Bổn phận người trí thức

02 Tháng Năm 201810:42 CH(Xem: 884)

                               BỔN PHẬN NGƯỜI TRÍ THỨC
images (2)


Vương Khải Kỳ




xã hội ta có một loại tư duy thịnh hành từ thời phong kiến xưa đến nay đó là coi những kẻ với phong thái nho nhã, điềm đạm, tỏ ra thâm trầm, ít nói và thỉnh thoảng nói vài câu triết lý là những kẻ uyên bác hay là giỏi giang. Và họ coi đó là kiểu mốt thời thượng, coi đó là đặc tính của những trí thức có trí tuệ, thành ra thời nay đám được đi học chúng rủ nhau im lặng trước mọi chuyện trong thiên hạ và xảy ra ngay trước mắt mình, dù có tồi tệ đến đâu. Chúng coi những kẻ ít nói mới là những người tài giỏi thực sự và có cống hiến nhiều hơn cũng như thực tế hơn những người khác. Và thế là dù xã hội có loạn lạc hay tha hoá, suy đồi chúng vẫn nhất mực im lặng và coi đó là bản tính tốt đẹp và là căn tính cao quý của người có trí tuệ. Hoá ra kẻ ngu dốt với những kẻ giả như nếu có chút hiểu biết mà giấu đi thực chất là như nhau, chúng chẳng có tác dụng gì trong sự chuyển tiến của xã hội và quốc gia. Đó thực sự là nỗi bất hạnh cho dân tộc khi mà lại tồn tại lắm kẻ được đi học nhưng cuối cùng lại coi im lặng hoặc kiệm lời mới là thứ để khẳng định sự giỏi giang của mình. Đất nước suy vong và lụn bại cũng vì bởi những loại người vô dụng này mà ra.

TRÍ THỨC LÀM GÌ VỚI THỜI CUỘC?
(Bài đăng trên trang Triviet.news của Vương Khải Kỳ)

“Quốc gia suy vong, thất phu hữu trách”, có lẽ đây là câu nói mà ai cũng có thể đã nghe thấy hoặc đọc được đâu đó trong đời sống về trách nhiệm của một kẻ bình dân, ít học trước tình cảnh nguy ngập của đất nước. Đến một người không phải là người được học hành hay có học vấn, thành phần mà người ta vẫn thường cho rằng là những lớp người dưới của xã hội, cũng nhận lấy sự liên đới của bản thân về bổn phận của mình đối với dân tộc và xã tắc. Vậy đối với người trí thức thì trách nhiệm của họ sẽ lớn lao ra sao khi quốc gia rơi vào tình trạng tha hoá và lụn bại?

Chắc chắn rằng, người trí thức không thể nào là những kẻ đứng ngoài cuộc đối với sự suy mạt của đất nước, nơi mà đã khởi sinh, dung chứa và duy giữ sự tồn tại cũng như cho họ một danh phận đối với chính xã hội mà họ đang đứng trong nó. Ngay bản thân danh xưng trí thức, thứ mà khiến cho một người trở nên được tôn trọng và có nhiều cơ hội hơn hẳn những lớp người khác trong xã hội nhờ sự hiểu biết vì những kiến thức thu nạp được do được đào tạo bài bản, đã nói lên vị thế và tầm quan trọng của họ trong chính đất nước đó là như thế nào.

Trí thức từ đâu mà có? Là do môi trường giáo dục tạo nên. Mà giáo dục luôn là một quốc sách hàng đầu vì là nơi tạo ra nguyên khí đối với mỗi quốc gia, nó là thứ vũ khí có sức mạnh có thể thay đổi được cả thế giới này. Và một đất nước sẽ chỉ trở nên giàu có khi biết thu hút nhưng cái đầu vĩ đại hoặc thực sự coi trọng công cuộc giáo dục. Từ đó nói lên vai trò hết sức đặc biệt của giới trí thức đối với vận mệnh một dân tộc. Trí thức trước thời cuộc, không được phép chỉ biết vục mặc vào mâm cơm và lo làm sao cho đầy cái túi tham của mình. Không thể thở dài và rồi tặc lưỡi cho qua trước mọi sự nguy biến. Không được cùng quẫn trước nghịch cảnh mà gây tao loạn. Không được hèn nhược hay bị mua chuộc trước cường quyền. Không được dối trá hay dung túng cho cái sai điều trái. Không được thờ ơ trước sự ngu dốt của người khác. Không được thoái thác trách nhiệm của mình với xã hội.

Tư tưởng là thế, và thường thì ai cũng dựa vào đó để định hướng cho bản thân mình những mục tiêu cần đạt được trên con đường trở thành trí thức. Nhưng với một quốc gia thiếu thực chất, với sự áp đặt của một thể chế tồi, sẽ dẫn đến một thực trạng đau lòng là đa phần con người ta coi bằng cấp là tất cả những gì tinh tuý nhất của người trí thức, là công cụ hay phương tiện để đạt mục đích và lợi ích thay vì coi chúng là những tấm áo bên ngoài của tri thức để từ đó mà tự vấn bản thân cần phải trau dồi và học hỏi thêm mỗi ngày nếu không muốn trở thành những kẻ ngu dốt và giáo điều trống rỗng. Và rồi, khi coi nó là công cụ để tìm kiếm lợi ích và hư danh, để trưng ra khoe mẽ và lòe bịp thiên hạ, họ chỉ còn biết hành động một cách bản năng để thoả mãn những nhu cầu thấp hèn của bản thân, thậm chí bằng mọi phương cách bất chấp cả luân lý hay luật pháp. Sau khi tìm mọi cách để sở hữu cho được những tấm bằng để coi mình là trí thức, họ trở nên tự mãn, tự đại, nhưng ích kỷ, nhỏ mọn với nhiều toan tính, mưu đồ xấu xa, họ trở thành những thành phần lưu manh, bất hảo có thể sẵn sàng hãm hại người khác để leo lên cao hơn hoặc nhằm đoạt được chức vị hay là những lợi ích tầm thường cho bản thân.

Đối với một số kẻ mang danh trí thức với tâm địa tồi bại, với vỏ bọc là những kẻ có học được trang hoàng những tấm bằng đủ loại, chúng chính là nguồn cơn của những thứ tồi tệ ngày càng lan rộng và tàn phá xã hội; số khác thay vì dùng hiểu biết của mình để đấu tranh và triệt bỏ những thứ tha hóa, suy đồi đó thì lại né tránh hoặc tìm cách thỏa hiệp để an thân. Vậy nên đất nước ngày càng xoáy sâu hơn vào những loạn lạc cùng những thảm cảnh hết sức trầm trọng. Nhưng càng đáng buồn hơn nữa, đa phần trí thức lại coi rằng đó là điều hiển nhiên hay là có thể chấp nhận được mà bỏ qua căn nguyên gốc rễ tạo nên chúng hoặc lấy chúng làm cớ lý cho sự bàng quan, vô cảm của mình để chối bỏ trách nhiệm của một người trí thức đối với xã hội.

Rõ ràng, với tầm mức quan trọng của mình đối với quốc gia, đáng ra họ phải có bổn phận cải biến con người và xã hội một cách tích cực, khiến cho mọi thứ tốt đẹp hơn lên bằng những tri kiến của mình, thì họ lại tiếp tay cho cái gian tà hoặc buông bỏ và phó mặc cho xã hội ra sao thì ra, miễn là bản thân họ hoặc gia đình họ vẫn có thể tìm kiếm được các món lợi hoặc an ổn là đủ. Đó là một mối nguy hại đối với đất nước khi mà lại dung chứa lắm loại trí thức chỉ có cái vỏ mà không có tâm hồn và trí tuệ. Nó dẫn đến con người ngày càng tàn ác với nhau, những người thiếu hiểu biết hay ít học lại ngày càng trở nên u mê và lạc hậu hơn, những kẻ có uy thế hay quyền lực thì tha hồ hoành hành, chà đạp lên mọi thứ mà vẫn thản nhiên, ung dung và sung sướng hưởng thụ những lợi quyền mà chúng cướp đoạt được của người khác.

Trí thức, đúng nghĩa, phải là những con người có đầy đủ phẩm chất thuộc về trí tuệ (trình độ tư duy và nhận thức) cùng cái khí chất của một lương tri trong sáng và quả cảm, chứ trí thức không chỉ được hiểu đơn thuần và hết sức ngộ nhận rằng họ là những con người được đi học qua trường lớp và cấp bằng là xong. Nếu nhìn nhận như vậy thì thực đã vô cùng xúc phạm đến những trí thức chân chính đã một lòng đấu tranh và tận hiến mọi trí lực, thậm chí cả sinh mệnh của mình, trong công cuộc gây dựng con người và đất nước trong suốt chiều dài lịch sử đã qua. Chỉ có những trí thức dám lên tiếng, bằng tất cả lòng trung thực, sự khí khái và lòng dũng cảm, không chùn bước trước nhiễu nhương hay tỏ ra sợ hãi những kẻ quan quyền, không đề cao danh lợi bản thân và biết quan tâm đến người khác, mới có giá trị đối với sự văn minh của dân tộc và sự cường thịnh của quốc gia.

Trí thức không chỉ là những người được đi học và thỏa mãn được những mưu cầu của riêng mình, mà còn phải gánh vác trọng trách truyền đạt, khai sáng nhận thức cho những người khác trong xã hội, phải cương quyết đấu tranh với sự bảo thủ và những thứ suy đồi, những giả trá và lòng hư vinh, những bất công và sự đàn áp, phải giúp cho người khác tiến bộ và tốt đẹp hơn lên, thế mới xứng là một người trí thức cũng như sẽ nhận được sự trọng vọng của xã hội dành cho mình.

Để kết thúc bài viết về vai trò và vị thế của trí thức, đặc biệt khi đứng trước sự nguy bách của thời cuộc, xin được trích dẫn một câu nói không thể chính xác và đầy đủ hơn của ông Roosevelt: có học vấn không có đạo đức như một kẻ xấu; có đạo đức không có học vấn như một kẻ thô bỉ. Và vì vậy, trí thức thì không thể nào để mình trở thành một kẻ xấu xa và càng không thể để những người khác là những kẻ thô bỉ được.



nguồn FB. Luân Lê

Ý kiến bạn đọc
13 Tháng Năm 20185:37 SA
Khách
* Hiện tại, ở VN: Yêu nước là tội nặng nhất!

*** Có ba nguyên tắc để đạt được tri thức:
...quan sát tự nhiên, suy ngẫm và thử nghiệm.
Quan sát thu thập thực tế; suy ngẫm kết hợp chúng; thử nghiệm xác minh kết quả kết hợp đó.
- Denis Diderot

*** vietnamnet 21-04-2013: Chủ nghĩa 'mặc kệ nó' - Nguyễn Phương
... Thói vô cảm dường như đã trở nên không cần che giấu, và phổ biến đến mức thành một phần của đời sống xã hội. Thậm chí, thói vô cảm đã vượt qua ngưỡng cửa để xen vào 'dinh lũy' cuối cùng của đạo đức - là gia đình.
. . . Tôi muốn mượn câu này để kết thúc bài viết về thói vô cảm và thờ ơ:
"Thờ ơ với cái thiện
Thờ ơ với các ác
Thờ ơ với tất cả
Chỉ mình ta biết ta"16.
- http://vietnamnet.vn/vn/tuanvietnam/chu-nghia-mac-ke-no-117815.html
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
09 Tháng Mười 20189:55 CH(Xem: 284)
đó cũng chính là lý do vì sao mà chính Nguyễn Phú Trọng phải lên ngôi mà không phải là một người nào khác như Nguyễn Thiện Nhân hay Tòng Thị Phóng như nhiều người đã suy luận, bởi vì dù cho y có tham chính một hay nửa nhiệm kỳ thì cũng không quan trọng, cái quan trọng chính là “Hợp pháp hóa chủ trương bán nước của đảng cộng sản”, để bọn giặc có trong tay những thỏa thuận được chính người đứng đầu nhà nước Việt Nam công nhận và thừa nhận.
07 Tháng Mười 20183:07 CH(Xem: 405)
Muốn viết về những cái chết hổng bình thường, của những tay theo đảng An Nam cộng từ trước giờ, thì đó phải là một cuốn sách dày đến năm ba trăm trang là ít, nói vậy có nghĩa là chuyện đầu độc nhau, hay mượn tay ugười ngoài để triệt nhau là chuyện thường của đảng. Cái chết của Trần Đại Quang là chuyện vừa giữ ghế cho Lú, vừa răn đe những kẻ hổng phò Tầu… Đó là chuyện hổng lạ!
06 Tháng Mười 20182:47 CH(Xem: 250)
Còn nhiều nữa, để không làm mệt mắt bạn đọc, mỗ tôi có thể nói tóm tất cả ý kiến còn lại, là ai cũng cho đây là cơ hội tốt, thời điểm chín mùi, để gom hai cái ghế TBT và CTN làm một, và người xứng đáng không ai hơn được Lú, rồi tất cả đồng tin rằng quốc hội sẽ tán thành… Vậy ba ông bạn gọi phôn cho mỗ tôi, sau khi đọc xong bài ‘tàn đời Lú’ thắc mắc về cái nhìn của mỗ tôi là điều dễ hiểu, trong bài đó mỗ tôi cũng đã nêu hai ông LS Trần Quốc Thuận, TS Vũ Cao Phan, Blogger Trương Duy Nhất, hót cũng khá hay đánh bóng cho Lú trong vai nhất thể hóa.
04 Tháng Mười 20181:21 CH(Xem: 662)
Điều ngạc nhiên là hơn 4 triệu đảng viên đảng cộng sản không ai dám lên tiếng, chúng không dám nói bởi vì bọn chúng sợ chết, sợ mất khối tài sản khổng lồ mà đảng đã ban phát; thế nhưng còn 90 triệu con người trong nước, không lẽ họ cũng không nhìn thất những bất cập, thấy hiểm họa mất nước đã cận kề khi Nguyễn Phú Trọng leo lên chiếc ghế chủ tịch nước kiêm luôn Tổng Bí Thư đảng cộng sản?
28 Tháng Chín 20181:40 CH(Xem: 236)
“CNXH nói rằng không phát triển kinh tế tư nhân nhưng bây giờ thì phát triển kinh tế tư nhân. Như thế còn gì là ‘xã hội’ nữa? Thành ra CNXH mà ông Trọng nói là phải hiểu rằng, đấy là ổng muốn duy trì quyền lực của Đảng. Thế thôi! Chứ còn nói rằng CNXH mà theo những vấn đề của Marx thì không thấy nữa.”
20 Tháng Chín 201810:03 CH(Xem: 272)
Cuối cùng, nếu được quyền đề cử thì tôi sẽ đề cử ứng viên cho giải Nobel Hòa Bình là Chủ Tịch Bắc Triều Tiên Kim Jong Un và nếu được quyền thì chắn chắn rằng tôi sẽ vote cho ông ta một phiếu vì những quyết định sáng suốt, hợp lòng dân của mình. Đó mới chính là một lãnh tụ dân tộc. p/s. Chủ Tịch Kim Jong Un chưa bao giờ đặt chân qua thăm các đồng chí Việt Nam dù cùng chung một chủ nghĩa!
20 Tháng Chín 201812:02 CH(Xem: 226)
Facebook từ lâu được xem là công cụ hữu hiệu cho tiếng nói dân chủ, đặc biệt ở những quốc gia mà báo chí nhà nước kiểm soát tuyệt đối ngôn luận. Tuy nhiên, giá trị dân chủ mà Facebook mang lại dường như đang teo hẹp, nhường chỗ cho sự “phát triển” của khuynh hướng “chìu lòng” hoặc “kết thân” của Facebook với một số nhà nước độc tài.
14 Tháng Chín 20183:05 CH(Xem: 307)
Luật pháp ban ra, như được thừa nhận, còn chưa thực thi đúng với nội hàm mà nó ấn định. Vậy thì quyền của loài chó có thực sự được xem xét dưới góc độ là những quyền được bảo đảm như nó đang và rồi sẽ được hiện thực hoá hay không? Trong khi loài chó thì không thể lên tiếng và cũng không thể tự mình khởi kiện được các nhà hoạch định chính sách.
06 Tháng Chín 20181:24 CH(Xem: 320)
Song song với tuyên truyền, cũng là lần đầu tiên, đảng phải huy động một lực lượng lớn võ trang gồm Công an, Cảnh sát, Quân đội và Dân quân sẵn sàng chiến đấu để bảo vệ an ninh, bảo vệ đảng cầm quyền. Lệnh này được thi hành sau khi có lời hô hào từ nước ngoài phóng về Việt Nam kêu gọi biểu tình phản đối tổ chức kỷ niệm ngày 2/9/2018.
02 Tháng Chín 20182:31 CH(Xem: 323)
Nhưng cộng sản không thèm 2 tỷ USD mà thèm sự nô lệ của 14 triệu dân miền Nam hơn. Của cải và sự phục dịch của 14 triệu dân này cao hơn gấp nhiều lần cái giá 2 tỷ USD kia. Vì vậy chúng tiếp tục thí mạng thanh niên miền Bắc, bỏ bản hiến pháp dân chủ VNCH 1967 và cả hiệp định Paris 1973 vào thùng rác để làm nên một cái ngày nhục nhã 30/4/1975.
09 Tháng Mười 2018
đó cũng chính là lý do vì sao mà chính Nguyễn Phú Trọng phải lên ngôi mà không phải là một người nào khác như Nguyễn Thiện Nhân hay Tòng Thị Phóng như nhiều người đã suy luận, bởi vì dù cho y có tham chính một hay nửa nhiệm kỳ thì cũng không quan trọng, cái quan trọng chính là “Hợp pháp hóa chủ trương bán nước của đảng cộng sản”, để bọn giặc có trong tay những thỏa thuận được chính người đứng đầu nhà nước Việt Nam công nhận và thừa nhận.
07 Tháng Mười 2018
Muốn viết về những cái chết hổng bình thường, của những tay theo đảng An Nam cộng từ trước giờ, thì đó phải là một cuốn sách dày đến năm ba trăm trang là ít, nói vậy có nghĩa là chuyện đầu độc nhau, hay mượn tay ugười ngoài để triệt nhau là chuyện thường của đảng. Cái chết của Trần Đại Quang là chuyện vừa giữ ghế cho Lú, vừa răn đe những kẻ hổng phò Tầu… Đó là chuyện hổng lạ!
06 Tháng Mười 2018
Còn nhiều nữa, để không làm mệt mắt bạn đọc, mỗ tôi có thể nói tóm tất cả ý kiến còn lại, là ai cũng cho đây là cơ hội tốt, thời điểm chín mùi, để gom hai cái ghế TBT và CTN làm một, và người xứng đáng không ai hơn được Lú, rồi tất cả đồng tin rằng quốc hội sẽ tán thành… Vậy ba ông bạn gọi phôn cho mỗ tôi, sau khi đọc xong bài ‘tàn đời Lú’ thắc mắc về cái nhìn của mỗ tôi là điều dễ hiểu, trong bài đó mỗ tôi cũng đã nêu hai ông LS Trần Quốc Thuận, TS Vũ Cao Phan, Blogger Trương Duy Nhất, hót cũng khá hay đánh bóng cho Lú trong vai nhất thể hóa.
04 Tháng Mười 2018
Điều ngạc nhiên là hơn 4 triệu đảng viên đảng cộng sản không ai dám lên tiếng, chúng không dám nói bởi vì bọn chúng sợ chết, sợ mất khối tài sản khổng lồ mà đảng đã ban phát; thế nhưng còn 90 triệu con người trong nước, không lẽ họ cũng không nhìn thất những bất cập, thấy hiểm họa mất nước đã cận kề khi Nguyễn Phú Trọng leo lên chiếc ghế chủ tịch nước kiêm luôn Tổng Bí Thư đảng cộng sản?
28 Tháng Chín 2018
“CNXH nói rằng không phát triển kinh tế tư nhân nhưng bây giờ thì phát triển kinh tế tư nhân. Như thế còn gì là ‘xã hội’ nữa? Thành ra CNXH mà ông Trọng nói là phải hiểu rằng, đấy là ổng muốn duy trì quyền lực của Đảng. Thế thôi! Chứ còn nói rằng CNXH mà theo những vấn đề của Marx thì không thấy nữa.”
20 Tháng Chín 2018
Cuối cùng, nếu được quyền đề cử thì tôi sẽ đề cử ứng viên cho giải Nobel Hòa Bình là Chủ Tịch Bắc Triều Tiên Kim Jong Un và nếu được quyền thì chắn chắn rằng tôi sẽ vote cho ông ta một phiếu vì những quyết định sáng suốt, hợp lòng dân của mình. Đó mới chính là một lãnh tụ dân tộc. p/s. Chủ Tịch Kim Jong Un chưa bao giờ đặt chân qua thăm các đồng chí Việt Nam dù cùng chung một chủ nghĩa!
20 Tháng Chín 2018
Facebook từ lâu được xem là công cụ hữu hiệu cho tiếng nói dân chủ, đặc biệt ở những quốc gia mà báo chí nhà nước kiểm soát tuyệt đối ngôn luận. Tuy nhiên, giá trị dân chủ mà Facebook mang lại dường như đang teo hẹp, nhường chỗ cho sự “phát triển” của khuynh hướng “chìu lòng” hoặc “kết thân” của Facebook với một số nhà nước độc tài.
14 Tháng Chín 2018
Luật pháp ban ra, như được thừa nhận, còn chưa thực thi đúng với nội hàm mà nó ấn định. Vậy thì quyền của loài chó có thực sự được xem xét dưới góc độ là những quyền được bảo đảm như nó đang và rồi sẽ được hiện thực hoá hay không? Trong khi loài chó thì không thể lên tiếng và cũng không thể tự mình khởi kiện được các nhà hoạch định chính sách.
06 Tháng Chín 2018
Song song với tuyên truyền, cũng là lần đầu tiên, đảng phải huy động một lực lượng lớn võ trang gồm Công an, Cảnh sát, Quân đội và Dân quân sẵn sàng chiến đấu để bảo vệ an ninh, bảo vệ đảng cầm quyền. Lệnh này được thi hành sau khi có lời hô hào từ nước ngoài phóng về Việt Nam kêu gọi biểu tình phản đối tổ chức kỷ niệm ngày 2/9/2018.
02 Tháng Chín 2018
Nhưng cộng sản không thèm 2 tỷ USD mà thèm sự nô lệ của 14 triệu dân miền Nam hơn. Của cải và sự phục dịch của 14 triệu dân này cao hơn gấp nhiều lần cái giá 2 tỷ USD kia. Vì vậy chúng tiếp tục thí mạng thanh niên miền Bắc, bỏ bản hiến pháp dân chủ VNCH 1967 và cả hiệp định Paris 1973 vào thùng rác để làm nên một cái ngày nhục nhã 30/4/1975.