Tự do được xem thông tin (freedom of information)

11 Tháng Mười 20166:15 SA(Xem: 1154)

 TỰ DO ĐƯỢC XEM THÔNG TIN (FREEDOM OF INFORMATION)

hun (1)

 




Phạm Quang Tuấn




Nhân trả lời 1 nhà báo: Được biết rằng ở một nền dân chủ như Úc, vấn đề môi trường luôn được đặt ra hàng đầu. Thế nhưng ở Việt Nam, hội đồng những nhà khoa học lại không được phép tiết lộ thông tin về những chất độc hại trong nước biển miền Trung lúc xảy ra thảm họa Formosa, mặc dù họ đã có kết quả phân tích. Trong tư cách một nhà khoa học, giáo sư Phạm Quang Tuấn bình luận như thế nào về sự cấm cản này?

Trả lời:

Úc cũng như tất cả các nước dân chủ khác có đạo luật Tự Do Xem Thông Tin (Freedom of Information Act). Theo đạo luật này thì tất cả công dân có quyền đòi hỏi được xem các thông tin, tài liệu của chính phủ, còn gọi là “quyền được biết” (right to know). Luật này dựa vào nguyên tắc rằng dân chúng phải có đầy đủ thông tin để bảo đảm có một chính quyền minh bạch, công khai và có trách nhiệm (government transparency, openness and accountability). Có một quy trình rõ ràng để mỗi công dân (hoặc hội đoàn, tổ chức…) đòi hỏi xem tài liệu của chính phủ. Quy trình này tiêu biểu như sau:

1. Các cơ quan chính phủ phải công bố danh sách các tài liệu họ đã dùng để đi đến một kết luận hay quyết định. Việc này là đương nhiên, không ai yêu cầu cũng phải làm.

2. Dựa theo danh sách đó, người dân yêu cầu gửi tài liệu cho họ. Nếu sợ danh sách không đầy đủ thì ghi rõ là xin cung cấp tất cả các tài liệu về vấn đề.

3. Nếu cơ quan không chịu gửi, thì nộp đơn xin và dẫn viện Luật Tự Do Xem Thông Tin. KHÔNG CẦN VIỆN DẪN LÝ DO NÀO HẾT (tức là không cần giải thích tại sao mình cần các tài liệu đó), vì đây là quyền đương nhiên của công dân.

4. Cơ quan phải trả lời trong một thời hạn nhất định (chẳng hạn ở bang Victoria là 45 ngày).

5. Cơ quan chỉ có thể từ chối cung cấp tài liệu nếu có một trong những lý do đã xác định trước trong luật (những biên bản bàn luận nội bộ, bí mật thương mại, phương hại kinh tế hay an ninh quốc gia…)

6. Nếu cơ quan không chịu cung cấp tài liệu thì có thể kiện với Ủy Viên Tự Do Thông Tin (Freedom of Information Commissioner), một chức vụ có quyền hạn rất lớn và độc lập với các cơ quan chính phủ khác.

Ngoài ra, nếu có biến cố lớn gây ảnh hưởng và quan tâm đáng kể trong dân chúng, tương tự như vụ Formosa chẳng hạn, thì thường là dân chúng sẽ làm áp lực và chính phủ Úc sẽ mở một cuộc điều tra độc lập, cao nhất là dưới dạng “Royal Commission” (Ủy ban Hoàng gia). Chữ “hoàng gia” đây có thể hiểu là có quyền hạn rất lớn, ngang hay trên chính phủ. Người đứng đầu ủy ban điều tra này được chọn từ những người có thành tích và uy tín lớn trong xã hội nhưng không nằm trong chính phủ, và thường là một quan tòa có uy tín (nên nhớ tư pháp ở Úc và các nước dân chủ hoàn toàn độc lập với chính phủ, vì hiến pháp của họ theo cơ cấu Tam Quyền Phân Lập). Ủy ban này có quyền xem tất cả các tài liệu liên quan đến vấn đề, phỏng vấn, tra hỏi bất cứ ai từ thủ tướng trở xuống, thuê chuyên viên nghiên cứu thêm, v.v., và mọi tài liệu, kết luận đều thuộc về công chúng.

Một cơ chế nữa để bảo đảm minh bạch là chế độ đa đảng ở Úc và các nước dân chủ. Nếu đảng cầm quyền cố ý dấu diếm thông tin, ngang nhiên hay lén lút xâm phạm luật tự do thông tin (hay bất cứ luật nào khác) thì đảng đối lập sẽ lập tức lên tiếng, báo chí sẽ đăng tải rộng rãi, và nếu họ (đảng đối lập) có lý thì áp lực của công luận sẽ bắt buộc chính phủ phải giải quyết bằng cách công khai hóa thông tin hoặc lập Ủy ban Điều tra hay Ủy ban Hoàng gia.

Một yếu tố nữa cần thiết để bảo đảm chính phủ minh bạch là tự do báo chí. Có luật minh bạch thông tin nhưng không có tự do báo chí thì dù có đối lập cũng không lên tiếng được, có lên tiếng cũng chẳng ai nghe, và nếu có nghe cũng chẳng làm được gì.

Xem đó thì VN còn rất nhiều cái cần sửa đổi trước khi có thể có sự minh bạch trong chính quyền. Không phải chỉ ra một vài đạo luật là đủ. Phải có tam quyền phân lập, phải có đa đảng, tự do báo chí, tự do lập hội, phải triệt bỏ hệ thống một đảng lãnh đạo trong mọi từng lớp, cơ quan, hội đoàn. Nếu tất cả các tòa án, luật sư, quan tòa, báo chí, ủy ban điều tra, cơ quan nghiên cứu… đều không độc lập mà bị chỉ huy, lãnh đạo bởi một đảng thì làm sao có sự đối lập, độc lập và minh bạch được.

nguồn: https://anhbasam.wordpress.com/2016/10/11/10-397-tu-do-duoc-xem-thong-tin-freedom-of-information/#more-176318

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
18 Tháng Tám 2019
HD.8 quay trở lại gây kẹt cho trò, chẳng còn biết đường mô là lần, trách thầy khi rút ra sao chẳng báo trước rằng ít hôm sẽ trở lại, thì trò không nổ banh nóc nhà để nay không chỗ núp… Tóm lại HD.8 vẫn còn đang hoạt động với chương trình đã định của nó, và thừa biết thằng đầy tớ Ba Đình, không dám một ly ông cụ đi trật ra ngoài kịch bản do chủ Bắc Kinh vạch ra, hơn nữa Tầu cộng cũng chẳng phải tôn trọng dư luận cộng đồng quốc tế gì sất, vì thừa biết quốc tế chỉ quan tâm đến con đường hàng hải biển Đông, còn chuyện nội bộ thày trò Hán phỉ nếu nói chỉ là có lệ.
14 Tháng Tám 2019
Nói cho cùng, sức mạnh của Trung Cộng không vững bền như nhiều người tưởng. Chính quyền Trung Cộng đang vất vả tính bài toán sinh tồn từng ngày từng giờ trong khi chính phủ Hoa Kỳ không hề tốn công tốn sức tính đến loại bài toán như vậy. Sự kèn cựa của Trung Quốc với Hoa Kỳ chỉ xảy ra trong một thời gian rất ngắn trong lịch sử trước khi Trung Quốc tự nổ tung rồi chết như Liên xô trước đây thôi. Đó là tất yếu. Giấc Mộng Trung Hoa sẽ tan và Giấc Mơ Mỹ vẫn trường tồn.
12 Tháng Tám 2019
Không một ai có thể phủ nhận sự thật đúng đắn này và đem những học hàm, học vị mình ra để bảo vệ cho một loại ngôn ngữ sao chép, phiên âm từ tiếng Hán, nếu có thì đó là những kẻ vong nô với những tâm hồn nô lệ thâm căn cố đã được truyền qua nhiều thế hệ cho nên mới tiếp tục “kiên quyết” (xin lỗi bạn đọc vì chúng tôi hành văn theo kiểu cs) tiếp tục con đường mù lòa của những não trạng nô lệ, còn những con người yêu nước thì mỗi khi mở miệng cất lời thì nên suy cho nghĩ trước khi nói để chúng ta không dùng những ngôn từ vay mượn của giặc Tàu hôm nay cũng như trong lịch sử tiến hóa của nền văn hóa Việt Nam ngày mai.
12 Tháng Tám 2019
Nhưng một khi đã chấp nhận một nền kinh tế đa thành phần, tự do giao thương thì đảng csVN đã tự mâu thuẩn với chính lý thuyết cộng sản mà mình đang hô hào, bởi vì chủ thuyết cộng sản không có thị trường tự do với nền kinh tế nhiều thành phần mà chỉ có nền kinh tế tập trung tất cả vào tay nhà nước. Những ngôn từ, mệnh đề như “Thời kỳ quá độ đi lên XNCH” chỉ là bịp bợm nhằm định hướng người dân bởi vì đảng csVN không thể trả lời cái thời kỳ quá độ mà họ đang đi sẽ kéo dài đến bao giờ? 10 năm, 100 năm hay 1.000 năm?!.
11 Tháng Tám 2019
Của đáng tội ăn nhậu gì đến thế giới văn minh ngày nay! Hắn muốn lấy điểm quan thầy Tung Của để bản thân hắn leo cao, và cái đảng thổ tả của hắn tiếp tục được quan thầy chống lưng, mà lôi cái ‘tâm nguyện’ loài khuyển mã ra gán cho chung thiên hạ. Đấy còn ai kết tội mỗ tôi nói điều không phải cho đảng, đây chính là cán bộ gộc của đảng đã trả lời cho ông giáo sư Carlyle Alan Thayer bên Úc, nói là tình hình đang nóng lên từng giờ, chỉ cần có xung đột là khai hoả tấn công, và có chiến tranh ngay… Chuyện ông nói xin đợi đến cóc mọc râu!
06 Tháng Tám 2019
Vấn đề ông cho rằng chữ xưa dùng từ Viện Đại Học các giáo sư ngày nay đổi lại là giáo viên nghe nó nghịch tai nhưng ông hãy suy nghĩ cho kỹ trước khi nói kẻo bọn nhỏ nó cười cho, không ai dùng cái chữ Viện (xuất phát từ Hán) để gọi như mấy ông mà họ chỉ nói Trường Đại học ví dụ Trường Đại Học Havard, chứ không ai nói là Viện đại học Havard cả. Viện có thể được dùng để chỉ những cơ sở lớn hơn trường ví dụ Viện Nghiên Cứu Hạt Nhân Đà Lạt... Đó là cái tư duy nô lệ thâm căn cố đế, của cái dấu ấn 1.000 năm đô hộ giặc Tàu đấy...
05 Tháng Tám 2019
Người dân không có lý do gì để phải yêu nước theo định hướng của đảng cầm quyền bởi vì chính đảng là thủ phạm đồng lõa cùng với giặc. Người dân không có lý do gì phải ra khơi bám biển bởi vì đảng đã tận thu tiền thuế của người dân khắp các lĩnh vực để xây dựng quân đội và các lực lượng vũ trang như không quân, hải quân, cảnh sát biển, biên phòng, dân quân tự vệ, quân nhân dự bị, đảng phải có nhiệm vụ điều khiển các lực lượng của mình bảo vệ quốc gia cũng như sinh mạng của người dân. Nếu đảng không làm được điều đó thì đảng đã chứng minh cho toàn dân thấy được sự yếu hèn, bạc nhược của mình...
04 Tháng Tám 2019
Kết thúc giai đoạn đầu 30 năm (1990-2020) Hội nghị Thành Đô: Việt Nam sáp nhập vào Trung Quốc. Thầy Bắc Kinh với sự tiếp tay của trò Ba Đình, đã có những bước dứt điểm (nuốt trọn) nước Nam. Từ ngoài khơi biển Đông đã là ao nhà của thầy, đến trong nội địa đất liền, ba đặc khu Vân Đồn, Bắc Phong Vân, Phú Quốc, cùng con đường cao tốc xuyên Việt đang được trò cho dần thành hình, để thầy thực hiện tốt ‘một đai một đường’, chưa nói đến cả trăm công trình lớn nhỏ của thầy trên khắp nước Việt đã được xây dựng và hoạt động hàng chục năm qua.
02 Tháng Tám 2019
Có nhiều hy vọng từ đám đông bàn tán trên các trang mạng Việt Nam, là Mỹ sẽ can thiệp cho Việt Nam. Nhưng đó là một khả năng rất thấp. Bởi câu chuyện Bãi Tư Chính đang trở thành chuyện riêng của anh em nhà Cộng sản – đặc biệt khi Nga vẫn phớt lờ khi công ty khai thác dầu khí Rosneft của họ bị uy hiếp. Và quan trọng nhất, Mỹ sẽ không có tư cách gì can thiệp cho Việt Nam, khi các cơ hội về một liên minh hợp tác quốc phòng luôn bị Hà Nội né tránh. Hãy nhìn vào Hồng Kông, nếu có sốt ruột trước phong trào đòi dân chủ ở đó, Mỹ cũng không thể làm gì hơn là chỉ trích...
31 Tháng Bảy 2019
Người yêu nước chân chính có thể bị đánh đập , thậm chí mất mạng khi đi biểu tình theo lời kêu gọi của nhà nước. Bởi trong một đoàn bất bạo động ấy, trong đoàn yêu nước ấy, ai dám khẳng định sẽ không có kẻ quấy rối? Ai dám khẳng định không có đặc tình Hoa Nam, gián điệp Trung Hoa lẫn trong đó? Và ai dám khẳng định đây là cuộc biểu tình không đặt bẫy? Bởi thứ cần được bảo vệ nhất hiện nay, chưa hẳn là biển đảo, chủ quyền quốc gia mà là lợi ích nhóm, sự tồn tại của chế độ Cộng sản. Bởi mọi nhóm lợi ích đều sinh ra từ tổ chức này!