Nền Kinh Tế… Đất

09 Tháng Năm 20189:38 CH(Xem: 187)

                                 Nền Kinh Tế… Đất

dan-oan



Đoàn Khắc Xuyên



Sự phát triển kinh tế Việt Nam mấy chục năm qua dường như chủ yếu xoay quanh… đất, dựa vào đất. Cũng phải thôi, vì đất là một tư liệu sản xuất chủ yếu, là nguồn lực kinh tế quan trọng bậc nhất của một quốc gia còn chưa phát triển về công nghiệp và khoa học công nghệ. Đất lại không sinh sôi nảy nở ra được trong khi dân số ngày càng tăng.

Điều đáng nói là dù mục tiêu công nghiệp hóa-hiện đại hóa đất nước được đặt ra từ lâu, nền công nghiệp Việt Nam cho đến nay vẫn èo uột và không ai biết đến bao giờ Việt Nam mới trở thành một đất nước “công nghiệp hóa về cơ bản”: ngành công nghiệp xe hơi đã được các quan chức có trách nhiệm chính thức thừa nhận là thất bại; ngành công nghiệp hỗ trợ yếu kém đến mức các nhà đầu tư nước ngoài muốn tìm nhà cung cấp linh kiện trong nước, như cái đinh vít đạt chất lượng, cũng khó; ngành công nghiệp đóng tàu thì với sự phá sản của Vinashin coi như thất bại cay đắng cùng với sự mất trắng hàng chục ngàn tỉ đồng; ngành công nghiệp đánh bắt hải sản xa bờ cũng không đi tới đâu; nhiều doanh nghiệp trong nước bị doanh nghiệp nước ngoài thâu tóm hoặc tự bán mình cho nước ngoài. Còn có thể kể ra nhiều thứ khác nữa. Xuất khẩu sản phẩm công nghiệp, thậm chí cả GDP, rút cuộc trông cậy phần lớn vào doanh nghiệp vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài (FDI), chủ yếu là Samsung của Hàn Quốc.

Trong bối cảnh đó, những hoạt động xoay quanh đất đai nổi lên như là hoạt động xương sống của nền kinh tế. Bước ra khỏi nền kinh tế bao cấp, chuyển qua cơ chế thị trường, đất đai trở nên có giá trị, giá đất hết nóng rồi lạnh, hết lạnh lại sốt, mà thường là sốt. Có những thời kỳ nhà nhà người người đổ xô đi buôn đất, làm “cò” đất. Cả nước dường như lúc nào cũng mong ngóng trông chờ quy hoạch, hễ nơi nào có quy hoạch là giá đất lên như thổi, như hiện tại giá đất đang sốt từng ngày ở mấy địa phương dự định làm đặc khu kinh tế (Phú Quốc, Vân Đồn, Bắc Vân Phong) và ở nhiều thành phố. Và mỗi lần sốt đất như vậy lại có một số ít đại gia phất lên từ đất. Nền công nghiệp quốc gia mãi èo uột nhưng Việt Nam lại có những tỉ phú đôla từ… đất, khi các đại gia – bằng quan hệ và bằng những thứ khác – được chính quyền địa phương giao cho những khu đất béo bở, trong khi rất rất nhiều người dân mất đất lâm vào cảnh trắng tay với giá đền bù rẻ mạt, để rồi hết năm này qua năm khác vác đơn đi kiện, trở thành “dân oan”.

Đất đã trở thành một miếng mồi ngon trong mắt doanh nghiệp và những quan chức tham lam; là một trong những đầu mối xung đột căng thẳng giữa người dân bị mất đất với doanh nghiệp được giao đất, giữa người dân với chính quyền địa phương khi chính quyền đứng ra thu hồi đất bất hợp lý, như vụ Cống Rộc-Hải Phòng, vụ Đồng Tâm-Hà Nội, vụ Văn Giang-Hưng Yên, vụ khu đô thị mới Thủ Thiêm-Sài Gòn, vụ Khu công nghiệp Bình Minh-Vĩnh Long (vốn là vùng đất trồng đặc sản bưởi Năm Roi nổi tiếng)… và vô số những vụ xung đột lớn nhỏ khác ở khắp các địa phương.

Thật ra, không chỉ từ khi nền kinh tế chuyển qua cơ chế thị trường đất mới trở thành đầu mối tranh chấp, xung đột. Ngay từ sau tháng 4-1975, tranh chấp đất đai cũng đã xảy ra nhưng theo kiểu giành “chiến lợi phẩm” giữa những người mới lên nắm chính quyền với những người chủ đất cũ. Gia đình tôi chẳng hạn đã trở thành nạn nhân của một nông trường quốc doanh khi cha tôi sau tháng 4-1975 đưa gia đình từ thành phố trở về quê khai khẩn đất hoang để làm nông, để rồi sau khi khai khẩn xong thì chẳng những bị nông trường kế bên cướp trắng đất mà còn bị chính quyền xã bắt giam.

Nhưng phải nói là kể từ khi nền kinh tế chuyển qua cơ chế thị trường, những tranh chấp, xung đột về đất đai mới trở nên như cơn lốc. Bạn tôi, thuộc gia đình cách mạng nòi, lại là cán bộ một ban thuộc Thành ủy TPHCM, cũng trở thành nạn nhân bị mất đất như bao người khác khi đất ông bà để lại tại vùng trồng bưởi Năm Roi dưới chân cầu Cần Thơ bị chính quyền tỉnh Vĩnh Long “thu hồi” để giao cho một công ty làm khu công nghiệp mà mười mấy năm chẳng ra khu công nghiệp, còn những người dân mất đất trồng bưởi, mất nguồn sống, thì lay lắt qua ngày để đi kiện trong vô vọng. Hỏi bạn bè xung quanh mình, những trường hợp có gia đình bị lấy đất oan ức cũng không phải ít.

Tất cả bắt nguồn từ thể chế kinh tế (Hiến pháp) quy định đất đai là “sở hữu toàn dân” nhưng quyền định đoạt lại không nằm trong tay người dân, vì họ không được quyền sở hữu, mà được trao vào tay chính quyền, từ cấp tỉnh. Nói là chính quyền nhưng trong thực tế nhiều lúc quyết định lại chỉ là một hoặc vài người. Và ai có thể bảo đảm một vài người đó không tối mắt trước đồng tiền, không bắt tay với doanh nghiệp để tước đoạt đất của những người dân thấp cổ bé họng một cách hợp pháp dựa vào thể chế kinh tế nói trên; và điều 62 Luật Đất đai – vốn cho phép chính quyền “thu hồi” đất của dân để giao cho doanh nghiệp làm dự án (kể cả doanh nghiệp tư nhân và dự án là kinh doanh như làm khu công nghiệp) mà không cho người dân quyền được thương lượng giá đền bù (đúng ra phải là mua bán theo giá thỏa thuận). Còn nỗi bất công nào lớn hơn?

Đất, tài sản trong tay người dân, có khi được truyền từ đời cha ông đến đời con cháu, bị chính quyền tước đoạt và đền bù với giá rẻ mạt để giao cho doanh nghiệp. Một số ít người giàu lên từ đó, nhiều người nghèo đi cũng từ đó. Như vậy, có thể thấy nỗi bất công từ đất đã đụng chạm đến một số lượng đáng kể người dân, kể cả những người đã từng ủng hộ “bên thắng cuộc” giành được chính quyền, và gây ra những tiếng oán than chưa bút mực nào tả xiết.

Nhìn một cách tổng quát, “nền kinh tế… đất” từ mấy chục năm qua đã làm một số ít người sung sướng nhờ phất lên, gồm doanh nghiệp và quan chức nhận lại quả, nhưng mang lại khổ đau cho rất nhiều người. Với một nhà nước tự xưng là “của dân, vì dân”, lẽ ra nguồn lực đất đai (sở hữu toàn dân) trước hết phải nhằm phục vụ cho số đông dân chúng vốn còn rất nghèo, cho đông đảo công nhân cả đời ước mơ một căn nhà nhưng do giá cả nằm ngoài tầm với, buộc họ phải bằng lòng sống trong những căn nhà trọ thiếu tiện nghi. Dù Bộ Xây dựng có một Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản, người ta chưa thấy có một chương trình xây dựng gia cư (nhà ở) nào cho người thu nhập trung bình, người nghèo, ở tầm quốc gia và để lại dấu ấn. Ngược lại, với nhiều dự án khu đô thị, khu dân cư, người dân cố cựu tại chỗ và người nghèo bị đẩy ra rìa.

Chẳng hạn, với dự án Khu đô thị mới Thủ Thiêm đang được dư luận quan tâm, theo khẳng định của ông Võ Viết Thanh, nguyên Chủ tịch UBND.TPHCM giai đoạn 1997-2001, thì ở dự án này, việc lựa chọn nhà đầu tư xây dựng các dự án tái định cư chủ yếu dựa vào mối quan hệ “quen biết” mà không qua đấu thầu nên giờ đây dư ra hàng ngàn căn hộ mà người dân không có khả năng vào ở vì không có cơ sở hạ tầng, xa cách nơi mưu sinh quen thuộc của họ (báo Thanh Niên 6-5-2018). “Câu chuyện dự án Thủ Thiêm bây giờ theo tôi cần làm rõ những vấn đề sau: Có tình trạng cán bộ hay con em cán bộ nhảy vào dự án mua tới mua lui bán chênh lệch làm giàu không? Những công trình hạ tầng đổi đất ở dự án hay công trình tái định cư có qua đấu thầu hay chỉ định để làm lợi cho riêng mình? Đền bù của dự án có chèn ép người dân không? Lúc trước, thành phố để 160 ha làm khu tái định cư giờ 160 ha này nằm ở đâu?…”, ông Thanh nói.

Rõ ràng, muốn chấm dứt tình trạng bất công liên quan đến đất đai và bất ổn xã hội phát sinh từ đó, cần giải quyết cái gốc là chế định “đất đai thuộc sở hữu toàn dân”, và trước mắt, trong khi chưa sửa được chế định Hiến pháp này thì phải trao cho người dân quyền thương lượng về giá đất với nhà đầu tư theo nguyên tắc thuận mua vừa bán. Ngay cả những cán bộ thuộc hàng lãnh đạo giờ cũng đã phải nhận ra thực tế này, như ông cựu Chủ tịch UBND.TPHCM Võ Viết Thanh nói trong trả lời phỏng vấn của báo Tuổi Trẻ (7-5-2018): “Không chỉ tôi mà nhiều người cũng nói: cần sửa đổi Luật đất đai, công nhận đầy đủ quyền sở hữu đất đai tư nhân của người dân. Có quyền sở hữu, họ sẽ yên tâm với tài sản của mình, được bảo vệ nhiều hơn với tài sản của mình. Khi có quy hoạch, họ cũng sẽ có quyền được thụ hưởng lợi ích từ việc đất đai của mình được nâng cao giá trị”.

Đó cũng là cách để nền kinh tế thoát khỏi tình trạng một nền kinh tế dựa chủ yếu vào đất, nóng lạnh từng hồi với đất, làm giàu cho một số ít doanh nghiệp và quan chức trong khi đẩy nhiều người dân đến chỗ khốn cùng.

Vấn đề là bao giờ những người nắm quyền lãnh đạo đất nước dám thoát khỏi cái “tín điều” đất đai là sở hữu toàn dân nói trên.


Tác giả gửi Trí Việt News

nguồn: https://www.danluan.org/tin-tuc/20180509/nen-kinh-te-dat

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
18 Tháng Năm 201811:45 SA(Xem: 144)
Dân còn lôi thẳng tên bà ra chất vấn. Khi ông Tất Thành Cang, lạm quyền phê duyệt bán rẻ 32 héc ta đất của Công ty Tân Thuận (100% vốn thuộc Văn phòng Thành ủy) cho Công ty cổ phần Quốc Cường Gia Lai thì bà thản nhiên nói với cử tri rằng 32 héc ta này không phải là đất công do tài sản ấy hình thành từ vốn vay ngân hàng của doanh nghiệp. Thành ủy đã chỉ đạo hủy hợp đồng nên nhà nước không... thiệt hại gì. (!)
16 Tháng Năm 201811:02 CH(Xem: 217)
Hôm nay, ông Bí thư Thành uỷ Nguyễn Thiện Nhân vui vẻ “Thành phố Hồ Chí Minh phát triển như hôm nay có sự đóng góp to lớn của ông Lê Thanh Hải” khi ông Nhân trao Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng cho ông này. Ông Nhân nói điều ấy trong bối cảnh dân oan Thủ Thiêm vừa đội đơn bật khóc, dân oan Quận 9... chờ mãi không thấy lãnh đạo đoái hoài.
15 Tháng Năm 201810:04 CH(Xem: 262)
Tôi thật. Tôi đéo hiểu anh và tổng bí thư ở đâu? Đảng cộng sản ở đâu? Đại biểu quốc hội ở đâu? Các quan chức phụ trách văn phòng tiếp dân của trưng ương trụ sở ở số 1 Ngô Thì Nhậm-Hà Đông ở đâu? Lãnh đạo thành phố Hồ Chí Minh ở đâu? Thủ tướng chính phủ, chủ tịch nước ở đâu? Những con người có lòng trắc ẩn ở đâu?
15 Tháng Năm 20189:47 CH(Xem: 151)
Những năm 90, ở đâu Bạt có đến 85 lượng vàng để mua nhà tại Sài Gòn, nếu không phải hè nhau cùng đồng bọn cướp? Bạt (vốn mang tiếng là học giả) nhưng tỏ ra vô cùng mất dạy, theo cái kiểu vô đạo đức của... Hồ Chí Minh - Lê Duẩn, thông qua cái giọng bố thí cho ăn mày: "...Em tôi thay mặt tôi mặc cả từ 85 lượng vàng xuống 80 lượng....
12 Tháng Năm 201810:11 CH(Xem: 312)
Như thế vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh, không những chỉ có quân của tướng Hưng – không biết vì nghiệp vụ kém hoặc sơ xuất – để lộ quá nhiều dấu vết (mướn 3 chiếc xe mà cả 3 chiếc xe đều có trang bị hệ thống định vị GPS), mà kể cả người cầm đầu chỉ huy là Trung tướng Đường Minh Hưng cũng mắc phải những lỗi lầm sơ đẳng để lộ tông tích của mình.
12 Tháng Năm 20189:55 CH(Xem: 201)
Cò cái gì trong hội nghị? Có đấy, hội nhà khì đang bàn chuyện khỉ
11 Tháng Năm 201811:13 SA(Xem: 174)
Nó cũng giống hệt thái độ của Nguyễn Phú Trọng khi đắc cử Tổng bí thư (tháng 1/2016): "Tôi cũng không ngờ được Đại hội tín nhiệm giới thiệu, được Ban Chấp hành trung ương bầu làm Tổng bí thư gần như 100% tuyệt đối. Tôi chân thành cảm ơn đồng bào đã có những nhắn gửi, giao trách nhiệm cho chúng tôi. Tôi bất ngờ, xúc động và có lo lắng…".
10 Tháng Năm 201810:08 CH(Xem: 238)
Bà ta có thể thốt ra những lời bỉ ổi này khi mọi việc vỡ lở vì sự vụ đã đến đường cùng, thì quả thực mức độ khốn nạn và tàn ác đã lên đến cực điểm của sự man khai. Vậy mà bà ta vẫn có thể lãnh đạo và là đại biểu đại diện cho nhân dân được trong suốt cả nhiều thập kỷ qua. Bà ta đè đầu cưỡi cổ nhân dân rồi bà ta lại xót thương nhân dân.
10 Tháng Năm 20189:55 CH(Xem: 175)
Thú thiệt với chị nghe chị Tâm, xem tiểu sử của chị trên Wikipedia xong, tôi hiểu chị hơn trước nhiều lắm đó. Hồi chị tuyên bố, con lãnh đạo làm lãnh đạo là “hồng phúc của dân tộc”, tôi dị ứng dữ lắm. Giống như thiên hạ, tôi cũng không tránh khỏi những suy diễn… tầm thường, cho rằng chị “tranh thủ” mấy anh, mấy chú. Tôi đâu có dè chị cũng là… con lãnh đạo! Chị đâu cần nịnh bợ ai. Chị chỉ nói sự thật, rằng chị cũng là một thứ “hồng phúc” mà muốn hay không tụi tôi phải ráng nhận! Thẳng thắn, thiệt thà như chị giờ hiếm lắm đó! Ngặt là trong trường hợp này “hiếm” lại không quý!
08 Tháng Năm 201810:48 CH(Xem: 253)
Mừng sinh nhật Boác 19/5 dù boác đã nằm phơi dế từ năm một ngàn chín trăm...hồi đó!
Center page
20 Tháng Năm 2018
Không còn nhiều thời gian cho Việt Nam để đi qua cánh cửa hẹp này, đó là con đường rất hẹp mà chúng ta phải vượt qua để thoát khỏi vòng Hán hóa, Cộng sản hóa, để xây dựng một quốc gia dân chủ mới với những giá trị cổ truyền được khôi phục.
18 Tháng Năm 2018
Đại cục là cái đại cục gì? Là mối quan hệ giữa VN-Trung Quốc? Hóa ra cái mối quan hệ bất bình đẳng, đầy rủi ro, thiệt thòi cho phía VN từ hồi nào tời giờ đó lại phải coi trọng hơn cả chủ quyền quốc gia? Hay đại cục là giữ cho được hòa khí với Trung Cộng để không bị Trung Cộng tấn công? Nhưng liệu giữ hòa khí, hòa bình bằng sự hèn hạ, nhục nhã thì có giữ được lâu dài, nhất là một khi kẻ cướp ngày càng mạnh, ngày càng hung hăng, nhiều tham vọng?
16 Tháng Năm 2018
Vì thế bọn cs con trong nước càng học đạo đức càng băng hoại, tư cách, nhân cách không còn, chúng lại tự huyễn hoặc mình đấy chính là đạo đức hcm. hcm không có gì xứng đáng để mà toàn dân học tập, làm theo cả.
14 Tháng Năm 2018
Các vụ đốt lò thay vì tăng tính thu hút với sự hứa hẹn "sẽ được bảo vệ nếu thờ chủ mới" có vẻ như đang tạo tác động ngược trong hàng ngũ cán bộ đang có tài sản lớn, dù đang tại chức hay vừa hạ cánh an toàn. Họ không tin vào các hứa hẹn nhưng lo sợ nhiều hơn về khả năng bị lừa vào bẫy để xẻ thịt. Trường hợp ông Đinh La Thăng được kéo vào Bộ Chính trị và trao cho ghế Bí thư TP/HCM trước khi bị lôi đi xẻ thịt là thí dụ cực lớn.
08 Tháng Năm 2018
Chủ nghĩa Mác “soi rọi” đến đâu thì kinh tế ở đó tụt hậu, sản xuất không phát triển được vì động lực thúc đẩy sản xuất bị triệt tiêu bởi chính sách làm ăn chung, triệt tiêu kinh tế tư bản tư doanh, công hữu hóa tư liệu sản xuất. Nhiều quốc gia lâm vào cảnh đói kém, nhất là các quốc gia châu Á như Trung Quốc, Việt Nam, Triều Tiên. Theo Wikipedia, giai đoạn 1958 - 1962 Trung Quốc có khoảng 15 đến 45 triệu người chết đói. Nạn đói ở Bắc Triều Tiên trong thập niên 1990 đã làm chết khoảng 240.000 tới 3.500.000 người mà đỉnh cao là năm 1997.
05 Tháng Năm 2018
...trong bữa tiệc chiêu đãi sau Thượng đỉnh Liên Triều, cái bánh kem mang tên ‘mùa xuân của nhân dân', cái bánh có bản đồ nước Triều Tiên với đầy đủ các hòn đảo đang tranh chấp cùng Nhật. Chưa chính thức hòa bình nối kết hai miền mà đã nhắc nhau rằng gìn giữ lãnh thổ ông cha, cái đó là cái hơn hẳn Hồ lẫn bọn Ba Đình.
04 Tháng Năm 2018
Thử nhìn xem, lãnh đạo Đảng Cộng Sản Việt Nam chỉ nghĩ đến việc lật đổ Việt Nam Cộng Hòa bằng mọi giá, nhưng họ hoàn toàn không có ý niệm hay dự án nào để xây dựng lại Việt Nam sau khi thống nhất! Chỉ toàn là những ước mơ viễn vông, ảo tưởng về thiên đường cộng sản, vậy thôi!!! Còn phần lớn người Việt, trong lẫn ngoài nước, hình như vẫn chưa đọc tác phẩm nào hay phần trích đoạn nào của các triết gia chính trị của thời kỳ Phục Hưng cho đến nay. Họ coi các giá trị tự do, dân chủ và nhân quyền như là khẩu hiệu hơn triết lý, như là phương tiện hơn mục tiêu sau cùng.
02 Tháng Năm 2018
Tháng Tư lại về! Một thực tế đáng buồn, bên quê nhà các bạn trẻ đấu tranh như phải tạm lắng vì những bản án khắc nghiệt của lũ bán nước, khiến bóng đêm trùm lấy đất nước như nặng hơn, trong khi giặc tầu tràn lan khắp nơi, giặc đỏ thì mặc sức vơ vét mang của ra xứ người. Nơi mảnh đất tạm dung này, đám vô loài cùng lũ cỏ đuôi chó thấy chủ chúng sang, ồn ào như bầy nhặng, lòng kẻ tha hương trước cảnh đó mấy ai không đau?
02 Tháng Năm 2018
“Quốc gia suy vong, thất phu hữu trách”, có lẽ đây là câu nói mà ai cũng có thể đã nghe thấy hoặc đọc được đâu đó trong đời sống về trách nhiệm của một kẻ bình dân, ít học trước tình cảnh nguy ngập của đất nước. Đến một người không phải là người được học hành hay có học vấn, thành phần mà người ta vẫn thường cho rằng là những lớp người dưới của xã hội, cũng nhận lấy sự liên đới của bản thân về bổn phận của mình đối với dân tộc và xã tắc.
30 Tháng Tư 2018
Nhưng đằng sau sự gặp nhau ấy là gì? Là sự mất mát quá lớn mà lẽ ra nó không xảy ra đối với người miền Nam cũng như sự vui mừng, hãnh tiến quá đà của người phía Bắc mà lẽ ra nó cũng không nên có. Sự mất mát quá lớn ấy nhanh chóng làm sụp đổ một nền văn minh, văn hóa non trẻ mà người miền Nam đã cố gắng xây dựng được trong khói lửa chiến tranh. Sự hãnh tiến, reo hò và có phần chụp giật, manh động, đẩy đến tầng suất cướp bóc của người miền Bắc đã nhanh chóng lấy đi toàn bộ cái ý nghĩa ban đầu của hàng triệu người là “cứu người miền Nam khỏi ách đô hộ…”, đẩy họ đến cánh rừng tâm thức tập thể bầy đàn.