Một nền giao thông bệnh hoạn

05 Tháng Giêng 20199:15 CH(Xem: 709)

Một nền giao thông bệnh hoạn

43



VietTuSaiGon



Tai nạn giao thông, chết, tàn tật suốt đời và mất tương lai sau một lần ra đường, đó là câu chuyện rất thời sự tại Việt Nam. Lượng người chết vì tai nạn giao thông cao hơn lượng người chết vì ung thư và các bệnh khác cộng lại. Như vậy có thể thấy rằng giao thông Việt Nam cũng là một loại bệnh, hay nói cách khác, Việt Nam đang mang trong mình một loại văn hóa giao thông bệnh hoạn! Và nó bệnh hoạn như thế nào? Thử soi lại câu chuyện tai nạn giao thông gần đây nhất tại Bến Lức, Long An.

Một vụ tai nạn làm chết nhiều người đang dừng đèn đỏ do một xe container chạy như điên đâm và kéo những người chờ đèn đỏ. Sau đó, cơ quan chuyên môn đã giám định và khẳng định hệ thống phanh của xe container đạt 75% thông số yêu cầu, vượt đến 25% yêu cầu vì các xe khi đăng kiểm, thông số phanh từ 50% trở lên đã đạt yêu cầu. Nguyên nhân được cho là do tài xế đã nhậu say trước khi lái và trong tình trạng vừa say vừa phê ma túy.

Sau sự vụ tang tóc này, một ông tiến sĩ cho rằng người đi xe máy đã phạm luật giao thông, phát biểu của ông bị ném đá tới tấp. Và sau toàn bộ những gì diễn ra, thử bình tĩnh suy xét về ứng xử của người đi đường, thói quen tham gia giao thông và sức ép của những tài xế xe đường dài, xe tải… Nguyên nhân đến từ đâu?

Trước hết, nói về người đi xe máy tại Việt Nam, có thể nói rằng tìm một người đi xe máy không phạm luật giao thông khi dừng đèn đỏ là hết sức khó, cho dù tìm ngay tại các thành phố lớn như Sài Gòn, Hà Nội, Đà Nẵng hay Nha Trang, Huế, Cần Thơ… Bởi vì bất kì nơi nào, cho dù đường có chia làn cho xe cơ giới, xe ô tô và xe máy, nhưng chỉ cần có đèn đỏ thì người đi xe máy dàn xe qua tận làn đường của xe ô tô, xe cơ giới để đứng. Nói không ngoa là nơi nào cũng có chuyện này. Theo đúng luật giao thông thì người đi xe máy chỉ được phép đứng chờ đèn xanh trên làn đường của xe máy và làn kết hợp xe máy – ô tô chứ không được phép dừng trên làn dành riêng cho ô tô. Nhưng người Việt dường như đã mang sẵn thói quen cứ đèn đỏ thì bỏ làn, không có bất cứ làn đường hay ranh giới nào nữa.

Và khi nhìn lại videoclip xe container cán xe máy thì quả thật, cũng không phải không có người đi xe máy đã dừng vào làn của ô tô.

Có một thực tế: Nếu kiểm tra, xét nghiệm ma túy các tài xế xe tải và xe đường dài, có khả năng hơn 90% tài xế đều dương tính với ma túy. Người bạn tôi có đứa em lái xe đường dài, nó lái được ba năm, ban đầu nó nặng 75kg, cao 1,75m. Lái được ba tháng, nó tăng lên thành 90kg, mập ú. Hỏi sao nó tăng cân nhanh và khuyên nó đi khám sức khỏe xem sao, nó nói: “Em tăng cân là do ăn mì gói, ăn nhiều đến độ đi tiểu cũng nghe mùi mì gói, rồi uống bò húc (redbull) nhiều quá cũng nhanh tăng cân…”. Hỏi sao không ghé tiệm ăn cho đàng hoàng, nó bảo: “Xe chạy phải luôn ở ga 70km/h để bù những đoạn bắn tốc độ thì kéo rề 50km/h. Nhà xe thì quản lý qua vệ tinh nên mình không được phép dừng quá lâu để ăn uống. Thôi thì ghé vào bên lề, kiếm miếng nước sôi chế mì ăn. Để dành tiền, chứ lỡ bị xin bánh mì một phát thì còn đâu tiền mang về…”.

Bẵng đi một thời gian, hai năm sau, từ một đứa to vâm, mập ú, nó còn 65kg, mắt nhìn lơ đãng, tôi hỏi làm ăn ra sao, nó nói cũng đủ sống nhưng nó khó mập như cũ vì dính ma túy. Nghe nó nói dính ma túy mà không hề ngần ngại, tôi lấy làm lạ: “Sao em không cai đi, nguy hiểm lắm đó, tan cửa nát nhà chứ không chơi đâu!”. Nó nói tỉnh bơ: “Bệnh nghề nghiệp mà anh, có thằng tài xế xe đường dài nào mà không dính ma túy đâu, đâu phải do mình nghiện mà do sức ép công việc. Thử hỏi cứ lái luôn ngày luôn đêm, đi cả hơn ngàn cây số (km) như vậy thì bò húc ban đầu uống còn tỉnh ngủ, chứ dần quen rồi thì chỉ có ma túy nó mới giúp mình trụ được!”. Tôi hỏi: “Sao em không thay phiên lái để tranh thủ chợp mắt?”. Nó nói: “Mỗi xe chỉ có một tài ôm vô lăng thì anh thay với ai. Bây giờ làm ăn khó lắm, nhà xe chỉ thuê một tài thôi, nếu anh không nhận việc thì có người khác nhận ngay! Mỗi chuyến nếu khéo léo, đi về đủ giờ, không chậm trễ và không bị giao thông xin đểu mới có ăn, chứ đụng phải giao thông và đi về chậm thì coi như trắng tay. Bây giờ cạnh tranh dữ lắm. Thắng tài xế đường dài nào cũng dính ma túy hết, vì sức ép công việc cả thôi…!”.

Điều thằng em nói dường như không sai, vấn đề chung chi cho các ngành liên quan đến giao thông dường như quá nặng đối với bất kì nhà xe nào. Bù vào đó, họ lại giảm phiên chế tài xế, thay vì trả lương cho hai tài/xe đường dài, họ chỉ thuê 1 tài và tăng chừng 25% lương. Như vậy dư được 75% của tài nhì họ dành cho việc chung chi các cơ quan, trong đó chủ yếu cơ quan cảnh sát giao thông. Và sức ép công việc của tài xế cũng tăng từ chỗ này. Hầu như đã bước vào nghề tài xe đường dài thì 100% cày và cày, cạnh tranh khốc liệt mà chẳng biết là cạnh tranh cái gì, cạnh tranh với ai!

Đó là chưa nói đến tình trạng thi bằng, học bằng qua quýt và nhiều người có bằng lái, chạy xe cả ba, bốn năm trời mà không biết tí gì về luật gia thông! Bởi vì cái bằng lái của người đó là bằng mua. Tình trạng mua – bán bằng lái xe tại Việt Nam diễn ra còn mạnh hơn cả mua – bán bằng đại học hay thạc sĩ, tiến sĩ. Mà thử nghĩ, những cái bằng đòi hỏi quá trình học cả mấy chục năm trời, tốn vài trăm triệu, có khi cả tỉ đồng đầu tư cho việc ăn học mà người ta còn dám mua – bán, cấp vô tội vạ thì nghĩa lý gì một cái bằng chỉ học vài tháng, chi phí ngót nghét chục triệu đồng mà không dám mua – bán! Cái khốn nạn trong giao thông Việt Nam lại nằm ở chỗ hệ thống quản lý của nó quá lỏng lẻo và bệnh hoạn.

Cái thứ bệnh hoạn của hệ thống quản lý cao nhất chi phối mọi thứ bệnh hoạn của hệ thống bên dưới, mua bán bằng cấp, tham nhũng, móc ngoặc, cắt xén đi từ giáo dục tới y tế, giao thông và các ngành nghề khác. Mọi thứ bệnh hoạn một khi bùng phát thì những gì người ta nhìn thấy không phải là hiện tượng mà là hệ quả của một quá trình dài.

Tình trạng tai nạn giao thông Việt Nam tăng một cách đột ngột và ngày càng dữ dội, nó không phải là hiện tượng bất thường mà nó chỉ cho thấy bệnh hoạn trong giao thông đã đến lúc bùng phát. Muốn nó thuyên giảm không phải là khó mà nhà quản lý chỉ cần ngay lúc này làm được ba việc cụ thể: Chấn chỉnh quản lý; Thực hiện trách nhiệm và; Xây dựng văn hóa đi đường.

Chấn chỉnh quản lý thì nên bắt đầu đốt một cái lò tham nhũng của ngành giao thông và đốt một cách triệt để nhằm loại bỏ mọi thành phần sâu mọt. Biến các chiến dịch màu mè, lý thuyết trong giao thông thành hành vi cụ thể trong quản lý giao thông. Việc này liên quan đến vế thừ hai là Thực hiện trách nhiệm.

Để thực hiện đúng trách nhiệm, các tổ, nhóm công tác giao thông đứng đường xin bánh mì nên dẹp hẳn, thay vào đó là các tổ hướng dẫn giao thông đứng ở các ngã tư để hướng dẫn người đi đường dừng đèn đỏ đúng làn và thực hiện luật giao thông triệt để. Các cảnh sát giao thông nên thực hiện đúng chức năng cảnh sát (tức là cảnh giới và thị sát, sát hạch giao thông) hơn là biến mình thành những kẻ ăn xin, xin đểu đứng đường. Có như vậy uy tín của ngành giao thông mới củng cố!

Vấn đề thứ ba là xây dựng văn hóa đi đường, điều này cần sự kết hợp liên ngành giữa thanh tra giao thông, cảnh sát giao thông và cảnh sát trật tự, kể cả cảnh sát cơ động. Các tổ liên ngành này thay vì đứng một điểm nào đó để thổi, phạt và mè nheo người đi đường thì hãy thực hiện chức năng hướng dẫn và dạy luật đi đường, phạt những người vi phạm giao thông một cách công tâm chứ không thể qua loa theo kiểu đồng bạc đâm toạc công lý như bấy lâu nay.

Chỉ có như vậy mới hi vọng giảm bớt căn bệnh giao thông tại Việt Nam. Nhưng muốn được như vậy thì không hề dễ dàng một chút nào! Nó đòi hỏi lương tri và tâm huyết của rất nhiều người, trong đó có cả từng người dân trong đất nước đang lún vào tuyệt vọng này!

RFA Blog

 

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
21 Tháng Tám 2019
Thứ nhất Cải cách Ruộng đất đã giết 172 ngàn người để cào bằng sự đói nghèo ra toàn xã hội. Thứ nhì là cuộc nội chiến 21 năm đã tốn từ 3 đến 4 triệu sinh mạng để rồi sau đó đồng bào ly tán vì chạy trốn CS và nhân dân ở lại thì lầm than đói khổ. Thứ 3 là đến hôm nay, Việt Nam đang dần dần bị Trung Quốc thôn tính bằng xâm lược mềm lẫn xâm lược cứng. Tất cả những điều ĐCS đã làm ấy, không ít những thảm họa của nhân dân nhưng ĐCS lại bắt dân phải vinh danh nó như những ngày lễ lớn, thật là đau đớn không gì bằng.
21 Tháng Tám 2019
Khi đất nước đầy rẫy, lúc nhúc các lãnh đạo chân dài, hot girl, cô chiêu cậu ấm và nam thần, thì tương lai của Việt nam sẽ đến đâu? Có lẽ không cần trả lời thêm, cũng không cần hỏi thêm mà ngay bây giờ, chính những người làm việc trong hệ thống công quyền cũng cần phải hành động, bởi hành động là vì chính tương lai, chính cái hủ gạo, nồi cơm của gia đình họ. Nếu nói rộng ra một chút, đương nhiên, đảng Cộng sản muốn tồn tại, họ phải dẹp bỏ hot girl, chân dài, nam thần và cô chiêu cậu ấm trong hệ thống càng sớm càng tốt...
20 Tháng Tám 2019
Kinh tế chao đảo và không có dấu hiệu hồi phục làm cho Bắc Kinh nôn nóng. Những dự án thế kỷ như “Nhất đái nhất lộ” coi như chờ ngày tống biệt. Thậm dư ngân sách ngày một ít đi, thị trường chứng khoán bấp bênh và chưa có ngày nào dấy lên chút hy vọng xanh sàn. Tăng trưởng liên tục sụt giảm và chưa có dấu hiệu chững lại, người dân các vùng đất nông thôn tiếp tục bị thiên tai và kinh tế suy giảm đe dọa, đã vậy cuộc chiến thương mại kéo theo hàng trăm công ty lớn rời khỏi Trung Quốc đã làm Bắc Kinh giận dữ và tìm mọi cách phản công. Sức đâu nữa mà đánh nhau với Việt Nam chỉ để tranh giành một chút biển...
19 Tháng Tám 2019
Các cuộc bầu cử do nhà cầm quyền cộng sản tổ chức đều chỉ là hình thức khi mà các công dân không phải đảng viên đảng CSVN khi ứng cử thì đều bị loại. Và các cơ quan do đảng CS kiểm soát đã lựa chọn các ứng cử viên theo ý muốn của họ, người trúng cử đã được quyết định từ trước. Thậm chí các vị trí lãnh đạo sẽ được bầu trong cuộc bầu cử quốc hội năm 2021 thì nay đã được Ban chấp hành trung ương khóa 12 quyết định từ tháng 6 năm 2019. Về kinh tế, hiện nay các doanh nghiệp tư nhân vẫn bị phân biệt đối xử và bị cạnh tranh không bình đẳng với cách doanh nghiệp mang danh là doanh nghiệp nhà nước do đảng CS thành lập...
19 Tháng Tám 2019
Nói vậy để thấy tương lai giáo dục Việt Nam sẽ về đâu và bị điều khiển bởi thứ gì. Nói vậy để thấy tại sao Việt Nam có nhiều giáo sư, tiến sĩ vừa giỏi về kiến thức, chuyên môn lại vừa giỏi làm quản lý nhưng Phùng Xuân Nhạ nói ngọng líu lo (níu no), phát biểu không đâu vào đâu, quản lý kém vẫn cứ an trụ vị trí Bộ Trưởng Giáo dục. Bởi Nhạ tuy ngọng về ngôn ngữ, ngọng nhiều thứ nhưng xét về bằng cấp chính trị, Nhạ lại rất sáng, rất “zõ zàng” và đủ sức để đạp qua mọi thứ bằng cấp khác. Nói vậy để thấy trong tương lai, đừng mơ hồ chúng ta sẽ sống trong bầu không khí cởi mở, dân chủ...
19 Tháng Tám 2019
Hiện nay Đcs Trung Quốc đang mong cho dân Hồng Kông hạ nhiệt xuống để họ khỏi phải xả súng, và ĐcsVN cũng ngóng theo cơn địa chấn này và chắc chắn họ cũng mong điều tương tự như quan thầy của họ. Thầy trò 2 anh CS lưu manh không muốn dân Hồng Kông đi quá xa, nhưng nhân dân Việt Nam thì đang muốn. Dân Việt Nam đang muốn dân Hồng Kông tạo ra cơn địa chấn để đòi lại dân chủ cho mình và làm lung lay triều đình Bắc Kinh. Biết đâu, cơn địa chấn Hồng Kông nổ ra lại là tiếng trống bắt đầu cho một thời kỳ suy thoái của Đcs Trung Quốc.
18 Tháng Tám 2019
HD.8 quay trở lại gây kẹt cho trò, chẳng còn biết đường mô là lần, trách thầy khi rút ra sao chẳng báo trước rằng ít hôm sẽ trở lại, thì trò không nổ banh nóc nhà để nay không chỗ núp… Tóm lại HD.8 vẫn còn đang hoạt động với chương trình đã định của nó, và thừa biết thằng đầy tớ Ba Đình, không dám một ly ông cụ đi trật ra ngoài kịch bản do chủ Bắc Kinh vạch ra, hơn nữa Tầu cộng cũng chẳng phải tôn trọng dư luận cộng đồng quốc tế gì sất, vì thừa biết quốc tế chỉ quan tâm đến con đường hàng hải biển Đông, còn chuyện nội bộ thày trò Hán phỉ nếu nói chỉ là có lệ.
14 Tháng Tám 2019
Nói cho cùng, sức mạnh của Trung Cộng không vững bền như nhiều người tưởng. Chính quyền Trung Cộng đang vất vả tính bài toán sinh tồn từng ngày từng giờ trong khi chính phủ Hoa Kỳ không hề tốn công tốn sức tính đến loại bài toán như vậy. Sự kèn cựa của Trung Quốc với Hoa Kỳ chỉ xảy ra trong một thời gian rất ngắn trong lịch sử trước khi Trung Quốc tự nổ tung rồi chết như Liên xô trước đây thôi. Đó là tất yếu. Giấc Mộng Trung Hoa sẽ tan và Giấc Mơ Mỹ vẫn trường tồn.
12 Tháng Tám 2019
Không một ai có thể phủ nhận sự thật đúng đắn này và đem những học hàm, học vị mình ra để bảo vệ cho một loại ngôn ngữ sao chép, phiên âm từ tiếng Hán, nếu có thì đó là những kẻ vong nô với những tâm hồn nô lệ thâm căn cố đã được truyền qua nhiều thế hệ cho nên mới tiếp tục “kiên quyết” (xin lỗi bạn đọc vì chúng tôi hành văn theo kiểu cs) tiếp tục con đường mù lòa của những não trạng nô lệ, còn những con người yêu nước thì mỗi khi mở miệng cất lời thì nên suy cho nghĩ trước khi nói để chúng ta không dùng những ngôn từ vay mượn của giặc Tàu hôm nay cũng như trong lịch sử tiến hóa của nền văn hóa Việt Nam ngày mai.
12 Tháng Tám 2019
Nhưng một khi đã chấp nhận một nền kinh tế đa thành phần, tự do giao thương thì đảng csVN đã tự mâu thuẩn với chính lý thuyết cộng sản mà mình đang hô hào, bởi vì chủ thuyết cộng sản không có thị trường tự do với nền kinh tế nhiều thành phần mà chỉ có nền kinh tế tập trung tất cả vào tay nhà nước. Những ngôn từ, mệnh đề như “Thời kỳ quá độ đi lên XNCH” chỉ là bịp bợm nhằm định hướng người dân bởi vì đảng csVN không thể trả lời cái thời kỳ quá độ mà họ đang đi sẽ kéo dài đến bao giờ? 10 năm, 100 năm hay 1.000 năm?!.