ASEAN bất lực trước bản đồ mới của Trung Quốc

09 Tháng Chín 20235:29 CH(Xem: 345)
  • Tác giả :

                     ASEAN bất lực trước bản đồ mới của Trung Quốc

sharethis sharing button
ASEAN bất lực trước bản đồ mới của Trung QuốcLãnh đạo các nước trong khối ASEAN chụp hình chung cùng Thủ tướng Úc Anthony Albanese tại Thượng đỉnh ASEAN -Australia ở Jakarta, Indonesia hôm 7/9/2023 (minh hoạ)
icon-zoom AFP






Viên Tiểu Nhất
      RFA





Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 43 với chủ đề "Một ASEAN tầm vóc: Tâm điểm của tăng trưởng" đã diễn ra tại Jakarta (Indonesia) từ ngày 5-7/9. Hội nghị cấp cao ASEAN năm nay có sự tham dự của lãnh đạo 22 nước, trong đó có các nước ASEAN và các đối tác đối thoại của ASEAN cũng như các phái đoàn của chín tổ chức quốc tế, trong đó có Liên hợp quốc và Ngân hàng thế giới. Trong thời gian này, ASEAN đã tổ chức một loạt hội nghị cấp cao và thông qua một số tuyên bố. Các chuyên gia cho rằng hội nghị này chủ yếu công bố với thế giới bên ngoài năm điểm chính đáng được quan tâm, bao gồm kinh tế, cuộc khủng hoảng Ukraine, cạnh tranh chiến lược Trung-Mỹ, tranh chấp ở Biển Đông và những phản ứng khác nhau của Trung Quốc và Mỹ đối với ASEAN.

Bản đồ gây tranh cãi của Trung Quốc

Vấn đề Biển Đông luôn là một vấn đề nóng bỏng của ASEAN, trong bối cảnh cả ASEAN và Trung Quốc đều tuyên bố là sẽ cố gắng thúc đẩy tiến trình đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC).

Tuy nhiên, ngày 28/8, Trung Quốc lại cho công bố “Bản đồ tiêu chuẩn Trung Quốc phiên bản năm 2023”, trong đó có “Đường 10 đoạn” được Trung Quốc thể hiện bao trùm 90% khu vực Biển Đông. “Bản đồ tiêu chuẩn năm 2023” của Trung Quốc cũng bao gồm nhiều vùng lãnh thổ mà Trung Quốc đang tranh giành với các nước láng giềng như khu vực Arunachal Pradesh, khu vực Aksai Chin (tranh chấp với Ấn Độ), Senkaku (tranh chấp với Nhật Bản), đảo Bolshoy Ussuriysky (đã phân định với Nga), Đài Loan. Ngoài ra, bản đồ này cũng  bao gồm các khu vực biển trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Malaysia gần Sabah và Sarawak, Brunei, Philippines, Indonesia và Việt Nam.

Ấn Độ là quốc gia đầu tiên phản đối mạnh mẽ” khi Trung Quốc công bố bản đồ mới. Theo sau là Malaysia, Philippines, Việt Nam và Brunei, cũng như Indonesia, quốc gia lo ngại về khu vực gần quần đảo Natuna chồng lấn các yêu sách của Trung Quốc. Nepal cũng chỉ trích tấm bản đồ của Trung Quốc, cho rằng ấn phẩm này đã đánh dấu ba khu vực mà nước này có chủ quyền là lãnh thổ của Ấn Độ. Nhật Bản là quốc gia châu Á mới nhất phản đối tấm bản đồ này của Trung Quốc.

Vì sao Trung Quốc công bố bản đồ lúc này?

Tác giả Collins Chong Yew Keat, trong một bài viết mới đây lý giải (1):

Thứ nhất, khung thời gian để Tập Cận Bình thực hiện tham vọng Giấc mộng Trung Hoa” nhằm thống nhất Đài Loan đang dần thu hẹp, trong bối cảnh phương Tây tăng cường sức ép để kìm chế Trung Quốc và áp đặt các lệnh cấm vận công nghệ. Điều này càng trở nên cấp bách hơn sau khi suy thoái kinh tế và khủng hoảng tại Trung Quốc đe dọa làm chệch hướng những nỗ lực trong tương lai của nước này nhằm đạt được khả năng dùng kinh tế để hỗ trợ cho cuộc xung đột có thể sẽ kéo dài với phương Tây về vấn đề Đài Loan. Khung thời gian này càng bị rút ngắn hơn trước viễn cảnh Trump có khả năng quay trở lại nắm quyền vào năm 2024 và sẽ siết chặt hơn nữa các lựa chọn cũng như khả năng của Bắc Kinh trong việc thách thức Mỹ, đặc biệt là trong lĩnh vực kinh tế và quân sự.  

Thứ hai, năng lực phản kháng ngày càng tăng của Mỹ để ngăn chặn các động thái của Bắc Kinh đã thách thức các năng lực ngắn hạn của Bắc Kinh. Washington hiện đang nỗ lực hợp tác về quốc phòng và an ninh với Manila, Seoul, Tokyo, Hà Nội, New Delhi, Canberra và các quốc gia khác trong khu vực – bao gồm cả các quốc đảo Thái Bình Dương, từ đó cản trở hơn nữa việc Bắc Kinh mở rộng sức mạnh và ảnh hưởng.   

Thứ ba, sự suy giảm về hiệu quả răn đe và ảnh hưởng của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) cũng như các cơ chế ngăn ngừa xung đột của tổ chức này trong việc thể hiện sự phản đối thực sự và đáng tin cậy đối với các bước tiến của Bắc Kinh sẽ tạo ra một hướng đi rõ ràng hơn để Trung Quốc tái khẳng định nỗ lực của nước này và củng cố hơn nữa cách tiếp cận chia để trị.

Thứ tư, Chủ tịch Tập Cận Bình muốn tăng cường tính chính danh và năng lực của ông trong việc củng cố ảnh hưởng và quyền lực trong nước, trong bối cảnh xuất hiện nhiều thách thức nội bộ mới và khủng hoảng kinh tế xảy ra. Điều này vô vùng quan trọng đối với việc đặt nền tảng cho chủ nghĩa dân tộc lớn hơn cũng như củng cố ý thức của người dân về mục đích và niềm tự hào dân tộc, trong việc giải quyết các thách thức mang tính hệ thống hiện nay như khủng hoảng nhân khẩu học, suy thoái kinh tế, khủng hoảng nợ và bất động sản, cũng như tỷ lệ thất nghiệp kỷ lục trong giới trẻ.

ASEAN im lặng

Mặc dù có năm quốc gia ASEAN đã chính thức lên tiếng phản đối bản đồ này của Trung Quốc, thế nhưng, tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 43, ngoại trừ tuyên bố của Chủ tịch do Indonesia đưa ra, không có tuyên bố chung nào khác giữa ASEAN và các đối tác đề cập đến Biển Đông. Dường như để tránh phát sinh vòng đối đầu mới với Trung Quốc, các quốc gia Đông Nam Á không những không đề cập đến tình hình Biển Đông và bản đồ mới của Trung Quốc tại Hội nghị cấp cao ASEAN, mà phần liên quan đến Biển Đông và Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của tuyên bố của Chủ tịch ASEAN (Indonesia) sau hội nghị cũng không đề cập đến Trung Quốc.

Tuyên bố của Chủ tịch ASEAN sau hội nghị chỉ đề cập: Chúng tôi tái khẳng định cần phải tăng cường lòng tin và sự tin cậy lẫn nhau, đồng thời phải kiềm chế mọi hành động làm phức tạp hóa tranh chấp hoặc leo thang tình hình” (2). Tuyên bố cũng nhấn mạnh, các nước đồng ý căn cứ vào luật pháp quốc tế, bao gồm Công ước Liên hợp quốc về Luật biển” năm 1982 (UNCLOS) để duy trì và thúc đầy hòa bình, an ninh, ổn định ở Biển Đông, đồng thời đảm bảo tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông.

Tuyên bố này cũng kêu gọi thực hiện có trách nhiệm tất cả các điều khoản trong Tuyên bố ASEAN-Trung Quốc năm 2002 về Quy tắc ứng xử ở Biển Đông, cũng như sớm thông qua Bộ Quy tắc ứng xử hiệu quả và thực chất dành cho các bên.

Những hy vọng ảm đạm

Một số nhà phân tích cho rằng, điều này chứng tỏ ASEAN chưa giải quyết ổn thỏa vấn đề. Theo nhà nghiên cứu về Đông Nam Á tại Đại học Quốc gia Australia, Hunter Marston, các cuộc khủng hoảng khác nhau có mối liên hệ với nhau và ASEAN đang bị chia rẽ hơn bao giờ hết. Ông nêu rõ: Việc Trung Quốc quấy rối các quốc gia có yêu sách ở Biển Đông đang tạo ra một rạn nứt khác giữa các quốc gia biển và lục địa. Ở một mức độ nào đó, sự phân chia này phản ánh sự phân chia giữa các quốc gia thành viên dân chủ hơn và các quốc gia thành viên độc tài hơn. Thế giới đang nhìn vào ASEAN để xem liệu khối này có thể làm được gì hơn là chỉ đưa ra những thông cáo rỗng tuếch hay vượt lên trên những lời cáo buộc rằng tổ chức này chỉ đơn giản là một nơi nói suông và không có gì hơn thế” (3).

Trong khi chỉ vài tháng nữa là kết thúc vai trò Chủ tịch ASEAN của Indonesia, rất ít nhà phân tích nhận thấy có nhiều cơ hội ASEAN đạt được bước đột phá dưới sự chỉ đạo của Lào, nước sẽ giữ vai trò này năm 2024. Một nhà ngoại giao giấu tên có liên quan đến khu vực nói: Có một câu hỏi thực sự là liệu Lào có đủ khả năng hoặc quyền tự chủ (từ Trung Quốc) để giúp ASEAN tiến lên trong các vấn đề quan trọng hay không. Trên thực tế, chúng ta có thể thấy một ASEAN bị tê liệt dưới sự lãnh đạo của Viêng Chăn” (4).

__________

Tham khảo:

1. https://www.eurasiareview.com/03092023-beijings-dangerous-flirtation-with-hard-power-intimidation-analysis/

2. https://asean.org/wp-content/uploads/2023/09/CHAIRMAN-STATEMENT-OF-THE-43RD-ASEAN-SUMMIT-FIN-2.pdf

3. https://www.aljazeera.com/news/2023/9/4/severe-stress-myanmar-south-china-sea-push-asean-to-breaking-point

4. https://www.aljazeera.com/news/2023/9/4/severe-stress-myanmar-south-china-sea-push-asean-to-breaking-point

* Bài viết không thể hiện quan điểm của Đài Á Châu Tự Do

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
21 Tháng Sáu 2024
Tự do báo chí không đồng nghĩa là số nhiều, mà Tự do báo chí phải là sự tự do khai phóng đầu óc con người không rào cản, tự do báo chí do nền báo chí tư nhân làm chủ, nó có vai trò thúc đẩy sự tiến bộ xã hội, đưa ra ánh sáng những gì được dấu nhẹm, không có vùng cấm, nó không phải là công cụ định hướng dư luận và lại càng không phải là để phục vụ cho thế lực cầm quyền, tự do báo chí có một nhiệm vụ duy nhất là loan tin trung thực, đem đến cho người dân luồng ánh sáng văn minh, để người dân hiểu được thế nào là Dân Chủ, Tự Do, Quyền Con Người và những gì xảy ra trong xã hội mình đang sống...
21 Tháng Sáu 2024
Dõi theo các diễn biến gần đây nhất có thể thấy, tình hình căng thẳng ấy chính là do Trung Quốc triển khai “chiến lược vùng xám”. Theo đó, lệnh cấm đánh bắt cá từ ngày 1/5 đến 16/9/2024 trên các khu vực biển, trong đó có Biển Đông, không chỉ vi phạm chủ quyền của Việt Nam ở quần đảo Hoàng Sa, mà còn vi phạm quyền chủ quyền, quyền tài phán của Việt Nam với vùng đặc quyền kinh tế được xác định theo Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật biển (UNCLOS) năm 1982 (2). Tiếc rằng, TBC giữa hai nước đã không có lấy một lời nào đề cập đến biến cố ngang ngược này từ phía nhà cầm quyền Trung Quốc.
19 Tháng Sáu 2024
Sau khi đã đưa chiêu mộ được những học sinh giỏi mà non nớt vào “tròng”, Đảng bắt đầu 2 nhiệm vụ quan trọng: Một là liên tục răn dạy những bài giảng về đạo đức, lối sống, tư tưởng và lòng yêu đảng mà họ đồng hoá là yêu nước . Hai là treo ngay trước mắt những quyền lợi về vật chất và chức vụ, gọi là được “quy hoạch”. Đã có những người đợi cả đời vì một chữ “quy hoạch cán bộ”, bỏ qua vô vàn cơ hội để trở thành một con người tự do và giàu có một cách chính đáng ở ngoài kia. Họ được cơ cấu và sống trong niềm hy vọng của sự “cơ cấu” đó cho đến tận lúc về hưu.
18 Tháng Sáu 2024
Quả thật rằng VN hôm nay chính là vùng đất ngàn năm tăm tối, vùng đất bị nhân loại văn minh bỏ quên cho nên những gì đã và đang diễn ra trong nước chỉ là chuyện bắt buộc phải đến. Với rào cản mà những gì đảng csVN dựng nên thì không bao giờ có thể có những cuộc tranh luận ôn hòa, bởi vì nói chuyện với bọn cộng sản không khác gì gãy đàn vào lỗ tai trâu, vì thế sẽ không có cách mạng Màu, thay đổi thể chế chính trị trong ôn hòa mà cuộc cách mạng đó khó lòng mà tiên đoán trước được!.
18 Tháng Sáu 2024
Nhưng “đạo đức giả” không mới đối với đảng CSVN. Chứng bệnh này đã có từ khi ông Hồ “cướp chính quyền” năm 1945 từ tay Chính phủ quốc gia Trần Trọng Kim. Từ đó, chiếc áo “cách mạng”, “dân chủ” “tự do” và “độc lập” dần dần “bạc mầu” để lộ ra những chứng hư tật xấu của người Cộng sản. Bằng chứng “xương máu” của hai cuộc chiến huynh đệ tương tàn từ 1946 đến 1975 đã lột trần “lời nói không đi đôi với việc làm” của đảng CSVN.
14 Tháng Sáu 2024
Lời nói của sư cầu chúc cho mọi người hạnh phúc đã được nhiều người dân cảm động, bởi vì hạnh phúc là một thứ gì đó rất xa vời cho người dân trong nước, làm sao hạnh phúc được khi có một chế độ cai trị xem mình như là loài bị trị, làm sao mà hạnh phúc được khi những lo toan hàng ngày như tiền ăn, tiền học, tiền khám chữa bệnh cho bản thân và gia đình luôn là nhu cầu cấp thiết? Hạnh phúc là một giá trị xa vời khi một dân tộc bị cai trị bằng một thế lực hắm ác, bất lương và xem việc cai trị con người không hơn loài vật.
13 Tháng Sáu 2024
“Người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời và là một nguồn lực của cộng đồng dân tộc Việt Nam, là nhân tố quan trọng góp phần tăng cường quan hệ hợp tác, hữu nghị giữa nước ta với các nước.” (Trích Nghị quyết 36, phần 2). Thật ra chính nhờ sự chống đối của người Việt Hải Ngoại mà chính quyền cộng sản khá hơn trong tiến trình đổi mới. Không có tiếng nói chống đối ấy, không có sự tác động trái chiều ấy, chính quyền cộng sản sẽ còn ù lì độc đoán và mông muội hơn nhiều. Cách nào, tiếng nói ấy vẫn có mặt tích cực cho chính quyền cộng sản. Thay vì chửi là phản động, họ phải biết ghi nhận và cám ơn.
05 Tháng Sáu 2024
Sau bệnh “nhận vơ” nhơ bẩn như thế, cán bộ, đảng viên CSVN ngày nay còn bị nhiễm 2 chứng bện mới “lười lao động” và “lười làm việc”. Báo của Trung ương đảng (ĐCSVN) cho biết: “Tình trạng “lười lao động” trong đội ngũ cán bộ, đảng viên đang diễn ra ở không ít cơ quan, đơn vị. Đây là căn bệnh nguy hiểm, cần phải chữa ngay bằng “phương thuốc đặc trị”. (ĐCSVN, ngày 28/05/2024) Nhưng ngoài “lười biếng, lười lao động, lười làm việc”, theo bài viết của Trung ương, đảng viên còn mắc bệnh “ kèn cựa, cục bộ, thiếu kỷ luật, kém đoàn kết, tham ô, xa hoa lãng phí.” Các tệ nạn này như “trăm hoa đua nở dưới thời các Tổng Bí thư Đỗ Mười...
05 Tháng Sáu 2024
Một cuộc bố ráp khác, cuộc ‘đánh úp’ tăng đoàn khất thực của nhà sư Thích Minh Tuệ vào đêm 3/6/2024 có thể được hiểu là quyết tâm của BCA nhằm bóp nghẹt tự do tôn giáo nếu không tu tập theo đường lối của nhà nước. Ban Tuyên giáo chỉ đạo báo chí quốc doanh đưa tin là nhà sư Thích Minh Tuệ ‘đã tự nguyện dừng việc đi bộ khất thực’. Chẳng mấy ai tin bộ máy truyền thông ‘nói dối hơn Cuội’ ấy, khi nhiều thông tin trên mạng cho biết, sư Minh Tuệ đột nhiên ‘biến mất’, sau khi ngài đến địa phận tỉnh Thừa Thiên – Huế vào buổi chiều hôm trước (2/6), không ai rõ tung tích… (5) Trái ngược với tuyên bố của các cơ quan Nhà nước...
05 Tháng Sáu 2024
Tự do tôn giáo là một căn bản mặc nhiên tại các quốc gia dân chủ, trong đó họ phân chia rạch ròi: Tôn giáo là tôn giáo và chính trị là chính trị. Không có việc nhồi nhét chính trị vào tôn giáo như đảng cộng sản đã và đang làm khi dương cao khẩu hiệu: Đạo Pháp xhcn!. Bởi hai khái niệm kể trên hoàn toàn không dính dáng vào nhau, một bên là chân lý để con người tu tập tìm cầu giải thoát, và một bên là loại xã hội sao chép, ăn vay từ những quốc gia đi trước nhưng đã phá sản hôm nay để trong đó quyền lực lãnh đạo quốc gia thuộc về một thiểu số gian manh và tàn độc.