Tính hai mặt của từ thiện

30 Tháng Chín 20178:41 SA(Xem: 1198)

Tính hai mặt của từ thiện

com-tu-thien-2




Viết Từ Sài Gòn




Bởi mặt đất thì bao la, lồi lõm và chênh vênh, bởi địa cầu cũng là một sinh thể bay lơ lững trong vũ trụ như một hạt bụi, nên con người đứng trên mặt địa cầu cũng chỉ là hạt bụi nhỏ nhoi và cô đơn, nên người ta cảm được cái đau của mình và của người, mà san sẻ, chìa tay ra giúp đỡ nhau. Nhưng cũng bởi thân phận con người quá nhỏ nhoi, dễ tổn thương và dễ quị ngã, nên cũng mau chóng sa chân lún sâu vào chính nỗi đau hay thân phận của mình.

Sự chia sẻ giữa con người và con người dưới cái tên nghe rất ư đẹp và lành tính là Từ Thiện luôn cần tồn tại nhưng đồng thời cũng có mặt trái của nó, khiến cho con người vốn nhỏ bé càng trở nên nhỏ bé hơn. Vì sao?

Vì nếu như việc từ thiện chỉ đến rồi đi như một tiếng nấc của tâm hồn, khi bạn thấy ai đó đau khổ, thiếu trước hụt sau, tâm hồn bạn nấc lên một tiếng đau và bạn không ngần ngại, không suy nghĩ gì nhiều, bạn cảm thấy mình phải chia sẻ. Và bằng sự ân cần, tôn trọng, thậm chí kính cẩn trước nỗi đau, nỗi ngặt nghèo của người khác, bạn chia sẻ với người đó, hoàn cảnh đó. Thậm chí, bạn kêu gọi bằng hữu, thân quyến giúp đỡ người đó và khi mọi việc tạm ổn, câu chuyện từ thiện của bạn cũng chấm dứt.

Bởi bạn tôn trọng người đã nhận giúp, bạn xem họ là một người đồng đẳng, bạn không thể tiếp tục giúp và tự xem mình là một ân nhân cũng như để người khác tôn kính mình như một ân nhân hay một “vị cứu thế”, một “bồ tát”. Bởi một khi người nhận từ thiện cúi xuống, tự xem họ là người chịu ơn và bạn là một ân nhân, một bề trên, mọi việc đã bắt đầu đi ngược chiều.

Tôi là người tương tác việc từ thiện không ít, có những lúc tôi cũng rớt nước mắt mặc dù tôi là đàn ông, và có những lúc tôi thở dài bởi vô hình trung, việc từ thiện của tôi và ai đó đã giết chết một vài số phận. Mà đáng sợ nhất là tôi nhận ra hầu hết việc từ thiện triền miên, kéo dài chỉ diễn ra ở những nước độc tài, những quốc gia mà chỉ số tham nhũng cao ngất và chính phủ tự cho phép họ làm từ thiện.

Bạn cũng có thể lập luận rằng bởi vì quốc gia đó nghèo khổ, có chính phủ tồi tệ nên người dân đói khổ, bạn cần phải đồng hành với người nghèo, và việc chính phủ đồng hành với người nghèo là tốt đẹp. Không! Bạn đã mắc sai lầm vì suy nghĩ này, bởi giữa kiểu làm việc bòn rút tài sản quốc gia, vắt cùng vơ tận đề rồi ném ra vài đồng cho người nghèo trên danh nghĩa hỗ trợ, cho không hay nói cách khác là từ thiện với kiểu làm việc hết lòng vì người dân, vì sự công bằng và thanh sạch trong xã hội, vì một quốc gia cường thịnh, nhà nhà đều đầy đủ cơm áo và sống văn minh, hiểu biết… Thì các nhà cầm quyền độc tài đã chọn hướng thứ nhất.

Họ vắt đến tận cùng tài nguyên quốc gia vào túi riêng, thậm chí vắt cả mồ hôi, xương máu của người dân thông qua những đợt tăng thuế. Để rồi sau đó, những người dân suốt đời quần quật trong lam lũ, đầu tắt mặt tối, chẳng có cơ hội để hiểu biết tình cờ nhận được những đồng tài trợ, từ thiện, hỗ trợ… của chính phủ, họ lại thấy mang ơn chính phủ và tin rằng mình đã sống trong một chính phủ tuyệt vời, biết lo cho dân.

Sau cái đói và khó khăn triền miên, nhận được một ít tiền (nhưng đối với người nghèo là quá lớn), có thể mua một thứ gì đó để ăn cho đã thèm, họ cảm thấy chính phủ, nhà nước quá tốt đẹp, quá vĩ đại, nhờ chính phủ, nhà nước mà họ có được bữa no, bữa ngon… Chính cái nếp nghĩ đầy bi thảm của những người trải quá quá nhiều thảm khổ này cộng hưởng mà tạo nên một sinh quyến nặng nề, u ám và bất lực. Một chính phủ tốt phải bằng mọi giá tạo điều kiện để người dân có cơ hội mà lao động, sáng tạo và hưởng thụ. Ngược lại, một chính phủ xấu xa sẽ thâu tóm mọi thứ để rồi thi thoảng ném cho một chút để trét miệng, người ta sẽ lún dần vào thân phận nhược tiểu…

Và có một thực tế khác là hiện tại, ở Việt Nam có rất nhiều các nhà hoạt động từ thiện, họ làm việc say sưa, hết mình, không vụ lợi (trừ một số kẻ lợi dụng từ thiện để đánh bóng tên tuổi, quảng cáo thương hiệu hoặc kiếm ăn). Nhưng có vẻ như thật sự khó khăn cho cả người làm từ thiện và người nhận từ thiện. Cái khó khăn nằm ở chỗ người làm từ thiện cũng phải thỏa hiệp và chạy đua với chính phủ trong việc làm từ thiện.

Cho dù họ không nói ra hoặc không nhìn thấy nhưng rõ ràng, họ phải làm từ thiện hợp pháp. Nhưng bản thân hai chữ Từ Thiện không thể là phi pháp thì làm sao lại phải đặt nó vào tình huống hợp pháp hay không? Và việc làm từ thiện song hành với những gói tài trợi rót từ chính phủ, nhà nước đến một bộ phận dân cư nào đó nhanh chóng đẩy bộ phận dân cư đó đến chỗ thụ động nhận sự ban cho của người khác và có khi lại phát triển theo hướng thụ động chờ từ thiện, giữ cái nghèo để chờ từ thiện.

Vì sao? Vì khi mà mọi cơ hội để kiếm sống bị đóng chặt, người nông dân liên tục bị nhân họa khi mùa màng của họ bị các thủy điện xả đập gây hư hại, heo gà trâu bò bị chết, tài sản bị trôi… Sự mất mất mát quá lớn. Khi mà ngư dân không còn biển để đánh bắt, ra khơi thì bị Trung Quốc bắn giết, cướp bóc, vào bờ thì biển không còn cá để đánh bắt, mà có bắt được thì hải sản cũng đã nhiễm độc, cơ hội sống, tồn tại bị bít lối. Khi mà các dân tộc thiểu số sống từ đời này sang đời khác giữa đại ngàn nhưng đến cây củi họ cũng không được phép lấy, đất không có để canh tác, gỗ rừng quí hiếm lọt vào túi giới chức. Khi mà người lao động Việt Nam bị rẻ rúng như con vật lấy thịt ở ngay trong nước và nước khác… Thì liệu người thấp cổ bé miệng sẽ sống ra sao?

Lúc này, gói quà từ thiện, đồng tiền từ thiện sẽ giống như sự cứu rỗi ngắn ngủi. Và người dân lại tiếp tục chờ đời những sự cứu rỗi tiếp theo, họ phải so đo giữa việc cố gắng, lao động cật lực để mua cái bàn, cái giường, cái tủ, chịu đói để mua sắm của bản thân có khi lại không bằng ai đó đói kém, không biết làm gì mà lại được người khác cho cả cái nhà! Bởi thân phận đã bị đẩy xuống bước đường cùng, người ta không đủ tỉnh táo để suy nghĩ về danh dự của đồng tiền kiếm được mà không cần so sánh với đồng tiền được cho!

Hơn nữa, trong xã hội mà những kẻ được người lao động cho rằng có danh dự, mẫu mực là giới quan chức lại là kẻ dùng những đồng tiền dơ bẩn nhất và chẳng có chút danh dự nào. Điều này sẽ kéo theo hệ lụy người ta không còn nhớ danh dự là gì, miễn sao có tiền, bởi tiền mang lại quyền, kể cả cái quyền áp chết và lấy mất danh dự của người khác. Nếu tiền được cho mà nhiều hơn tiền phải làm ra thì tại sao phải làm? Điều này lý giải tại sao có nhiều người, nhiều gia đình nhận từ thiện từ năm này sang năm khác mà vẫn nghèo khổ và có nhiều người làm từ thiện từ năm này sang năm khác bỗng dưng trở thành kẻ hợm hĩnh, lố lăng.

Dù sao, lòng tốt, tình yêu thương giữa người với người là cần thiết, là không thể mất. Và nếu thực tâm từ thiện, thì bạn nên nghĩ đến việc đừng lấy hay mua của ai đó một miếng đất, một cái chén cổ, một cái cây gỗ quí với giá rẻ mạt, bán ra với giá cao ngất để rồi mang đến cho người ta vài đồng trong khối tiền kiếm được, người ta lại phải mang ơn bạn. Từ thiện kiểu này là một thứ từ thiện đánh tráo khái niệm và tàn nhẫn, chẳng đúng bản chất của từ thiện. Nhưng chính phủ đã làm vậy và nhiều người trong chúng ta cũng đã làm như vậy!

Cũng như chính phủ không cần phải tài trợ cho người đồng bào thiểu số, mà hãy trả rừng cho họ, trả gỗ quí trong rừng lại cho họ, bắt tất cả những quan chức lạm dụng gỗ quí và dạy cho người thiểu số hiểu được giá trị của rừng cũng như cách ứng xử với rừng hợp pháp, hợp tự nhiên thì họ cần gì vài đồng lẻ của chính phủ rót tới? Với ngư dân hay mọi thành phần trong xã hội cũng vậy thôi, họ cần cây cần câu, kĩ thuật câu hơn là những con cá vụn của ai đó ban cho sau khi đã lấy mất cần câu của họ. Một đất nước mà hoạt động từ thiện càng nhiều thì tâm tính con người càng trở nên ủy mị, cải lương và thân phận người dân trở nên nhược tiểu, nhỏ nhoi bởi suy nghĩ của họ bị quanh quẩn trong miếng ăn thụ động thì lấy đâu ra sáng tạo hay phẩm hạnh, danh dự?!

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
01 Tháng Bảy 2022
Học theo đạo đức của hắn là những tên lãnh đạo chóp bu, dù không tin rằng Việt Nam có thể thành công trong con đường xây dựng XHCN nhưng chúng vẫn hô hào toàn dân phải kiên định đi theo và núp sau đó là sự cai trị của một đảng phái độc tài để bốc hốt cho đầy túi tham, hết đời này đến đời khác, chúng càng giàu thì người dân càng nghèo đi, đất nước tan hoang vì tài nguyên khoáng sản bị khai thác cạn kiệt mà hôm nay chỉ còn lại những vùng đất xác xơ, khi không còn gì để xơi thì chúng đè người dân ra đường để chiếm đất của họ mà bán cho ngoại bang, lớp thì đầu tư xây dựng...
28 Tháng Sáu 2022
Trong các nền chính trị dân chủ đa Đảng, chính phủ luôn vì lợi ích của đất nước và Nhân dân mà phục vụ. Bởi vậy chính phủ luôn điều chỉnh chính sách thuế hợp lý để nền kinh tế phát triển và nguồn thu thuế cao, ổn định. Nhưng trong chế độ độc tài CSVN thì chóp bu độc tài CSVN chỉ nghĩ tới quyền lực và lợi ích của chúng. Và để có tiền nuôi bộ máy cai trị đất nước và Nhân dân, độc tài CSVN nghĩ kế tận thu thuế trong mọi lĩnh vực. Điều này càng suy yếu nền sản xuất và gây ra lạm phát.
27 Tháng Sáu 2022
Nhà cầm quyền Cộng Sản hiện nay đang đứng giữa những lựa chọ khó khăn. Nếu giữ thuế xăng dầu cao thì doanh nghiệp sản xuất và doanh nghiệp vận tải phải giảm quy mô hoạt động hoặc giải thể, ngành điện có thể phải tăng giá và toàn xã hội đối diện với nguy cơ lạm phát cao. Ngược lại, nếu dỡ bỏ thuế xăng dầu thì nhà nước thất thu và nguồn dự trữ xăng dầu của Việt Nam sẽ vơi đi, đất nước đối diện với nguy cơ mất an ninh năng lượng. Nếu nhà cầm quyền Cộng Sản dỡ bỏ thuế xăng dầu và tăng cường nhập khẩu mặt hàng này để tăng dự trữ nhằm đáp bảo năng lượng thì...
22 Tháng Sáu 2022
Trở lại với bà K.L về nước hát những nhạc phẩm của anh chàng nhạc sỹ phản chiến T.C.S với số lượng fan hâm mộ đông đảo trong nước, đây hoàn toàn không phải là một hiện tượng âm nhạc riêng lẽ mà hòa cùng giòng nhạc này là hiện tượng nhạc Bolero rên rĩ, ảo não thinh hành tại miền nam trước năm 1975 cũng được làm sống lại với đa số người hâm mộ từ miền bắc, vùng đất cái nôi của cs, mà không những thế, tại đó còn có nhưng group, những nhóm nhỏ yêu chuộng quân phục Mỹ và VNCH, họ sưu tầm, trang phục và hẹn giao lưu cùng nhau trông thật buồn cười khi sinh sống...
16 Tháng Sáu 2022
Luật mà đảng giành cho đảng viên của mình là một loại luật phi pháp luật, trong đó họ đặt ra cái được gọi là “xử lý nội bộ” trên tình đồng chí anh em, dù tội nặng đến thế nào nhưng do quen biết, qua lại, chung chi, họ xử cho nhau thật nhẹ với những cụm từ bào chữa như ”có quyết tâm, nhưng trình độ có hạn dẫn đến sai lầm chứ không cố ý…, đảng giao cho làm chứ không xin làm…” … và những lời bào chữa tương tự mà toàn dân nhìn vào đều muốn mữa, cá biệt hơn đảng còn đặt mình trên cả pháp luật mà điển hình là Nguyễn Phú Trọng với cương vị TBT đảng csVN đã...
16 Tháng Sáu 2022
Đã từ lâu, quà biếu cho sếp bằng những chai rượu ngoại đắt tiền trở thành mốt thời thượng. Uống rượu ngoại đòi hỏi đồ ăn cũng cầu kì hơn bia, “sang chảnh” hơn bia nên nó được giới có quyền, có tiền ưa chuộng. Ông Đinh La Thăng, một Ủy viên Bộ Chính trị đang thi hành án tù cũng là người thích rượu ngoại. Ông thích uống những chai đắt tiền như Macallan 30 trị giá mỗi chai vài chục triệu. Từ thường dân đến quan chức các cấp, rượu bia vẫn là thứ mà người ta rất ưa dùng. Nếu chính sách về thức uống có cồn mà khắt khe như Thái Lan, như Singapore thì liệu rượu bia có trở nên...
16 Tháng Sáu 2022
Ngày 3-1-2022, báo chí lề phải thông tin rầm rộ khởi tố cụ Lê Tùng Vân và ba thành viên Hoàng Nguyên, Nhất Nguyên, Trùng Dương vì lừa đảo chiếm đoạt tài sản bị bắt quả tang. Ngày 4 -1 lại đưa tin khởi tố về ba tội danh lừa đảo chiếm đoạt tài sản, loạn luân và lợi dụng quyền tự do dân chủ. Báo, đài quốc doanh, YouTube kền kền lại tung ra bản kết luận giám định ADN, vẽ ra phả hệ loạn luân. Ngày hôm sau lại công bố chỉ khởi tố theo Điều 331 và tiếp tục xem xét các tội danh khác.
13 Tháng Sáu 2022
Cách đây 60 năm, có một cuộc chiến tương tự đã xãy ra, một bên muốn giải phóng bên kia mặc dù bên kia không cần bị giải phóng, đó là cuộc chiến Việt Nam 1954-1975. Trong 20 năm đó, người dân Miền Nam có đời sống kinh tế cao hơn người dân Miền Bắc. Đảng cộng sản Bắc Việt lại nói là người dân Miền Nam bị đàn áp, nghèo khổ, cần thanh niên Miền Bắc đem súng đạn vào giải phóng. Người dân Miền Bắc nghe thông tin của đảng và chấp nhận điều đó. Sau 20 năm chiến tranh, hơn 3 triệu người chết, người dân hai Miền gặp nhau, mọi người thấy ra sự thật phủ phàng...
12 Tháng Sáu 2022
Kế sách trồng cây thế nào mà rừng xanh thành đồi trọc làm cho rừng không giữ được nước nên làm cho tiên tai tàn phá dữ dội hơn. Vì lợi ích mười năm trồng cây mà sao để cho nông dân Việt Nam không sống nổi với nghề nông? Lớp thì bỏ nghề nông đi bán vé số, đi làm công nhân, đi bán hàng rong vv... Người bám trụ với nghề nông thì trồng cây gì cũng thất, nuôi con gì cũng thất. Cứ được giá thì mất mùa, kịch bản diễn đi diễn lại từ năm này qua năm khác. Nông dân đổ mồ hôi trồng ra hoa trái, cuối cùng không bán được phải cầu cứu xã hội giải cứu.
11 Tháng Sáu 2022
Tội lợi dụng quyền tự do dân chủ để xâm hại lợi ích cá nhân, nhà nước (qua lời nói), nếu xét theo quan điểm của những quốc gia dân chủ văn minh thì đó chỉ là tội nhẹ, nếu có thì chỉ cần mức án giáo dục, răn đe vài tháng tù hay lao động công ích, thế nhưng tại Việt Nam những người vi phạm lại bị tuyên những mức án nặng nề, để làm gì? Để suy tôn ngôi vị tối cao của đảng cộng sản, một cái đảng đã bốc mùi thối um mà vẫn còn khoác cái mặt nạ đạo mạo khả kính để che đi cái khuôn mặt thật khả ố của mình...