Nền Kinh Tế… Đất

09 Tháng Năm 20189:38 CH(Xem: 839)

                                 Nền Kinh Tế… Đất

dan-oan



Đoàn Khắc Xuyên



Sự phát triển kinh tế Việt Nam mấy chục năm qua dường như chủ yếu xoay quanh… đất, dựa vào đất. Cũng phải thôi, vì đất là một tư liệu sản xuất chủ yếu, là nguồn lực kinh tế quan trọng bậc nhất của một quốc gia còn chưa phát triển về công nghiệp và khoa học công nghệ. Đất lại không sinh sôi nảy nở ra được trong khi dân số ngày càng tăng.

Điều đáng nói là dù mục tiêu công nghiệp hóa-hiện đại hóa đất nước được đặt ra từ lâu, nền công nghiệp Việt Nam cho đến nay vẫn èo uột và không ai biết đến bao giờ Việt Nam mới trở thành một đất nước “công nghiệp hóa về cơ bản”: ngành công nghiệp xe hơi đã được các quan chức có trách nhiệm chính thức thừa nhận là thất bại; ngành công nghiệp hỗ trợ yếu kém đến mức các nhà đầu tư nước ngoài muốn tìm nhà cung cấp linh kiện trong nước, như cái đinh vít đạt chất lượng, cũng khó; ngành công nghiệp đóng tàu thì với sự phá sản của Vinashin coi như thất bại cay đắng cùng với sự mất trắng hàng chục ngàn tỉ đồng; ngành công nghiệp đánh bắt hải sản xa bờ cũng không đi tới đâu; nhiều doanh nghiệp trong nước bị doanh nghiệp nước ngoài thâu tóm hoặc tự bán mình cho nước ngoài. Còn có thể kể ra nhiều thứ khác nữa. Xuất khẩu sản phẩm công nghiệp, thậm chí cả GDP, rút cuộc trông cậy phần lớn vào doanh nghiệp vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài (FDI), chủ yếu là Samsung của Hàn Quốc.

Trong bối cảnh đó, những hoạt động xoay quanh đất đai nổi lên như là hoạt động xương sống của nền kinh tế. Bước ra khỏi nền kinh tế bao cấp, chuyển qua cơ chế thị trường, đất đai trở nên có giá trị, giá đất hết nóng rồi lạnh, hết lạnh lại sốt, mà thường là sốt. Có những thời kỳ nhà nhà người người đổ xô đi buôn đất, làm “cò” đất. Cả nước dường như lúc nào cũng mong ngóng trông chờ quy hoạch, hễ nơi nào có quy hoạch là giá đất lên như thổi, như hiện tại giá đất đang sốt từng ngày ở mấy địa phương dự định làm đặc khu kinh tế (Phú Quốc, Vân Đồn, Bắc Vân Phong) và ở nhiều thành phố. Và mỗi lần sốt đất như vậy lại có một số ít đại gia phất lên từ đất. Nền công nghiệp quốc gia mãi èo uột nhưng Việt Nam lại có những tỉ phú đôla từ… đất, khi các đại gia – bằng quan hệ và bằng những thứ khác – được chính quyền địa phương giao cho những khu đất béo bở, trong khi rất rất nhiều người dân mất đất lâm vào cảnh trắng tay với giá đền bù rẻ mạt, để rồi hết năm này qua năm khác vác đơn đi kiện, trở thành “dân oan”.

Đất đã trở thành một miếng mồi ngon trong mắt doanh nghiệp và những quan chức tham lam; là một trong những đầu mối xung đột căng thẳng giữa người dân bị mất đất với doanh nghiệp được giao đất, giữa người dân với chính quyền địa phương khi chính quyền đứng ra thu hồi đất bất hợp lý, như vụ Cống Rộc-Hải Phòng, vụ Đồng Tâm-Hà Nội, vụ Văn Giang-Hưng Yên, vụ khu đô thị mới Thủ Thiêm-Sài Gòn, vụ Khu công nghiệp Bình Minh-Vĩnh Long (vốn là vùng đất trồng đặc sản bưởi Năm Roi nổi tiếng)… và vô số những vụ xung đột lớn nhỏ khác ở khắp các địa phương.

Thật ra, không chỉ từ khi nền kinh tế chuyển qua cơ chế thị trường đất mới trở thành đầu mối tranh chấp, xung đột. Ngay từ sau tháng 4-1975, tranh chấp đất đai cũng đã xảy ra nhưng theo kiểu giành “chiến lợi phẩm” giữa những người mới lên nắm chính quyền với những người chủ đất cũ. Gia đình tôi chẳng hạn đã trở thành nạn nhân của một nông trường quốc doanh khi cha tôi sau tháng 4-1975 đưa gia đình từ thành phố trở về quê khai khẩn đất hoang để làm nông, để rồi sau khi khai khẩn xong thì chẳng những bị nông trường kế bên cướp trắng đất mà còn bị chính quyền xã bắt giam.

Nhưng phải nói là kể từ khi nền kinh tế chuyển qua cơ chế thị trường, những tranh chấp, xung đột về đất đai mới trở nên như cơn lốc. Bạn tôi, thuộc gia đình cách mạng nòi, lại là cán bộ một ban thuộc Thành ủy TPHCM, cũng trở thành nạn nhân bị mất đất như bao người khác khi đất ông bà để lại tại vùng trồng bưởi Năm Roi dưới chân cầu Cần Thơ bị chính quyền tỉnh Vĩnh Long “thu hồi” để giao cho một công ty làm khu công nghiệp mà mười mấy năm chẳng ra khu công nghiệp, còn những người dân mất đất trồng bưởi, mất nguồn sống, thì lay lắt qua ngày để đi kiện trong vô vọng. Hỏi bạn bè xung quanh mình, những trường hợp có gia đình bị lấy đất oan ức cũng không phải ít.

Tất cả bắt nguồn từ thể chế kinh tế (Hiến pháp) quy định đất đai là “sở hữu toàn dân” nhưng quyền định đoạt lại không nằm trong tay người dân, vì họ không được quyền sở hữu, mà được trao vào tay chính quyền, từ cấp tỉnh. Nói là chính quyền nhưng trong thực tế nhiều lúc quyết định lại chỉ là một hoặc vài người. Và ai có thể bảo đảm một vài người đó không tối mắt trước đồng tiền, không bắt tay với doanh nghiệp để tước đoạt đất của những người dân thấp cổ bé họng một cách hợp pháp dựa vào thể chế kinh tế nói trên; và điều 62 Luật Đất đai – vốn cho phép chính quyền “thu hồi” đất của dân để giao cho doanh nghiệp làm dự án (kể cả doanh nghiệp tư nhân và dự án là kinh doanh như làm khu công nghiệp) mà không cho người dân quyền được thương lượng giá đền bù (đúng ra phải là mua bán theo giá thỏa thuận). Còn nỗi bất công nào lớn hơn?

Đất, tài sản trong tay người dân, có khi được truyền từ đời cha ông đến đời con cháu, bị chính quyền tước đoạt và đền bù với giá rẻ mạt để giao cho doanh nghiệp. Một số ít người giàu lên từ đó, nhiều người nghèo đi cũng từ đó. Như vậy, có thể thấy nỗi bất công từ đất đã đụng chạm đến một số lượng đáng kể người dân, kể cả những người đã từng ủng hộ “bên thắng cuộc” giành được chính quyền, và gây ra những tiếng oán than chưa bút mực nào tả xiết.

Nhìn một cách tổng quát, “nền kinh tế… đất” từ mấy chục năm qua đã làm một số ít người sung sướng nhờ phất lên, gồm doanh nghiệp và quan chức nhận lại quả, nhưng mang lại khổ đau cho rất nhiều người. Với một nhà nước tự xưng là “của dân, vì dân”, lẽ ra nguồn lực đất đai (sở hữu toàn dân) trước hết phải nhằm phục vụ cho số đông dân chúng vốn còn rất nghèo, cho đông đảo công nhân cả đời ước mơ một căn nhà nhưng do giá cả nằm ngoài tầm với, buộc họ phải bằng lòng sống trong những căn nhà trọ thiếu tiện nghi. Dù Bộ Xây dựng có một Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản, người ta chưa thấy có một chương trình xây dựng gia cư (nhà ở) nào cho người thu nhập trung bình, người nghèo, ở tầm quốc gia và để lại dấu ấn. Ngược lại, với nhiều dự án khu đô thị, khu dân cư, người dân cố cựu tại chỗ và người nghèo bị đẩy ra rìa.

Chẳng hạn, với dự án Khu đô thị mới Thủ Thiêm đang được dư luận quan tâm, theo khẳng định của ông Võ Viết Thanh, nguyên Chủ tịch UBND.TPHCM giai đoạn 1997-2001, thì ở dự án này, việc lựa chọn nhà đầu tư xây dựng các dự án tái định cư chủ yếu dựa vào mối quan hệ “quen biết” mà không qua đấu thầu nên giờ đây dư ra hàng ngàn căn hộ mà người dân không có khả năng vào ở vì không có cơ sở hạ tầng, xa cách nơi mưu sinh quen thuộc của họ (báo Thanh Niên 6-5-2018). “Câu chuyện dự án Thủ Thiêm bây giờ theo tôi cần làm rõ những vấn đề sau: Có tình trạng cán bộ hay con em cán bộ nhảy vào dự án mua tới mua lui bán chênh lệch làm giàu không? Những công trình hạ tầng đổi đất ở dự án hay công trình tái định cư có qua đấu thầu hay chỉ định để làm lợi cho riêng mình? Đền bù của dự án có chèn ép người dân không? Lúc trước, thành phố để 160 ha làm khu tái định cư giờ 160 ha này nằm ở đâu?…”, ông Thanh nói.

Rõ ràng, muốn chấm dứt tình trạng bất công liên quan đến đất đai và bất ổn xã hội phát sinh từ đó, cần giải quyết cái gốc là chế định “đất đai thuộc sở hữu toàn dân”, và trước mắt, trong khi chưa sửa được chế định Hiến pháp này thì phải trao cho người dân quyền thương lượng về giá đất với nhà đầu tư theo nguyên tắc thuận mua vừa bán. Ngay cả những cán bộ thuộc hàng lãnh đạo giờ cũng đã phải nhận ra thực tế này, như ông cựu Chủ tịch UBND.TPHCM Võ Viết Thanh nói trong trả lời phỏng vấn của báo Tuổi Trẻ (7-5-2018): “Không chỉ tôi mà nhiều người cũng nói: cần sửa đổi Luật đất đai, công nhận đầy đủ quyền sở hữu đất đai tư nhân của người dân. Có quyền sở hữu, họ sẽ yên tâm với tài sản của mình, được bảo vệ nhiều hơn với tài sản của mình. Khi có quy hoạch, họ cũng sẽ có quyền được thụ hưởng lợi ích từ việc đất đai của mình được nâng cao giá trị”.

Đó cũng là cách để nền kinh tế thoát khỏi tình trạng một nền kinh tế dựa chủ yếu vào đất, nóng lạnh từng hồi với đất, làm giàu cho một số ít doanh nghiệp và quan chức trong khi đẩy nhiều người dân đến chỗ khốn cùng.

Vấn đề là bao giờ những người nắm quyền lãnh đạo đất nước dám thoát khỏi cái “tín điều” đất đai là sở hữu toàn dân nói trên.


Tác giả gửi Trí Việt News

nguồn: https://www.danluan.org/tin-tuc/20180509/nen-kinh-te-dat

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
18 Tháng Mười 201812:55 CH(Xem: 63)
Quả thực, chỉ vài tháng sau, qua điện thoại, thư tín, luật sư xã hội của Trương Anh Tử đã giải thích, và bác bỏ, hải quan không thể truy tố hắn ra tòa. Họ buộc phải đóng hồ sơ lại. Hắn mừng lắm, đến thông báo cho tôi ngay. Kể từ đó, có vẻ tin tưởng vào những trò lưu manh vặt của tôi, nên có việc quái gì hắn cũng đến hỏi. Lúc đó, tôi mới biết hắn nguyên là học sinh Violon của Nhạc viện Hà Nội và Nga Xô, mới chuồn sang Đức, cùng gốc gác Nam Định.
17 Tháng Mười 20182:05 CH(Xem: 148)
Thế mà cũng chính lãnh đạo thành phố này nay lại đứng sắp hàng nhắn tin để ủng hộ họ. Người ta thấy trong đám lãnh đạo đó có cả ông Tất Thành Cang, phó bí thư thường trực Thành ủy là người phải chịu trách nhiệm chính trong sai phạm bán rẻ tới 6 lần đất công ở Phước Kiển (huyện Nhà Bè). Thật là hài hước, trơ trẽn. Dư luận cho rằng, việc nhắn tin ủng hộ người nghèo này là cá sấu khóc con mồi. Một hình ảnh so sánh rất thuyết phục. Không hiểu tại sao, họ có thể làm được những việc ấy mà không biết xấu hổ.
16 Tháng Mười 201811:28 CH(Xem: 158)
Nhận thức được tầm quan trọng của hiến pháp, cũng như việc bảo vệ hiến pháp hầu hết các quốc gia đều xây dựng một cơ chế bảo hệ hiến pháp phù hợp với trình độ , quan điểm pháp lý của riêng mình. Hiến pháp giống như một hạt giống, một hạt giống có tốt đến đâu mà chúng ta không bảo vệ và chắm sóc nó thì cũng không thể phát triển khỏe mạnh. Hiến pháp hay, văn minh mà không được bảo vệ thì cũng chỉ là tập giấy vụn mà thôi. VÌ vậy, bảo vệ hiến pháp luôn là một vấn đề quan trọng cho mỗi quốc gia.
15 Tháng Mười 20189:44 CH(Xem: 262)
tuy nhiên đàn áp thôi chưa đủ, vì đảng ta là đảng zinh quang, đảng chỉ thích bốc thơm chứ đếch thích bốc…thối dù cái mùi thối hoắc bay xa toàn thế giới đó xuất phát từ đảng lan ra, cho nên đảng quyết tâm hạ tối kiến sẽ bịt miệng bọn dân phản loạn trong nước, bọn phản động từ nước ngoài bằng cách kiểm soát Internet, từ đây thằng nào, con nào hó hé là bắt thẳng tay, còn bọn ở nước ngoài thì đừng có mong nhúng mũi vô xứ Mù, chúng mày không được Quéo Còm…
15 Tháng Mười 20189:01 CH(Xem: 136)
Nếu một dân tộc mà nhóm người lưu manh giữ vai trò chính trong thời gian dài, thì sẽ trở thành dân tộc “ỷ mạnh hiếp yếu”, trở thành một dân tộc hung bạo, trở thành một dân tộc hủ bại biến chất. Đạo lý như thế này, lẽ nào còn cần ai chứng minh sao?
15 Tháng Mười 20181:58 CH(Xem: 168)
Nhưng dạo này đến nói tiếng người cũng dở rồi. Hôm qua có mấy đứa trẻ ăn mặc rách rưới, hôi hám đến xin ăn, nó ngồi xỉa lông trong lồng, vừa mổ cám con cò vừa thò mỏ ra hét um lên. - Nước hoa, nước hoa!
15 Tháng Mười 20181:50 CH(Xem: 161)
Lòng tốt đáng ra là một điều đương nhiên trong một xã hội văn minh và tử tế. Và con người ta không cần phải trưng ra những hành động để chứng minh điều đó trước bàn dân thiên hạ. Nhất là những người lãnh đạo, khi thấy nhân dân và quốc gia còn nghèo khó, lạc hậu và tồn tại nhiều tình cảnh khốn quẫn, đáng ra họ phải thấy xấu hổ và coi đó là động lực để hành động thiết thực mà làm cho đất nước ngày càng cường thịnh hơn thông qua các chính sách vĩ mô hợp lý và cụ thể.
14 Tháng Mười 20181:57 CH(Xem: 189)
Thủ đoạn giết để giành thế mạnh về mình đã là cách ứng xử với nhau trong nhóm CS đầu não từ bao đời nay, nhưng nó không trở nên phổ biến và khốc liệt như bây giờ. Chỉ trong vòng 4 năm, từ năm 2014 đến nay mà đã có 3 mạng người bị hạ sát, đó là Phạm Quý Ngọ, Nguyễn Bá Thanh, Trần Đại Quang. Không những thế, còn thêm Phùng Quang Thanh và Đinh Thế Huynh cũng bị hạ độc và mất tích khỏi vũ đài chính trị. Thật đáng sợ!
14 Tháng Mười 20181:22 CH(Xem: 109)
Nhưng qua việc hợp tác công nghệ cao giữa Việt Nam và Trung Quốc gần đây thì cái đuôi chồn đã lòi ra. Đó là mạng xã hội Weibo, các công cụ tìm kiếm Trung Quốc sẽ vào thay thế.Báo chí Việt Nam cũng đã để lộ rõ ý đồ khi đăng những bài dọn đường như " Lớp trẻ Trung Quốc không cần Facebook và google".
14 Tháng Mười 20181:14 CH(Xem: 152)
Tôi là dân. Bạn bè tôi là dân. Chúng tôi không cần thì nói không cần. Chị Linh là thá cái gì mà dám nói “ai cho phép”? Chị tưởng chị là người đi hát mà to lắm à? Chị tưởng chị là cái gì kinh khủng lắm sao? Hãy mở mắt ra mà tìm hiểu, Hiến pháp và pháp luật bảo vệ quyền được bày tỏ chính kiến, quyền phản biện và giám sát của mọi công dân như thế nào.
09 Tháng Mười 2018
đó cũng chính là lý do vì sao mà chính Nguyễn Phú Trọng phải lên ngôi mà không phải là một người nào khác như Nguyễn Thiện Nhân hay Tòng Thị Phóng như nhiều người đã suy luận, bởi vì dù cho y có tham chính một hay nửa nhiệm kỳ thì cũng không quan trọng, cái quan trọng chính là “Hợp pháp hóa chủ trương bán nước của đảng cộng sản”, để bọn giặc có trong tay những thỏa thuận được chính người đứng đầu nhà nước Việt Nam công nhận và thừa nhận.
07 Tháng Mười 2018
Muốn viết về những cái chết hổng bình thường, của những tay theo đảng An Nam cộng từ trước giờ, thì đó phải là một cuốn sách dày đến năm ba trăm trang là ít, nói vậy có nghĩa là chuyện đầu độc nhau, hay mượn tay ugười ngoài để triệt nhau là chuyện thường của đảng. Cái chết của Trần Đại Quang là chuyện vừa giữ ghế cho Lú, vừa răn đe những kẻ hổng phò Tầu… Đó là chuyện hổng lạ!
06 Tháng Mười 2018
Còn nhiều nữa, để không làm mệt mắt bạn đọc, mỗ tôi có thể nói tóm tất cả ý kiến còn lại, là ai cũng cho đây là cơ hội tốt, thời điểm chín mùi, để gom hai cái ghế TBT và CTN làm một, và người xứng đáng không ai hơn được Lú, rồi tất cả đồng tin rằng quốc hội sẽ tán thành… Vậy ba ông bạn gọi phôn cho mỗ tôi, sau khi đọc xong bài ‘tàn đời Lú’ thắc mắc về cái nhìn của mỗ tôi là điều dễ hiểu, trong bài đó mỗ tôi cũng đã nêu hai ông LS Trần Quốc Thuận, TS Vũ Cao Phan, Blogger Trương Duy Nhất, hót cũng khá hay đánh bóng cho Lú trong vai nhất thể hóa.
04 Tháng Mười 2018
Điều ngạc nhiên là hơn 4 triệu đảng viên đảng cộng sản không ai dám lên tiếng, chúng không dám nói bởi vì bọn chúng sợ chết, sợ mất khối tài sản khổng lồ mà đảng đã ban phát; thế nhưng còn 90 triệu con người trong nước, không lẽ họ cũng không nhìn thất những bất cập, thấy hiểm họa mất nước đã cận kề khi Nguyễn Phú Trọng leo lên chiếc ghế chủ tịch nước kiêm luôn Tổng Bí Thư đảng cộng sản?
28 Tháng Chín 2018
“CNXH nói rằng không phát triển kinh tế tư nhân nhưng bây giờ thì phát triển kinh tế tư nhân. Như thế còn gì là ‘xã hội’ nữa? Thành ra CNXH mà ông Trọng nói là phải hiểu rằng, đấy là ổng muốn duy trì quyền lực của Đảng. Thế thôi! Chứ còn nói rằng CNXH mà theo những vấn đề của Marx thì không thấy nữa.”
20 Tháng Chín 2018
Cuối cùng, nếu được quyền đề cử thì tôi sẽ đề cử ứng viên cho giải Nobel Hòa Bình là Chủ Tịch Bắc Triều Tiên Kim Jong Un và nếu được quyền thì chắn chắn rằng tôi sẽ vote cho ông ta một phiếu vì những quyết định sáng suốt, hợp lòng dân của mình. Đó mới chính là một lãnh tụ dân tộc. p/s. Chủ Tịch Kim Jong Un chưa bao giờ đặt chân qua thăm các đồng chí Việt Nam dù cùng chung một chủ nghĩa!
20 Tháng Chín 2018
Facebook từ lâu được xem là công cụ hữu hiệu cho tiếng nói dân chủ, đặc biệt ở những quốc gia mà báo chí nhà nước kiểm soát tuyệt đối ngôn luận. Tuy nhiên, giá trị dân chủ mà Facebook mang lại dường như đang teo hẹp, nhường chỗ cho sự “phát triển” của khuynh hướng “chìu lòng” hoặc “kết thân” của Facebook với một số nhà nước độc tài.
14 Tháng Chín 2018
Luật pháp ban ra, như được thừa nhận, còn chưa thực thi đúng với nội hàm mà nó ấn định. Vậy thì quyền của loài chó có thực sự được xem xét dưới góc độ là những quyền được bảo đảm như nó đang và rồi sẽ được hiện thực hoá hay không? Trong khi loài chó thì không thể lên tiếng và cũng không thể tự mình khởi kiện được các nhà hoạch định chính sách.
06 Tháng Chín 2018
Song song với tuyên truyền, cũng là lần đầu tiên, đảng phải huy động một lực lượng lớn võ trang gồm Công an, Cảnh sát, Quân đội và Dân quân sẵn sàng chiến đấu để bảo vệ an ninh, bảo vệ đảng cầm quyền. Lệnh này được thi hành sau khi có lời hô hào từ nước ngoài phóng về Việt Nam kêu gọi biểu tình phản đối tổ chức kỷ niệm ngày 2/9/2018.
02 Tháng Chín 2018
Nhưng cộng sản không thèm 2 tỷ USD mà thèm sự nô lệ của 14 triệu dân miền Nam hơn. Của cải và sự phục dịch của 14 triệu dân này cao hơn gấp nhiều lần cái giá 2 tỷ USD kia. Vì vậy chúng tiếp tục thí mạng thanh niên miền Bắc, bỏ bản hiến pháp dân chủ VNCH 1967 và cả hiệp định Paris 1973 vào thùng rác để làm nên một cái ngày nhục nhã 30/4/1975.