‘Trong đó rất dễ chết’: Tù nhân ở Việt Nam sống như thế nào?

14 Tháng Tám 201712:35 CH(Xem: 1740)

                  TRONG ĐÓ RẤT DỄ CHẾT: TÙ NHÂN VIỆT NAM SỐNG NHƯ THẾ NÀO?

van3282-2c





Thùy Trâm


HÀ NỘI, Việt Nam
– Bà Đỗ Thị Mai nói rằng bà bị sốc khi biết tin người con trai 17 tuổi của bà, anh Đỗ Đăng Dư, đã bị hôn mê trong tù chỉ vài tuần ngay
 sau khi anh bị bắt với lý do mà phía công an cáo buộc là ăn trộm số tiền khoảng 2 triệu đồng.

Theo một vị luật sư của gia đình cho biết: Công an ban đầu nói rằng vết thương nặng trên đầu và ở chân của anh Dư là do bị ngã trong nhà tắm. “Nó bị hôn mê vì vậy tôi chẳng thể nào hỏi nó cho rõ được”, bà Mai nói.

Anh Dư đã chết trong bệnh viện ngay sau đó vài ngày trong tháng Mười năm 2015. Gia đình anh đã trả lời một người phỏng vấn rằng họ tin anh ta đã bị tra tấn khi bị giam giữ. Tháng tiếp theo, hai vị luật sư của họ đã bị đánh gần nhà của gia đình họ mà theo lời các vị luật sư là do tám người đàn ông đeo khẩu trang.

Gần hai năm sau, bà Mai vẫn còn đi tìm kiếm kết luận. “Hai tháng trước khi con tôi chết, nó vẫn khỏe mạnh. Làm thế nào mà nó lại bị như thế được chứ?” Người mẹ nói trong một cuộc phỏng vấn đầy xúc động tại nhà của bà ở một vùng nông thôn ven ngoại ô thủ đô Hà Nội.

Dưới sức ép từ các chính phủ phương Tây, vài năm gần đây, Việt Nam đã và đang sửa đổi quy trình tố tụng hình sự một cách chậm chạp và một số điều khoản sửa đổi đã được quốc hội phê chuẩn vào tháng Sáu và sẽ có hiệu lực vào tháng Giêng năm sau. Tuy nhiên, căn cứ vào các cuộc phỏng vấn với các cựu tù nhân và các bản báo cáo trên các phương tiện truyền thông của nhà nước, các nhà ngoại giao và các hội nhóm đấu tranh cho nhân quyền, từ lâu vẫn nghi ngờ rằng các nhà tù trong nước có một tỷ lệ rất cao về hành hình, lao động cưỡng bức và những cái chết trong khi bị giam giữ.

Một bản báo cáo gần đây của chính phủ về hệ thống nhà tù ở Việt Nam – đã được đăng tải trên một trang chính thống cách đây vài tháng, có thể là do sự cố, theo các nhà hoạt động cho biết – dường như đã xác nhận nỗi sợ hãi tệ hại nhất của nhiều nhà hoạt động.

Trong một phần của bản báo cáo nói rằng 429 tù nhân đã bị hành quyết trong khoảng thời gian từ tháng Tám năm 2013 đến tháng Sáu năm 2016, một sự thừa nhận hiếm hoi của một nước độc đảng mà từ lâu đã giấu diếm quy trình xử tử một cách mù mờ. Theo Tổ chức Ân xá Quốc tế, điều đó có nghĩa là Việt Nam đã có một tỷ lệ xử tử cao thứ ba trên thế giới, chỉ đứng sau Trung Quốc và Iran.

Trong phần khác của bản báo cáo, đề cập đến khoảng thời gian từ năm 2011 đến năm 2016, cho biết, 261.840 tù nhân đã được đào tạo nghề, một thuật ngữ mà các nhà hoạt động nhân quyền nói rằng nó có nghĩa là lao động cưỡng bức. Ngoài ra, bản báo cáo cũng cho biết tro cốt của 2.812 tù nhân sau khi hỏa táng đã được gia đình của họ tiếp nhận. Điều đó cho thấy tỷ lệ người bị giam giữ đã bị chết rất cao so với số tù nhân mà chính phủ nói rằng chưa tới 150.000 tù nhân.

Các số liệu thống kê “cho chúng tôi lý do để nghi ngờ rằng chính phủ đang dần trở nên ít độc tài và ít bạo lực hơn khi Việt Nam chuyển đổi sang một nền kinh tế thị trường”, ông Benjamin Swanton, một nhà tư vấn về phát triển và là người ủng hộ công bằng xã hội ở Việt Nam, nhận định.

Bộ Ngoại giao Việt Nam không hồi đáp email đặt các câu hỏi về những điều kiện trong các nhà tù ở Việt Nam.

Nhiều quan chức nhà nước ở Việt Nam dưới sự lãnh đạo của đảng Cộng sản ủng hộ những thay đổi đối với quy trình tố tụng hình sự, giáo sư Pip Nicholson của trường đại học Luật Melbourne ở Úc, một người chuyên nghiên cứu về luật của Việt Nam, cho biết.

Các chuyên gia về chính sách và các nhà hoạt động nhân quyền nói rằng, kết quả là một hệ thống tòa án hầu như luôn luôn dẫn tới những bản kết tội và một hệ thống nhà tù nơi mà nhân quyền là một điều cần suy nghĩ. Tham nhũng, tội ác không bị trừng phạt và nạn bạo lực trong các nhà tù hầu như được dung thứ bởi vì hệ thống đó phục vụ cho các quyền lợi của đảng bằng cách bịt mồm các nhà bất đồng chính kiến và làm giàu cho các giám thị nhà tù, những nhà hoạt động nói.

“Trong đó rất dễ chết”, bà Đoan Trang, một nhà báo độc lập ở Hà Nội, là người đã viết rất nhiều về sự đàn áp do nhà nước chỉ đạo trong khắp cả nước, nhận định.

Bản báo cáo gần đây của chính phủ, đưa ra các thống kê về nhà tù như là một phần của một quá trình thay đổi lâu dài để phù hợp với các xu hướng toàn cầu. Nó chỉ ra, ví dụ như số lượng các tội phạm bị xử tử tại Việt Nam đã giảm xuống còn 22 vụ trong năm 2009 so với 45 vụ trong năm 1993.

Tuy nhiên, bản báo cáo cũng cho biết, con số người bị chết ở Việt Nam cũng tăng lên tới 681 người trong năm ngoái, so với 336 người trong năm 2011 và chính phủ đã lên kế hoạch xây 5 trung tâm hành hình để đáp ứng nhu cầu.

Xu hướng toàn cầu là giảm án tử hình, bà Janice Beanland, một nhà vận động chiến dịch của Tổ chức Ân xá Quốc tế, cho biết. “Đó chính là lý do tại sao chúng tôi khá sốc khi biết về điều đó, trên thực tế, Việt Nam đã và đang xử tử phạm nhân thường xuyên hơn là chúng tôi nghĩ’, bà nói.

Bản báo cáo của chính phủ cũng nói rằng, Việt Nam đã cải thiện việc dạy nghề ở trong các nhà tù và các phạm nhân được đào tạo các nghề như may vá, xây dựng, mộc, cơ khí, làm nông và chế biến các sản phẩm nông nghiệp.

Nhưng các cựu tù nhân và các nhóm hoạt động nhân quyền nói rằng, những công việc lao động như vậy thường không phải là tự nguyện và các sản phẩm như hạt điều, quần áo và các sản phẩm khác được xuất khẩu từ các công xưởng trong nhà tù với mục đích lợi nhuận. Đoàn Huy Chương, một nhà hoạt động về công đoàn, là người đã ra tù vào tháng Hai vừa qua sau 7 năm bị cầm tù, nói rằng các tù nhân thường phải dậy từ 6 giờ sáng và làm các công việc chân tay mà không được trả công cho tới tận khoảng 3 giờ chiều hay 7 giờ tối.

Các tù nhân có tiền có thể hối lộ để được đi bệnh viện nếu như họ bị ốm, Chương nói. “Còn không có tiền thì nếu họ bị sốt họ vẫn phải đi làm việc”, anh cho biết thêm.

Các nhà hoạt động nhân quyền nói, họ đặc biệt lo ngại về tuyên bố của chính phủ như trong bản báo cáo, rằng tro cốt của 2.812 tù nhân đã được người nhà của họ tiếp nhận.

Trong bản báo cáo năm 2014 của tổ chức Human Rights Watch, cho biết, các tù nhân bị chết trong tù thường bị giữ lại vì vi phạm nhỏ và rằng những lời giải thích chính thức đối với cái chết của họ là “sự cả tin gượng ép và đưa ra vẻ bề ngoài của những biện pháp che giấu có hệ thống”. Bản báo cáo trích dẫn những trường hợp sống sót khi nói rằng các sỹ quan công an đôi khi đã đánh họ để lấy lời nhận tội cho những tội mà họ không phạm phải.

“Tôi có nghĩ họ bắt đầu với ý nghĩ đánh đập một ai đó đến chết không? Không. Nhưng tôi có nghĩ rằng chẳng ai chịu trách nhiệm hay sự kiểm soát nào trong hệ thống không? Có. Và đó chính là vấn đề căn bản”. Ông Phil Robertson, Phó giám đốc khu vực châu Á của Tổ chức Human Rights Watch nói.


Trong vụ của anh Dư, một thanh niên trẻ đã bị chết trong khi bị giam giữ vào năm 2015, các điều tra viên sau đó hằng tháng lại nói rằng vết thương trên đầu anh ấy – một vết thương rộng hơn 2 cm – đã bị gây ra khi người bạn tù đá vào đỉnh đầu của anh ấy chứ không phải do cú ngã trong nhà tắm như họ đã nói lúc ban đầu, theo luật sư Lê Luân, một trong những luật sư của gia đình.

Vũ Văn Bình, người bạn tù cùng phòng với Dư, sau đó đã bị tuyên án 10 năm tù giam vì “cố ý gây thương tích”. Tuy nhiên, luật sư Luân nói trong một cuộc phỏng vấn, ông cho rằng những lời giải thích của phía công an về cái chết của anh Dư là lộn xộn với những mâu thuẫn về mặt pháp y.

Ví dụ, ông dẫn chứng một bức ảnh chụp X-quang mà ông cung cấp cho báo The New York Times, rằng vết thương nằm ở trán của anh Dư chứ không phải trên đỉnh đầu. Thật là khó tưởng tượng nổi, làm sao mà những vết thương trầm trọng trên chân anh Dư lại có thể bị gây ra bởi cú ngã trong nhà xí bên trong nhà tắm như tuyên bố của các cơ quan có thẩm quyền, luật sư Luân nói thêm.

Những nguyên nhân mà phía công an mô tả “không thể tạo ra những vết thương nghiêm trọng đến như vậy. Phải có một sự việc khác”, ông Luân nói.

Người trong họ của anh Dư nói trong một cuộc phỏng vấn khác, rằng họ vẫn không biết chắc là anh ta đã chết như thế nào.

Họ nói điều chắc chắn duy nhất là, có điều gì đó về lời giải thích chính thức không có ích gì.

“Nó đã làm việc gì đó sai. Nhưng nó không đáng bị chết như vậy”. Ông Đỗ Đình Vân, ông nội của anh Dư nói khi ông đang đứng cạnh chiếc ban thờ mà gia đình mới lập ra cho anh trong căn phòng khách đơn sơ của họ.

nguồn: http://ttx.vanganh.org/2017/08/trong-o-rat-de-chet-tu-nhan-o-viet-nam.html
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
29 Tháng Mười Một 2020
Đấy! Chỉ mới có dự án “Vành đai, con đường” mà giờ đây hiện lên một điều là, nó chính là nơi trú ẩn cho các doanh nghiệp Tàu bị các đòn tấn công của Mỹ. Rồi đây RCEP được định hình và đi vào hoạt động trong một thập niên nữa thì Tàu có thêm nơi trú ẩn thứ nhì. Nếu đàm phán vào CPTPP thành công thì Tàu có nơi trú ẩn thứ ba. Lúc đó Mỹ đánh Tàu được không? E là không sứt mẻ đến cái vảy của Tàu Cộng chứ đừng nói đến đánh cho nó sụp. Đấy là những gì mà người Mỹ và người Nhật đã nhìn nhận về nguy cơ Tàu Cộng. Họ xem Tàu là đối thủ khó chơi thật sự.
28 Tháng Mười Một 2020
Nước Mỹ vĩ đại không phải vì đồng dollars Mỹ đã chinh phuc cả thế giới. Nước Mỹ vĩ đại vì máu của người Mỹ đã đổ ra cứu thế giới khỏi họa phát xít, cứu loài người khỏi họa cộng sản. Cũng vì lẽ đó, ngày nay quân đội Mỹ đang có mặt ở châu Âu, đang có mặt ở Hàn Quốc. Cũng vì lẽ đó, trong hòa bình, nhiều đàn ông Mỹ vẫn phải sống xa nhà, xa vợ con, quanh năm sống trong trại lính. Vô chính trị, Trump đã đòi châu Âu, đòi Hàn Quốc phải trả tiền cho sự có mặt của lính Mỹ để Trump mang tiền đó về Mỹ làm kinh tế. Trump đã biến người lính Mỹ làm sứ mệnh cao cả bảo vệ hòa bình thế giới thành tên lính đánh thuê. Trump đã bán máu lính Mỹ...
27 Tháng Mười Một 2020
Bất chấp tin tức của các hãng truyền thông giòng chính (mainstream) lớn như CNN, NYT, WP, MSNBC, WSJ, Reuter, Politico…- những tin tức có thể kiểm chứng được - sau khi thuyết âm mưu về mấy trăm ngàn chết đi bầu ở Pennsylvania, các máy chủ đếm phiếu gian lậncủa Dominion, Scylt bị tịch thu ở Frankfurt không còn ăn khách, bầy cà cuống này đồng loạt vỗ cánh thay đổi giai điệu lên đồng, đại loại như Tối Cao Pháp Viện chưa có phán quyết thì hãy đợi đấy, ngày 08.12.2020 mới biết chắc ai là tổng thống, bang Pennsylvania đã rút lại phán quyết Biden thắng cử, nhân chứng của luật sư Rudy Giuliani đã khai trước tòa có...
27 Tháng Mười Một 2020
Tại Campuchia, gần đây quốc gia này đã phá dỡ căn cứ Hải quân Ream do Mỹ đầu tư xây dựng. Thay vào đó, một căn cứ hải quân khác, nằm dưới sự kiểm soát của Trung Quốc là Dara Sakor, có đường băng khổng lồ dài 3.400 mét hiện đang được xây dựng, có khả năng chứa nhiều máy bay quân sự Trung Quốc. Theo giới phân tích nhận định, các máy bay ném bom và máy bay chiến đấu của Trung Quốc cất cánh từ căn cứ Dara Sakor và hạ cánh tại các đường băng trên đảo Đá Chữ Thập hoặc đảo Phú Lâm (do Trung Quốc chiếm đóng trái phép) trên Biển Đông có thể "xé toạc" bầu trời và vùng đất bên dưới của Việt Nam.
26 Tháng Mười Một 2020
Có cầu thì ắt có cung. Từ nền giáo dục phổ thông kiểu thả nổi như bao năm nay thì ắt những con người không có chữ mà muốn có bằng tràn lan. Chính vì vậy nó tạo nên một xã hội chuộng bằng cấp, một chính quyền chuộng bằng cấp và những thế hệ quan chức háo danh xuất hiện. Người dân thấp cổ bé họng thân cô thế cô đôi khi có bằng thật trên tay còn thất nghiệp chứ huống hồ chi bằng giả? Tuy nhiên bằng giả với quan chức thì rất có giá trị, họ cần bằng giả để đủ điều kiện được cơ cấu nên nhu cầu bằng giả trong giới quan chức là rất lớn. Chính nó tạo nên một thị trường bán bằng một cách có hệ thống và tinh vi như ngày nay.
25 Tháng Mười Một 2020
Hôm nay trên tờ The South China Morning Post lại một lần nữa khẳng định rằng “Biden là phó tổng thống của Barack Obama khi Hoa Kỳ đưa ra tiền thân của thỏa thuận, Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương -TPP (nay là CPTPP), nền tảng của chiến lược “xoay trục sang châu Á” được thiết kế để kiềm chế Trung Quốc và duy trì ảnh hưởng của Mỹ trong khu vực”. Và thực tế thì ai cũng biết, năm 2016, Mỹ rút khỏi TPP để lại cái thở phào nhẹ nhõm cho Bắc Kinh. Giờ đây, thay vì lo Mỹ thao túng TPP cô lập Tàu thì giờ Tàu Cộng lại tính đường thay Mỹ làm chủ cuộc chơi ở sân chơi mà Mỹ bỏ lại này...
24 Tháng Mười Một 2020
Và khi phân mệnh hay "cương thường" đã không còn thì xã hội sẽ rối loạn vì phân công và phân lợi không còn theo các quy định của "chính kỳ sở mệnh" khi các cộng sự viên lần lượt ra đi và trong nội các không dám phản đối những gì ông ta làm sai, nói bậy chỉ vì "lòng trung thành" (loyalty). Mà nếu ai đó phản đối thì sớm muộn cũng bị loại trừ như những người đã từng làm việc cho Trump và từng ra đi vì bị đuổi việc hoặc tự xin nghỉ bởi không thấy được khả năng lãnh đạo của Trump. Cuối cùng Trump có một nội các bù nhìn để phục vụ lợi ích của Trump.
24 Tháng Mười Một 2020
Tất cả những câu hỏi bên trên phải do chính tự mình trả lời. Vừa đóng vai trò tự mình tìm giải pháp cho vấn đề và ngược lại đặt mình vào vị trí người bên ngoài để có suy nghĩ gì về thái độ, những suy nghĩ đã nằm trong tiềm thức của chính mình, do những kinh nghiệm bản thân đã hình thành trong tư duy thức của mình. Nếu chúng ta nhìn ra được vấn đề thì câu hỏi cho chính chúng ta là: chúng ta có sẵn sàng loại bỏ những tư duy hoàn toàn sai lầm để chấp nhận một tư duy mới hợp với nhân đạo (đường sống của con người), sẵn sàng đứng lên để sống thật, sống biết chứ không cúi đầu làm nô lệ cho chính những tư duy sai lầm của mình?
23 Tháng Mười Một 2020
Đúng, họ có thể quen với việc bị tuyên truyền nhồi sọ hàng ngày hàng giờ với các chương trình thần thánh hóa lãnh tụ, họ đã từng yêu bác hồ hơn cha mẹ của mình, họ đã bị nhồi sọ tư tưởng bằng trò đánh lận giữa đảng phái và tổ quốc như ‘Yêu nước phải yêu chủ nghĩa xã hội’, và nền giáo dục XHCN chỉ là một nền giáo dục làm thui chột đầu óc con người, những người nào đã hoàn tất việc học trong nước dưới thời cộng sản thì họ chỉ biết tin theo những loại tuyên truyền xám, tuyên truyền một chiều cộng với tâm thức u mê, yêu Mỹ phải yêu tổng thống Trump (như yêu tổ quốc phải yêu đảng csVN) đã biến họ thành một đám người cuồng vọng ...
23 Tháng Mười Một 2020
Một vài trận đánh của chiến tranh thương mại hay những lần xuất chiêu trong cuộc chiến tranh công nghệ của tổng thống Trump vẫn chưa nói lên điều gì. Cuộc chiến Mỹ - Tàu là cả quá trình lâu dài, chiến thắng chung cuộc giành có kẻ nào biết đấm vào tử huyệt phía kia chứ không phải đánh tới tấp mà đã thắng. Trong cuộc đối đầu với Trump, Tập yếu thế hơn thật, nhưng nói Tập thua thì e là quá sớm. Thua mặt trận này, Tàu bày mặt trận khác, Tàu không dễ thua và cũng không dễ sụp như nhiều người tưởng.