Bổn phận người trí thức

02 Tháng Năm 201810:42 CH(Xem: 1089)

                               BỔN PHẬN NGƯỜI TRÍ THỨC
images (2)


Vương Khải Kỳ




xã hội ta có một loại tư duy thịnh hành từ thời phong kiến xưa đến nay đó là coi những kẻ với phong thái nho nhã, điềm đạm, tỏ ra thâm trầm, ít nói và thỉnh thoảng nói vài câu triết lý là những kẻ uyên bác hay là giỏi giang. Và họ coi đó là kiểu mốt thời thượng, coi đó là đặc tính của những trí thức có trí tuệ, thành ra thời nay đám được đi học chúng rủ nhau im lặng trước mọi chuyện trong thiên hạ và xảy ra ngay trước mắt mình, dù có tồi tệ đến đâu. Chúng coi những kẻ ít nói mới là những người tài giỏi thực sự và có cống hiến nhiều hơn cũng như thực tế hơn những người khác. Và thế là dù xã hội có loạn lạc hay tha hoá, suy đồi chúng vẫn nhất mực im lặng và coi đó là bản tính tốt đẹp và là căn tính cao quý của người có trí tuệ. Hoá ra kẻ ngu dốt với những kẻ giả như nếu có chút hiểu biết mà giấu đi thực chất là như nhau, chúng chẳng có tác dụng gì trong sự chuyển tiến của xã hội và quốc gia. Đó thực sự là nỗi bất hạnh cho dân tộc khi mà lại tồn tại lắm kẻ được đi học nhưng cuối cùng lại coi im lặng hoặc kiệm lời mới là thứ để khẳng định sự giỏi giang của mình. Đất nước suy vong và lụn bại cũng vì bởi những loại người vô dụng này mà ra.

TRÍ THỨC LÀM GÌ VỚI THỜI CUỘC?
(Bài đăng trên trang Triviet.news của Vương Khải Kỳ)

“Quốc gia suy vong, thất phu hữu trách”, có lẽ đây là câu nói mà ai cũng có thể đã nghe thấy hoặc đọc được đâu đó trong đời sống về trách nhiệm của một kẻ bình dân, ít học trước tình cảnh nguy ngập của đất nước. Đến một người không phải là người được học hành hay có học vấn, thành phần mà người ta vẫn thường cho rằng là những lớp người dưới của xã hội, cũng nhận lấy sự liên đới của bản thân về bổn phận của mình đối với dân tộc và xã tắc. Vậy đối với người trí thức thì trách nhiệm của họ sẽ lớn lao ra sao khi quốc gia rơi vào tình trạng tha hoá và lụn bại?

Chắc chắn rằng, người trí thức không thể nào là những kẻ đứng ngoài cuộc đối với sự suy mạt của đất nước, nơi mà đã khởi sinh, dung chứa và duy giữ sự tồn tại cũng như cho họ một danh phận đối với chính xã hội mà họ đang đứng trong nó. Ngay bản thân danh xưng trí thức, thứ mà khiến cho một người trở nên được tôn trọng và có nhiều cơ hội hơn hẳn những lớp người khác trong xã hội nhờ sự hiểu biết vì những kiến thức thu nạp được do được đào tạo bài bản, đã nói lên vị thế và tầm quan trọng của họ trong chính đất nước đó là như thế nào.

Trí thức từ đâu mà có? Là do môi trường giáo dục tạo nên. Mà giáo dục luôn là một quốc sách hàng đầu vì là nơi tạo ra nguyên khí đối với mỗi quốc gia, nó là thứ vũ khí có sức mạnh có thể thay đổi được cả thế giới này. Và một đất nước sẽ chỉ trở nên giàu có khi biết thu hút nhưng cái đầu vĩ đại hoặc thực sự coi trọng công cuộc giáo dục. Từ đó nói lên vai trò hết sức đặc biệt của giới trí thức đối với vận mệnh một dân tộc. Trí thức trước thời cuộc, không được phép chỉ biết vục mặc vào mâm cơm và lo làm sao cho đầy cái túi tham của mình. Không thể thở dài và rồi tặc lưỡi cho qua trước mọi sự nguy biến. Không được cùng quẫn trước nghịch cảnh mà gây tao loạn. Không được hèn nhược hay bị mua chuộc trước cường quyền. Không được dối trá hay dung túng cho cái sai điều trái. Không được thờ ơ trước sự ngu dốt của người khác. Không được thoái thác trách nhiệm của mình với xã hội.

Tư tưởng là thế, và thường thì ai cũng dựa vào đó để định hướng cho bản thân mình những mục tiêu cần đạt được trên con đường trở thành trí thức. Nhưng với một quốc gia thiếu thực chất, với sự áp đặt của một thể chế tồi, sẽ dẫn đến một thực trạng đau lòng là đa phần con người ta coi bằng cấp là tất cả những gì tinh tuý nhất của người trí thức, là công cụ hay phương tiện để đạt mục đích và lợi ích thay vì coi chúng là những tấm áo bên ngoài của tri thức để từ đó mà tự vấn bản thân cần phải trau dồi và học hỏi thêm mỗi ngày nếu không muốn trở thành những kẻ ngu dốt và giáo điều trống rỗng. Và rồi, khi coi nó là công cụ để tìm kiếm lợi ích và hư danh, để trưng ra khoe mẽ và lòe bịp thiên hạ, họ chỉ còn biết hành động một cách bản năng để thoả mãn những nhu cầu thấp hèn của bản thân, thậm chí bằng mọi phương cách bất chấp cả luân lý hay luật pháp. Sau khi tìm mọi cách để sở hữu cho được những tấm bằng để coi mình là trí thức, họ trở nên tự mãn, tự đại, nhưng ích kỷ, nhỏ mọn với nhiều toan tính, mưu đồ xấu xa, họ trở thành những thành phần lưu manh, bất hảo có thể sẵn sàng hãm hại người khác để leo lên cao hơn hoặc nhằm đoạt được chức vị hay là những lợi ích tầm thường cho bản thân.

Đối với một số kẻ mang danh trí thức với tâm địa tồi bại, với vỏ bọc là những kẻ có học được trang hoàng những tấm bằng đủ loại, chúng chính là nguồn cơn của những thứ tồi tệ ngày càng lan rộng và tàn phá xã hội; số khác thay vì dùng hiểu biết của mình để đấu tranh và triệt bỏ những thứ tha hóa, suy đồi đó thì lại né tránh hoặc tìm cách thỏa hiệp để an thân. Vậy nên đất nước ngày càng xoáy sâu hơn vào những loạn lạc cùng những thảm cảnh hết sức trầm trọng. Nhưng càng đáng buồn hơn nữa, đa phần trí thức lại coi rằng đó là điều hiển nhiên hay là có thể chấp nhận được mà bỏ qua căn nguyên gốc rễ tạo nên chúng hoặc lấy chúng làm cớ lý cho sự bàng quan, vô cảm của mình để chối bỏ trách nhiệm của một người trí thức đối với xã hội.

Rõ ràng, với tầm mức quan trọng của mình đối với quốc gia, đáng ra họ phải có bổn phận cải biến con người và xã hội một cách tích cực, khiến cho mọi thứ tốt đẹp hơn lên bằng những tri kiến của mình, thì họ lại tiếp tay cho cái gian tà hoặc buông bỏ và phó mặc cho xã hội ra sao thì ra, miễn là bản thân họ hoặc gia đình họ vẫn có thể tìm kiếm được các món lợi hoặc an ổn là đủ. Đó là một mối nguy hại đối với đất nước khi mà lại dung chứa lắm loại trí thức chỉ có cái vỏ mà không có tâm hồn và trí tuệ. Nó dẫn đến con người ngày càng tàn ác với nhau, những người thiếu hiểu biết hay ít học lại ngày càng trở nên u mê và lạc hậu hơn, những kẻ có uy thế hay quyền lực thì tha hồ hoành hành, chà đạp lên mọi thứ mà vẫn thản nhiên, ung dung và sung sướng hưởng thụ những lợi quyền mà chúng cướp đoạt được của người khác.

Trí thức, đúng nghĩa, phải là những con người có đầy đủ phẩm chất thuộc về trí tuệ (trình độ tư duy và nhận thức) cùng cái khí chất của một lương tri trong sáng và quả cảm, chứ trí thức không chỉ được hiểu đơn thuần và hết sức ngộ nhận rằng họ là những con người được đi học qua trường lớp và cấp bằng là xong. Nếu nhìn nhận như vậy thì thực đã vô cùng xúc phạm đến những trí thức chân chính đã một lòng đấu tranh và tận hiến mọi trí lực, thậm chí cả sinh mệnh của mình, trong công cuộc gây dựng con người và đất nước trong suốt chiều dài lịch sử đã qua. Chỉ có những trí thức dám lên tiếng, bằng tất cả lòng trung thực, sự khí khái và lòng dũng cảm, không chùn bước trước nhiễu nhương hay tỏ ra sợ hãi những kẻ quan quyền, không đề cao danh lợi bản thân và biết quan tâm đến người khác, mới có giá trị đối với sự văn minh của dân tộc và sự cường thịnh của quốc gia.

Trí thức không chỉ là những người được đi học và thỏa mãn được những mưu cầu của riêng mình, mà còn phải gánh vác trọng trách truyền đạt, khai sáng nhận thức cho những người khác trong xã hội, phải cương quyết đấu tranh với sự bảo thủ và những thứ suy đồi, những giả trá và lòng hư vinh, những bất công và sự đàn áp, phải giúp cho người khác tiến bộ và tốt đẹp hơn lên, thế mới xứng là một người trí thức cũng như sẽ nhận được sự trọng vọng của xã hội dành cho mình.

Để kết thúc bài viết về vai trò và vị thế của trí thức, đặc biệt khi đứng trước sự nguy bách của thời cuộc, xin được trích dẫn một câu nói không thể chính xác và đầy đủ hơn của ông Roosevelt: có học vấn không có đạo đức như một kẻ xấu; có đạo đức không có học vấn như một kẻ thô bỉ. Và vì vậy, trí thức thì không thể nào để mình trở thành một kẻ xấu xa và càng không thể để những người khác là những kẻ thô bỉ được.



nguồn FB. Luân Lê

Ý kiến bạn đọc
13 Tháng Năm 20185:37 SA
Khách
* Hiện tại, ở VN: Yêu nước là tội nặng nhất!

*** Có ba nguyên tắc để đạt được tri thức:
...quan sát tự nhiên, suy ngẫm và thử nghiệm.
Quan sát thu thập thực tế; suy ngẫm kết hợp chúng; thử nghiệm xác minh kết quả kết hợp đó.
- Denis Diderot

*** vietnamnet 21-04-2013: Chủ nghĩa 'mặc kệ nó' - Nguyễn Phương
... Thói vô cảm dường như đã trở nên không cần che giấu, và phổ biến đến mức thành một phần của đời sống xã hội. Thậm chí, thói vô cảm đã vượt qua ngưỡng cửa để xen vào 'dinh lũy' cuối cùng của đạo đức - là gia đình.
. . . Tôi muốn mượn câu này để kết thúc bài viết về thói vô cảm và thờ ơ:
"Thờ ơ với cái thiện
Thờ ơ với các ác
Thờ ơ với tất cả
Chỉ mình ta biết ta"16.
- http://vietnamnet.vn/vn/tuanvietnam/chu-nghia-mac-ke-no-117815.html
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
18 Tháng Giêng 20194:18 CH(Xem: 220)
Con đường giải quyết là phải chọn lại thể chế chính trị. Phải dân chủ hoá đất nước để chính phủ được dân kéo về đúng quỹ đạo của lòng dân mong mỏi là chính phủ phải phụng sự đất nước. Còn để chính quyền CS tồn tại, thì chính nó mang Việt Nam sáp nhập vào Trung Cộng là điều tất yếu.
18 Tháng Giêng 20194:13 CH(Xem: 221)
Do đó từ chuyện của Lộc Hưng hôm nay và chuyện của những người dân oan bị cướp đất thuở trước. Điều rút ra đã được cụ Phan Châu Trinh nói rất chính xác" Người Việt chỉ yêu bản thân họ hơn là quan tâm đến mọi chuyện xảy ra xung quanh". Họ không bao giờ chấp nhận hiểm nguy để đấu tranh cho người khác và cũng cho tương lai của mình. bất quá họ chỉ bỏ ra một số tiền để làm từ thiện nhằm trấn an lương tâm.
17 Tháng Giêng 20194:57 CH(Xem: 349)
Tôi chẳng hiểu tại sao lại có người Việt Nam ngu dại đến như vậy? Nhưng ngẫm kỹ hơn, trách những kẻ ngu dại đó một, thì cần trách các bậc phu huynh sinh thành và dưỡng dục ra người đó mười. Không biết các bậc sinh thành ra những người Việt Nam này có đau bướm, đau buồi không khi nhìn thấy sản phẩm của mình vừa ngu, vừa dại, vừa phản bội lại Nhân dân, Tổ quốc như vậy?
14 Tháng Giêng 20193:22 CH(Xem: 739)
Chỉ khi nào quânđội nhận thức được những nhiệm vụ của mình, tiến hành và thỏa mãn được nguyện vọng của người dân thì mới xứng đáng với tên gọi: “Quân Đội Nhân Dân Việt Nam”, còn nếu vẫn chỉ là một lũ âm binh im lặng nhìn bọn ăn tàn phá hại giày xéo non sông thì quân đội đó chỉ xứng đáng với tên gọi: “Quân Đội của Đảng cộng sản Việt Nam”. Hoàn toàn không có nhân dân trong đó khi các bạn đã đồng lõa cùng một thế lực hắc ám để đâm vào lòng Mẹ Việt Nam, phản bội Tổ Quốc!
12 Tháng Giêng 20199:16 CH(Xem: 880)
Vì rằng, cứ qua mỗi lần đại hội sàng lọc và lựa chọn đường lối kiến quốc thì, những tinh hoa của dân tộc đều bị đảng sàng cho văng ra ngoài từ dần dần cho đến hết, để bây giờ trong đảng toàn là những kẻ cặn bã đáng khinh của xã hội và đặc biệt, kẻ càng có chức có quyền cao bao nhiêu thì lại càng tham và càng ngu bấy nhiêu, tức là thứ căn bã, điển hình bốc mùi nhất trong đống cặn bã đó. Nguyễn Phú Trọng, đương nhiệm vua Việt Nam bây giờ, là hình ảnh tinh hoa điển hình của sự dồn tụ cặn bã qua 12 lần sàng, tuyển chọn đó...
07 Tháng Giêng 20195:08 CH(Xem: 1301)
“Các giá trị dân chủ là quý giá và là sinh đạo mà người Đài Loan trân trọng, chúng tôi kêu gọi Trung Quốc hãy dũng cảm bước tới nền dân chủ”, bà Thái nói. Tuy nhiên dân Việt lại chẳng hiểu gì về cái giá của dân chủ đáng để chết để đổi lấy mà VNCH giành được bằng bản hiến pháp 1967. Thành ra bây giờ họ phải đi ở đợ và làm thuê cho người Đài Loan.
07 Tháng Giêng 20195:06 CH(Xem: 1215)
Vậy xin nhắn với mọi người khát vọng Dân chủ, chống Tàu. Làm gì thì làm nhanh đi, nếu không đừng làm gì nữa cả mà chờ chết. Cái chết này là cái chết chung của cả 96 triệu nạn nhân khác, đâu có mỗi mình mà lo. Nếu làm xin nhanh tay tìm kiếm bạn bè, họp nhóm mà làm. Đừng làm việc quá to tát mà không làm nổi, hãy bắt tay vào một việc nhỏ nhất thôi. Việc mà mình và mọi người có khả năng làm, rồi từ nhỏ mà nó lớn lên dần.
04 Tháng Giêng 20196:29 CH(Xem: 1540)
1) Tư tưởng HCM cọng sản tàn ác, độc tài: “Cải cách ruộng đất 1954-1956”. 2) Đạo đức HCM dâm ô bẩn thỉu: Công du Indonesia 1959, hôn bừa gái trẻ, báo chí lên án. 3) Phong cách HCM thiếu tự trọng, đáng khinh, là kẻ độc nhất trên cõi đời cầm giấy đọc, trả lời báo chí xin phỏng vấn! Tư tưởng ấy, đạo đức ấy, phong cách ấy buộc toàn dân học tập ư?
02 Tháng Giêng 20193:20 CH(Xem: 327)
Người cộng sản nguyện suốt đời đấu tranh cho nhân dân, chết vì lý tưởng của mình, thế mà nay lại sợ các tin tiêu cực. Mà các tin ấy có thoát khỏi sự điều hành quản lý của những người cộng sản hôm nay đâu, vì nó không thể từ trên trời rơi xuống và nhân dân cũng không nằm ngoài sự lãnh đạo của nhà cầm quyền. Người cộng sản không sợ gì cả, không hề nao núng dù thù trong giặc ngoài, chiến tranh khốc liệt, đói kém, ngu dốt vây quanh, vậy mà giờ lại e ngại chi hiện thực cuộc sống phơi bày trước mắt?
30 Tháng Mười Hai 20185:36 CH(Xem: 365)
Mai Chí Thọ từng đe dọa rằng, trong chế độ cộng sản, hãy quên đi đừng nghĩ đến điều kháng cự: Hồ chí Minh có thể là một kẻ độc ác, Nixon có thể là một người vĩ đại, người Mỹ có thể đã có chính nghĩa, chúng tôi có thể không có chính nghĩa. Nhưng chúng tôi đã thắng và người Mỹ đã bị đánh bại, bởi vì chúng tôi đã thuyết phục được người dân rằng Hồ chí Minh là một người vĩ đại, rằng Nixon là một kẻ giết người, và người Mỹ là những kẻ xâm lược. Yếu tố then chốt, là phải kiểm soát người dân và quan điểm của họ.
18 Tháng Giêng 2019
Con đường giải quyết là phải chọn lại thể chế chính trị. Phải dân chủ hoá đất nước để chính phủ được dân kéo về đúng quỹ đạo của lòng dân mong mỏi là chính phủ phải phụng sự đất nước. Còn để chính quyền CS tồn tại, thì chính nó mang Việt Nam sáp nhập vào Trung Cộng là điều tất yếu.
18 Tháng Giêng 2019
Do đó từ chuyện của Lộc Hưng hôm nay và chuyện của những người dân oan bị cướp đất thuở trước. Điều rút ra đã được cụ Phan Châu Trinh nói rất chính xác" Người Việt chỉ yêu bản thân họ hơn là quan tâm đến mọi chuyện xảy ra xung quanh". Họ không bao giờ chấp nhận hiểm nguy để đấu tranh cho người khác và cũng cho tương lai của mình. bất quá họ chỉ bỏ ra một số tiền để làm từ thiện nhằm trấn an lương tâm.
17 Tháng Giêng 2019
Tôi chẳng hiểu tại sao lại có người Việt Nam ngu dại đến như vậy? Nhưng ngẫm kỹ hơn, trách những kẻ ngu dại đó một, thì cần trách các bậc phu huynh sinh thành và dưỡng dục ra người đó mười. Không biết các bậc sinh thành ra những người Việt Nam này có đau bướm, đau buồi không khi nhìn thấy sản phẩm của mình vừa ngu, vừa dại, vừa phản bội lại Nhân dân, Tổ quốc như vậy?
14 Tháng Giêng 2019
Chỉ khi nào quânđội nhận thức được những nhiệm vụ của mình, tiến hành và thỏa mãn được nguyện vọng của người dân thì mới xứng đáng với tên gọi: “Quân Đội Nhân Dân Việt Nam”, còn nếu vẫn chỉ là một lũ âm binh im lặng nhìn bọn ăn tàn phá hại giày xéo non sông thì quân đội đó chỉ xứng đáng với tên gọi: “Quân Đội của Đảng cộng sản Việt Nam”. Hoàn toàn không có nhân dân trong đó khi các bạn đã đồng lõa cùng một thế lực hắc ám để đâm vào lòng Mẹ Việt Nam, phản bội Tổ Quốc!
12 Tháng Giêng 2019
Vì rằng, cứ qua mỗi lần đại hội sàng lọc và lựa chọn đường lối kiến quốc thì, những tinh hoa của dân tộc đều bị đảng sàng cho văng ra ngoài từ dần dần cho đến hết, để bây giờ trong đảng toàn là những kẻ cặn bã đáng khinh của xã hội và đặc biệt, kẻ càng có chức có quyền cao bao nhiêu thì lại càng tham và càng ngu bấy nhiêu, tức là thứ căn bã, điển hình bốc mùi nhất trong đống cặn bã đó. Nguyễn Phú Trọng, đương nhiệm vua Việt Nam bây giờ, là hình ảnh tinh hoa điển hình của sự dồn tụ cặn bã qua 12 lần sàng, tuyển chọn đó...
07 Tháng Giêng 2019
“Các giá trị dân chủ là quý giá và là sinh đạo mà người Đài Loan trân trọng, chúng tôi kêu gọi Trung Quốc hãy dũng cảm bước tới nền dân chủ”, bà Thái nói. Tuy nhiên dân Việt lại chẳng hiểu gì về cái giá của dân chủ đáng để chết để đổi lấy mà VNCH giành được bằng bản hiến pháp 1967. Thành ra bây giờ họ phải đi ở đợ và làm thuê cho người Đài Loan.
07 Tháng Giêng 2019
Vậy xin nhắn với mọi người khát vọng Dân chủ, chống Tàu. Làm gì thì làm nhanh đi, nếu không đừng làm gì nữa cả mà chờ chết. Cái chết này là cái chết chung của cả 96 triệu nạn nhân khác, đâu có mỗi mình mà lo. Nếu làm xin nhanh tay tìm kiếm bạn bè, họp nhóm mà làm. Đừng làm việc quá to tát mà không làm nổi, hãy bắt tay vào một việc nhỏ nhất thôi. Việc mà mình và mọi người có khả năng làm, rồi từ nhỏ mà nó lớn lên dần.
04 Tháng Giêng 2019
1) Tư tưởng HCM cọng sản tàn ác, độc tài: “Cải cách ruộng đất 1954-1956”. 2) Đạo đức HCM dâm ô bẩn thỉu: Công du Indonesia 1959, hôn bừa gái trẻ, báo chí lên án. 3) Phong cách HCM thiếu tự trọng, đáng khinh, là kẻ độc nhất trên cõi đời cầm giấy đọc, trả lời báo chí xin phỏng vấn! Tư tưởng ấy, đạo đức ấy, phong cách ấy buộc toàn dân học tập ư?
02 Tháng Giêng 2019
Người cộng sản nguyện suốt đời đấu tranh cho nhân dân, chết vì lý tưởng của mình, thế mà nay lại sợ các tin tiêu cực. Mà các tin ấy có thoát khỏi sự điều hành quản lý của những người cộng sản hôm nay đâu, vì nó không thể từ trên trời rơi xuống và nhân dân cũng không nằm ngoài sự lãnh đạo của nhà cầm quyền. Người cộng sản không sợ gì cả, không hề nao núng dù thù trong giặc ngoài, chiến tranh khốc liệt, đói kém, ngu dốt vây quanh, vậy mà giờ lại e ngại chi hiện thực cuộc sống phơi bày trước mắt?
30 Tháng Mười Hai 2018
Mai Chí Thọ từng đe dọa rằng, trong chế độ cộng sản, hãy quên đi đừng nghĩ đến điều kháng cự: Hồ chí Minh có thể là một kẻ độc ác, Nixon có thể là một người vĩ đại, người Mỹ có thể đã có chính nghĩa, chúng tôi có thể không có chính nghĩa. Nhưng chúng tôi đã thắng và người Mỹ đã bị đánh bại, bởi vì chúng tôi đã thuyết phục được người dân rằng Hồ chí Minh là một người vĩ đại, rằng Nixon là một kẻ giết người, và người Mỹ là những kẻ xâm lược. Yếu tố then chốt, là phải kiểm soát người dân và quan điểm của họ.