cho dù cá nhân đó không có địa vị cao trong xã hội -- nhưng nếu không có những cá nhân đó (phu quét đường, đổ rác), xã hội sẽ bất ổn. Tất cả mọi ngành nghề trong xã hội đều có giá trị tinh thần bằng nhau khi mà những ngành nghề đó phục vụ đời sống của những con người sinh hoạt trong xã hội đó.
06 Tháng Tám 2020
Mỹ tài trợ lớn, nhưng những khoản chi đó là minh bạch. Tất cả đều phải hạch toán báo cáo rõ ràng, chính vì thế những món tiền đó không thể chảy vào túi những lãnh đạo của WHO. Ngược lại, Trung Cộng lại thích chi dưới gầm bàn hơn là chi công khai minh bạch, nên họ đã mua chuộc được nhiều quan chức hám tiền của WHO và từ đó tổ chức này chịu sự sai khiến của họ. Thực ra Tàu chẳng muốn đóng góp ngân sách cho WHO đâu, họ muốn dồn tiền để hối lộ thì tốt hơn. Nhưng nếu không đóng thì không được, vì Tàu cũng là thành viên của WHO, nên chỉ đóng 0,21% chiếu lệ mà thôi.
06 Tháng Tám 2020
Sự ra đi của ông Lê Khả Phiêu trong lúc đại dịch Covid 19 làm cho đời sống của nhân dân đang gặp nhiều khó khăn và rất hoang mang lo lắng thì chẳng có ai quan tâm đến cái chết của ông. Nhiều năm qua, việc ông Lê Khả Phiêu đang sống hay chết thì đối với nhân dân coi ông là đồ phế bỏ, bởi vì Lê Khả Phiêu chẳng giúp ích gì cho nhân dân cả nước, đôi khi còn hại nước, hại dân và tốn cơm gạo mà nhân dân phải nuôi ông trong suốt nhiều năm qua.
06 Tháng Tám 2020
Ngay từ ngày đầu bước vào tòa Bạch Ốc, Donald Trump đã chủ trương đào sâu mối hận thù của sự kỳ thị sắc tộc, của giàu nghèo và của đảng phái chính trị, với một mục đích duy nhất, Chia Rẽ Để Đắc Cử. Sau khi ông ta lên nắm chính quyền, ông ta chưa bao giờ thể hiện mình là tổng thống của tất cả người dân Mỹ, bao gồm cả những người bỏ phiếu cho đối thủ của ông ta là bà Hillary Clinton. Không gì lộ liễu cho bằng việc ông ta tấn công đảng Dân Chủ và Phe Bên Kia bằng mọi giá, qua mọi cách thức, với mọi cơ hội có thể.