Bài học lịch sử

09 Tháng Bảy 20209:14 CH(Xem: 290)

                                             BÀI HỌC LỊCH SỬ

107094690_3058590317587395_5079065075528235910_n                                                   Ảnh thành Đồ Bàn - nguồn từ bài chủ




 Đỗ Ngà

Facebook




     Champa và Đại Việt là 2 nước láng giềng. Đại Việt thì lúc nào cũng lăm le chiếm lấy Champa bằng nhiều cách, kể cả gả công chúa cho vua Champa đổi đất. Ranh giới giữa Champa và Đại Việt bị dịch chuyển dần về phía nam và Champa mất nước. Từng triều đại là mỗi cách lấn chiếm, có thể kể ra các cột mốc sau:

Trước năm 1069 ranh giới là dãy Hoành Sơn, là ranh giới Quảng Bình - Hà Tĩnh ngày nay. Năm 1069 vua Lý Thánh Tông của Đại Việt đánh bại vua Chăm - Chế Củ. Thế là Đại Việt mở rộng lãnh thổ đến Quảng Trị. Đường ranh giới được dời về sông Thạch Hãn.

Năm 1306 vua Trần gả Huyền Trân Công chúa cho vua Chăm Chế Mân, đổi lại vua Chăm giao cho Đại Việt vùng đất từ phía nam sông Thạch Hãn đến đèo Hải Vân. Thế là biên giới được dời về đây.

Năm 1402 Hồ Quý Ly tấn công Champa và lấy thêm từ đèo Hải Vân đến đèo Bình Đê, ranh giới giữa Bình Định và Quảng Ngãi ngày nay. Lúc này giờ biên giới đã tiến rất gần đến kinh đô Đồ Bàn của vương quốc Champa, thuộc Bình Định ngày nay.

Năm 1471 vua Lê Thánh Tông đánh chiếm thủ đô Đồ Bàn và mở rộng lãnh thổ đến đèo Cù Mông ranh giới giữa Bình Định và Phú Yên ngày nay. Thế là đường biên giới lại dời.

Năm 1597 chúa Nguyễn Hoàng cho đánh chiếm phía nam đèo Cù Mông, và đến 1611 chúa Nguyễn đã mở rộng lãnh thổ đến đèo Cả, ranh giới giữa Phú Yên và Khánh Hòa ngày Nay.

Năm 1653 chúa Nguyễn Phúc Chu đánh vào Champa và mở rộng bờ cõi đại Việt đến hết Khánh Hòa. Và năm 1692 chúa Nguyễn cho Nguyễn Hữu Cảnh lấy đến Bình Thuận. Và kết thúc vương quốc Champa.

Qua lịch sử vương quốc Champa ta thấy gì? Đấy là sự hòa thuận giữa 2 quốc gia láng giềng chỉ là tạm thời. Phía mạnh luôn truyền đời ấp ủ tham vọng xâm lấn bờ cõi phía yếu hơn. Từ có có những cuộc sáp nhập nhỏ làm một phía mở rộng dần và một phía teo dần. Rồi cũng có những cuộc thôn tính lớn dẫn đến khai tử một quốc gia. Đừng để mất nước, nếu mất nước thì mình sẽ như con cá trên thớt, số phận mình do bên thắng cuộc quyết. Với lịch sử đánh nhau hàng ngàn năm, nếu không diệt phía chiến bại thì ngay trong lòng quốc gia chiến thắng sẽ muôn đời bất ổn. Vì thế khi thua trận, không đơn giản là mất chủ quyền, còn những mưu toan của quân chiến thắng mới đáng nói.

Trên thế giới, những quốc gia có lịch sử đánh nhau lâu đời thì chuyện thanh trừng sắc tộc khi thôn tính xong kẻ thù là điều khó tránh khỏi. Trung Hoa - Việt Nam hay Việt Nam - Champa cũng vậy thôi. Cũng là láng giềng đánh nhau hết thế hệ này đến thế hệ khác. Kết quả Champa đã bị khai tử bởi Đại Việt và dân tộc Chăm bị diệt gần hết.

Ngày nay dân số của người Chăm tại Ninh Thuận - Bình Thuận còn chỉ vỏn vẹn 98.000 người. Còn lại họ tản mác khắp thế giới khoảng 300.000 người nữa. Như vậy câu hỏi đặt ra là, đằng sau những lần thất thủ phải mất lãnh thổ thì kèm theo đó là gì? Tại sao dân tộc Chăm từng là một quốc gia trải rộng hết dải đất miền Trung, có lần họ đem quân đánh ra Thăng Long, nhưng sao nay họ biến đâu mất hết vậy? Điều đó chứng tỏ sau những trận chiến lấy bờ cõi, phải có những cuộc thanh trừng sắc tộc dai dẳng và kéo dài mới diệt gần hết một nòi giống một dân tộc như thế. Những cuộc thanh trừng này lịch sử đã không ghi lại nhưng chắc chắn nó có xảy ra. Đấy là cái khủng khiếp của kẻ thua cuộc phải gánh lấy.

Nhìn lại lịch sử các nước láng giềng Trung Hoa, thì cũng đã có quốc gia bị Trung Hoa khai tử, và dân tộc của họ đã phải tản mác khắp nơi mà giờ cũng chỉ làm thân phận dân tộc thiểu số. Vương quốc Đại Lý nằm phía Tây Bắc Đại Việt đã bị nhà Nguyên tiêu diệt và họ mất nước từ đó. Bây giờ tộc người Thái phía bắc Việt Nam chính là con cháu dân Đại Lý khi xưa. Họ phải tản mác khắp Đông Năm Á sống như một tộc thiểu số và quên hẳn cội nguồn của họ. Từ một quốc gia rộng lớn gồm tỉnh Vân Nam - Trung Quốc, một phần lãnh thổ tây bắc Việt Nam, một phần bắc Myanmar, phần bắc Lào nhưng nay là đất của người Hán. Người Thái và người Chăm số phận chẳng khác nhau mấy.

Nay trong suy nghĩ không ít người, đã cho rằng Việt Nam là 1 tỉnh của Trung Hoa sẽ có lợi vì dân Việt Nam sẽ được hưởng những quyền lợi như người Hán. Không đâu, đừng có tin ngây thơ như vậy. Việc các bang trong Hợp Chúng Quốc Hoa Kỳ đứng chung trong một nhà nước liên bang hoàn toàn khác với trường hợp Việt Nam bị thôn tính bởi Trung Hoa, vì sao?

Để giải thích, tôi xin đi vào bản chất của nhà nước liên bang trong một thể chế tự do dân chủ. Trong nhà nước liên bang thì vai trò các bang là đồng làm chủ nhà nước liên bang. Nhà nước liên bang tựa công ty cổ phần, chính quyền bang tựa các cổ đông. Trong cơ cấu tổ chức này, nó luôn đảm bảo sự công bằng giữa các bang. Bất cứ người dân của bang nào cũng đều có quyền ứng cử tổng thống. Và bang nào cũng có 2 thượng nghị sĩ đại diện cho chính quyền bang, bang nào cũng có nhiều dân biểu đại diện cho nhân dân bang đó trong quốc hội liên bang. Chính vì ai là bang thành viên Hợp Chúng Quốc thì được làm chủ một phần chính quyền liên bang nên Porto Rico mới muốn trở thành bang thứ 51 của Hoa Kỳ. Làm một bang của Hoa Kỳ nghĩa là có tiếng nói trong chính quyền liên bang, là một trong các ông chủ của chính quyền liên bang thì ai mà không thích? Như vậy làm một tiểu bang của Mỹ không hề vong quốc, và cũng không hề bị tiêu diệt nòi giống, mà là được đứng chung cùng bang khác để hưởng sự thịnh vượng chung của một Hoa Kỳ giàu mạnh.

Nhà nước độc tài phương đông không bao giờ chịu đứng chung một cách dân chủ với nước khác. Mà đặc biệt, nước lớn bao giờ cũng mặc định mình mới là chủ của nó. Khi chưa chiếm Đại Việt, các hoàng đế Trung Hoa còn mặc định Đại Việt phải sang triều cống. Tức là trong mắt của các hoàng đế Trung Hoa, Đại Việt là thứ mọi rợ cho nên họ gọi ta là tộc man di. Nếu Trung Hoa chiếm Việt Nam thì số phận dân Việt sẽ bị diệt vong như dân tộc Chăm đã từng chịu dưới bàn tay Đại Việt. Cũng tựa như 800 năm trước,Trung Hoa đã thâu tóm Đại Lý. Giờ đây đất nước Đại Lý cũ (tức tỉnh Vân Nam ngày nay) cũng sẽ là nơi người Hán ở, còn người chủ thực sự của Đại Lý hoặc bị tiêu diệt hoặc phải tản mác khắp nơi tránh sự thanh trừng sắc tộc. Đó là bài học lịch sử, thực ra chúng ta mất nước thì nòi giống cũng sẽ bị diệt vong bởi bàn tay Tàu. Ngày nay vị trí chủ tịch Trung Quốc ngang bằng với hoàng đế Trung Hoa trước đây. Vì vậy nếu Việt Nam bị Tàu thôn tính, Việt Nam sẽ bị diệt vong. Nếu con người nhận thức sai lầm về mối nguy thì sẽ mất mạng, nếu dân tộc nhận thức không đúng mối nguy thì dân tộc đó sẽ bị diệt vong.

Ngày xưa Champa nhượng đất cho Đại Việt nhiều lần và cuối cùng bị diệt vong. Ngày nay VN cũng đang nhượng đất cho Trung Cộng và co cụm dần. Thấy 2 hình ảnh hao hao. Dân Việt không thể lùi mãi trước Tàu. Vì như vậy thì đất nước sẽ cứ trượt thẳng về con đường vong quốc và khi vong quốc thì dân tộc sẽ trượt tiếp về điểm diệt vong. Chống Tàu là phản xạ đã giúp dân tộc này vẫn còn tồn tại trước răng nanh Trung Hoa, nếu buông xuôi để thân Tàu thì kể như số phận của dân tộc có nguy cơ bị diệt vong.

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
11 Tháng Tám 20209:13 CH(Xem: 92)
Con đường của đảng csVN sẽ không có gì thay đổi như bản chất vốn có của nó, không có thân Mỹ, thân Tàu như nhiều người bình luận mà con đường của họ là độc tài, độc ác và cực đoan, những hành động đu giây giữa các cường quốc chỉ là giải pháp tạm thời nhằm bảo đảm được sự ổn định chính trị và đặc quyền cai trị của mình để đè đầu, đè cổ dân tộc, làm giàu bất chính và chấm hết. Không có lý tưởng bác hồ, chủ thuyết cộng sản nào trong những con người tham gia cầm quyền hôm nay cả mà chỉ có lý tưởng nhà lầu, biệt thự, xe hơi, chỉ có chủ thuyết vàng, kim cương...
11 Tháng Tám 20209:12 CH(Xem: 13)
Trước khi nhúng miếng khô cá Dứa vào dĩa tương ớt, hắn hỏi bâng quơ một câu cho có chuyện, chứ hắn cũng chẳng thiết tha gì tới đề tài này: - Thiêu rồi, chắc mang tro cốt về nhà thờ ? - Dạ không. Theo lời trối của ổng thì ổng dặn đừng chôn ở VN vì sợ thiên hạ ỉa đái lên mộ. Ổng muốn sau khi chết sẽ thiêu ổng ở ải Nam Quan, ngay chỗ ngày xưa Mạc Đăng Dung đã từng lê lết trói mình, quỳ lạy giặc Tàu xin dâng đất. Sau đó lấy tro cốt đem rải xuống thác Bản Giốc để cho linh hồn ông được mãi mãi tiêu diêu miền....Trung Quốc.
11 Tháng Tám 20209:05 CH(Xem: 19)
Căn tính, bản chất này không những chỉ thấy ở những nông dân, ngư phủ, những người ít học, không có khả năng đọc, tìm hiểu sự thật ở sách, báo ngoại quốc, biết đối chiếu tin tức…, nó biểu lộ ở rất nhiều những người thuộc thành phần trí thức, có bằng cấp, học vấn cao, kiến văn quảng bác, thông thạo ngoại ngữ để có thể kiểm chứng, đối chiếu tin tức bằng nhiều cách, truy cập từ nhiều nguồn. Tuy nhiên như đã nói, họ bất chấp sự thật, lương tâm, sẵn sàng viết bài, viết status, loan truyền , chuyển tải những tin giả, những hình ảnh cắt xén, sửa đổi với mục đích tuyên truyền...
11 Tháng Tám 20208:56 CH(Xem: 27)
Đến ngày 11/8/2020 đã có 5,280,803 người Mỹ mắc dich bệnh COVID-19 dương tính và có 167,150 người Mỹ chết; như vậy mà Trump đã nói “A thousand people are dying a day. That’s true… IT IS WHAT IT IS…– Một ngàn người đang chết trong một ngày. Đó là có thật… NHƯ VẬY THÌ ĐÃ LÀM SAO…” trong cuộc phỏng vấn với Jonathan Swan thuộc hệ thống truyền thông Axios HBO vào ngày thứ Hai 3/8/2020.
10 Tháng Tám 202011:20 CH(Xem: 126)
Đất nước đang ở giai đoạn khó khăn và đối diện nguy cơ sụp đổ nền kinh tế khi dịch Virus Vũ Hán quay trở lại, đã biến thể làm cho số người chết và người nhiễm tăng chóng mặt. Khi đợt 1 của đại dịch đã gây ra nạn thất nghiệp tăng cao, ước tính 30 triệu người bị ảnh hưởng, hơn 1 triệu người mất việc. Mặc dù các quốc gia khác như Mỹ, Úc Châu, Âu châu được chánh phủ hỗ trợ tiền mặt và lương thực thực phẩm cho công dân của họ, nhưng VN thì bịp dân trên Tivi. Y tế VN tự hào vì chiến thắng vang dội.
10 Tháng Tám 202011:15 CH(Xem: 151)
Cấm biên, đóng cửa, cách ly hoặc ra chỉ thị thì ai cũng có thể làm được. Nhưng đẳng cấp được thể hiện qua các chính sách đi kèm. Trong khi người dân Châu Âu, Úc và Canada đang được bảo vệ bởi các khoản phúc lợi trong mùa dịch thì người dân trong nước vẫn tìm cách điền giấy để nhận tiền trợ cấp đã hứa cách đây hơn bốn tháng. Cho đến bây giờ, nó vẫn là một bí ẩn. Nơi này chỉ có vẻ bề ngoài hào nhoáng, còn bên trong là xã hội bất ổn. Việt Nam không thể nào là một quốc gia đáng sống, cũng chẳng tiến bộ là bao so với hàng chục năm kể từ khi đổi mới.
10 Tháng Tám 202010:59 CH(Xem: 65)
“Cho là tất cả những gì Trump làm chỉ là diễn hành theo tiếng trống của chủ nghĩa dân tuý, ông ta vẫn thả ra được một lực lượng phá hoại một nền dân chủ đa văn hoá mong manh,” Neuborne viết. “Nhưng tôi nghĩ còn hơn thế nữa. Sự tương đồng giữa – đặc biệt là các điểm mấu chốt giữa Lügenpresse và “tin giả”, và những hứa hẹn để khôi phục sự vĩ đại của nước Đức và “Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại” – quá giống nhau để cho rằng đó chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên. Tôi khá chắc chắn rằng ngoài việc nghiên cứu các diễn văn của Hitler – nhất là cách dùng các từ ngữ thô bỉ, phân biệt...
10 Tháng Tám 202010:57 CH(Xem: 113)
Tau đâu ăn một mình Mà ăn chung theo máng Tau ăn tbeo hệ thống Đã trôi, bao năm tháng! Nên lỡ lôi tau ra Cũng chẳng mần chi được Những thằng bị tù tội Là ngu và bạc nhược! Mà nguyên tắc của tau Cùng lãnh chúa chung chi Anh Hai mãi an toàn Tau nỏ sợ phải đi.
09 Tháng Tám 20209:16 CH(Xem: 199)
Việc tranh chấp lãnh hải, tranh chấp đất liền với Trung Cộng đã xảy ra lừ những năm 60 của thế kỷ trước chứ không phải mới bây giờ. Và đến nay đã 75 năm cai trị, thời gian đủ dài để chúng ta đúc kết lại một kết luận, đó là ĐCS Việt không bao giờ kiện người “anh em” cùng ý thức hệ của nó lên tòa án quốc tế. Về chủ quyền biển đảo, giữa Việt Nam và Trung Hoa lâu nay đã được phân định theo Công Ước Pháp-Thanh. Giấy tờ hợp pháp thế, nhưng khi bị lấn chiếm thì CS Việt Nam không bao giờ kiện mà họ luôn giữ nguyên tắc nhường để mua sự yên ổn. Đây là chủ trương nguy hiểm...
09 Tháng Tám 20209:15 CH(Xem: 112)
Đất nước chia hai, đó là kết quả vẻ vang của cái gọi là cách mạng tháng Tám! Máu thanh niên Việt yêu nước đã đổ để Việt Minh làm thân khuyển mã cho Nga Tầu, chiếm lấy một nửa đất nước phía Bắc. Người dân miền Bắc xa lánh chúng, và đã có hơn triệu người thoát được ách cộng sản trong cuộc di cư năm 1954… Không riêng gia đình tôi mà có nhiều lắm gia đình khác được đoàn tụ tại miền Nam trong những ngày tháng này!
11 Tháng Tám 2020
Con đường của đảng csVN sẽ không có gì thay đổi như bản chất vốn có của nó, không có thân Mỹ, thân Tàu như nhiều người bình luận mà con đường của họ là độc tài, độc ác và cực đoan, những hành động đu giây giữa các cường quốc chỉ là giải pháp tạm thời nhằm bảo đảm được sự ổn định chính trị và đặc quyền cai trị của mình để đè đầu, đè cổ dân tộc, làm giàu bất chính và chấm hết. Không có lý tưởng bác hồ, chủ thuyết cộng sản nào trong những con người tham gia cầm quyền hôm nay cả mà chỉ có lý tưởng nhà lầu, biệt thự, xe hơi, chỉ có chủ thuyết vàng, kim cương...
11 Tháng Tám 2020
Tôi khẳng định một điều rằng cả một hệ thống Chính trị của ĐCSVN từ ông Nguyễn Phú Trọng trở xuống đều là những kẻ lãnh đạo không có năng lực và thiếu phẩm chất đạo đức, chúng giữ được các cương vị trong thể chế độc tài là do nhờ quen biết, mua bán chức quyền, tranh giành đấu đá lẫn nhau mới tạo nên địa vị trong một guồng máy không có dân chủ. Vì vậy đất nước VN vẫn còn thể chế độc tài thì bao năm sau vẫn vậy mà thôi, nhân dân VN còn phải gồng mình nuôi cái đám sâu bọ này còn nhiều hơn nữa.
11 Tháng Tám 2020
Căn tính, bản chất này không những chỉ thấy ở những nông dân, ngư phủ, những người ít học, không có khả năng đọc, tìm hiểu sự thật ở sách, báo ngoại quốc, biết đối chiếu tin tức…, nó biểu lộ ở rất nhiều những người thuộc thành phần trí thức, có bằng cấp, học vấn cao, kiến văn quảng bác, thông thạo ngoại ngữ để có thể kiểm chứng, đối chiếu tin tức bằng nhiều cách, truy cập từ nhiều nguồn. Tuy nhiên như đã nói, họ bất chấp sự thật, lương tâm, sẵn sàng viết bài, viết status, loan truyền , chuyển tải những tin giả, những hình ảnh cắt xén, sửa đổi với mục đích tuyên truyền...
11 Tháng Tám 2020
Đến ngày 11/8/2020 đã có 5,280,803 người Mỹ mắc dich bệnh COVID-19 dương tính và có 167,150 người Mỹ chết; như vậy mà Trump đã nói “A thousand people are dying a day. That’s true… IT IS WHAT IT IS…– Một ngàn người đang chết trong một ngày. Đó là có thật… NHƯ VẬY THÌ ĐÃ LÀM SAO…” trong cuộc phỏng vấn với Jonathan Swan thuộc hệ thống truyền thông Axios HBO vào ngày thứ Hai 3/8/2020.
10 Tháng Tám 2020
“Cho là tất cả những gì Trump làm chỉ là diễn hành theo tiếng trống của chủ nghĩa dân tuý, ông ta vẫn thả ra được một lực lượng phá hoại một nền dân chủ đa văn hoá mong manh,” Neuborne viết. “Nhưng tôi nghĩ còn hơn thế nữa. Sự tương đồng giữa – đặc biệt là các điểm mấu chốt giữa Lügenpresse và “tin giả”, và những hứa hẹn để khôi phục sự vĩ đại của nước Đức và “Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại” – quá giống nhau để cho rằng đó chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên. Tôi khá chắc chắn rằng ngoài việc nghiên cứu các diễn văn của Hitler – nhất là cách dùng các từ ngữ thô bỉ, phân biệt...
10 Tháng Tám 2020
Vào thứ Sáu vừa rồi, ông DeJoy đã “xuống tay” sa thải hàng loạt và bổ nhiệm lại khoảng hai chục người nắm giữ những chức vụ quan trọng ở Sở Bưu Điện. Các nhà quan sát nhận xét rằng, đây chính là hành động đưa vây cánh vào, nhằm tập trung mọi quyền lực ở Sở Bưu Điện hoạt động đúng theo "chỉ thị của cấp trên." Các nhà phê bình gọi đây là "Vụ Thảm Sát Đêm Thứ Sáu" được thực hiện bởi chính quyền Donald Trump, nhằm gia tăng việc đè nén những lá phiếu mang tính cách bất lợi cho ông ta trong kỳ bầu cử sắp tới.
09 Tháng Tám 2020
Đó là chưa kể đến cách làm việc, cách ứng xử, giao du, cách lãnh đạo, cách đối phó với chuyện đại sự. Khỏi nói hết ra đây, đầy dẫy những cái thối tha dơ nhớp bẩn thỉu của chính trị Mỹ. Nói ủng hộ đảng CH thì tôi đồng ý, nhưng ủng hộ tên Moron thì không tưởng tượng được. Đảng nào cũng có người giỏi người dở. Nhưng người vô lương tâm, xảo quyệt, gian manh thì nên loại ra. Trump đã phá nát đảng CH. Chính người trong đảng CH nay cũng quay qua chống Trump mạnh mẽ. Họ cứu nước Mỹ, cứu đảng CH nên xa lánh tên Moron.
08 Tháng Tám 2020
Lời tuyên bố trì hoãn cuộc bầu cử tổng thống của Donald Trump, mới nghe qua, người ta cứ tưởng đó chỉ là một trong những chiêu trò né tránh dư luận đối mặt với những thất bại, nhưng nếu chịu khó suy nghĩ cho thấu đáo, thì ta có thể nhận thức ra được rằng: Đó là việc định hướng, là những âm mưu, là những bước đi của một nền chuyên chế độc đoán, độc tài đang trong giai đoạn thành hình. Đương nhiên, đây chỉ là quan điểm cá nhân của người viết bài, tuy vậy, đâu có khó khăn gì để nhận ra.
07 Tháng Tám 2020
Có lẽ nước Mỹ chưa bao giờ phải đón nhận sự khinh bỉ, bị nhìn bằng nửa con mắt của thế giới như ngày nay. Sự rối bời, lúng túng và thiếu một chính sách nhất quán và triệt để giữa trung ương và địa phương là nguyên nhân chính yếu. Bản thân Tổng thống có cái nhìn, cách đối phó một cách sai lầm và đầy cảm tính khác với giới khoa học. Như lúc đầu Ông cho dịch Covid 19 chỉ là cơn cảm xoàng sẽ tự động hết, khi dịch bùng phát, Ông đề nghị dùng thuốc ký ninh trị sốt rét, rồi thuốc tẩy rửa để điều trị. Sau đó, Ông dứt khoát không đeo mask, điều đơn giản này đã...
07 Tháng Tám 2020
Tất cả mọi sinh hoạt, mọi vị trí trong xã hội đều có giá trị tinh thần bằng nhau. Đừng vì mình không có năng khiếu học mà chỉ làm công việc đổ rác để rồi tự ti mặc cảm. Nếu không ai trong xã hội làm công việc đổ rác thì ai sẽ làm công việc đó khi mà tất cả mọi người đều xả rác trong tiến trình sống của bản thân? Thành ra mọi người sống trong xã hội phải tôn trọng lẫn nhau cho dù cá nhân đó không có địa vị cao trong xã hội -- nhưng nếu không có những cá nhân đó (phu quét đường, đổ rác), xã hội sẽ bất ổn. Tất cả mọi ngành nghề trong xã hội đều có giá trị tinh thần bằng nhau khi mà những ngành nghề đó phục vụ đời sống của những con người sinh hoạt trong xã hội đó.