Bổn phận người trí thức

02 Tháng Năm 201810:42 CH(Xem: 768)

                               BỔN PHẬN NGƯỜI TRÍ THỨC
images (2)


Vương Khải Kỳ




xã hội ta có một loại tư duy thịnh hành từ thời phong kiến xưa đến nay đó là coi những kẻ với phong thái nho nhã, điềm đạm, tỏ ra thâm trầm, ít nói và thỉnh thoảng nói vài câu triết lý là những kẻ uyên bác hay là giỏi giang. Và họ coi đó là kiểu mốt thời thượng, coi đó là đặc tính của những trí thức có trí tuệ, thành ra thời nay đám được đi học chúng rủ nhau im lặng trước mọi chuyện trong thiên hạ và xảy ra ngay trước mắt mình, dù có tồi tệ đến đâu. Chúng coi những kẻ ít nói mới là những người tài giỏi thực sự và có cống hiến nhiều hơn cũng như thực tế hơn những người khác. Và thế là dù xã hội có loạn lạc hay tha hoá, suy đồi chúng vẫn nhất mực im lặng và coi đó là bản tính tốt đẹp và là căn tính cao quý của người có trí tuệ. Hoá ra kẻ ngu dốt với những kẻ giả như nếu có chút hiểu biết mà giấu đi thực chất là như nhau, chúng chẳng có tác dụng gì trong sự chuyển tiến của xã hội và quốc gia. Đó thực sự là nỗi bất hạnh cho dân tộc khi mà lại tồn tại lắm kẻ được đi học nhưng cuối cùng lại coi im lặng hoặc kiệm lời mới là thứ để khẳng định sự giỏi giang của mình. Đất nước suy vong và lụn bại cũng vì bởi những loại người vô dụng này mà ra.

TRÍ THỨC LÀM GÌ VỚI THỜI CUỘC?
(Bài đăng trên trang Triviet.news của Vương Khải Kỳ)

“Quốc gia suy vong, thất phu hữu trách”, có lẽ đây là câu nói mà ai cũng có thể đã nghe thấy hoặc đọc được đâu đó trong đời sống về trách nhiệm của một kẻ bình dân, ít học trước tình cảnh nguy ngập của đất nước. Đến một người không phải là người được học hành hay có học vấn, thành phần mà người ta vẫn thường cho rằng là những lớp người dưới của xã hội, cũng nhận lấy sự liên đới của bản thân về bổn phận của mình đối với dân tộc và xã tắc. Vậy đối với người trí thức thì trách nhiệm của họ sẽ lớn lao ra sao khi quốc gia rơi vào tình trạng tha hoá và lụn bại?

Chắc chắn rằng, người trí thức không thể nào là những kẻ đứng ngoài cuộc đối với sự suy mạt của đất nước, nơi mà đã khởi sinh, dung chứa và duy giữ sự tồn tại cũng như cho họ một danh phận đối với chính xã hội mà họ đang đứng trong nó. Ngay bản thân danh xưng trí thức, thứ mà khiến cho một người trở nên được tôn trọng và có nhiều cơ hội hơn hẳn những lớp người khác trong xã hội nhờ sự hiểu biết vì những kiến thức thu nạp được do được đào tạo bài bản, đã nói lên vị thế và tầm quan trọng của họ trong chính đất nước đó là như thế nào.

Trí thức từ đâu mà có? Là do môi trường giáo dục tạo nên. Mà giáo dục luôn là một quốc sách hàng đầu vì là nơi tạo ra nguyên khí đối với mỗi quốc gia, nó là thứ vũ khí có sức mạnh có thể thay đổi được cả thế giới này. Và một đất nước sẽ chỉ trở nên giàu có khi biết thu hút nhưng cái đầu vĩ đại hoặc thực sự coi trọng công cuộc giáo dục. Từ đó nói lên vai trò hết sức đặc biệt của giới trí thức đối với vận mệnh một dân tộc. Trí thức trước thời cuộc, không được phép chỉ biết vục mặc vào mâm cơm và lo làm sao cho đầy cái túi tham của mình. Không thể thở dài và rồi tặc lưỡi cho qua trước mọi sự nguy biến. Không được cùng quẫn trước nghịch cảnh mà gây tao loạn. Không được hèn nhược hay bị mua chuộc trước cường quyền. Không được dối trá hay dung túng cho cái sai điều trái. Không được thờ ơ trước sự ngu dốt của người khác. Không được thoái thác trách nhiệm của mình với xã hội.

Tư tưởng là thế, và thường thì ai cũng dựa vào đó để định hướng cho bản thân mình những mục tiêu cần đạt được trên con đường trở thành trí thức. Nhưng với một quốc gia thiếu thực chất, với sự áp đặt của một thể chế tồi, sẽ dẫn đến một thực trạng đau lòng là đa phần con người ta coi bằng cấp là tất cả những gì tinh tuý nhất của người trí thức, là công cụ hay phương tiện để đạt mục đích và lợi ích thay vì coi chúng là những tấm áo bên ngoài của tri thức để từ đó mà tự vấn bản thân cần phải trau dồi và học hỏi thêm mỗi ngày nếu không muốn trở thành những kẻ ngu dốt và giáo điều trống rỗng. Và rồi, khi coi nó là công cụ để tìm kiếm lợi ích và hư danh, để trưng ra khoe mẽ và lòe bịp thiên hạ, họ chỉ còn biết hành động một cách bản năng để thoả mãn những nhu cầu thấp hèn của bản thân, thậm chí bằng mọi phương cách bất chấp cả luân lý hay luật pháp. Sau khi tìm mọi cách để sở hữu cho được những tấm bằng để coi mình là trí thức, họ trở nên tự mãn, tự đại, nhưng ích kỷ, nhỏ mọn với nhiều toan tính, mưu đồ xấu xa, họ trở thành những thành phần lưu manh, bất hảo có thể sẵn sàng hãm hại người khác để leo lên cao hơn hoặc nhằm đoạt được chức vị hay là những lợi ích tầm thường cho bản thân.

Đối với một số kẻ mang danh trí thức với tâm địa tồi bại, với vỏ bọc là những kẻ có học được trang hoàng những tấm bằng đủ loại, chúng chính là nguồn cơn của những thứ tồi tệ ngày càng lan rộng và tàn phá xã hội; số khác thay vì dùng hiểu biết của mình để đấu tranh và triệt bỏ những thứ tha hóa, suy đồi đó thì lại né tránh hoặc tìm cách thỏa hiệp để an thân. Vậy nên đất nước ngày càng xoáy sâu hơn vào những loạn lạc cùng những thảm cảnh hết sức trầm trọng. Nhưng càng đáng buồn hơn nữa, đa phần trí thức lại coi rằng đó là điều hiển nhiên hay là có thể chấp nhận được mà bỏ qua căn nguyên gốc rễ tạo nên chúng hoặc lấy chúng làm cớ lý cho sự bàng quan, vô cảm của mình để chối bỏ trách nhiệm của một người trí thức đối với xã hội.

Rõ ràng, với tầm mức quan trọng của mình đối với quốc gia, đáng ra họ phải có bổn phận cải biến con người và xã hội một cách tích cực, khiến cho mọi thứ tốt đẹp hơn lên bằng những tri kiến của mình, thì họ lại tiếp tay cho cái gian tà hoặc buông bỏ và phó mặc cho xã hội ra sao thì ra, miễn là bản thân họ hoặc gia đình họ vẫn có thể tìm kiếm được các món lợi hoặc an ổn là đủ. Đó là một mối nguy hại đối với đất nước khi mà lại dung chứa lắm loại trí thức chỉ có cái vỏ mà không có tâm hồn và trí tuệ. Nó dẫn đến con người ngày càng tàn ác với nhau, những người thiếu hiểu biết hay ít học lại ngày càng trở nên u mê và lạc hậu hơn, những kẻ có uy thế hay quyền lực thì tha hồ hoành hành, chà đạp lên mọi thứ mà vẫn thản nhiên, ung dung và sung sướng hưởng thụ những lợi quyền mà chúng cướp đoạt được của người khác.

Trí thức, đúng nghĩa, phải là những con người có đầy đủ phẩm chất thuộc về trí tuệ (trình độ tư duy và nhận thức) cùng cái khí chất của một lương tri trong sáng và quả cảm, chứ trí thức không chỉ được hiểu đơn thuần và hết sức ngộ nhận rằng họ là những con người được đi học qua trường lớp và cấp bằng là xong. Nếu nhìn nhận như vậy thì thực đã vô cùng xúc phạm đến những trí thức chân chính đã một lòng đấu tranh và tận hiến mọi trí lực, thậm chí cả sinh mệnh của mình, trong công cuộc gây dựng con người và đất nước trong suốt chiều dài lịch sử đã qua. Chỉ có những trí thức dám lên tiếng, bằng tất cả lòng trung thực, sự khí khái và lòng dũng cảm, không chùn bước trước nhiễu nhương hay tỏ ra sợ hãi những kẻ quan quyền, không đề cao danh lợi bản thân và biết quan tâm đến người khác, mới có giá trị đối với sự văn minh của dân tộc và sự cường thịnh của quốc gia.

Trí thức không chỉ là những người được đi học và thỏa mãn được những mưu cầu của riêng mình, mà còn phải gánh vác trọng trách truyền đạt, khai sáng nhận thức cho những người khác trong xã hội, phải cương quyết đấu tranh với sự bảo thủ và những thứ suy đồi, những giả trá và lòng hư vinh, những bất công và sự đàn áp, phải giúp cho người khác tiến bộ và tốt đẹp hơn lên, thế mới xứng là một người trí thức cũng như sẽ nhận được sự trọng vọng của xã hội dành cho mình.

Để kết thúc bài viết về vai trò và vị thế của trí thức, đặc biệt khi đứng trước sự nguy bách của thời cuộc, xin được trích dẫn một câu nói không thể chính xác và đầy đủ hơn của ông Roosevelt: có học vấn không có đạo đức như một kẻ xấu; có đạo đức không có học vấn như một kẻ thô bỉ. Và vì vậy, trí thức thì không thể nào để mình trở thành một kẻ xấu xa và càng không thể để những người khác là những kẻ thô bỉ được.



nguồn FB. Luân Lê

Ý kiến bạn đọc
13 Tháng Năm 20185:37 SA
Khách
* Hiện tại, ở VN: Yêu nước là tội nặng nhất!

*** Có ba nguyên tắc để đạt được tri thức:
...quan sát tự nhiên, suy ngẫm và thử nghiệm.
Quan sát thu thập thực tế; suy ngẫm kết hợp chúng; thử nghiệm xác minh kết quả kết hợp đó.
- Denis Diderot

*** vietnamnet 21-04-2013: Chủ nghĩa 'mặc kệ nó' - Nguyễn Phương
... Thói vô cảm dường như đã trở nên không cần che giấu, và phổ biến đến mức thành một phần của đời sống xã hội. Thậm chí, thói vô cảm đã vượt qua ngưỡng cửa để xen vào 'dinh lũy' cuối cùng của đạo đức - là gia đình.
. . . Tôi muốn mượn câu này để kết thúc bài viết về thói vô cảm và thờ ơ:
"Thờ ơ với cái thiện
Thờ ơ với các ác
Thờ ơ với tất cả
Chỉ mình ta biết ta"16.
- http://vietnamnet.vn/vn/tuanvietnam/chu-nghia-mac-ke-no-117815.html
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
16 Tháng Tám 20183:10 CH(Xem: 100)
Trái ngược với tư duy của họ, cộng sản luôn dùng mặt trận văn hóa làm mũi nhọn tấn công, lồng những tình yêu quê hương, đất nước và đánh đồng yêu tổ quốc là phải yêu chủ nghĩa xã hội mà lãnh tụ tối cao là đảng cộng sản, một kế hoạch thâm hiểm dấu kín trong vỏ bọc văn hóa văn nghệ vô thưởng vô phạt, nhằm kêu gọi gửi tiền về quê hương, về nước sinh sống chấp nhận sự lãnh đạo độc tài của đảng vv…
16 Tháng Tám 20181:31 CH(Xem: 62)
Các nhà đấu tranh dân chủ Việt Nam đang đau đẻ để rặn cho ra một thể chế tam quyền phân lập. Trong quá trình chuyển dạ này họ đang bị dập cho lên bờ xuống ruộng. Trong quá trình này phải kêu gọi 95 triệu dân Việt Nam xúm lại lôi đứa con đang còn trong bụng ra, nuôi dưỡng nó khôn lớn thành người. Từ đó nó mới có thể thi hành nhiệm vụ của mình.
15 Tháng Tám 20189:17 CH(Xem: 107)
Từ trên xuống dưới, từ trong ra ngoài, sự băng hoại nhân cách ngày càng lộ rõ, chỉ cần anh có tiền, bà có chức, cô có sắc, ông có danh... Bỏ ra từ khoảng 85 triệu sẽ được hô biến từ bình thường trở thành người điên. Ơ hay, với gia đình bình thường, nhà có người điên, họ sẽ xem đó là sự bất phược, không may mắn trong gia đạo, giờ không điên muốn hóa thành điên chắc thích ăn cơm miễn phí trong các trại. Có lẽ cơm trong trại tâm thần ngon hơn cơm trong trại giam bởi những người ‘mua điên’ đều đang đứng trước vòng lao lý.
13 Tháng Tám 20189:11 CH(Xem: 92)
Kinh tế trong nước thì kiệt quệ sắp sụm bà chè, chứng khoán gần khoá sổ vì đỏ sàn, đồng tiền càng ngày càng mất giá vì tiền giả Tàu Cộng in ra đưa vào VN quá nhiều kèm với vàng hoá chất, vật giá leo thang, hàng xuất khẩu chựng lại không xuất đi được vì ảnh hưởng đàn anh Tàu Cộng bị Mỹ đánh đòn thương mại. Các công trình thua lỗ bỏ dở dang vì hết vốn đầu tư. Các khoản vay của quốc tế đã đến lúc phải trả ít nhất là tiền lãi xuất, nhưng csVN không còn tiền dollar dự trữ trong ngân sách lấy gì trả...
01 Tháng Tám 20189:50 CH(Xem: 231)
Lá cờ của Đài Loan có thể coi như một cuộc khởi nghĩa nho nhỏ bất thành trong lòng liên minh các thù địch. Nó lại nhắc nhớ khi ông Hoàng Khôn Minh, ủy viên Bộ Chính Trị, trưởng Ban Tuyên Truyền Trung Ương của đảng Cộng Sản Trung Quốc ghé Sài Gòn và nơi ông Nguyễn Thiện Nhân tiếp đón phải che bản đồ Việt Nam có Hoàng Sa - Trường Sa. Ông Nhân quả cũng có một cơ hội "khởi nghĩa" nhỏ nếu để cho tay Hoang Khôn Minh ấy nhìn thấy tấm bản đồ chủ quyền Việt Nam. Nhưng không, ước muốn ấy, hy vọng ấy luôn chỉ có ở những người yêu nước và đủ nhân cách.
01 Tháng Tám 20189:28 CH(Xem: 198)
Quyền tư hữu, đặc biệt về đất đai, John S.Mill đã nhấn mạnh tầm quan trọng không khác gì quyền sống và quyền tự do của con người, và ông bàn tới nó trước cả khi bàn về luật pháp trong Khảo luận thứ hai về chính quyền. Chính điều này đã khẳng định giá trị lớn lao của quyền tư hữu đối với tài sản có tính thiết yếu này mà nó tác động và có tính quyết định lên trạng thái tự do của cá nhân.
28 Tháng Bảy 20189:25 CH(Xem: 528)
Như thế con Hổ giấy gầm gừ ngoài biển đông có nguy cơ bị Mỹ vò nát bằng đòn kinh tế và có nguy cơ người dân nổi dậy vì thất nghiệp, cái ghế của họ Tập kỳ bầu cử tới sẽ bị lung lay là điều rất dễ hiểu. Trước đây TT Regan đã bắt tay với Tàu Cộng giải tán khối Liên Sô ngày nay hy vọng TT Trump cũng bắt tay với Liên Sô để giựt đổ Tàu Cộng, xé lẻ Tàu Cộng ra thành nhiều quốc gia nhỏ như thời Xuân Thu Chiến Quốc trước đây.
23 Tháng Bảy 20184:30 CH(Xem: 313)
.Hành vi này sẽ gây nên một hậu quả vô cùng nghiêm trọng là dân tộc Việt Nam sẽ là một dân tộc vong quốc trong một tương lai không xa, chỉ một thế kỷ sau nước Việt Nam sẽ bị xóa tên trên bản đồ thế giới khi sự khống chế từ ba đặc khu này ảnh hưởng lên toàn quốc, sự đồng hóa một dân tộc khi bọn giặc Tàu di dân ồ ạt, sinh sôi, lập nghiệp trên quê hương...
16 Tháng Bảy 201812:00 SA(Xem: 296)
Con đường của dân tộc Việt Nam phải đi là dùng nội lực làm cách mạng để tiêu diệt đảng cộng sản, tiến hành tiếp thu chính quyền, tiến hành kêu gọi các đảng phái đối lập, các nhân tài tại hải ngoại quay về xây dựng đất nước thông qua bầu cử công khai, thiết lập lên một cơ chế nhà nước Tam quyền phân lập, đa đảng phái phi cộng sản, lựa chọn Quốc Kỳ và Quốc Ca thông qua trưng cầu dân ý, một phương pháp văn minh và dân chủ phổ cập đến toàn dân, thể hiện ý chí và nguyện vọng của đại đa số...
28 Tháng Sáu 201811:08 SA(Xem: 343)
Điều quan trọng là Quốc hội, mang tiếng là đại diện của dân mà không được Bộ Chính trị cho thảo luận chủ trương hợp tác kinh tế quan trọng này. Giống hệt như Dự án Bauxite Tây nguyên đang thua lỗ nghiêm trọng và Formosa Hà Tĩnh đã gây ra thảm trạng môi trường biển miền Trung năm 2016 cũng không hề được trình ra Quốc hội thảo luận. Vậy mà, thương hại và nhục nhã thay, cái Quốc hội đảng cử dân bầu này lại không dám ho hoe thì có còn xứng đáng là đại diện của dân nữa không?
16 Tháng Tám 2018
Trái ngược với tư duy của họ, cộng sản luôn dùng mặt trận văn hóa làm mũi nhọn tấn công, lồng những tình yêu quê hương, đất nước và đánh đồng yêu tổ quốc là phải yêu chủ nghĩa xã hội mà lãnh tụ tối cao là đảng cộng sản, một kế hoạch thâm hiểm dấu kín trong vỏ bọc văn hóa văn nghệ vô thưởng vô phạt, nhằm kêu gọi gửi tiền về quê hương, về nước sinh sống chấp nhận sự lãnh đạo độc tài của đảng vv…
16 Tháng Tám 2018
Các nhà đấu tranh dân chủ Việt Nam đang đau đẻ để rặn cho ra một thể chế tam quyền phân lập. Trong quá trình chuyển dạ này họ đang bị dập cho lên bờ xuống ruộng. Trong quá trình này phải kêu gọi 95 triệu dân Việt Nam xúm lại lôi đứa con đang còn trong bụng ra, nuôi dưỡng nó khôn lớn thành người. Từ đó nó mới có thể thi hành nhiệm vụ của mình.
15 Tháng Tám 2018
Từ trên xuống dưới, từ trong ra ngoài, sự băng hoại nhân cách ngày càng lộ rõ, chỉ cần anh có tiền, bà có chức, cô có sắc, ông có danh... Bỏ ra từ khoảng 85 triệu sẽ được hô biến từ bình thường trở thành người điên. Ơ hay, với gia đình bình thường, nhà có người điên, họ sẽ xem đó là sự bất phược, không may mắn trong gia đạo, giờ không điên muốn hóa thành điên chắc thích ăn cơm miễn phí trong các trại. Có lẽ cơm trong trại tâm thần ngon hơn cơm trong trại giam bởi những người ‘mua điên’ đều đang đứng trước vòng lao lý.
13 Tháng Tám 2018
Kinh tế trong nước thì kiệt quệ sắp sụm bà chè, chứng khoán gần khoá sổ vì đỏ sàn, đồng tiền càng ngày càng mất giá vì tiền giả Tàu Cộng in ra đưa vào VN quá nhiều kèm với vàng hoá chất, vật giá leo thang, hàng xuất khẩu chựng lại không xuất đi được vì ảnh hưởng đàn anh Tàu Cộng bị Mỹ đánh đòn thương mại. Các công trình thua lỗ bỏ dở dang vì hết vốn đầu tư. Các khoản vay của quốc tế đã đến lúc phải trả ít nhất là tiền lãi xuất, nhưng csVN không còn tiền dollar dự trữ trong ngân sách lấy gì trả...
01 Tháng Tám 2018
Lá cờ của Đài Loan có thể coi như một cuộc khởi nghĩa nho nhỏ bất thành trong lòng liên minh các thù địch. Nó lại nhắc nhớ khi ông Hoàng Khôn Minh, ủy viên Bộ Chính Trị, trưởng Ban Tuyên Truyền Trung Ương của đảng Cộng Sản Trung Quốc ghé Sài Gòn và nơi ông Nguyễn Thiện Nhân tiếp đón phải che bản đồ Việt Nam có Hoàng Sa - Trường Sa. Ông Nhân quả cũng có một cơ hội "khởi nghĩa" nhỏ nếu để cho tay Hoang Khôn Minh ấy nhìn thấy tấm bản đồ chủ quyền Việt Nam. Nhưng không, ước muốn ấy, hy vọng ấy luôn chỉ có ở những người yêu nước và đủ nhân cách.
01 Tháng Tám 2018
Quyền tư hữu, đặc biệt về đất đai, John S.Mill đã nhấn mạnh tầm quan trọng không khác gì quyền sống và quyền tự do của con người, và ông bàn tới nó trước cả khi bàn về luật pháp trong Khảo luận thứ hai về chính quyền. Chính điều này đã khẳng định giá trị lớn lao của quyền tư hữu đối với tài sản có tính thiết yếu này mà nó tác động và có tính quyết định lên trạng thái tự do của cá nhân.
28 Tháng Bảy 2018
Như thế con Hổ giấy gầm gừ ngoài biển đông có nguy cơ bị Mỹ vò nát bằng đòn kinh tế và có nguy cơ người dân nổi dậy vì thất nghiệp, cái ghế của họ Tập kỳ bầu cử tới sẽ bị lung lay là điều rất dễ hiểu. Trước đây TT Regan đã bắt tay với Tàu Cộng giải tán khối Liên Sô ngày nay hy vọng TT Trump cũng bắt tay với Liên Sô để giựt đổ Tàu Cộng, xé lẻ Tàu Cộng ra thành nhiều quốc gia nhỏ như thời Xuân Thu Chiến Quốc trước đây.
23 Tháng Bảy 2018
.Hành vi này sẽ gây nên một hậu quả vô cùng nghiêm trọng là dân tộc Việt Nam sẽ là một dân tộc vong quốc trong một tương lai không xa, chỉ một thế kỷ sau nước Việt Nam sẽ bị xóa tên trên bản đồ thế giới khi sự khống chế từ ba đặc khu này ảnh hưởng lên toàn quốc, sự đồng hóa một dân tộc khi bọn giặc Tàu di dân ồ ạt, sinh sôi, lập nghiệp trên quê hương...
16 Tháng Bảy 2018
Con đường của dân tộc Việt Nam phải đi là dùng nội lực làm cách mạng để tiêu diệt đảng cộng sản, tiến hành tiếp thu chính quyền, tiến hành kêu gọi các đảng phái đối lập, các nhân tài tại hải ngoại quay về xây dựng đất nước thông qua bầu cử công khai, thiết lập lên một cơ chế nhà nước Tam quyền phân lập, đa đảng phái phi cộng sản, lựa chọn Quốc Kỳ và Quốc Ca thông qua trưng cầu dân ý, một phương pháp văn minh và dân chủ phổ cập đến toàn dân, thể hiện ý chí và nguyện vọng của đại đa số...
28 Tháng Sáu 2018
Điều quan trọng là Quốc hội, mang tiếng là đại diện của dân mà không được Bộ Chính trị cho thảo luận chủ trương hợp tác kinh tế quan trọng này. Giống hệt như Dự án Bauxite Tây nguyên đang thua lỗ nghiêm trọng và Formosa Hà Tĩnh đã gây ra thảm trạng môi trường biển miền Trung năm 2016 cũng không hề được trình ra Quốc hội thảo luận. Vậy mà, thương hại và nhục nhã thay, cái Quốc hội đảng cử dân bầu này lại không dám ho hoe thì có còn xứng đáng là đại diện của dân nữa không?