Việt Nam có tự do báo chí hay không?

04 Tháng Năm 20154:11 CH(Xem: 4339)
  • Tác giả :

Việt Nam có tự do báo chí hay không?

Anh Vũ, thông tín viên RFA
images (1)

Mới đây, ông Nguyễn Bắc Son, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Việt Nam nói rằng “VN tự do báo chí hơn nhiều nước khác”, điều này đã khiến cho dư luận hoài nghi.

Vậy sự thật VN có tự do báo chí hay không và các nhà báo nói gì về vấn đề này?

Truyền thông nhà nước

Ở VN toàn bộ hệ thống truyền thông đều do nhà nước độc quyền quản lý, với  mục đích nhằm định hướng tư tưởng của người dân và toàn xã hội.

Trong nhiều năm gần đây, VN liên tiếp bị các tổ chức bảo vệ nhân quyền quốc tế liệt kê vào danh sách các nước đàn áp tự do báo chí, tự do ngôn luận nghiêm trọng nhất trên thế giới.

Đánh giá về hoạt động của báo chí ở VN hiện nay, nhà báo tự do JB. Nguyễn Hữu Vinh, từ Hà nội nhận định:

“Chỉ có những công cụ để phục vụ cho Đảng CSVN mà thôi, còn ở VN những việc ông nọ ông kia phát biểu rằng VN có tự do báo chí là chuyện chúng tôi nghe thường xuyên và đó chỉ là những điều lừa bịp. Phải nói thẳng trong thực tế thì không có chuyện có tự do báo chí, hầu hết tiếng nói của người dân không biết phản ánh vào đâu nếu như nó không phục vụ cho sự cai trị cầm quyền của những người CS thì báo chí không bao giờ lên tiếng. Ở VN báo chí phải thuộc các tổ chức, cơ quan của nhà nước quản lý và xuất bản mà thôi, điều đó được xác định bằng phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khi cho rằng không để cho báo chí tư nhân xuất hiện.”

imagesTuy vậy, tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ cuối tháng 4 vừa qua, ông Nguyễn Bắc Son – Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông cho biết: “Việt Nam hiện có 838 cơ quan báo chí, gồm các loại hình báo in, báo hình, báo nói, báo điện tử. Thế giới nói rằng chúng ta không tự do báo chí, nhưng chắc chắn chúng ta là một trong những nước rất tự do báo chí. Bởi vì chúng ta có tất cả các loại hình báo chí, dành cho tất cả các lứa tuổi, từ Trung ương tới địa phương, các bộ, ngành. Các nước khác chưa chắc có nhiều đài truyền hình như Việt Nam chúng ta."

Có nhiều báo chí không có nghĩa là anh có tự do báo chí. Vấn đề là báo chí có dám nói sự thật không thì mới gọi là tự do báo chí, chứ không phải anh cứ bỏ nhiều tiền ra để nhiều tòa báo, nhiều đài truyền hình thì chỉ tốn tiền thuế của dân chứ được cái gì

nhà báo Lê Phú Khải

Bình luận về phát biểu của ông Nguyễn Bắc Son – Bộ trưởng BộTT & TT, nhà báo Lê Phú Khải, một nhà báo kỳ cựu từng phục vụ trong guồng máy thông tin tuyên truyền của nhà nước VN, từ Hà Nội nói với chúng tôi:

“Đấy là một câu nói hết sức ngớ ngẩn, vì anh có nhiều báo chí không có nghĩa là anh có tự do báo chí. Vấn đề là báo chí có dám nói sự thật không thì mới gọi là tự do báo chí, chứ không phải anh cứ bỏ nhiều tiền ra để nhiều tòa báo, nhiều đài truyền hình thì chỉ tốn tiền thuế của dân chứ được cái gì? Bây giờ cái báo chí ấy chỉ nói đường lối, chỉ nói những cái có lợi cho nhà nước mà không cho nhân dân phát biểu ngược lại sao gọi là tự do báo chí được? Bây giờ VN có cả một cái rừng báo, nhưng là báo quốc doanh và chỉ có 1 ông tổng biên tập thôi, ông ấy cho nói gì thì nói. Không những thế, hàng tuần giao ban chỉ thị được nói thế này, được nói thế kia.”

Nói về vai trò của báo chí trong một xã hội dân chủ, khi báo chí được coi là cơ quan quyền lực thứ 4, ông Lê Phú Khải khẳng định:

Loa tuyên truyền được treo trên nhiều cột điện ở Hà Nội . ngày 19 tháng 5 năm 2011

“Báo chí ở các nước tự do là một kênh thông tin để dự báo những cái gì là hiểm họa cho đất nước để nhà nước điều chỉnh. Lý luận của báo chí thế giới cho rằng nhà báo là người đứng trên cây cầu của con thuyền chính phủ, tức là báo chí có chức năng dự báo thời tiết cho chính phủ. Chứ còn chức năng của báo chí VN là chỉ minh họa chứ không có chức năng dự báo, đó là cái khác khi so với báo chí tự do. Hay nói một cách khác đó là chức năng của một anh bồi bút. ”

Một tổng biên tập cho toàn bộ báo chí

Đánh giá về những hạn chế trong việc quản lý báo chí ở VN, bằng một thái độ thẳng thắn, nhà báo Phạm Đoan Trang, từng là biên tập viên của Vietnamnet cho biết:

“Có đến gần một ngàn tờ báo mà chỉ có một tổng biên tập, đó là một sự lố bịch và dối trá ngang nhiên tồn tại công khai trong rất nhiều năm rồi. Điều đó thể hiện một cái tư duy hết sức kém về chính sách công, về quản trị đất nước, hay nói chung là về chính trị và luật pháp. Cái việc quản lý báo chí nên là việc của xã hội dân sự chứ không phải là việc của nhà nước. Ở Việt Nam thừa luật về quản lý và siết chặt tự do nhưng thiếu luật tốt để xã hội vận hành được. Những luật họ dùng hoàn toàn nhằm bảo vệ lợi ích của đảng và của công an thôi.”

Theo VNN online, ĐBQH Dương Trung Quốc cũng đã đặt vấn đề: “Nhìn lại bức tranh toàn cảnh báo chí của ta, có nhiều vấn đề cần định hướng lại và sửa đổi. Luật Báo chí và nhiều văn bản quy phạm pháp luật của ta đang là bước lùi so với thế giới, nhiều vấn nạn như xin phép, quy hoạch đang là sự bất lực về quản lý. Lối tư duy phải quản cho chặt thực tế là thảm họa cho báo chí.".

Có đến gần một ngàn tờ báo mà chỉ có một tổng biên tập, đó là một sự lố bịch và dối trá ngang nhiên tồn tại công khai trong rất nhiều năm rồi. Điều đó thể hiện một cái tư duy hết sức kém về chính sách công, về quản trị đất nước, hay nói chung là về chính trị và luật pháp

nhà báo Phạm Đoan Trang

Trả lời câu hỏi, trên thực tế ở VN hiện nay có tự do báo chí hay không?

Nhà báo Lê Phú Khải khẳng định:

“Ở VN làm gì có tự do báo chí, báo chí hoàn toàn là của quốc doanh do nhà nước sở hữu, cái gì vừa lòng nhà nước thì họ đăng còn cái gì không vừa lòng nhà nước thì thôi thì không thể gọi là tự do báo chí được. Khi nào có báo chí tư nhân thì mới có báo chí tự do. Tôi làm báo chí quốc doanh tôi hiểu mà, sở dĩ bây giờ tôi quay sang viết blog là vì thế. Nói đúng ra là báo chí phải nói những sự thật xảy ra để cho nhà nước trên cơ sở sự thật đó để điều chỉnh, nhưng bây giờ nhà nước không thích như thế, họ chỉ thích những gì vừa tai nhà nước thôi. Người ta dùng báo chí để hướng dư luận thì làm sao nói là có tự do báo chí được?”

Báo chí chỉ là công cụ phục vụ cho đảng CSVN trong việc cai trị, JB. Nguyễn Hữu Vinh cho biết:

“Không thể nói có tự do báo chí ở VN, cho dù ở VN quyền tự do báo chí đã được ghi trong Hiến pháp và các văn bản pháp luật đặc biệt là trong các phát ngôn của những nhà lãnh đạo. Điều đó rất phong phú và dồi dào. Thế như trong thực tế thì báo chí ở VN chỉ là một công cụ phục vụ cho sự cầm quyền độc tài của Đảng CSVN. Ở VN có hơn 800 đầu báo, các loại truyền hình từ trung ương đến địa phương, rồi đến tất cả các làng xã đều có hệ thống loa phường với các loại hình khác nhau. Nhưng tất cả những cái đó đều là công cụ của Đảng CS cầm quyền với mục đích để tuyên truyền cho sự cai trị của họ mà thôi.”

Nói về các điều kiện cần thiết để có một nền báo chí tự do, nhà báo Lê Phú Khải nhận định:

“Theo tôi muốn có một nền báo chí tự do thì phải có một thể chế chính trị dân chủ. Không có thể chế dân chủ thì làm sao có được tự do báo chí, không có thể chế dân chủ thì làm sao có được báo chí, đài phát thanh, đài truyền hình tư nhân được? Chứ như bây giờ báo chí, truyền thanh, truyền hình thì toàn bộ là của nhà nước.”

Cần phải nhắc lại, mới đây Ủy ban Bảo vệ Ký giả (CPJ) công bố phúc trình thường niên đã tiếp tục liệt kê VN trong danh sách 10 nước kiểm duyệt báo chí gắt gao nhất trên thế giới. Theo đó, CPJ nói  VN là một trong những nhà tù lớn nhất cho giới ký giả, với ít nhất 16 phóng viên đang bị cầm tù.

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
21 Tháng Tám 2019
Thứ nhất Cải cách Ruộng đất đã giết 172 ngàn người để cào bằng sự đói nghèo ra toàn xã hội. Thứ nhì là cuộc nội chiến 21 năm đã tốn từ 3 đến 4 triệu sinh mạng để rồi sau đó đồng bào ly tán vì chạy trốn CS và nhân dân ở lại thì lầm than đói khổ. Thứ 3 là đến hôm nay, Việt Nam đang dần dần bị Trung Quốc thôn tính bằng xâm lược mềm lẫn xâm lược cứng. Tất cả những điều ĐCS đã làm ấy, không ít những thảm họa của nhân dân nhưng ĐCS lại bắt dân phải vinh danh nó như những ngày lễ lớn, thật là đau đớn không gì bằng.
21 Tháng Tám 2019
Khi đất nước đầy rẫy, lúc nhúc các lãnh đạo chân dài, hot girl, cô chiêu cậu ấm và nam thần, thì tương lai của Việt nam sẽ đến đâu? Có lẽ không cần trả lời thêm, cũng không cần hỏi thêm mà ngay bây giờ, chính những người làm việc trong hệ thống công quyền cũng cần phải hành động, bởi hành động là vì chính tương lai, chính cái hủ gạo, nồi cơm của gia đình họ. Nếu nói rộng ra một chút, đương nhiên, đảng Cộng sản muốn tồn tại, họ phải dẹp bỏ hot girl, chân dài, nam thần và cô chiêu cậu ấm trong hệ thống càng sớm càng tốt...
20 Tháng Tám 2019
Kinh tế chao đảo và không có dấu hiệu hồi phục làm cho Bắc Kinh nôn nóng. Những dự án thế kỷ như “Nhất đái nhất lộ” coi như chờ ngày tống biệt. Thậm dư ngân sách ngày một ít đi, thị trường chứng khoán bấp bênh và chưa có ngày nào dấy lên chút hy vọng xanh sàn. Tăng trưởng liên tục sụt giảm và chưa có dấu hiệu chững lại, người dân các vùng đất nông thôn tiếp tục bị thiên tai và kinh tế suy giảm đe dọa, đã vậy cuộc chiến thương mại kéo theo hàng trăm công ty lớn rời khỏi Trung Quốc đã làm Bắc Kinh giận dữ và tìm mọi cách phản công. Sức đâu nữa mà đánh nhau với Việt Nam chỉ để tranh giành một chút biển...
19 Tháng Tám 2019
Các cuộc bầu cử do nhà cầm quyền cộng sản tổ chức đều chỉ là hình thức khi mà các công dân không phải đảng viên đảng CSVN khi ứng cử thì đều bị loại. Và các cơ quan do đảng CS kiểm soát đã lựa chọn các ứng cử viên theo ý muốn của họ, người trúng cử đã được quyết định từ trước. Thậm chí các vị trí lãnh đạo sẽ được bầu trong cuộc bầu cử quốc hội năm 2021 thì nay đã được Ban chấp hành trung ương khóa 12 quyết định từ tháng 6 năm 2019. Về kinh tế, hiện nay các doanh nghiệp tư nhân vẫn bị phân biệt đối xử và bị cạnh tranh không bình đẳng với cách doanh nghiệp mang danh là doanh nghiệp nhà nước do đảng CS thành lập...
19 Tháng Tám 2019
Nói vậy để thấy tương lai giáo dục Việt Nam sẽ về đâu và bị điều khiển bởi thứ gì. Nói vậy để thấy tại sao Việt Nam có nhiều giáo sư, tiến sĩ vừa giỏi về kiến thức, chuyên môn lại vừa giỏi làm quản lý nhưng Phùng Xuân Nhạ nói ngọng líu lo (níu no), phát biểu không đâu vào đâu, quản lý kém vẫn cứ an trụ vị trí Bộ Trưởng Giáo dục. Bởi Nhạ tuy ngọng về ngôn ngữ, ngọng nhiều thứ nhưng xét về bằng cấp chính trị, Nhạ lại rất sáng, rất “zõ zàng” và đủ sức để đạp qua mọi thứ bằng cấp khác. Nói vậy để thấy trong tương lai, đừng mơ hồ chúng ta sẽ sống trong bầu không khí cởi mở, dân chủ...
19 Tháng Tám 2019
Hiện nay Đcs Trung Quốc đang mong cho dân Hồng Kông hạ nhiệt xuống để họ khỏi phải xả súng, và ĐcsVN cũng ngóng theo cơn địa chấn này và chắc chắn họ cũng mong điều tương tự như quan thầy của họ. Thầy trò 2 anh CS lưu manh không muốn dân Hồng Kông đi quá xa, nhưng nhân dân Việt Nam thì đang muốn. Dân Việt Nam đang muốn dân Hồng Kông tạo ra cơn địa chấn để đòi lại dân chủ cho mình và làm lung lay triều đình Bắc Kinh. Biết đâu, cơn địa chấn Hồng Kông nổ ra lại là tiếng trống bắt đầu cho một thời kỳ suy thoái của Đcs Trung Quốc.
18 Tháng Tám 2019
HD.8 quay trở lại gây kẹt cho trò, chẳng còn biết đường mô là lần, trách thầy khi rút ra sao chẳng báo trước rằng ít hôm sẽ trở lại, thì trò không nổ banh nóc nhà để nay không chỗ núp… Tóm lại HD.8 vẫn còn đang hoạt động với chương trình đã định của nó, và thừa biết thằng đầy tớ Ba Đình, không dám một ly ông cụ đi trật ra ngoài kịch bản do chủ Bắc Kinh vạch ra, hơn nữa Tầu cộng cũng chẳng phải tôn trọng dư luận cộng đồng quốc tế gì sất, vì thừa biết quốc tế chỉ quan tâm đến con đường hàng hải biển Đông, còn chuyện nội bộ thày trò Hán phỉ nếu nói chỉ là có lệ.
14 Tháng Tám 2019
Nói cho cùng, sức mạnh của Trung Cộng không vững bền như nhiều người tưởng. Chính quyền Trung Cộng đang vất vả tính bài toán sinh tồn từng ngày từng giờ trong khi chính phủ Hoa Kỳ không hề tốn công tốn sức tính đến loại bài toán như vậy. Sự kèn cựa của Trung Quốc với Hoa Kỳ chỉ xảy ra trong một thời gian rất ngắn trong lịch sử trước khi Trung Quốc tự nổ tung rồi chết như Liên xô trước đây thôi. Đó là tất yếu. Giấc Mộng Trung Hoa sẽ tan và Giấc Mơ Mỹ vẫn trường tồn.
12 Tháng Tám 2019
Không một ai có thể phủ nhận sự thật đúng đắn này và đem những học hàm, học vị mình ra để bảo vệ cho một loại ngôn ngữ sao chép, phiên âm từ tiếng Hán, nếu có thì đó là những kẻ vong nô với những tâm hồn nô lệ thâm căn cố đã được truyền qua nhiều thế hệ cho nên mới tiếp tục “kiên quyết” (xin lỗi bạn đọc vì chúng tôi hành văn theo kiểu cs) tiếp tục con đường mù lòa của những não trạng nô lệ, còn những con người yêu nước thì mỗi khi mở miệng cất lời thì nên suy cho nghĩ trước khi nói để chúng ta không dùng những ngôn từ vay mượn của giặc Tàu hôm nay cũng như trong lịch sử tiến hóa của nền văn hóa Việt Nam ngày mai.
12 Tháng Tám 2019
Nhưng một khi đã chấp nhận một nền kinh tế đa thành phần, tự do giao thương thì đảng csVN đã tự mâu thuẩn với chính lý thuyết cộng sản mà mình đang hô hào, bởi vì chủ thuyết cộng sản không có thị trường tự do với nền kinh tế nhiều thành phần mà chỉ có nền kinh tế tập trung tất cả vào tay nhà nước. Những ngôn từ, mệnh đề như “Thời kỳ quá độ đi lên XNCH” chỉ là bịp bợm nhằm định hướng người dân bởi vì đảng csVN không thể trả lời cái thời kỳ quá độ mà họ đang đi sẽ kéo dài đến bao giờ? 10 năm, 100 năm hay 1.000 năm?!.