Việt Nam: 'Tự do báo chí' là tự do gì?

18 Tháng Ba 201912:44 CH(Xem: 623)

Việt Nam: 'Tự do báo chí' là tự do gì?

fff




 Gió Bấc

RFA Blog


Theo BBC, trong ngày thứ nhì (12-3) của phiên họp 125 của Ủy ban Nhân quyền (Human Rights Committee) của Liên Hiệp Quốc tại Geneva, Thụy Sĩ, một quan chức thuộc đoàn Việt Nam tại phiên Kiểm điểm nói Việt Nam bảo vệ quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận rất mạnh mẽ. 


Quan chức tự hào, nhà báo nhục nhã bỏ nghề

Ví dụ, theo ông này, "báo chí không bị kiểm duyệt trước khi in, và phát sóng". "Luật tiếp cận thông tin có hiệu lực năm 2018, và yêu cầu nhu cầu giải trình của cơ quan nhà nước đối với các nhà báo và công dân."Vị quan chức cũng nói "chưa bao giờ quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí được như ngày nay". Ông nêu ra con số hàng nghìn nhà báo, con số hàng trăm đại diện báo chí nước ngoài ở Việt Nam nhưng không xác nhận Việt Nam có báo chí tư nhân hay không. {1}

 

Lời nói của đại diện quốc gia trước diễn đàn quốc tế lớn nhất, quan trọng nhất hành tinh không thể là lời nói dối. Với những lời có cánh này, người ta phải hiểu rằng người dân Việt đang hưởng một nền báo chí tự do dân chủ lý tưởng hiếm có trên thế giới.

Thế nhưng cảm nhận của nhiều nhà báo Việt Nam thì không giống như vậy mà ngược lại họ đang tủi hổ, phẩn uất vì môi trường báo chí Việt Nam. Nhà báo Bạch Hoàn, nguyên là phóng viên báo Tuổi Trẻ, đài truyền hình VTV đã viết trên Fb của mình như sau “Xem chương trình Báo chí Toàn cảnh sáng nay trên VTV, thấy xấu hổ về nhà báo quá.

Báo chí ngày càng mất dạy. Về vấn đề tù nhân lương tâm, đã mang tiếng là nhà báo, nếu mở miệng thì nói cho tử tế, còn không dám thì hãy câm miệng lại. Đằng này, chúng ngoạc miệng ra là thấy láo lếu tận cùng.

Rồi sẽ đến một ngày, nhân dân đòi hết những món nợ máu, những món nợ lương tri mà hôm nay lũ báo chí, lũ biên tập viên VTV ra rả đọc không biết xấu hổ, không biết ngượng mồm, không biết mình đang thực hiện hành vi cản trở văn minh, tiến bộ.

Rồi sẽ đến một ngày, con cháu chúng phải nhục nhã, hổ thẹn vì những gì họ làm hôm nay.

Từ giờ, tôi tuyên bố tôi không còn là nhà báo nữa” {2}.

Rất tiếc là đã nhiều năm qua, tôi không xem VTV cũng như các đài truyền hình khác của VN nên không rõ những thông tin “nợ máu” nào làm Bạch Hoàn phẩn uất đến như vậy. Nhưng ngay trong ngày mà đại diện chính quyền Việt Nam hùng hồn tuyên bố về tự do báo chí chính quyền TP. HCM đã chôn vùi tự do báo chí vào bùn qua việc từ chối đơn xin họp báo của đại diện người dân vườn rau Lộc Hưng ở phường 6 quận Tân Bình. Ba tháng trước, chính quyền đã bất thần đánh úp đập phá nhà cửa của 124 hộ dân Lộc Hưng báo chí hoàn toàn bị cấm khẩu. Sau khi hoàn thành đập phá nhà cửa và cưởng chiếm đất đai, báo chí đồng loạt đưa tin một chiều theo nguồn tin và quan điểm của chính quyền mà không hề đoái hoài đến số phận và đời sống của người dân tan nhà nát cửa ngay giáp tết. Một nhóm luật sư bức xúc hổ trợ người dân Lộc Hưng thực hiện các quyền mà luật pháp cho phép nhưng tiến triển công việc rất chậm chạp ngay cả việc đơn giản nhất là nộp đơn vì chính quyền các cấp ở TP.HCM hành xử không theo pháp luật.

Ngày 12/3, ông Trần Văn Thuật, ông Cao Hà Chánh, ông Cao Hà Trực và bà Trần Thị Minh Thi đại diện bà con Vườn Rau Lộc Hưng nộp đơn xin phép tổ chức họp báo hôm 13/3 tại nhà hàng Đoàn Viên ở quận Một với bốn nội dung:

Thông tin về quá trình sử dụng đất, quá trình khiếu nại liên quan đến cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của người dân Vườn Rau Lộc Hưng và việc giải quyết khiếu nại của các cơ quan chức năng. Thông tin về việc người dân tố giác hành vi phá hoại tài sản của những người tham gia cưỡng chế. Thông tin về việc người dân xin được tiếp xúc với lãnh đạo và công an thành phố để trình bày khiếu nại, tố cáo. Trao đổi về các vấn đề pháp lý liên quan đến việc cưỡng chế, thu hồi đất trong quá trình triển khai dự án tại khu Vườn Rau Lộc Hưng.

Người chủ trì họp báo là bốn luật sư thuộc Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh - những người đã đứng ra nhận giúp dân Lộc Hưng về mặt pháp lý. Ngày 13/3 thì nhận được văn bản không chấp thuận của Sở Thông tin truyền Thông TP Hồ Chí Minh.

Nhóm Luật sư Lộc Hưng đã công bố Thông Cáo Báo Chí thứ 5 thông tin về sự việc này và những bước tiếp theo như “Chiều ngày 13/3/2019, một số luật sư và đại diện các hộ dân đã đến Công an TPHCM, để yêu cầu lãnh đạo Công an TPHCM tiếp công dân và các luật sư, như các thư yêu cầu đã được các hộ dân VRLH và luật sư gửi trước đó nhiều lần. Một nữ trưởng phòng của CATPHCM đã nói chuyện với luật sư, xác nhận CATPHCM đã nhận đơn thư của các hộ dân và luật sư, lãnh đạo CATPHCM sớm có lịch tiếp công dân và các luật sư để giải quyết các việc liên quan đến Công an TPHCM theo đơn thư của các công dân VRLH, đặc biệt việc cơ quan điều tra CATPHCM không giải quyết đúng luật đối với các đơn tố cáo hình sự về các hành vi hủy hoại tài sản của công dân do cưỡng chế trái pháp luật….” Thông cáo này cũng khuyến cáo chính quyền và nêu đích danh Bí Thư Nguyễn Thiện Nhân cần tuân thủ theo luật pháp về trách nhiệm tiếp và giải quyết khiếu nại của công dân.


Tự do cấm khẩu trước áp bức, bất công

Rất tiếc là trước sự kiện pháp lý bức xúc như vậy thì nền báo chí tự do dân chủ của Việt Nam một lần nữa lại tự mình cấm khẩu. Hơn 700 tờ báo không hề có dòng tin nào về nhu cầu bảo vê quyền tự do báo chí này. Tương tự với Lộc Hưng hàng chục, hàng trăm dự án cướp đất của người dân từ Thủ Thiêm, Văn Giang, Đồng Tâm… báo chí cũng đồng thanh cấm khẩu hoặc đồng loạt tung hô khẩu hiệu theo mệnh lệnh của một ông Tổng Biên Tập duy nhất là Trưởng ban Tuyên giáo. Điều nực cười, người ta vẫn oang oang tự hào về lý thuyết Việt Nam không kiểm duyệt báo chí như là sự tự do ưu việt mà cố tình lờ đi thực tế là báo chí bị tròng cổ, bịt miệng bởi chỉ đạo miệng, chỉ đạo tin nhắn điện thoại và chế độ định hướng theo họp báo hàng tuần. Theo đó, những thông tin khơi gợi, bảo vệ quyền dân chủ của người dân bị cấm ngặt. Báo Tuổi trẻ online chỉ sẩy miệng đăng phát biểu của chủ tịch nước Trần Đại Quang đồng tình phải có luật biểt tình bị đình bản 3 tháng,

Một sự kiên khác, ngay trong làng báo, người làng báo là nhà báo Trương Duy Nhất bị mất tích và có nhiều dấu hiệu cho rằng bị bắt cóc tương tự như Trịnh Xuân Thanh được các hảng tin quốc tệ như BBC, VOA, RFA … hay báo chí Thái Lan thông tin rộng rãi thì báo chí Việt Nam lại đồng loạt cấm khẩu. Dù có cho rằng Trương Duy Nhất là phản động, là phần tử xấu, dù anh ta có vi phạm pháp luật Việt Nam thì việc bất giữ, xét xử, trừng phạt anh ta phải được thực hiện bằng pháp luật, theo pháp luật chứ không thể âm thầm thực hiện trong bóng tối. Thiên chức nghề báo là thông tin chứ không phải là im lặng. Với lòng yêu nước, yêu đảng báo chí có thể vạch mặt sai trái của anh ta, phân tích sự xấu xa, mức nguy hại cho xã hội của anh ta,…Hoặc báo chí Việt lên tiếng tranh luận với những quan điểm sai trái thông tin bịa đặt của các thế lực thù địch nước ngoài theo chức năng chiến đấu của báo chí vô sản. Mạnh mẻ khằng định là Trương Duy Nhất tự đi qua Thái Lan và quay về đầu thú xin vào tù sám hối….. Rất tiếc ở đây, cái nền báo chí tự do dân chủ gấp trăm ngàn lần hơn lại chọn quyền tự do im lặng. Cái quyền vốn được các bị cáo thèm muốn hưởng mà không được hưởng.

Ở đây ngoài pháp lý, trách nhiệm xã hội của nghề báo còn là chuyện tình đồng nghiệp, tình người. Thời Nguyễn Việt Chiến, Nguyễn Văn Hải, Hoàng Khương bị bắt, một số tờ báo đã thông tin với chính kiến, thái độ phản biện rõ ràng. Thế nhưng gần đây, ngay cả trường hợp lão tướng Kim Quốc Hoa Tổng Biên Tập báo Người Cao tuổi bị khởi tố, báo chí thông tin lạnh lùng, vô cảm như chuyện ngoài hành tinh.


Tự do khai thác đời tư

Ấy vậy nhưng với đối tượng khác, người dân lại có quyền tự do họp báo và được báo chí săn đón, thông tin tự do không giới hạn. Đáng tiếc đó là những vụ việc hoàn toàn dân sự, mang tính riêng tư và có phần ảnh hưởng đến đạo đức xã hội mà báo chí cần hạn chế thông tin.

 Mấy tuần trước đây, mỗi ngày hằng trăm bài báo chúi mũi vào vụ ly hôn ngàn tỉ của vợ chồng chủ cà phê Trung Nguyên. Đành rằng tài sản tranh chấp lớn, đành rằng hình dạng và phát ngôn của ông Vũ có phần bất thường gây hiếu kỳ nhưng cả một nền báo chí quốc gia chằm chằm xoi mói vào một vụ ly hôn, chẻ từng câu nói của đương sự thành bài phân tích, khen chê, hinh ảnh cá nhân sử dụng vô tội vạ thì đó quả là thứ quyền tự do đáng sợ.

Mới đây, chiều 15/3, tại TP HCM, ông Nguyễn Chấn (96 tuổi), chồng của bà Trần Thị Hường (tên thường gọi là Tư Hường, mất ngày 13/5/2017) là người sáng lập Ngân hàng Nam Á và Tập đoàn Hoàn Cầu tổ chức họp báo công bố thông tin tố cáo con trai chiếm giữ ngân hàng. 

Vụ họp báo xảy ra khi bà Hường mới vừa qua đời. Chưa biết ai đúng ai sai nhưng theo đạo đức truyền thống cha tố cáo con ngay lúc tang chế là chuyện đau lòng, vô đạo. Hơn thế nữa, chuyện tranh chấp tài sản gia đình nên để các đương sự và cơ quan tư pháp giải quyết. Liệu có cần họp báo về chuyện gia đình riêng tư như vậy? Lẽ ra cơ quan quản lý cần cân nhắc có nên cho phép họp báo hay không. Thế nhưng, người cha vẫn được họp báo, báo chí tự do rần rộ đưa tin thật hào hứng về sự kiện trái đạo lý. Cái tự do báo chí này càng đáng sợ hơn.

Tương tư, cũng trong tháng 3 này, Báo chí Việt (có cả những tờ báo một thời được xem là đứng đắn, cấp tiến) lại sôi nổi đưa tin bình luận về vụ một cô giáo cấp 3 đã có chồng con quan hệ với học trò lớp 10. Báo chí không chỉ đưa tin mà còn binh luận, tranh cãi với nhau anh chồng hèn hạ hay cô giáo hoang đàng, những thầy cô giáo và học sinh khác bị lôi vào cuộc, thậm chí một nam sinh không liên quan bị thông tin nhầm bức xúc phải nhập viện điều trị. Phương thức duy nhất thu thập thông tin là ghi nhận lời kể từ một bên mà không hề kiểm tra đối chứng.

Nhà báo Trương Quang Vĩnh cựu Phó Tổng Biên Tập báo Tuổi Trẻ phải than trên Fb “Nhưng một khi mỗi người coi người khác là phương tiện để kiếm view, kiếm lợi nhuận thì khi đó sẽ không tránh khỏi tình trạng ta coi thường các chuẩn mực đạo đức, các tiêu chuẩn pháp lý, dẫm đạp lên các giá trị chân chính của người khác và của xã hội!

Sau 6 ngày, sau khi quẳng hết lên các trang báo, báo chí dường như đang bỏ ngỏ việc xác định đúng-sai. Đó là con đường tiếp cận với sự tự sát hơn là con đường kiếm sống!” {4}

 Lạ lùng thay, ở VN, lề thói tác nghiệp thiếu trách nhiệm, thông tin chuyện cá nhân trong phòng ngủ, xâm phạm quyền riêng tư, danh dự nhân phẩm công dân nghiêm trọng được tự do không giới hạn. Ôi cái tự do suy đồi của báo chí Việt quả là nhất hành tinh.

Không phải bỗng dưng mà báo chí VN nhất là báo chí Sài Gòn một thời lừng lẫy với phong trào Ký Giả ăn mày lại hèn yếu đi, vô cảm trơ trơ trước bức xúc của cộng đồng chạy đua kiếm sống bằng thông tin lá cải. Đó là kết quả của quá trình xây dựng CNXH, là công lao lãnh đạo của Đảng với báo chí hàng chục năm qua.

  1.  https://www.bbc.com/vietnamese/vietnam-47539002
  2. https://www.facebook.com/bachhoanvtv24?__tn__=%2CdCH-R-R&eid=ARBw9rBmTgFhmfqrv-fTUgFNMWP2M0Zi4KfanRgiEvHYretq2vLR9PKP6ZiAUaEAg64YCZ_lqD95-fWn&hc_ref=ARTn3t2qsrIwyGBoqim4lGN8fCbs32-FB9y_ThVhgV7V9poBOk0sHnTdyVfsCDAcpg4&fref=nf&hc_location=group
  3. http://www.baogiaothong.vn/chong-dai-gia-tu-huong-to-con-trai-chiem-giu-ngan-hang-nam-a-d414254.html
  4. https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=10211760836211296&id=1680451129
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
24 Tháng Mười 2020
Là một người thực hành chủ nghĩa bảo thủ khóc nhè, Trump nghĩ rằng không ai phải chịu đựng quá nhiều thua thiệt như ông kể từ khi Job mất lạc đà và mắc bệnh nhọt. Và luôn luôn là một kẻ yếu đuối, Trump sẽ kết thúc nhiệm kỳ tổng thống của mình y như khi ông bắt đầu nó: bằng những lời than vãn. Trump đã dành ngày đầu tiên khoác lên vai một danh vị uy vệ của một vị tổng thống để tranh cãi bác bỏ bằng chứng cho rằng, đám đông lễ nhậm chức của ông về cơ bản nhỏ hơn đáng kể so với lễ nhậm chức của người tiền nhiệm Obama. Những ngày than vãn của Trump tiếp tục diễn ra tại trụ sở CIA, tại bức tường tưởng niệm những người đã chết khi phục vụ cơ quan này.
24 Tháng Mười 2020
Tu dưỡng thắng nhân để chúng ta nhận diện ra khả năng, tư cách của từng người để từ đó có thể hợp tác làm việc hoặc giao công việc cho đúng khả năng với mỗi cá nhân. Sự thất bại của hệ thống xã hội hay của bất cứ công ty nào là do sự lựa chọn không đúng người và áp dụng một tư tưởng (triết học hay chính sách) hoàn toàn đi ngược lại thực tế sinh hoạt xã hội loài người của thời đại. Để làm được điều này, chúng ta cần phải có sự tu dưỡng để nắm và hiểu rõ tâm sinh lý của chính mình và người khác hầu có những ứng xử cho phù hợp, tạo ra sự hài hòa thay vì là xung khắc. Dĩ nhiên chúng ta không thể nào tránh được sự xung khắc...
24 Tháng Mười 2020
Khi bạn gặp những quảng cáo như thế trên FB và bạn thông báo cho FB biết là bạn đánh giá đó là quảng cáo lừa gạt. Quảng cáo đó không còn hiện trên FB của bạn nhưng những quảng cáo khác, cũng giống như thế tiếp tục hiện lên. Bạn càng báo cho FB bao nhiêu thì quảng cáo thuộc thể loại đó tiếp tục hiện lên. FB không quan tâm người mua quảng cáo từ FB là thuộc dạng làm ăn đàng hoàng hay làm ăn gian dối, lừa gạt người. Và FB cũng không chịu trách nhiệm khi bạn bị lừa gạt dù rằng FB cũng là đồng phạm trong vụ này. Người viết lá thư này không hiểu sau khi bạn báo với FB là quảng cáo đó thuộc dạng lừa gạt thì FB xử lý...
23 Tháng Mười 2020
Chúng ta đã chứng kiến trong mấy ngày qua các chính quyền địa phương cố tình tìm mọi cách ngăn chặn làm khó dễ cho các đoàn xe ở các tỉnh thành khác đến miền Trung hỗ trợ lũ lụt, có nhiều đoàn xe và người đi cứu trợ họ đã bị các cán bộ địa phương chặn lại, sống trong chế độ cộng sản Chủ nghĩa là thế đấy, thương xót cho đồng bào vùng lũ. Chính quyền địa phương khu vực vùng lũ lụt còn trục lợi trong như đứng ra tổ chức cho thuê xuồng máy cano, thuyền di chuyển đến vùng điểm lũ với giá 4 triệu đồng cho một đợt mà chỉ chuyển được khoảng 25 xuất hàng hỗ trợ.
23 Tháng Mười 2020
Việt Nam cho rằng ông là một nhà thương gia tài giỏi. Liệu chúng ta có thể tin được người thương gia không có lương tâm để bảo vệ mình. Ông đã lừa dối 3 bà vợ mình, lợi dụng và bạo hành tình dục đến rất nhiều các cô gái khác. Khi ông nắm quyền tuyệt đối, chỉ bằng một hành động, hay một lợi ích riêng Trung Quốc cho bản thân Trump. Việt Nam, và cả vùng Đông Nam Á, sẽ phải trở lại thời xa xưa, cống hầu Trung Quốc theo kiểu thuộc địa mới. Biển Đông sẽ hoàn toàn thuộc về Trung Quốc. Hay tệ hơn nữa, người Việt Nam sẽ phải học và nói tiếng Tàu Phổ Thông như cháu ngoại Arabella của Tổng Thống Trump.
22 Tháng Mười 2020
...đáp lại ứng viên Biden khẳng định mình hoàn toàn không có nhận được một xu nào từ nước ngoài, trái lại D. Trump lại có tài khoản tại ngân hàng TQ với sự thừa nhận muộn màng của Tổng Thống. Qua phần tranh luận cuối cùng này người dân Mỹ đã thấy rõ rằng nếu D. Trump đắc cử thêm một nhiệm kỳ nữa thì đường lối nước Mỹ sẽ không có gì thay đổi khác hơn nhiệm kỳ đầu tiên, tuy nhiên những lời thú nhận cũng như hành vi đánh dưới thắt lưng đối thủ, đưa ra những cáo buộc không có bằng chứng khả thi chỉ làm cho Tổng thống D. Trump giảm giá trị trong con mắt người dân.
22 Tháng Mười 2020
Còn nhớ, vào đêm khai ấn đền Trần xuân Nhâm Thìn khách hành hương đã “hối lộ” cuồng tín đến mức thi nhau ném tiền lẻ rào rào vào kiệu, những mong có được lộc thánh. Với câu chuyện những câu tiền lẻ đang ngập tràn lễ hội, không vô cớ khi có người cho rằng đền Bà Chúa Kho giờ thuần túy chỉ là nơi là dân làm ăn cõi trần vay mượn cõi âm. Còn chuyện phát ấn đền Trần, thành nơi mua quan bán tước. Không biết thánh thần có nhận được “tiền lẻ” hay không, chỉ biết Phó Thống đốc NHNN Đào Minh Tú, hồi đầu năm “tiết lộ” rằng một ngôi chùa nổi tiếng Hà Nội sau Tết năm ngoái thu về 6 tỷ đồng tiền lẻ, nêm cứng vào thành bao tải..
21 Tháng Mười 2020
Sống tại Hoa Kỳ là sống trong một nền dân chủ tuyệt đối, ai cũng có quyền theo đuổi niềm tin, lý tưởng của mình, tuy nhiên khi niềm tin của mình được tôn trọng thì cũng phải biết tôn trọng sự khác biệt của người khác, không thể chỉ có duy nhất mình là đúng, đó là tư tưởng độc tài, độc tôn của cộng sản, đó là lý do vì sao tại Mỹ có rất nhiều đảng phái nhưng lúc nào người dân cũng chọn cho mình hai chính đảng song song là Dân Chủ và Cộng Hòa để cân bằng trong việc điều hành quốc gia. Hãy nhìn qua các cộng đồng khác như Mễ, Nhật, Hàn…; đang sống tại Mỹ, có cộng đồng nào như cái cộng đồng Việt Nam chia nhau bênh vực....
21 Tháng Mười 2020
Không riêng gì chuyện làm từ thiện, đến chuyện đi nhặt rác làm sạch môi trường, đôi khi cũng bị chính quyền ghép cho một cái tội là thành phần phản động, thế lực thù địch, đang nhẹ dạ bị kẻ khác kích động, lôi kéo và xui khiến , đó là quê hương đất Việt dưới chế độ CS đang bị những tên lãnh đạo trong một guồng máy độc tài và tham nhũng, vì lòng tham tham vô bờ bến đã khiến bọn chúng trở thành ác quỷ đã và đang xô đẩy dân tộc VN xuống bờ vực thẳm. Một chế độ CS độc tài và tham nhũng chẳng còn một chút niềm tin và hy vọng, nó cũng chẳng còn lý do gì mà tồn tại khi mà đám lãnh đạo không bao giờ quan tâm đến đời sống...
21 Tháng Mười 2020
Tuy trước đây 4 năm cũng có một anh chàng MC quyên góp một đống tiền rồi cứu trợ nhỏ giọt kiểu rất Cộng Sản làm người dân thất vọng ê chề không còn muốn tin vào lòng tốt con người nữa. Thế nhưng tuy có người nổi tiếng tham lam thật, nhưng người dân thà đặt lòng tin vào người nổi tiếng hơn là tin vào chính quyền vì đơn giản, cá nhân thì còn có người tốt người xấu nhưng bộ máy chính quyền CS thì không tìm đâu ra người tốt. Hiện nay số tiền Thủy Tiên quyên góp được là rất lớn, nó dễ làm những “con ve chó” nổi lòng tham mà tìm cách chiếm đoạt.