Kiềm hóa môi trường - hiểm họa khôn lường từ bùn đỏ

10 Tháng Sáu 20168:06 CH(Xem: 1348)

Kiềm hóa môi trường - hiểm họa khôn lường từ bùn đỏ

500_thumb

KS.Nguyễn Sáng

Tôi phải viết bởi một nguy cơ đang lớn dần, nguy cơ sẽ giết hàng triệu người Việt Nam qua nạn đói, và chất độc… Bô Xít Tây Nguyên hàm lượng Ôxít Nhôm trung bình là 50% như vậy cứ 1 tấn alumin được sản xuất thì sinh ra 1 tấn bùn đỏ. Hai dự án bô xít là Nhân Cơ và Tân Rai. Mỗi dự án có 2 hồ chứa Bùn đỏ mỗi hồ có dung tích một triệu tấn. Trong đó công suất của Tân Rai 650.000 tấn/năm và Nhân Cơ lên 600.000 tấn/năm. Như vậy chỉ 3 năm là các hồ chứa bùn đỏ sẽ đầy, nguy cơ phát tán ra môi trường là rất lớn. Và để càng lâu thì quả bom sẽ càng nguy hiểm…

Sự điện ly của nước – pH –Kiềm và axít

Bạn có thể không cần đọc qua phần này nếu ghét hóa.
Kiềm là nhưng hợp chất tan trong nước và phân ly ra ion OH-. Axít thì ngược lại nó cũng hòa tan trong nước nhưng lại phân ly ra ion H+ hay chính xác hơn là H3O+. Tích số nồng độ 2 loại ion này trong nước luôn là một hằng số:

[H+] . [OH-] = 10-14

Nếu là nước tinh khiết thì nồng độ là:

[H+] = [OH-] = [H+] . [OH-] = 10-7

pH chính là đối số của logarit thập phân nồng độ ion H+ trong nước:

pH = - lg [H+]

pH của nước tinh khiết là 7, nếu nước nhiễm kiềm thì sẽ pH vào khoảng 7-14 ngược lại pH 0-7 là nước nhiễm axit.

Kiềm hóa nguồn nước là hiện tượng mà số pH của nước gia tăng.

Sự đe dọa kiềm hóa tới thực vật và nông nghiệp

Thực vật xuất hiện trên trái đất từ rất sớm trải qua hàng triệu năm tiến hóa và thích nghi theo môi trường. các loại thực vật ven biển như ở rừng ngập mặn (Đước, xú, vẹt, mấm, bần, dà) thường chịu được trị số pH cao từ 7.5 - 8.5. điều này là do thích ứng với môi trường nước biển với trị số pH 8.1 ± 0.2. Nước sông thường có độ pH = 7, điều này khiến cho các thực vật ven sông thích ứng với độ pH 7 ± 0.5.

Nước mưa có độ pH nhỏ hơn 6 một chút, đơn giản là do nó hấp thụ điôxít cacbon trong khí quyển, nó bị điện ly một phần trong nước, tạo ra axít cacbonic. Ở một số sa mạc, các luồng không khí vận chuyển cả cacbonat canxi lên không trung, do đó nước mưa ở đây có thể là có pH bằng hoặc cao hơn 7, nhưng trong bài này tôi chỉ nói đến Việt Nam, chứ không phải là một quốc gia Tây Á hay Châu Phi. Nhìn chung các loại cây trồng thích ứng với nước mưa đều chịu đựng trong ngưỡng pH thấp hơn 7.

Dưới đây tôi đưa ra bảng phạm vi pH của một số loại cây trồng. Và có đánh đậm nhưng cây trồng quan trọng của người nông dân Việt Nam. [1]

Cây trồng Phạm vi pH Cây trồng Phạm vi pH
Lúa nước 5,5-6,5 Khoai lang 5,5-6,8
Bắp 5,7-7,5 Cây hồ tiêu 5,0 -6,5
Rau ăn lá 6,0-7,0 Cây cà phê 5,5 - 6,5
Rau ăn quả 5,5-7,0 Cây chè 4,0 - 5,5
Rau ăn củ 5,8-7,0 Các loại đậu 5,5-7,0
Rau gia vị 5,5-7,0 Cây ăn trái 5,0-7,0
Khoai tây 5,0-6,0 Cây hoa 5,5-7,0

Các loài cây vốn đã thích nghi với một khoảng pH cố định, nếu môi trường sống của nó và cụ thể là nguồn nước cung cấp bị thay đổi về trị số pH thì cây trồng sẽ yếu đi dân đến phát triển chậm và dễ nhiễm bệnh hơn, hoặc sẽ bị chết nếu độ pH thay đổi mạnh.

Hiện trạng kiềm hóa nguồn nước trong lúc này

Như đã nói ở trên kiềm hóa nguồn nước là hiện tượng mà số pH của nước gia tăng. Nước thải từ các nhà máy công nghiệp của chúng ta thường được xử lý một cách qua loa mà không đạt tiêu chuẩn dẫn đến việc kiềm hóa các con sông. Mặt khác do hạn hán và sự chặn dòng sông Mê kông khiến cho lưu lượng nước giảm mạnh dẫn tới nồng độ kiềm càng tăng đặc biệt là vào mùa khô.

Theo sự hiểu biết của tôi thì trong mấy năm gần đây các các con sông của Việt Nam thì đều có độ pH trung bình vào 7.2-7.4 vào mùa mưa, và mùa khô thì trung bình vào khoảng 7.5-7.7, đặc biệt tại một số con sông có khi pH đạt tới 8.2. Điều đó cũng là nguyên nhân khiến cho nhiều thảm thực vật ven sông việt nam bị phá hủy.

Bùn đỏ - Quả Bom Kiềm

Bùn đỏ Alumin, tôi thêm alumin là để phân biệt với Bùn đỏ Titan vì hai loại bùn này khác nhau về thành phần cũng như tác hại. Tôi sẽ có một bài khác để nói riêng về Bùn đỏ Titan, trong phạm vi bài này tôi dùng Bùn đỏ là để chỉ Bùn đỏ Alumin.

Bùn đỏ được tao ra do quá trình sản suất nhôm bằng công nghệ Bayer, công nghệ này có 3 công đoạn: 1 hòa tách, 2 kết tủa, 3 nung. Và giai đoạn hòa tách chính là giai đoạn thải ra bùn đỏ. Tại công đoạn này thì quặng bô-xít sau khi làm giàu được nghiền nhỏ trộn với xút (NaOH) trong thùng chứa nhiệt độ cộng với áp suất cao.

Ở nhiệt độ và áp suất cao, Nhôm hidroxit hòa tan trong xút thành Aluminat Natri - NaAl(OH)4 nổi lên trên. Các thành phần không tan như Ô xít Sắt, Ô xít Titan, Ô xít Silic, các tạp chất khác thì lắng xuống và thải qua đáy thùng cùng với một lượng xút(NaOH), Aluminat Natri dư. Hợp chất ấy là bùn đỏ.

Các kim loại nặng trong bùn đỏ thì không nhiều chỉ gấp khoảng 7 lần của đất thường. Nhưng nguy hiểm là ở Natri ôxít phản ứng với nước và phân li ra ion OH điều này khiến cho bùn đỏ có tính pH rất cao vào khoảng >12.5. Theo ông Nguyễn Hoài Anh trưởng phòng TN-MT huyện Bảo Lâm thì sau sự cố Tân Rai khi xét nghiệm nước cống được kết quả pH 12.6.

Đối với mỏ Bô Xít Tây Nguyên hàm lượng Ôxít Nhôm trung bình là 50% như vậy cứ 1 tấn alumin được sản xuất thì sinh ra 1 tấn bùn đỏ. Hai dự án bô xít là Nhân Cơ và Tân Rai. Mỗi dự án có 2 hồ chứa bùn đỏ mỗi hồ có dung tích một triệu tấn. Trong đó công suất của Tân Rai 650.000 tấn/năm và Nhân Cơ lên 600.000 tấn/năm. Như vậy chỉ 3 năm là các hồ chứa bùn đỏ sẽ đầy, và để càng lâu thì quả bom sẽ càng lớn.

Nền nông nghiệp từ dặt dẹo sang ẹo tử, khi siêu bom kiềm nổ

Nền nông nghiệp dặt dẹo. Sự quy hoạch đất đai bừa bãi ở cả đồng bằng Bắc Bộ và Nam Bộ làm mất một diện tích lớn đất nông nghiệp. Không chỉ thế có những loại đất rất quý cho nông nghiệp mà TS. Nguyễn Lân Dũng gọi là “đất có cấu tượng”. Loại đất này có các hạt cấu tạo không nhỏ như đất sét và không to như như đất cát, để có thể giữ được chất dinh dưỡng cùng với nước. Và thời gian hình thành loại đât này phải mất vài trăm năm.

Mặt khác sự khống chế dòng Mê Kông từ phía Trung Hoa, bằng việc xây dựng thủy điện họ đã chặn một loạt đập nước gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới lưu lượng nước, gây ra hạn hán tại khu vực hạ lưu. Nên nền nông nghiệp của chúng ta hết sức dặt dẹo, giờ thì ẹo tử sẽ xảy ra khi siêu bom kiềm nổ.

Nhà văn Nguyên Ngọc viết:
Tây Nguyên là nóc nhà của Đông Dương. Và chỉ có nước từ nóc nhà Tây Nguyên đổ xuống các vùng chung quanh, chứ không có nước nào chảy ngược lên được nóc nhà Tây Nguyên. Một trong những đặc điểm của địa hình Tây Nguyên, là đường phân thủy trên cao nguyên rộng lớn này nằm xế hẳn về phía Đông, tức sườn Tây Trường Sơn rộng hơn hẳn sườn Đông Trường Sơn, có nơi gấp ba, bốn lần. Cũng tức là nước từ Tây Nguyên đổ về các sông ở miền Nam Trung bộ (như Thu Bồn, Trà Khúc, Đà Rằng …) ít hơn hẳn nước đổ về phía Tây, về sông Mé Kông, để từ đó đổ về Nam Bộ. Cũng có thể nói, nước của Tiền Giang, Hậu Giang, nước ở Đồng Tháp, An Giang, Kiên Giang, Cà Mau … cũng là nước Tây Nguyên …

(Bạn có biết Sông Sê rê pok không chảy ra biển mà chảy vào biển hồ của Campuchia rồi lại về Mê Kông!)

Nếu quả bom này nổ thì không chỉ là Tây Nguyên ảnh hưởng nguồn nước kiềm này sẽ lan xuống Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ, trên dọc đường đi nó sẽ giết toàn bộ thực thực vật ven sông. Khi đến Nam Bộ thì sẽ giết các cánh đồng lúa và cây ăn trái vốn quen với pH thấp, và đặt dấu chấm hết cho ngành trồng trọt phía nam. Rồi lúa sẽ không còn trồng được dẫn đến khủng hoảng lương thực như tại Venezuela.

Nhưng Nam Bộ may mắn hơn Tây Nguyên là họ có thể chuyển sang nuôi thủy hải sản ngay vì những loài này có thể chịu được pH kiềm vào khoảng 7.5-8.5 [2], và chỉ trong một năm là thu hoạch.

Trong khi đó Tây nguyên với các loại cây Cà phê, cây hồ tiêu, cây điều và cả cao su có phạm vi pH từ 5- 6.5 đều là ưa nước Axít thì sẽ được tưới băng nước kiềm. Các loại cây này sẽ chết dần chết mòn [3]. Các loại cây này đều không phải là trồng thì được thu hoạch ngay mà nó là nhưng loại cây lâu năm. Thời gian từ lúc trồng đên khi thu hoạch của các cây công nhiệp trên như sau: Cà Phê và Hồ Tiêu là 3-4 năm, Cao Su và Điều là 5-6 năm. Những người dân Tây Nguyên sẽ bị phá sản trong một năm và không thể phục hồi ngay lại được. Và các nông dân sẽ trở nên giống với ngư dân miền trung trong một tương lai không xa khi các đường ống bùn đỏ đã bị lão hóa. [4]

Kiềm hóa không khí và sức khỏe con người.

Máu của của người có pH tầm 7.40 ± 0.05 và dao động khác nhau với mỗi cơ quan. Theo quy chuẩn nước sạch thì có thể uống nước có nồng độ pH 6,5-8,5. Khi thấy các thông số này bạn sẽ an tâm hơn một chút. Hãy cứ yên tâm nếu bạn ở Nam bộ nơi chỉ có nguồn nước bị kiềm hóa. Cùng lắm là khi lọc nước kiềm với pH > 8,5 nếu trong nước có hợp chất hữu cơ thì dễ tạo thành hợp chất trihalomethane gây ung thư. Nhưng bạn vẫn sẽ sống lâu.

Vì bạn uống nước qua dạ dày thì nó sẽ được trung hòa bằng Axít Clo Hydric nên không sao. Nhưng vấn đề là ở không khí, Nếu bùn đỏ phát tán ra ngoài dưới dạng lỏng và khô lại, theo gió lốc cuốn lên nó sẽ phát tán khắp Tây Nguyên. Và khi hít phải bụi bùn đỏ khô có tính kiềm mạnh phổi bạn có thể bị bỏng kiềm nếu như hít quá nhiều. CÒn không về lâu dài nó sẽ khiến bạn mất cân bằng toan kiềm khi vượt ngưỡng chịu đựng của các hệ đệm protein, cacbonat... như vậy sẽ rất nguy hiểm.

Xin hãy đóng cửa ngay Bô Xít Tây Nguyên vì người dân cả nước.

KS Nguyễn Sáng
 Đà Nẵng

Chú thích:

[1] http://dolomitengocchau.com/tai-lieu-ky-thuat/128-ph-dat-va-cay-trong.html
[2] http://moitruongtoanphat.com.vn/tai-lieu/anh-huong-cua-do-ph-trong-nuoc-va-cach-dieu-chinh-do-ph
[3] http://www.tintaynguyen.com/bat-an-sau-su-co-vo-ong-dan-nuoc-co-chua-xut-tai-to-hop-bauxit/132575/
[4] http://baodatviet.vn/khoa-hoc/quan-diem/buc-duong-ong-bauxite-tan-rai-he-qua-cong-nghe-trung-quoc-3300338/

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
16 Tháng Giêng 2021
Cũng đúng thôi! Chỉ có 13 xu mà Trump còn cash, huống chi 20.000$/ ngày. Phải ngừng thôi, nhưng ngừng như thế nào để Giuliani không tiết lộ các khoản chi tiêu, phí tổn bao nhiêu cho các vụ kiện, bao nhiêu chạy vào túi riêng cũng là một câu hỏi khá nhức đầu cho Trump. Lạng quạng, Giuliani la ầm lên thì cũng chết dở, nghe phong thanh Giuliani đang hăm he, kiện tụng đưa ra tòa, chẳng biết đúng không. Thôi chờ khi những lá bài được lật lên thì rõ, mọi người sẽ thấy.
15 Tháng Giêng 2021
Đó là toàn cảnh của sới chọi trong suốt 5 năm qua, và cho dù 5 năm tới cũng vậy. Cũng chiến nhau, cũng thuốc nhau, cũng đánh nhau dưới chiêu bài “chống tham nhũng”. Rồi 5 măm tới cũng sẽ có kẻ chết, cũng sẽ có ngã bệnh một cách khó hiểu, rồi cũng có kẻ vào tù vv... Tất cả đều phục vụ một mục đích duy nhất, đó là giành ăn, hết. Chỉ tội cho người dân Việt, vì hiểu biết còn hạn chế vẫn cứ tung hô “Bác tổng diệt trừ tham nhũng cho dân nhờ”. Dân mình khá dễ dãi, họ thấy diệt được tên tham nhũng thì họ mừng, nhưng tên trám vào đó có trong sạch hay không thì họ không cần biết. Cái thể chế đã hổng thì thằng nào ngồi vào ghế...
15 Tháng Giêng 2021
Ai chẳng biết trong những nhóm di dân đều có người xấu, tốt. Nếu những người đã sinh trưởng trên đất Mỹ còn phạm tội ác thì nói gì người xứ lạ đến từ đói kém? Các nhà chính trị lưỡng đảng đã lợi dụng di dân để làm lợi khí tranh cử chứ chẳng thực tình muốn giải quyết vấn đề di dân cho dù đó là mạch sống (kinh tế) của nước Mỹ chỉ vì giới tiểu thương là giới trung lưu tham dự vào sinh hoạt chính trị Mỹ vì quyền lợi của họ trong đó có sự lợi dụng người di dân và đó cũng là "quyền lợi" của nước Mỹ và người Mỹ. Bạn có thể chống lại quyền lợi của nước Mỹ hay không? Bạn sẽ bị chụp mũ là "socialist" (người theo chủ nghĩa xã hội)...
14 Tháng Giêng 2021
Có thể kể một số tin vịt động trời kiểu như: Biệt kích Mỹ đột nhập nơi có máy chủ Dominion ở Đức, bà Nancy Pelosi bị bắt, quân đội Trung Quốc xâm nhập nước Mỹ, ém quân ở bang Maine, cuộc bạo loạn ở điện Capitol là do AntiFa giật dây, có thông đồng với cảnh sát, … các tin này ủng hộ tuyên bố thắng cử của Donald Trump, mặc dù ông ta thua đối thủ khá nặng. Ngoài ra còn có cả những tin vịt về Covid-19, chẳng hạn như nói rằng, báo chí Mỹ ngụy tạo ra dịch Covid-19, số người chết quá nhiều ở Mỹ do Covid-19 là không có thật, hay Covid-19 được chế tạo từ phòng thí nghiệm, là vũ khí vi trùng nguy hiểm, do Bắc Kinh tung ra để....
13 Tháng Giêng 2021
Người này nói thêm vời Huffington Post: “- Gần như mọi người trong chúng tôi đều có cảm giác hoang mang, hụt hẫng khi đám người gây bạo loạn tràn vào Tòa Nhà Quốc Hội, nhưng chúng tôi biết rằng không có nhiều thời gian để suy nghĩ. Chúng tôi phải chấp nhận nó, bởi biến cố ngày 06.01.2021 không nhắm vào chúng tôi mà nhắm đến một mục tiêu to lớn hơn là xé bỏ hiến pháp. Điều này thật điên khùng, chúng tôi không biết những kẻ đứng sau, giật dây biến cố đó nghĩ gì về hậu quả của nó. Những âm mưu đảo chánh này chắc chắn sẽ bị bẻ gẫy. Ông Donald Trump bắt buộc phải rời khỏi tòa Bạch Ốc 12:00 giờ trưa ngày 20.01.2021....
13 Tháng Giêng 2021
Trump coi chiến tranh Việt Nam là một cuộc chiến tồi tệ mà ông không bao giờ có cảm tình và theo ông đáng nhẽ Hoa Kỳ không nên liên hệ vào. Trump cũng từng tuyên bố những kẻ thua trận, bị bắt làm tù bính hay tử trân là những kẻ thua cuộc và khờ khạo (losers and suckers). Vậy thì tại sao những cựu quân nhân này lại mặc quân phục mang cờ vàng để biểu lộ sự tôn thờ của họ với Trump. Mặc quân phục, cầm cờ Vàng đi biểu tình ủng hộ một tấn công bạo lực vào trụ sở Quốc Hội Hoa Kỳ là phản quốc và sẽ bị trừng trị. Hành động này chỉ gợi cho mọi người nhớ đến chiến tranh Việt Nam mà hầu hết mọi người Mỹ đều chán ngán và VNCH lại là bên thua cuộc. Đây không phải là những gì để mấy ông bà này hãnh diện.
11 Tháng Giêng 2021
Lẽ nào những cá nhân được lựa chọn tham gia Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ 13 của đảng đều là những kẻ… đại gian, đại ác, tự thấy, tự xếp chính họ vào loại… “trời không dung, đất không tha”, trăm họ oán hận tới mức có thể đứng dậy vấn tội bất kỳ lúc nào, thành ra lãnh đạo đảng đành lựa chọn những đơn vị tinh nhuệ nhất, đầy đủ trang thiết bị nhất, buộc các đơn vị này phải luyện tập – đối phó với nhiều tình huống giả định ở mọi cấp độ, kể cả những tình huống rất phức tạp trong một thời gian dài, nhằm giữ các đơn vị đặc nhiệm với… 6.000 tinh binh ấy luôn ở trạng thái tinh thần chủ động cao nhất, hi vọng bảo đảm tuyệt đối an toàn...
11 Tháng Giêng 2021
Nếu bạn là một trong những người như vậy và thầm nghĩ rằng trong hàng ngàn người đó, mình chỉ là hạt cát mà giới chức trách sẽ không tìm ra được, không biết mình là ai. Nếu vậy bạn đã nhầm, như bạn đã nhầm trong suốt bốn năm qua. Chúc bạn may mắn! Bạn đã có mở điện thoại để livestream, đăng hình lên facebook hay chuyển hình về khoe khoang cùng bạn bè? Nếu có thì các thiết bị viễn thông cung cấp và phát sóng tại ngay khu vực được bảo vệ an ninh này đã làm công việc của chúng, ngay cả khi bạn không làm những việc trên nó vẫn biết những ai đã nối sóng trong khu vực. Chúc bạn may mắn!
10 Tháng Giêng 2021
Kết quả bầu cử Mỹ cho thấy nền dân chủ dù có bị tấn công dữ dội nhưng nền móng dân chủ pháp trị của đất nước này đã ngấm sâu kể từ khi bắt đầu lập quốc, các nhà làm luật đã đoán trước những diễn tiến ngoài khả năng kiểm soát và có phương thức, điều luật chế tài hữu hiệu, nước Mỹ dân chủ, tự do vẫn là nước Mỹ thế nhưng những kẻ đang kều gào hóng hớt chuyện thiên hạ, chuyện bên này bờ Thái Bình Dương nghĩ sao về đất nước của mình: Việt Nam? Có ai nhìn thấy rằng đất nước mình còn độc tài hơn nước Mỹ không?
10 Tháng Giêng 2021
Người Việt hãy loại bỏ tinh thần đảng tranh. Hãy đặt Nhân Bản, Nhân Cách, Nhân Phẩm, Nhân Sinh, Nhân Chủ là những tiêu chuẩn dành cho những người lãnh đạo và cho chính bản thân mình chứ không thể nào tiếp tục để những chính trị gia, chuyên nghiệp hay không chuyên nghiệp, dùng tâm lý để mua lá phiếu của người Việt. Làm được hay không vẫn là câu hỏi to lớn cho chính người Việt sống tại Mỹ và trên thế giới trong khi 4 năm qua, những người Việt này đã bị sự mị dân của Trump mà họ không hề nhận diện được sự mị dân này cho nên lá cờ vàng mới bay trên căn nhà Quốc Hội trong ngày đen tối của cơ chế dân chủ của Mỹ...