‘Có bao nhiêu Hạo Nam còn sống?’ (*)

20 Tháng Giêng 202310:07 CH(Xem: 424)

                            ‘Có bao nhiêu Hạo Nam còn sống?’ (*)


1-27-768x432

“Chúng ta có thể than khóc nhưng thật bất nhẫn nếu drama này nhanh chóng trôi qua như bao drama khác. Sự thật là còn hơn năm triệu bé Hạo Nam vẫn còn đang sống, vẫn còn đang thở, vẫn còn đang “vươn tay chờ được kéo lên”…”





Trân Văn
VOA Blog




Sau ba tuần tìm cứu, giới hữu trách tại Việt Nam đã tìm thấy thi thế Thái Lý Hạo Nam, mười tuổi, không may sa xuống một trong những lỗ đã được khoét sẵn để làm móng cho trụ cầu Rọc Sen ở Đồng Tháp để trao lại cho cha mẹ cậu (1)… Sở dĩ Hạo Nam lâm nạn là vì cậu hy vọng kiếm đủ tiền trả phí cho việc học võ thuật nên cùng bạn bè vào công trường xây dựng cầu Rạch Sen để lượm sắt vụn!

Dẫu giới hữu trách đã tìm thấy thi thể Hạo Nam nhưng làm sao có thể xem đó là tin vui trước thềm năm mới? Thêm một mùa Xuân nữa lại đến nhưng những trăn trở như trăn trở của Nguyễn Phương Mai vẫn còn nguyên, thậm chí có những dấu hiệu rõ ràng cho thấy sẽ còn nặng nề hơn nhiều trong năm mới: Khía cạnh đau lòng nhất trong câu chuyện về Hạo Nam có lẽ là chữ “nghèo”. Điều đau đớn nhất là Hạo Nam đã không gặp nạn khi đang chơi đùa với bạn bè mà mất mạng khi đang “đi làm kiếm tiền”. Nghèo đa chiều tức là không chỉ nghèo tiền mà còn bị thiệt thòi về tám khía cạnh cơ bản của cuộc sống như: Dinh dưỡng, y tế, nhà ở, môi trường, tiếp cận thông tin, lao động trẻ em và đăng ký hành chính.

Nguyễn Phương Mai lưu ý: Bé Hạo Nam thuộc tổng số hơn năm triệu trẻ em Việt Nam nghèo đa chiều (theo thông tin và định nghĩa của UNICEF là nghèo ở ít nhất hai khía cạnh). Bé mười tuổi mà chỉ nặng có 20 ký, nhỏ và có thể là thiếu dinh dưỡng đến mức nhiều người cho rằng việc bé lọt chân vào miệng ống có đường kính 25cm là điều không thể. Bé cũng nghèo về mặt “cơ sở nhà ở” nếu nhìn vào cái chòi rách tươm mà gia đình bé đang trú ngụ. Bé cũng nghèo về mặt “tiếp cận thông tin” khi những chương trình miễn phí tiền học, trợ giúp xã hội, những khoản thu “vì người nghèo” ta vẫn đóng cho tổ trưởng dân phố đã không đến đúng đối tượng, giải quyết đúng việc cần làm. Đó là ta còn chưa biết liệu bé có nghèo về mặt y tế (được khám chữa bệnh, được tránh ảnh hưởng từ chất kích thích và việc hít khói thuốc thứ cấp từ người lớn). Liệu bé có nghèo về mặt môi trường (có hố xí hợp vệ sinh, được dùng nước sạch, sống xa nơi xả rác thải, không hít khí ô nhiễm từ các công trình xây dựng và giao thông,…). Liệu bé có nghèo về mặt lao động (bé có phải góp công sức vào việc kiếm tiền trong tổng thu nhập của gia đình không)?

Nguyễn Phương Mai lưu ý: Bé Hạo Nam thuộc tổng số hơn năm triệu trẻ em Việt Nam nghèo đa chiều (theo thông tin và định nghĩa của UNICEF là nghèo ở ít nhất hai khía cạnh). Bé mười tuổi mà chỉ nặng có 20 ký, nhỏ và có thể là thiếu dinh dưỡng đến mức nhiều người cho rằng việc bé lọt chân vào miệng ống có đường kính 25cm là điều không thể. Bé cũng nghèo về mặt “cơ sở nhà ở” nếu nhìn vào cái chòi rách tươm mà gia đình bé đang trú ngụ. Bé cũng nghèo về mặt “tiếp cận thông tin” khi những chương trình miễn phí tiền học, trợ giúp xã hội, những khoản thu “vì người nghèo” ta vẫn đóng cho tổ trưởng dân phố đã không đến đúng đối tượng, giải quyết đúng việc cần làm. Đó là ta còn chưa biết liệu bé có nghèo về mặt y tế (được khám chữa bệnh, được tránh ảnh hưởng từ chất kích thích và việc hít khói thuốc thứ cấp từ người lớn). Liệu bé có nghèo về mặt môi trường (có hố xí hợp vệ sinh, được dùng nước sạch, sống xa nơi xả rác thải, không hít khí ô nhiễm từ các công trình xây dựng và giao thông,…). Liệu bé có nghèo về mặt lao động (bé có phải góp công sức vào việc kiếm tiền trong tổng thu nhập của gia đình không)?

Theo Nguyễn Phương Mai: Chúng ta có thể than khóc nhưng thật bất nhẫn nếu drama này nhanh chóng trôi qua như bao drama khác. Sự thật là còn hơn năm triệu bé Hạo Nam vẫn còn đang sống, vẫn còn đang thở, vẫn còn đang “vươn tay chờ được kéo lên” nhưng không có được sự chú ý toàn tâm toàn lực của chính quyền, báo chí và người dân. Việc giải quyết một cách có hệ thống có lẽ thuộc về trách nhiệm của nhà nước/người làm chính sách. Tuy nhiên, những cá nhân là mỗi chúng ta có thể chung tay để quá trình đó BỀN VỮNG hơn và đi lên từ cái gốc của văn minh. Ví dụ, để giải quyết cái nghèo của trẻ con, mỗi chúng ta hoàn toàn có thể bắt đầu từ những điều nhỏ bé như việc cân nhắc thái độ của chính mình với cái nghèo. Đó là việc cân nhắc khi cho các bé dùng những thứ đồ sang trọng đắt tiền lúc đi học hay đi chơi cùng bạn bè. Đó là việc chú ý dạy các bé cách cư xử với đồng tiền, để không coi đó là đương nhiên, để không cho rằng đó là minh chứng của sự ưu tú cá nhân, để không vô tình hay cố ý làm tổn thương bạn bè cùng lứa. Đó là việc Tết này ta dạy bé rằng tiền mừng tuổi là tiền “lấy may” chứ không phải “thu nhập” dịp Tết, rằng bé tuyệt đối không nên mở phong bao lì xì trước mặt người mừng, rằng có khi gom lại cuối ngày mở ra để không cần biết ai mừng nhiều hay ít, rằng nếu thay tiền bằng một cuốn sách thì đó cũng là lựa chọn tuyệt vời. Khi bé lớn lên và đến tuổi có khả năng sinh học để sinh con, đó cũng là việc bé cần hiểu giá trị thực tế của đồng tiền và sự sai lầm của tư tưởng “trời sinh voi sinh cỏ”. Tiền tuy không đảm bảo sẽ có hạnh phúc nhưng không có tiền thì hạnh phúc chỉ càng bấp bênh. Đó là việc dạy các bé khả năng thấu cảm, đặt mình vào vị trí kẻ khác, sẻ chia và lắng nghe. Đó là những hành động có tổ chức hoặc tự phát khi chúng ta chứng kiến nhiều câu chuyện các bé hò nhau giúp đỡ bạn bè mà không làm họ tự ti hoặc xấu hổ. Đó là việc chúng ta cân nhắc thái độ với những khoản đóng góp mang tiếng là “tự nguyện” nhưng kỳ thực là bắt buộc ở trường học. Đó là khi Hội PHHS không gọi thẳng tên và bắt một bà mẹ nghèo đi xe đạp đứng lên trong cuộc họp mà sỉ nhục chị vì chị không đóng tiền đủ thì “không nên cho con theo lớp này”. Đó là khi những học sinh nghèo nhận trợ giúp nhưng được giáo viên ý tứ giấu tên. Thậm chí đó cũng là việc chúng ta cân nhắc để ít đôi co, trả giá, mặc cả từng mấy trăm đồng với các tiểu thương để chứng minh mình biết giá. Trong khi đó, ta lại bo/tip một khoản lớn khi đi ăn hàng hoặc dùng dịch vụ đắt tiền để chứng minh mình biết chơi đẹp. Liệu khi ta “bòn nơi khố rách đãi nơi quần hồng” như thế, có ai trong số những kẻ buôn thúng bán mẹt kia là cha mẹ của một Hạo Nam cảm thấy khó khăn với 60.000 tiền học võ cho con? Đó là việc ta cân nhắc góp tiền cho các tổ chức cứu trợ trẻ em với tầm nhìn bền vững chứ không chỉ dừng lại ở vài thùng mì tôm hay những cách trợ giúp kiểu cho cá chứ không cho cần. Đó là khi ta cân nhắc những tổ chức có cách làm việc minh bạch, sao kê đầy đủ để tiền đến đúng nơi cần đến… Có lẽ còn nhiều cách nữa để mỗi cá nhân chúng ta gián tiếp trở thành một cánh tay kéo những Hạo Nam khác ra khỏi cái ống sâu hoắm, chật chội và ngột ngạt của sự nghèo. Cánh đồng mơ ước của Hạo Nam không nên chỉ tồn tại trong trí tưởng tượng kiểu AQ của người lớn chúng ta trong phút giây bất lực. Bởi cánh đồng ấy có thực, nó chỉ không dành cho những đứa trẻ nghèo đa chiều, nghèo đủ thứ như Hạo Nam.

Sở dĩ Nguyễn Phương Mai đưa ra hàng loạt đề nghị cho đủ mọi phía vì… không đành lòng khi nhìn tấm hình tưởng tượng rằng bé đã sang thế giới bên kia. Nơi ấy, con đang chạy nhảy vui chơi trên cánh đồng có bóng bay thay vì lẻn vào kiếm sắt vụn trái phép trên công trường đang thi công. Bởi thế giới bên kia ấy lẽ ra phải là thế giới hiện tại mới đúng chứ (2)?

***

Tuần này, những câu hỏi kiểu như “Có bao nhiêu Hạo Nam còn sống?” mà Nguyễn Phương Mai đã nêu trong status vừa trích dẫn tiếp tục được nêu thêm ngay trước thềm năm mới. Chẳng hạn sau khi mô tả ấn tượng về “Tết và con số 20.000 đồng” đọng lại từ cuộc tiếp xúc với những công nhân trẻ ở các khu công nghiệp tại Hải Phòng, Bắc Ninh, Bắc Giang,… – Những người đang vật lộn để tồn tại với các suất ăn không được quá 20.000 đồng, bởi lương chỉ năm đến bảy triệu mỗi tháng nhưng đang tiếp tục giảm do giờ làm việc bị giảm thành ra các khoản chi cho ăn, ở, gửi về nhà nuôi thân nhân,… trước nay vốn đã bị xắt nhỏ giờ phải bóp lại cho nhỏ hơn. Những phòng trọ vốn đã nhỏ, chỉ dành cho hai người, nay là nơi tá túc của bốn người, nấu ăn, tắm rửa, vệ sinh đã được chuyển hết ra ngoài,… – Nguyễn Tấn Thọ thắc mắc: Vậy đó nhưng công nhân của các doanh nghiệp này, vẫn đeo bám bởi con số 20.000. Mùa Tết công nhân sẽ còn phải hạ con số 20.000 xuống nữa? Tới bao nhiêu? Sau Tết, họ vẫn chưa biết mức hạ tiếp vì…biết có còn việc không mà hạ? Hay lại về quê cắm câu? Ủa không nghe họ nói hay nhắc gì công đoàn nhỉ (3)?

Dẫn lại một đề tài vốn đã cũ nhưng vẫn đang tiếp tục là chủ đề khơi dậy những cuộc tranh luận mỗi khi “năm hết, Tết đến” là: “Tiếp tục duy trì hay bỏ Tết ta” và có phải “Còn ăn Tết ta, đất nước còn nghèo” (4), facebooker có nickname là Sherab Chodron bình thế này: Xin thưa tại sao bao lâu nay, nhất là khi miền Nam Việt Nam chưa được “giải phóng” cũng đón Tết như vậy nhưng không nghèo? Vài nước Đông Nam Á vẫn vậy nhưng tại sao họ vẫn giàu (5)? Giới hữu trách rồi hệ thống truyền thông chính thức đã và đang lờ đi thực trạng, càng ngày, Tết càng buồn, càng nhìn xa chừng nào thì càng trăn trở chừng đó. Đó có phải là hệ quả của… “Mừng đảng, mừng Xuân” chăng?

(*) Tựa đặt theo bài viết của Facebooker Nguyen Phuong Mai

Chú thích

(1) https://thanhnien.vn/dua-thi-the-be-hao-nam-len-mat-dat-luc-1-gio-25-sang-20-1-post1543684.html

(2) https://www.facebook.com/CultureMove/posts/pfbid0FFv4MPQUmcQkqAm1TTUbLyr5KvVQkbUvf3BgdGX3nFAWwmzYJnLwfhihWfhVuwNil

(3) https://www.facebook.com/100029814870083/posts/pfbid0492b9h8uPQzZSd35ba3XUwqCsWKd3u4jT7TFseCYU7vsxtX7U8xQHSw4dnVcaFGol/?mibextid=Nif5oz

(4) https://thanhnien.vn/con-an-tet-ta-dat-nuoc-con-ngheo-gay-tranh-cai-khi-vao-de-van-tai-tphcm-post1536570.html

(5) https://www.facebook.com/phuong.rigzin/posts/pfbid02xXoMxeJ9CNsNhkd7nvQn4hgtu6SmAC7RboQBLk51JTh8AxMQU7iMVFMahbYYf6ppl

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
06 Tháng Hai 2023
Cái đám tự hào là 'sỹ phu Bắc Hà" mà dẫn đầu là tên Trọng Lú cùng lũ đàn em đang cai trị người dân Việt Nam không những láu cá mà còn đê tiện khi chúng ra lệnh cho những tên cán bộ hộ tịch, nhân viên lãnh sự hễ cứ ai sinh ra tại Sài Gòn là cứ để vào phần nơi sinh là TP.HCM! Như vậy là đảng csVN đã đồng hóa người dân miền nam VN thành dân của tên hồ, thế nhưng cái đảng của hồ chỉ cướp được miền nam vào ngày 30/04/1975 và sau đó đến ngày 02/07/1976 cái Quốc Hội của chúng mới đổi tên Sài Gòn thành TP.HCM.
06 Tháng Hai 2023
Dưới gầm Trời này, chẳng bao nhiêu xứ mà lực lượng bảo vệ – thực thi pháp luật có sĩ quan mang hàm… “tướng” và ngay cả những xứ có tướng công an thì số lượng “tướng” cũng chẳng nhiều như Việt Nam. Nhiều “tướng” và nhiều sĩ quan cao cấp không chỉ ngốn của công quỹ khoản tiền khổng lồ do phải chi nhiều hơn cho lương bổng, đãi ngộ khi các ông “tướng” đang… phục vụ. Nhiều “tướng” và nhiều sĩ quan cao cấp còn đồng nghĩa với gia tăng rủi ro cho quỹ bảo hiểm xã hội khi những đối tượng này nghỉ hưu,…
03 Tháng Hai 2023
Như vậy, sau hơn 12 năm cầm quyền, ông Trọng vẫn để cho những chứng hư, tật xấu xẩy ra trong cán bộ, đảng viên. Và từ những hạn chế này, nhân dân là người phải lãnh đủ những thất bại do đảng gây ra trong cuộc sống hàng ngày. Nếu ở một nước văn minh có pháp quyền và dân chủ thì người như ông Trọng phải từ nhiệm lâu rồi. Nhưng đảng lại đỗ lỗi cho những nguyên nhân vô thưởng vô phạt như cán bộ sa vào tham nhũng do nền kinh tế thị trường gây ra và do lợi ích cá nhân, phe nhóm thiếu tu dưỡng cách mạng.
03 Tháng Hai 2023
Họ không bao giờ viết, đưa tin về những vấn nạn xã hội, những biến cố gây chấn động cả nước như vụ mất tích bí mật của cháu Thái Lý Hạo Nam, vụ 2 nữ sinh viên đi học quân sự bị cưỡng hiếp, vụ người dân bỏ tiền mua công khố phiếu, trái phiếu bị mất trắng tài sản dành dụm cả đời, vụ bộ thử nghiệm Covid 19, chuyến bay giải cứu hàng chục ngàn USD/ người...những vụ mà kẻ có chức quyền liên hệ đến cấp thứ trưởng, bộ trưởng, chủ tịch nước đang bị cách chức, đi tù…Không ai tìm thấy một dòng đưa tin nào trên những status, bài viết của họ. Hoàn toàn không.
26 Tháng Giêng 2023
Chỉ có khi nào người dân Việt Nam thay đổi tư duy, mong muốn thay đổi thể chế chính trị đang cai trị mình, thay đổi cái xã hội mà mình đang sống, hàng triệu người dân chịu đứng lên, đòi hỏi thay đổi, chấp nhận hy sinh mạng sống để giành lấy, thì khi đó mới đánh động được lương tri nhân loại, được thế giới lên tiếng và ủng hộ, còn nếu vẫn ngậm miệng trong bất mãn thì cứ hãy tiếp tục kiếp sống con cừu trong cái chuồng súc vật mang tên nước CHXHCN Việt Nam!
26 Tháng Giêng 2023
Những người Việt thành công tại nước ngoài rất ít, còn những người Việt hút sách, chây lười, homeless, sống nhờ trợ cấp thì rất nhiều, cho nên sự đóng góp của người Việt tại Mỹ cũng rất khiêm tốn, nhân đây cũng xin can mấy ông bà tranh đấu ‘phong trào’ tại Mỹ đừng nên phong thánh vô tội vạ, cứ thấy ai bị công an cộng bắt đều phong cho họ là “Anh hùng, Anh Thư” cho dù họ chỉ tranh đấu để đòi hỏi đất đai bị cướp, họ đòi hỏi nhân quyền nhưng vẫn chấp nhận sự cai trị của cộng sản, một sự mâu thuẩn đến như thế mà tuyên công kể trạng thì đúng là những câu chuyện hài thời thổ tả!
26 Tháng Giêng 2023
Khi thực trạng năm vừa qua đã như ai cũng biết mà vẫn xem là “thành tích và đóng góp to lớn”, nếu dựa trên… “nền tảng” đó để hành động trong năm mới theo kiểu tư duy của ông Nguyễn Phú Trọng, chắc chắn “quyết tâm mới, khí thế mới, tiến bộ mới, nhiều thắng lợi mới” chỉ có thể là những hậu quả mới, trầm trọng hơn. Nếu còn đinh ninh phải “trông người, ngẫm đến ta”, điều duy nhất để chúc ông Trọng và hệ thống chính trị, hệ thống công quyền do ông dẫn dắt là: “Từ năm tới, có sao nói vậy, nói sao làm vậy” như… thiên hạ!
20 Tháng Giêng 2023
Về đối nội đảng csVN vẫn cố gắng giữ vị trí toàn trị đứng trên luật pháp, họ đứng trên cả ba nhánh tam quyền mà họ tạo ra để làm màu, do đó những bản án buồn cười tại Việt Nam vẫn tiếp tục xảy ra, cùng chung một bản chất phạm tội nhưng hạng thứ dân thì bị xử thẳng tay còn đảng viên thì ưu ái nhẹ nhàng hơn với những khái niệm tào lao như: “gia đình có công với cách mạng”, “có đóng góp nhiều nhưng mới chỉ phạm tội lần đầu”…; từ đó cho thấy cái cơ chế cai trị nước Việt Nam mà đảng quản lý chỉ là một cơ chế tồi tàn hủ bại...
18 Tháng Giêng 2023
Ghép việc “đồng chí” Phạm Bình Minh và “đồng chí” Vũ Đức Đam “thôi” mọi thứ để minh họa cho việc “đồng chí” Nguyễn Xuân Phúc đột nhiên thấy cần... “thôi” luôn và mượn điều đó để cùng lờ đi trách nhiệm của “đồng chí” Phạm Minh Chính – Thủ tướng đương nhiệm – rõ ràng là hết sức phi lý! Không có tác động của... ngoại lực và có thêm những kỹ năng khác ngoài gật và lắc, chắc chẳng có ai điềm nhiên... nhất trí như thế!
17 Tháng Giêng 2023
Quân đội nhiều nước có lực lượng nữ quân nhân nhưng là những đơn vị chính quy, thực sự có khả năng tác chiến hoặc hoạt động hậu cần, y tế, tải thương...Không biết có quốc gia nào trên thế giới có chương trình huấn luyện quân sự cho sinh viên không nhưng ngoại trừ Israel, có lẽ không nước nào huấn luyện quân sự cho nữ sinh viên thành một lực lượng trừ bị cho quân đội. Việc duy trì huấn luyện quân sự cho sinh viên kể cả nữ do đó chỉ còn một mục đích duy nhất: - Vắt sữa, góp phần nuôi sống lãnh đạo quân đội và bộ quốc phòng.