Chuyện thường ngày ở tù (tiếp)

04 Tháng Tám 201712:10 CH(Xem: 2982)

                              CHUYỆN THƯỜNG NGÀY Ở TÙ (tiếp)
1358418053

FB.Trần Khải Thanh Thủy

II. Luật bất thành văn

Ngay ngày đầu tiên tôi vào trại , Hà Cổ Nhuế đi gặp gia đình về đã nhăn nhó nói với tôi: 
- Chị Thủy ạ, bố em đem vào 7 triệu mà em chỉ giữ cho mình được hai triệu để tiêu vặt trong mấy tháng
-Ơ tôi làm bộ ngạc nhiên : Thế 5 triệu kia đi đâu?
Hà cúi đầu nói nhỏ vào tai tôi: 
- Phải làm luật chị hiểu không, em chạy từ đội ruộng về đội thêu đã mất tiêu hai triệu rồi, cứ mỗi cửa 500 nghìn, còn lại 3 triệu bố em biếu các thầy, sau này còn có cửa để lo lót đầu ra, Chỉ cần thêm dăm bảy triệu thì ít nhất nó cũng xuống khung cho mình 3 tháng 
Thấy tôi cứ ngây ra như kẻ mắc bệnh trì độn, ngơ ngẩn... Không muốn để tôi phải “ lăn tăn” lâu, Hà hạ giọng, ra vẻ quan trọng :
- Chị không phải tù cùng đinh như bọn em, chị không hiểu đâu, đảm bảo cả mấy năm chị ở đây, mả bố thằng nào, con nào dám ăn của chị một xu, nhưng bọn em khác , và Hà hạ giọng , kết luận một câu xanh rờn:
- Ở tù nước mình nó thế, nhục lắm chị à.
Cũng vì đã thành luật ngầm rồi, nên bất kỳ ai cũng không qua được cửa ải ấy, một chị ở Nha Trang mà tôi quen và ngấm ngầm giúp đỡ, kể lại với tôi:
- Tội lắm em ạ, con chị nó đi từ trong Sài Gòn ra, đem được cho mẹ vài thứ đồ lặt vặt mua ở canteen, chị mới hỏi nó: - Ơ sao con không cho mẹ tiền mặt à?
Nó ngớ ngẩn hỏi lại: 
- Mẹ ơi ở tù thì mọi thứ trại phát , mẹ còn tiêu tiền mặt làm gì , ai cho mẹ tiêu?
Chị dở khóc dở cười bảo nó: 
- Con ơi, mẹ ở trại này mấy tháng nay rồi, mẹ phải biết hơn con chứ
Thế là nó móc túi nọ túi kia tất tật được 350 nghìn đưa cho mẹ, còn nó thì phải thuê xe ôm về Hà Nội gặp người quen mới vay được tiền trả, chứ đi xe khách của nhà nước thì ai bán vé cho mà lên nếu không có tiền. Khổ thế đấy em ạ.
Biết rõ luật rừng trong trại, tôi hỏi:
- Nếu như thế thì hiện chị còn bao nhiêu , có đủ tiền trả nợ không?
Chị rơm rớm nước mắt : 
-Chỉ trả được 50 nghìn thôi em à, còn phải đưa cho các bà hết rồi, người năm chục, người một trăm.
Thật là chó cắn áo rách, tôi gầm lên trong óc, cổ họng réo sôi một nỗi bực tức mơ hồ
Chả là trong thời gian ở cùng phòng với chị trước khi tách đội, tôi biết rất rõ gia cảnh chị. Từng là công an của chế độ mới sau 1975, chỉ vì bán bến, bán bãi cho người vượt biên lấy mấy chỉ vàng rồi chia bôi không sòng phẳng mà chị bị “khật”, rồi vợ chồng bỏ nhau , cuộc đời chị cứ như chiếc xe bị tuột dốc, càng ngày càng lún sâu vào vũng bùn tội lỗi. Chị bắt đầu sa vào con đường buôn bán ma túy. Lần đầu bị án 2 năm, lần sau án 9 năm , đi tù 6 năm thì được thả, không có tiền tìm về Nha Trang thăm con, trong khi mẹ đẻ đã mất, chị đành nhắm mắt làm liều, ở lại Hà Nội giúp bạn chuyển mối hàng cho các con nghiện, mỗi ngày được trả một triệu. Chị dự định làm đúng 20 ngày lấy 20 triệu, đủ tiền mua vé và chi phí dọc đường sẽ ngừng luôn. Đến ngày thứ 19 thì chị bị bắt, tổng cộng chị ra tù chưa đầy một tháng trời đã bị bắt trở lại. Lại hai bàn tay trắng xây nên đời tù.
Để tồn tại trong bối cảnh thiếu ăn, thiếu mặc, đầy cực nhọc, khó khăn chị phải múc và gánh nước thuê cho bạn tù, mỗi ngày mỗi người trả chị 1.000 đồng, không trưa nào chị được nghỉ, cứ quần quật từ 5 giờ sáng tới tối thui, cũng chỉ được mỗi tháng 90.000 bằng 2/3 thùng mì tôm(30 gói) bán ở trại. 
Vì mức khoán qúa cao, không thể làm 8 tiếng ngoài xưởng được, chị phải đem bạc về trại tranh thủ đêm đến san ra trước, không ngờ bị cán bộ tịch thu khi khám xét, và bà đội thì bắt đền, cực chẳng đã chị tìm đến tôi, kể lể, nài xin. Không có tiền mặt, tôi bèn cho chị một thùng mì để bán đi, lấy ra 100.000 trả cho bà, bù vào hai chi bạc đã mất. 
Bây giờ con chị lặn lội tìm vào. Cùng cảnh nhà nghèo, bố mẹ bỏ nhau, ở với bà ngoại, khi bà ngoại mất thì tự lo liệu kiếm sống bằng cách làm thuê làm mướn, nuôi thân cũng không đủ, huống hồ phải nuôi mẹ trong tù? Vì vậy nửa năm một lần ra thăm nuôi mẹ là mừng rồi, mọi sự trong trại chị phải lo hết. Mà ở trại cộng sản thì biết bao nhiêu thứ phải lo, nào tiền ăn uống hàng ngày( Nếu triền miên cơm trại thì chỉ có nước suy dinh dưỡng mà chết thôi), lại còn phải mua cán bộ, đóng góp bao nhiêu thứ theo kiểu “Trại và phạm nhân cùng làm”, từ việc quét vôi lại các bức tường đầu năm đón tết, đón các phái đoàn kiểm tra, cũng tù phải bỏ tiền ra mua vôi thuê đội xây dựng quét, đến việc xây tường bao xung quanh lòng giếng lấy chỗ tắm giặt , tiền mua quạt để trại lắp trong buồng, tiền thuê người dọn vệ sinh trong 5 ngày nghỉ tết v.v trăm thứ tiền không khác gì ở ngoài xã hội, tất cả chỉ trông vào sức vóc chị, vì thế chỉ vài tháng sau khi quay lại trại, chị gầy đen như quỷ đói, nợ nần ngập đầy thân. 
Ngoài hai trường hợp cụ thể trên, còn vô thiên lủng những trường hợp dở mếu dở cười khác . Oanh- vốn ở Khâm Thiên gần nhà tôi, ngay khi tôi vừa đến trại, ra mắt hội đồng hương Hà Nội, Oanh đã ngấm ngầm gửi Phạm Thanh Nghiên cho tôi 35.000 đồng tiền mặt để chi tiêu trong những ngày đầu chưa gặp gia đình . Chỉ vì muốn giảm 9 tháng trong đợt xét giảm ngày 2/9 tới mà Oanh phải mất toi 10 triệu. Cò kè bớt một thêm hai mãi, số tiền của Oanh vẫn không được cán bộ xét duyệt, kết quả lần giảm ấy tên Oanh bị bỏ qua vì cơ số đạn bắn chưa đủ(!). Phải nói Oanh đã tức tối lồng lộn lên như thế nào, khi tiền mất hận mang, mình thì ...bị bỏ vào khám (khu kỷ luật) vì tội “vu khống” cán bộ.. Chắc chắn có thêm 8 hay 10 triệu nữa, Oanh sẽ ung dung lọt qua cổng trại mà về với chồng con trước 9 tháng. Chỉ vì vốn ngắn , án dài nên Oanh đành phải chết câm chết lặng, mòn mỏi thêm 9 tháng trong tù.
Nguyễn thị Hằng còn gọi là Hằng Phát Lộc ( nhà ở ngõ Phát Lộc) quận Hoàn Kiếm Hà Nội, lại hoàn toàn ngược lại. Chồng cũ của Hằng vốn là công an, nên tuy bị bắt về tội buôn bán ma túy trái phép, thay vì tù chung thân hoặc “dựa cột”, thì Hằng... dựa vào vai chồng cũ để làm luật còn 11 năm. Đi được hơn nửa thời gian, Hằng lại tìm cách nhắn qua ông bà quản giáo tới tai chồng cố gắng lo cho Hằng giảm 18 tháng , để còn kịp đi chợ trước ngày ông công, ông Táo. Vốn biết rõ sức mạnh của đồng tiền cũng là quen đường ngang ngõ tắt trong cái gọi là luật pháp của nhà nước Cộng Hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam nên thay vì chồng đủ số tiền 30 triệu như Hằng dặn, anh chồng cũ thương vợ, hào phóng cho thêm hẳn 10 triệu để trọn đường lo lót. Kết quả trong đợt xét giảm của trại, Hằng là một trong số ít người may mắn được lọt vào tốp quán quân, giảm liền 24 tháng. Cho nên thay vì ngày 23/12 (âm) mới về thì giữa mùa hè đỏ lửa tràn ngập tiếng ve ngân, Hằng đã “khăn áo gió đưa” ra khỏi trại, trở về Hà Nội trên chiếc xe của công an phường do đích thân chồng cũ của Hằng lái...
(còn tiếp)

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
30 Tháng Chín 20229:45 CH(Xem: 103)
Việc chênh lệch giá vàng nguyên liệu đến 13% sẽ là một thị trường béo bở cho buôn lậu. Ngày 29 Tháng Chín vừa qua ông Tô Ân Xô, phát ngôn Bộ Công an cho biết, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03 Bộ Công an) đã triệt phá đường dây này đã nhập lậu 198 kg vàng, thu 103 kg vàng, hơn 2,8 triệu USD và 26,7 tỷ đồng. Đây chỉ là phần nổi của tảng băng, với sự hấp dẫn về mức chênh lệch giá như thế, không ít doanh nghiệp kinh doanh vàng trá hình làm giàu bằng buôn lậu.
28 Tháng Chín 20228:06 CH(Xem: 862)
Nhưng tất cả đều không thể lý giải nổi cho hành vi lao vào đánh người với tất cả sự hung hãn của những kẻ hiếu sát. Khi sự kháng cự hầu như không thấy thì lại càng chẳng cơn cớ gì để cả hai cứ tung hết cước ra như thể với kẻ thù. Là một nhân viên công vụ, không thể mang theo sự “nóng giận” để hành xử côn đồ, bạo lực như thế với bất cứ ai, càng không thể với trẻ vị thành niên. Trừ khi, với đối tượng nguy hiểm, hành vi liều lĩnh, bất chấp; tôi từng nghe một chỉ huy đánh án ma túy kể, thời gian ập vào để bắt đối tượng được tính bằng giây, vì nhóm này cầm chắc nếu bị bắt sẽ...
27 Tháng Chín 20229:40 CH(Xem: 450)
Còn thằng mọi rợ Tô Lâm, mẹ mày, mày ăn bò dát vàng, dát phân gì đó bị toàn quốc chửi như chó chưa thấy nhục sao mày? Nay mày lại giở cái trò chó má này ra thì chỉ làm cho quốc tế người ta phỉ nhổ vào cái mặt của chúng mày thôi, mày đừng quên thằng Trần Đại Quang trước mày một nhiệm kỳ nó cũng ác quá khi đàn áp Hội Thánh Tin Lành Đề Ga và cuối cùng nó chết như con chó đó, số phận của chúng mày cũng không có gì khác hơn đâu lũ chó má đầu bò.
27 Tháng Chín 20229:39 CH(Xem: 376)
Là thành viên Liên Hiệp Quốc, Cộng hòa XHCN Việt Nam nhiều lần cam kết tôn trọng và thực thi Công ước về các quyền dân sự và chính trị (9), Công ước chống tra tấn và các hình thức trừng phạt hay đối xử tàn ác, vô nhân đạo hoặc hạ thấp nhân phẩm (10). Theo những công ước này thì dù có tước đoạt tự do của phạm nhân thì họ vẫn phải được đối xử nhân đạo với sự tôn trọng nhân phẩm vốn có của con người. Cộng đồng quốc tế đồng thanh xác định: Việc cố ý gây đau đớn hoặc đau khổ nghiêm trọng về thể xác hay tinh thần cho một người kể cả nhằm trừng phạt người đó vì...
25 Tháng Chín 20228:22 CH(Xem: 273)
Trong đơn dẫn lại trường hợp ông Đặng Văn Hiến, vừa được Chủ tịch nước ân giảm án tử hình xuống tù chung thân, ông Hiến trong nhiều năm liền bị giam giữ cùm chân, cho rằng "đó là biện pháp đang áp dụng bấy lâu nay đối với các tử tù, hoặc trong nhiều vụ án đặc biệt nghiêm trọng dù chưa xét xử nhưng để phòng ngừa cơ quan giam giữ cũng áp dụng cùm chân." Khẳng định "những phòng giam tử tù nhỏ hẹp với những bệ xi măng làm chỗ nằm cùng biện pháp cùm chân vệ sinh ăn uống tại chỗ, những biện pháp giam giữ như vậy không phù hợp...
22 Tháng Chín 20229:49 CH(Xem: 587)
Điểm buồn cười thứ hai là trong buồng giam của csVN tất cả đều được kiểm tra nghiêm ngặt thì lấy đâu ra dụng cụ để treo cổ?! Trước đây lũ công an ngụy biện là đương sự dùng ‘quần dài’ thắt cổ, không chừng sắp tới chúng sẽ nói rằng nạn nhân dùng ‘quần đùi’ hay ‘bí tất’ để thất cổ cũng nên, bởi vì trong cái đất nước luật rừng công an trị Việt Nam thì chúng muốn nói hưu, nói vượn thế nào mà chẳng được?, luật là tao – tao là luật là tư duy in sâu trong não của bọn khốn này...
22 Tháng Chín 20229:46 CH(Xem: 577)
“Về đồn công an tôi lại bị đánh nữa, đánh tôi tùm lum ở tay và đầu, họ dùng tay không để đánh tôi. Một công an tên Tài đánh tôi, ông ấy đạp tôi. Một người còn bóp cổ họng tôi, một người có vẻ là sếp đánh cùi chỏ vào mặt tôi. Sau đó họ còng tay tôi, giật xuống nền nhà rồi kéo tôi vào một phòng bên và bỏ tôi lại đó.” Ông Sơn gào lên kêu cứu, một phụ nữ nghe thấy tiếng kêu, biết tin và báo cho mẹ của ông, một giáo viên ở địa phương. Khi bà Nguyễn Thị Tỵ, mẹ ông Sơn đến trụ sở, công an mới tháo còng tay rồi bắt ông Sơn viết bản tường trình với nội dung ông câu trộm cá...
21 Tháng Chín 20228:42 CH(Xem: 575)
Trong email gửi cho Đài Á Châu Tự Do, ông Phil Robertson viết: “Bài báo (của báo Công an Nhân dân- PV) có nội dung hoàn toàn sai trái này cho thấy thế giới quan thực sự nhỏ bé của công an Việt Nam, những người dường như nghĩ rằng luật vi phạm quyền của họ là bất khả xâm phạm. Sự thiếu hiểu biết của họ sâu sắc đến nỗi họ dường như không hiểu rằng khi một chính phủ như Việt Nam phê chuẩn các điều ước quốc tế về nhân quyền thì nghĩa vụ pháp lý của chính phủ đó là phải đưa luật pháp của họ phù hợp với các hiệp ước nhân quyền đó.”
16 Tháng Chín 20229:30 CH(Xem: 611)
Thì cũng có đúng là ông Lâm bún bò hay nói này nói kia trên mạng xã hội, rồi trước kia ông cũng tham gia hoạt động dân sự này nọ, nhưng đã hai, ba năm nay, ông chí cốt bán bún bò. Có những nguồn tin đáng tin cậy khác nhau cho tôi biết khá rõ về ông Lâm bún bò và gia đình, ông chỉ là một gã bán bún bò, một con số zero trong xã hội Việt Nam, chẳng có tổ chức, chẳng có hội đoàn gì cả. Ở điểm này tôi thấy vụ bắt ông Lâm bún bò cũng từa tựa như vụ bắt ông Nguyễn Lân Thắng. Mấy năm rồi ông Thắng chẳng còn hoạt động … dân sự gì cả
15 Tháng Chín 202210:05 CH(Xem: 1220)
Nhà nước csVN đừng nên phí tiền thuế của dân vào những việc vô bổ, số tiền lobby cho cái ảo danh “Thành viên UBNQ.LHQ” nó cũng không làm cho diện mạo của Việt Nam trở nên sáng giá trong con mắt thế giới, nên dùng số tiền hàng triệu đô la đó để xây trường học vùng cao, vùng sâu, vùng xa, xây các trạm y tế để phục vụ người dân thì còn có ích hơn. Bởi vì cho dù ném cả núi tiền ra thì nhiệm kỳ này VN vẫn sẽ không đắc cử, nếu VN mà vào được UBNQ.LHQ thì Đại Hội Đồng LHQ hóa ra chỉ toàn là kẻ đui mù hết hay sao mà không thấy những đàn áp, vi phạm nhân quyền trầm trọng trong nước...
30 Tháng Chín 2022
Việc chênh lệch giá vàng nguyên liệu đến 13% sẽ là một thị trường béo bở cho buôn lậu. Ngày 29 Tháng Chín vừa qua ông Tô Ân Xô, phát ngôn Bộ Công an cho biết, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03 Bộ Công an) đã triệt phá đường dây này đã nhập lậu 198 kg vàng, thu 103 kg vàng, hơn 2,8 triệu USD và 26,7 tỷ đồng. Đây chỉ là phần nổi của tảng băng, với sự hấp dẫn về mức chênh lệch giá như thế, không ít doanh nghiệp kinh doanh vàng trá hình làm giàu bằng buôn lậu.
28 Tháng Chín 2022
Nói cách khác, khác với thiên hạ, Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam là một thứ họa cho khoa học xã hội Việt Nam. Thiên hạ đã tỏ tường từ lâu về chuyện một… Viện Hàn lâm tự biến thành… “lò ấp tiến sĩ” nhưng ngẫm kỹ thì đó là chuyện tất nhiên! Trừ Việt Nam, làm gì có Viện Hàn lâm nào trên thế giới có những bộ phận như… Ban Tổ chức Đảng ủy, Ban Dân Vận Đảng ủy, Ban Kiểm tra Đảng ủy, Ban Tuyên giáo Đảng ủy,… Phải đứng đầu các ban này mới được tham gia đội ngũ lãnh đạo Viện Hàn lâm và nay cùng bị kỷ luật!
27 Tháng Chín 2022
Là thành viên Liên Hiệp Quốc, Cộng hòa XHCN Việt Nam nhiều lần cam kết tôn trọng và thực thi Công ước về các quyền dân sự và chính trị (9), Công ước chống tra tấn và các hình thức trừng phạt hay đối xử tàn ác, vô nhân đạo hoặc hạ thấp nhân phẩm (10). Theo những công ước này thì dù có tước đoạt tự do của phạm nhân thì họ vẫn phải được đối xử nhân đạo với sự tôn trọng nhân phẩm vốn có của con người. Cộng đồng quốc tế đồng thanh xác định: Việc cố ý gây đau đớn hoặc đau khổ nghiêm trọng về thể xác hay tinh thần cho một người kể cả nhằm trừng phạt người đó vì...
27 Tháng Chín 2022
Sau khi chạy thoát khỏi chế độ CS năm 1975, trong một cuộc phỏng vấn nhân một buổi trình diễn, bà Khánh Ly tuyên bố sẽ không bao giờ trở về VN để cất tiếng hát khi chế độ CS còn tồn tại trên đất nước. Đây chính là câu nói gây “bức xúc” nhất đối với chế độ, câu nói này cũng gây khó chịu cho chính bản thân bà Khánh Ly không ít. Không có câu nói này việc trở về VN Hát Cho Đồng Bào Tôi Nghe chắc không đến nỗi nhiêu khê, trắc trở như đã xẩy ra cho Khánh Ly nhưng đó cũng không phải là lý do chính. Lý do chính là CSVN sợ hãi ảnh hưởng tiếng hát của bà, lời nhạc...
26 Tháng Chín 2022
Ngày 25 Tháng Chín, báo Vneconomy cho biết, Cục Quản lý Dược - Bộ Y tế đã thu hồi 13 loại thuốc chứa Methylprednisolone do được sản xuất từ nguyên liệu bị giả mạo. Thuốc nhập lậu cũng giả, thuốc nhập có giấy phép cũng giả, giờ thuốc sản xuất trong nước cũng từ nguyên liệu giả. Vậy không biết người dân dùng thuốc nào là thật đây? Tôi tự hỏi liệu Bộ Y tế có làm công tác quản lý hay không hay là thả nổi và thậm chí có tiếp tay? Xây bệnh viện rồi bỏ hoang, thuốc chữa bệnh thì giả, y đức thì xuống cấp, nhân viên y tế chân chính thì bị chèn ép đến nghỉ việc. Vậy thì còn ai tin tưởng ngành y Việt Nam nữa?
24 Tháng Chín 2022
Chi phí nghiên cứu và phát triển thấp thì hoàn toàn có thể chi thêm, tuy nhiên tính liêm chính khoa học kém cỏi thì vô phương cứu chữa. Cho nên, cái gốc là trị cho được chữ “ngụy” vốn đã ăn vào máu người Cộng Sản và nhiễm quá sâu vào mọi tầng lới xã hội của đất nước này. Cộng Sản họ chụp mũ cho một thể chế cũ là “ngụy” nhưng chính họ chứ không ai khác đã nuôi chữ “ngụy” phát triển lớn đến mức không thể diệt được nữa rồi.
22 Tháng Chín 2022
Thượng đế sinh ra loài người là một loài động vật cao cấp, họ có bộ não để suy nghĩ, họ có tôn giáo để răn dạy đúng sai, sự thật và lẽ phải, nhưng trong quốc gia csVN, những điều đó không quan trọng, không được công nhận ngoài những truyền thuyết về lãnh tụ, về đảng cộng sản, sự thật sẽ được bẻ cong theo ý đồ của những người viết Sử đảng, cho nên đất nước VN chỉ còn một dân tộc ngu dân, duy ý chí, nếu có ai nói lên sự thật để phản bác những gì ban tuyên giáo đảng tuyên truyền thì ngay lập tức sẽ bị khép tội danh:”phản động, thù địch, chống phá và những tội danh...
22 Tháng Chín 2022
Năm 2016 là vụ nước mắm Arsen. Báo Thanh Niên bất ngờ cho đăng loạt bài về mối nguy hiểm của Arsen. Tiếp theo là hàng loạt KOLs viết bài về mối nguy của thạch tín (tức là Arsen) và lo ngại về nước mắm truyền thống để gây hoang mang dư luận. Sau đó là Hội khoa học và Kỹ thuật về Tiêu chuẩn và Chất lượng Việt Nam – Vinastas vào cuộc lấy hàu hết các mẫu nước mắm kiểm tra và công bố có đến 67% mẫu bị nhiễm Arsen vượt ngưỡng. Và song song với sự khủng hoảng niềm tin xã hội vào nước mắm truyền thống, Masan tung nước mắm công nghiệp không có thạch tín...
21 Tháng Chín 2022
Chỉ trích, phê phán đảng Cộng Hòa Mỹ, đòi hỏi phải thay đổi Tu Chính Án (2nd Amendment) về luật sở hữu vũ khí, đấu tranh ngoài đời hay lên tiếng trên mạng xã hội để thay đổi điều kiện làm việc, môi trường...cho tốt đẹp hơn là đúng, nhưng so sánh chuyện nạn nhân chết vì vũ khí với sự vô trách nhiệm của chế độ CSVN về số người chết, bị thương do tai nạn giao thông gây ra rồi miệt thị đất nước đã cho mình cuộc sống ngày hôm nay là bất lương.
19 Tháng Chín 2022
Việt Nam đang là quốc gia Cộng Sản nhưng nếu ngã về Mỹ trong thế giới lưỡng cực ở tương lai là hoàn toàn có thể. Mỹ không còn xem trọng ý thức hệ trong quan hệ của họ nữa. Có lẽ Đảng Cộng Sản cũng cần can đảm làm những điều thoáng hơn thế hệ cổ hủ đã từng làm. Không biết những lãnh đạo tương lai của Đảng Cộng Sản họ có hiểu câu nói “không có kẻ thù mãi mãi, không có bạn bè mãi mãi, chỉ có quyền lợi quốc gia là trên hết” hay không, hay là vẫn nô lệ một chủ thuyết hoang tưởng?