Kiềm hóa môi trường - hiểm họa khôn lường từ bùn đỏ

10 Tháng Sáu 20168:06 CH(Xem: 1370)

Kiềm hóa môi trường - hiểm họa khôn lường từ bùn đỏ

500_thumb

KS.Nguyễn Sáng

Tôi phải viết bởi một nguy cơ đang lớn dần, nguy cơ sẽ giết hàng triệu người Việt Nam qua nạn đói, và chất độc… Bô Xít Tây Nguyên hàm lượng Ôxít Nhôm trung bình là 50% như vậy cứ 1 tấn alumin được sản xuất thì sinh ra 1 tấn bùn đỏ. Hai dự án bô xít là Nhân Cơ và Tân Rai. Mỗi dự án có 2 hồ chứa Bùn đỏ mỗi hồ có dung tích một triệu tấn. Trong đó công suất của Tân Rai 650.000 tấn/năm và Nhân Cơ lên 600.000 tấn/năm. Như vậy chỉ 3 năm là các hồ chứa bùn đỏ sẽ đầy, nguy cơ phát tán ra môi trường là rất lớn. Và để càng lâu thì quả bom sẽ càng nguy hiểm…

Sự điện ly của nước – pH –Kiềm và axít

Bạn có thể không cần đọc qua phần này nếu ghét hóa.
Kiềm là nhưng hợp chất tan trong nước và phân ly ra ion OH-. Axít thì ngược lại nó cũng hòa tan trong nước nhưng lại phân ly ra ion H+ hay chính xác hơn là H3O+. Tích số nồng độ 2 loại ion này trong nước luôn là một hằng số:

[H+] . [OH-] = 10-14

Nếu là nước tinh khiết thì nồng độ là:

[H+] = [OH-] = [H+] . [OH-] = 10-7

pH chính là đối số của logarit thập phân nồng độ ion H+ trong nước:

pH = - lg [H+]

pH của nước tinh khiết là 7, nếu nước nhiễm kiềm thì sẽ pH vào khoảng 7-14 ngược lại pH 0-7 là nước nhiễm axit.

Kiềm hóa nguồn nước là hiện tượng mà số pH của nước gia tăng.

Sự đe dọa kiềm hóa tới thực vật và nông nghiệp

Thực vật xuất hiện trên trái đất từ rất sớm trải qua hàng triệu năm tiến hóa và thích nghi theo môi trường. các loại thực vật ven biển như ở rừng ngập mặn (Đước, xú, vẹt, mấm, bần, dà) thường chịu được trị số pH cao từ 7.5 - 8.5. điều này là do thích ứng với môi trường nước biển với trị số pH 8.1 ± 0.2. Nước sông thường có độ pH = 7, điều này khiến cho các thực vật ven sông thích ứng với độ pH 7 ± 0.5.

Nước mưa có độ pH nhỏ hơn 6 một chút, đơn giản là do nó hấp thụ điôxít cacbon trong khí quyển, nó bị điện ly một phần trong nước, tạo ra axít cacbonic. Ở một số sa mạc, các luồng không khí vận chuyển cả cacbonat canxi lên không trung, do đó nước mưa ở đây có thể là có pH bằng hoặc cao hơn 7, nhưng trong bài này tôi chỉ nói đến Việt Nam, chứ không phải là một quốc gia Tây Á hay Châu Phi. Nhìn chung các loại cây trồng thích ứng với nước mưa đều chịu đựng trong ngưỡng pH thấp hơn 7.

Dưới đây tôi đưa ra bảng phạm vi pH của một số loại cây trồng. Và có đánh đậm nhưng cây trồng quan trọng của người nông dân Việt Nam. [1]

Cây trồng Phạm vi pH Cây trồng Phạm vi pH
Lúa nước 5,5-6,5 Khoai lang 5,5-6,8
Bắp 5,7-7,5 Cây hồ tiêu 5,0 -6,5
Rau ăn lá 6,0-7,0 Cây cà phê 5,5 - 6,5
Rau ăn quả 5,5-7,0 Cây chè 4,0 - 5,5
Rau ăn củ 5,8-7,0 Các loại đậu 5,5-7,0
Rau gia vị 5,5-7,0 Cây ăn trái 5,0-7,0
Khoai tây 5,0-6,0 Cây hoa 5,5-7,0

Các loài cây vốn đã thích nghi với một khoảng pH cố định, nếu môi trường sống của nó và cụ thể là nguồn nước cung cấp bị thay đổi về trị số pH thì cây trồng sẽ yếu đi dân đến phát triển chậm và dễ nhiễm bệnh hơn, hoặc sẽ bị chết nếu độ pH thay đổi mạnh.

Hiện trạng kiềm hóa nguồn nước trong lúc này

Như đã nói ở trên kiềm hóa nguồn nước là hiện tượng mà số pH của nước gia tăng. Nước thải từ các nhà máy công nghiệp của chúng ta thường được xử lý một cách qua loa mà không đạt tiêu chuẩn dẫn đến việc kiềm hóa các con sông. Mặt khác do hạn hán và sự chặn dòng sông Mê kông khiến cho lưu lượng nước giảm mạnh dẫn tới nồng độ kiềm càng tăng đặc biệt là vào mùa khô.

Theo sự hiểu biết của tôi thì trong mấy năm gần đây các các con sông của Việt Nam thì đều có độ pH trung bình vào 7.2-7.4 vào mùa mưa, và mùa khô thì trung bình vào khoảng 7.5-7.7, đặc biệt tại một số con sông có khi pH đạt tới 8.2. Điều đó cũng là nguyên nhân khiến cho nhiều thảm thực vật ven sông việt nam bị phá hủy.

Bùn đỏ - Quả Bom Kiềm

Bùn đỏ Alumin, tôi thêm alumin là để phân biệt với Bùn đỏ Titan vì hai loại bùn này khác nhau về thành phần cũng như tác hại. Tôi sẽ có một bài khác để nói riêng về Bùn đỏ Titan, trong phạm vi bài này tôi dùng Bùn đỏ là để chỉ Bùn đỏ Alumin.

Bùn đỏ được tao ra do quá trình sản suất nhôm bằng công nghệ Bayer, công nghệ này có 3 công đoạn: 1 hòa tách, 2 kết tủa, 3 nung. Và giai đoạn hòa tách chính là giai đoạn thải ra bùn đỏ. Tại công đoạn này thì quặng bô-xít sau khi làm giàu được nghiền nhỏ trộn với xút (NaOH) trong thùng chứa nhiệt độ cộng với áp suất cao.

Ở nhiệt độ và áp suất cao, Nhôm hidroxit hòa tan trong xút thành Aluminat Natri - NaAl(OH)4 nổi lên trên. Các thành phần không tan như Ô xít Sắt, Ô xít Titan, Ô xít Silic, các tạp chất khác thì lắng xuống và thải qua đáy thùng cùng với một lượng xút(NaOH), Aluminat Natri dư. Hợp chất ấy là bùn đỏ.

Các kim loại nặng trong bùn đỏ thì không nhiều chỉ gấp khoảng 7 lần của đất thường. Nhưng nguy hiểm là ở Natri ôxít phản ứng với nước và phân li ra ion OH điều này khiến cho bùn đỏ có tính pH rất cao vào khoảng >12.5. Theo ông Nguyễn Hoài Anh trưởng phòng TN-MT huyện Bảo Lâm thì sau sự cố Tân Rai khi xét nghiệm nước cống được kết quả pH 12.6.

Đối với mỏ Bô Xít Tây Nguyên hàm lượng Ôxít Nhôm trung bình là 50% như vậy cứ 1 tấn alumin được sản xuất thì sinh ra 1 tấn bùn đỏ. Hai dự án bô xít là Nhân Cơ và Tân Rai. Mỗi dự án có 2 hồ chứa bùn đỏ mỗi hồ có dung tích một triệu tấn. Trong đó công suất của Tân Rai 650.000 tấn/năm và Nhân Cơ lên 600.000 tấn/năm. Như vậy chỉ 3 năm là các hồ chứa bùn đỏ sẽ đầy, và để càng lâu thì quả bom sẽ càng lớn.

Nền nông nghiệp từ dặt dẹo sang ẹo tử, khi siêu bom kiềm nổ

Nền nông nghiệp dặt dẹo. Sự quy hoạch đất đai bừa bãi ở cả đồng bằng Bắc Bộ và Nam Bộ làm mất một diện tích lớn đất nông nghiệp. Không chỉ thế có những loại đất rất quý cho nông nghiệp mà TS. Nguyễn Lân Dũng gọi là “đất có cấu tượng”. Loại đất này có các hạt cấu tạo không nhỏ như đất sét và không to như như đất cát, để có thể giữ được chất dinh dưỡng cùng với nước. Và thời gian hình thành loại đât này phải mất vài trăm năm.

Mặt khác sự khống chế dòng Mê Kông từ phía Trung Hoa, bằng việc xây dựng thủy điện họ đã chặn một loạt đập nước gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới lưu lượng nước, gây ra hạn hán tại khu vực hạ lưu. Nên nền nông nghiệp của chúng ta hết sức dặt dẹo, giờ thì ẹo tử sẽ xảy ra khi siêu bom kiềm nổ.

Nhà văn Nguyên Ngọc viết:
Tây Nguyên là nóc nhà của Đông Dương. Và chỉ có nước từ nóc nhà Tây Nguyên đổ xuống các vùng chung quanh, chứ không có nước nào chảy ngược lên được nóc nhà Tây Nguyên. Một trong những đặc điểm của địa hình Tây Nguyên, là đường phân thủy trên cao nguyên rộng lớn này nằm xế hẳn về phía Đông, tức sườn Tây Trường Sơn rộng hơn hẳn sườn Đông Trường Sơn, có nơi gấp ba, bốn lần. Cũng tức là nước từ Tây Nguyên đổ về các sông ở miền Nam Trung bộ (như Thu Bồn, Trà Khúc, Đà Rằng …) ít hơn hẳn nước đổ về phía Tây, về sông Mé Kông, để từ đó đổ về Nam Bộ. Cũng có thể nói, nước của Tiền Giang, Hậu Giang, nước ở Đồng Tháp, An Giang, Kiên Giang, Cà Mau … cũng là nước Tây Nguyên …

(Bạn có biết Sông Sê rê pok không chảy ra biển mà chảy vào biển hồ của Campuchia rồi lại về Mê Kông!)

Nếu quả bom này nổ thì không chỉ là Tây Nguyên ảnh hưởng nguồn nước kiềm này sẽ lan xuống Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ, trên dọc đường đi nó sẽ giết toàn bộ thực thực vật ven sông. Khi đến Nam Bộ thì sẽ giết các cánh đồng lúa và cây ăn trái vốn quen với pH thấp, và đặt dấu chấm hết cho ngành trồng trọt phía nam. Rồi lúa sẽ không còn trồng được dẫn đến khủng hoảng lương thực như tại Venezuela.

Nhưng Nam Bộ may mắn hơn Tây Nguyên là họ có thể chuyển sang nuôi thủy hải sản ngay vì những loài này có thể chịu được pH kiềm vào khoảng 7.5-8.5 [2], và chỉ trong một năm là thu hoạch.

Trong khi đó Tây nguyên với các loại cây Cà phê, cây hồ tiêu, cây điều và cả cao su có phạm vi pH từ 5- 6.5 đều là ưa nước Axít thì sẽ được tưới băng nước kiềm. Các loại cây này sẽ chết dần chết mòn [3]. Các loại cây này đều không phải là trồng thì được thu hoạch ngay mà nó là nhưng loại cây lâu năm. Thời gian từ lúc trồng đên khi thu hoạch của các cây công nhiệp trên như sau: Cà Phê và Hồ Tiêu là 3-4 năm, Cao Su và Điều là 5-6 năm. Những người dân Tây Nguyên sẽ bị phá sản trong một năm và không thể phục hồi ngay lại được. Và các nông dân sẽ trở nên giống với ngư dân miền trung trong một tương lai không xa khi các đường ống bùn đỏ đã bị lão hóa. [4]

Kiềm hóa không khí và sức khỏe con người.

Máu của của người có pH tầm 7.40 ± 0.05 và dao động khác nhau với mỗi cơ quan. Theo quy chuẩn nước sạch thì có thể uống nước có nồng độ pH 6,5-8,5. Khi thấy các thông số này bạn sẽ an tâm hơn một chút. Hãy cứ yên tâm nếu bạn ở Nam bộ nơi chỉ có nguồn nước bị kiềm hóa. Cùng lắm là khi lọc nước kiềm với pH > 8,5 nếu trong nước có hợp chất hữu cơ thì dễ tạo thành hợp chất trihalomethane gây ung thư. Nhưng bạn vẫn sẽ sống lâu.

Vì bạn uống nước qua dạ dày thì nó sẽ được trung hòa bằng Axít Clo Hydric nên không sao. Nhưng vấn đề là ở không khí, Nếu bùn đỏ phát tán ra ngoài dưới dạng lỏng và khô lại, theo gió lốc cuốn lên nó sẽ phát tán khắp Tây Nguyên. Và khi hít phải bụi bùn đỏ khô có tính kiềm mạnh phổi bạn có thể bị bỏng kiềm nếu như hít quá nhiều. CÒn không về lâu dài nó sẽ khiến bạn mất cân bằng toan kiềm khi vượt ngưỡng chịu đựng của các hệ đệm protein, cacbonat... như vậy sẽ rất nguy hiểm.

Xin hãy đóng cửa ngay Bô Xít Tây Nguyên vì người dân cả nước.

KS Nguyễn Sáng
 Đà Nẵng

Chú thích:

[1] http://dolomitengocchau.com/tai-lieu-ky-thuat/128-ph-dat-va-cay-trong.html
[2] http://moitruongtoanphat.com.vn/tai-lieu/anh-huong-cua-do-ph-trong-nuoc-va-cach-dieu-chinh-do-ph
[3] http://www.tintaynguyen.com/bat-an-sau-su-co-vo-ong-dan-nuoc-co-chua-xut-tai-to-hop-bauxit/132575/
[4] http://baodatviet.vn/khoa-hoc/quan-diem/buc-duong-ong-bauxite-tan-rai-he-qua-cong-nghe-trung-quoc-3300338/

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
02 Tháng Ba 2021
Với nhân số chỉ chiếm chưa đến 10% của quốc hội, những đại biểu không đảng này sẽ làm được gì nếu sự biểu quyết của mình gặp phải sự phản đối của các đại biểu đảng viên, đó là còn chưa nói đến các đại biểu không đảng này khi bước chân vào tòa nhà quốc hội csVN thì mặc nhiên họ đã bị nhuộm đỏ, họ sẽ phải hát quốc ca, tôn thờ hcm như những kẻ khác, nói một cách khác, bản chất họ dù không là đảng viên đảng csVN nhưng cũng như là đảng viên...
01 Tháng Ba 2021
Phía Bắc có nước Tàu, phía đông cũng có Tàu kiểm soát biển, phía Tây có Tàu kiểm soát Lào và Cam. Như vậy đất nước Việt Nam có 4 mặt thì 3 mặt là đụng mặt Tàu. 3 mặt đó giống như cái chuồng nhốt Việt Nam vào trong. Mặt thứ tư là hướng Nam, hướng này tương đối thoáng vì Tàu chưa chốt được chứ nếu nó tìm được điểm nào chốt chặn hướng Nam thì xem như nó nhốt Việt Nam vào trong 4 bức tường. Tuy nhiên, đó là giả sử Phú Quốc không cho Tàu thuê 99 năm chứ nếu Việt Nam cho Tàu thuê đảo này một thế kỷ thì xem như ĐCS tự trao chìa khóa cửa nam để Tàu Cộng nhốt Việt Nam vào rọ.
01 Tháng Ba 2021
“Ngộ” cũng có nhiều trình độ khác nhau. Một điều khẳng định rằng nếu bạn có sự tu dưỡng thì bạn sẽ không xài bạc giả, không ủng hộ ông Trump khi mà sự nói dối của ông Trump đã trở thành truyền thống thì không có lý do gì để tin một cá nhân nói dối như thế. Nếu bạn không tin Hồ Chí Minh thì chẳng lẽ bạn lại tin Trump, một cá nhân gọi là thầy của Hồ Chí Minh? Chưa kể bạn lại viết sách về Duy Dân thì rõ ràng, bạn lợi dụng Duy Dân để treo đầu heo bán thịt chó. Bạn đã làm xấu Duy Dân vì bạn không có tu dưỡng.
28 Tháng Hai 2021
Như vậy qua đây chúng ta thấy gì ở cái gọi là “nền kinh tế thị trường định hướng XHCN” này? Đấy là khi đất nước gặp khủng hoảng thì chính phủ sẽ đè đàu toàn dân và các doanh nghiệp tư nhân để giải cứu cho doanh nghiệp quốc doanh. Bản chất của ĐCS là vậy, nó chỉ che chở cho những gì thuộc về nó, còn những gì thuộc về dân thì mặc kệ. Thậm chỉ nó còn có thể tước đoạt những thứ cuối cùng cần cho sự sống của dân để bù lại phần thiệt hại chỉ như “trầy da” của con cái nó. Trong trong quyền lợi kinh tế và trong quyền lợi chính trị đều như nhau, CS chỉ hành xử chỉ theo một cách...
27 Tháng Hai 2021
Ở phương diện nghề nghiệp, thành phần trí thức trong xã hội thường tập trung ở các lĩnh vực liên quan đến các “nhà” như: nhà giáo, nhà văn, nhà báo, nhà văn hóa, nhà chính trị… Sẽ có người tự ái và không hài lòng nhưng phải nói rằng thành phần các “nhà” này ở xã hội Việt Nam hôm nay đang rơi vào vòng xoáy của sự sa đọa với những biểu hiện và đặc điểm như: xu thời, trí trá, hèn kém, nước đôi, ba phải… Nói khác đi, có thể gọi đây là cách/lối sống muôn mặt, giả tạo, lá mặt lá trái, gió bề nào che bề đó của một bộ phận rất đông trong tầng lớp trí thức nước nhà hôm nay.
27 Tháng Hai 2021
Cho dù Donald Trump đánh đồng lòng trung thành và sự ủng hộ mình là sự trung thành và yêu nước, điều tương tự ở các thể chế độc tài và được người cuồng Trump tin theo nhưng Trump là một hình tượng thô nhám, chưa được gọt rửa trong văn minh và văn hóa Mỹ. Khả năng và tính cách dung tục, gian manh và ích kỷ không che đậy lại thu hút được đông đảo người ủng hộ bởi nó cho họ có được một đồng minh, lãnh tụ đúng như con người và suy nghĩ của họ.
26 Tháng Hai 2021
Ấy vậy mà, trong nước Chính phủ Việt Nam lại è đầu đứa con nít ra để bắt con bé đập heo rồi tung lên truyền thông lấy đó làm việc ca ngợi rồi kêu gọi lòng hảo tâm người dân. Việc làm thất đức thế mà chính phủ tự xưng là vĩ đại lại làm được thế mới hay. Việc mua Vắc-xin là việc của chính phủ điều chỉnh từ nguồn ngân sách, lấy từ thuế dân đóng. Em bé này không có nghĩa vụ hay trách nhiệm phải lo để mà phải đập heo của con mua sách vở, mua đồ chơi ra lo việc bao đồng. Đến ngay tiền cắc của con nít chính phủ ngửa tay ra nuốt được thì đó là tận cùng của sự lưu manh.
26 Tháng Hai 2021
Bởi vậy 500 đại biểu Quốc hội khóa 15 tới đây vẫn chỉ là những người trong tầng lớp chóp bu độc tài CSVN nắm quyền điều hành Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, các bộ và các tỉnh, thành phố,… Mỗi nhiệm kỳ Quốc hội thì tầng lớp chóp bu độc tài CSVN bao giờ cũng lựa chọn một vài đại biểu được gọi là quân xanh. Những đại biểu này thường hay tham gia phát biểu gây sóng trên nghị trường để lòe bịp Nhân dân cả nước. Ví dụ như: ông Dương Trung Quốc, ông Lưu Bình Nhưỡng,…
25 Tháng Hai 2021
Có lẽ, VN là quốc gia duy nhất xin tiền dân ngay cả việc mua vắc-xin tiêm phòng dịch Covid. Một đảng luôn khoe khoang đảng cho ta mùa xuân, vậy mà mùa xuân chưa hết lại đè dân ra xin đểu, đảng gì mà tệ quá vậy? Và tất nhiên, Dân biết tỏng các ông xin để làm gì. Xin để mà mua đất, mua nhà mua xe cho bồ nhí và mua cả quốc tịch Síp chứ mua vắc-xin thì đợi tết Công gô. Tư duy xem nhân dân là con bò sữa lúc nào cũng vắt, kể cả khi nhân dân đã kiệt sức vì dịch bệnh là một chính phủ tận cùng đồi bại.
25 Tháng Hai 2021
Chuyện tưởng chừng rất đơn giản nếu như các bộ ngành ngay từ đầu biết quan tâm đến người dân, tiếc nỗi thời gian bắt đầu giãn cách của đợt 3 dịch Covid tại Việt Nam rơi vào dịp giáp Tết, nghĩa là cái dịp mà cán bộ từ nhỏ đến lớn đều hớn hở và chịu chung cái chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về việc cấm tặng quà, biếu xén cấp trên ngày Tết. Nhưng trong thời đại mà nhà chùa còn biết sử dụng ví điện tử Momo thì làm sao mà cấm, việc cấm chỉ khiến cho cán bộ thêm bận rộn vì phải lạng lách mà biếu xén. Bận rộn quà cáp biếu xén đến vậy thì nghĩ được gì cho dân đây. Chỉ tội cho...