Văn Hóa Việt Nam Đi Về Đâu?

07 Tháng Mười Hai 20227:47 CH(Xem: 719)

                                  Văn Hóa Việt Nam Đi Về Đâu?


download (7)                               Lũ khỉ trong rừng tràn ra đốt sách năm 1975 - Nguồn Internet.





Trần Công Lân




Kể từ sau 1975 thì tình trạng văn hóa Việt Nam (VN) như thế nào?

Như chúng ta đã biết đảng cộng sản Việt Nam (CSVN) đặc biệt chú trọng đến lãnh vực văn hóa để kiểm soát tư tưởng quần chúng, nhất là giới văn nghệ sĩ. Một khi hệ thống văn hóa giáo dục của CSVN chỉ là nhồi sọ tuổi trẻ với tư tưởng Hồ Chí Minh (HCM) và chủ nghĩa cộng sản (CS) rỗng tuếch với loại ngôn ngữ ngu xuẩn do tầng lớp lãnh đạo độc tài nhưng lại khiếp sợ và thần phục Trung Cộng thì sinh hoạt văn hóa Việt không thể ngóc đầu nổi.

Hãy nhìn lại "văn hóa" của miền Bắc trong suốt thời kỳ chiến tranh đã để lại những gì? Tất cả chỉ là cổ võ cho cuộc chiến xâm lăng gọi là "giải phóng miền Nam" qua một số nhạc và sáng tác của các văn nô CS. Hội họa không có, thơ văn chỉ là những sản phẩm ca ngợi chủ tịch, đảng và các anh hùng giả tưởng.

Sau khi chiếm miền Nam thì một số văn nghệ sĩ miền Bắc bắt đầu tỉnh ngộ như Bùi Tín, Dương Thu Hương, Trần Mạnh Hảo, Vũ Thư Hiên... nhưng làm sao thay đổi được thời thế đã xuôi dòng? Sự phản tỉnh của những nhân vật ly khai không thay đổi được quá khứ, không thể khiến đảng CSVN thay đổi chính sách văn hóa vong bản.

Một khi hệ thống giáo dục của CSVN trở nên thối nát thì bao nhiêu thế hệ trẻ đã uổng phí tuổi xanh để nam thì đi lao động nước ngoài, nữ thì bán thân cho ngoại quốc để tìm đường sống.

Đặc tính của lãnh đạo CSVN trong văn hóa là dùng ngôn ngữ mất gốc, lai căng, ngược ngạo để ngu dân và kiểm soát tư tưởng (bất cứ ai chống đối hay đòi sửa sai có nghĩa là đi ngược chính sách của đảng, là phản động). Khi mới chiếm miền Nam, CSVN đã chê bai miền Nam dùng tiếng Hán - Việt mà không nói tới những nguyên tắc hay lý do vì sao thành hình hay được sử dụng; trong khi ngôn ngữ Việt cộng chẳng dựa trên nguyên tắc văn phạm hay những điển tích văn học. Nhưng khi cuộc chiến 1979 (biên giới Bắc Việt) và 1988 (ngoài khơi Hoàng Sa-Trường Sa) chống Trung cộng không xong thì CSVN lại quay đầu thần phục đàn anh Phương Bắc thì không những tiếng Hán Việt xuất hiện trở lại vô nguyên tắc, bừa bãi, ngược ngạo như một "thực dân Đỏ" không phô bày trên mặt chính trị nhưng đầy quyền lực, ảnh hưởng trong kinh tế, văn hóa, xã hội.... Khi tiếng Việt mất gốc, tiếng Hán Việt trở nên vô nghĩa thì Hoa ngữ xuất hiện khắp nơi chứ không phải chỉ trong khu vực người Hoa mà thôi. Ý đồ hủy diệt văn hóa Việt và từ từ du nhập văn hóa Hán tộc đã có kế hoạch từng bước rõ ràng. Vì Nga xô đã trở thành nước dân chủ dưới thời Yeltsin nên CSVN phải ôm đít Trung Cộng cho dù Trung Cộng lấn đất, chiếm đảo, cướp biển, giết hại ngư dân thì CSVN cũng không dám lên tiếng phản đối lại, còn cấm cả dân nhắc tên kẻ thù giết dân mà chỉ gọi là "tàu lạ"? Hèn hạ tới mức độ đó thì còn gì gọi là văn hóa Việt nữa?

Khi Hoa kiều tràn ngập VN từ Bắc chí Nam một cách hiên ngang, ào ạt, hách dịch, kiêu hãnh hơn cả khu Chợ Lớn dưới thời VNCH, người Hoa mua các bất động sản lập thành những đặc khu riêng biệt mà ngay cả công an VN cũng không dám đụng tới. Dịch vụ thương mại được quảng bá bằng Hoa ngữ hàng đầu, tiếng Việt chỉ là phụ đề thì chủ quyền VN ở đâu?

Khi ngôn ngữ VN trở thành vô nghĩa ấm ớ thì làm sao tuổi trẻ viết văn, ăn nói cho ra hồn. Đó là chưa nói đến sự suy nghĩ, sáng tác không được tự do sáng tạo mà phải qua sự kiểm soát của bộ văn hóa vốn đã không có văn hóa vì Đảng đã thất học. Từ tiểu học, trung học đã không có văn hóa thì đại học sẽ học cái gì?

Khi CSVN mở cửa giao thương với thế giới thì cũng cho con cái du học nước ngoài (nhất là Mỹ, kẻ thù mà đảng CSVN đã chống suốt cuộc chiến Nam-Bắc). Nhưng khi thành tài và trở về VN thì lớp trẻ du học hoặc là không chấp nhận chế độ và đi ra nước ngoài luôn, hay nhắm mắt tiếp tay cha anh bóc lột dân tộc. Mặc cảm thất học đã khiến các quan chức chính quyền trong nước thi nhau mua bằng cấp cho giống thiên hạ. Chỉ trong vòng vài năm các viên chức chính quyền, đảng với hàng chục năm "chống Mỹ" trong chiến khu đã có trình độ tiến sĩ, cao học mà không hề tới trường một ngày nào.

Sự kiện rõ rệt nhất các các lớp trẻ từ VN ra nước ngoài sinh sống, tiếp xúc với cộng đồng VN thì họ muốn hòa nhập với khối người Việt tự do và đã tự hỏi "tại sao các anh chị ăn nói hay quá vậy? Làm sao tụi em học hỏi được như vậy?" Văn hóa không phải chiếc áo mặc lên là xong. Văn hóa là ngôn ngữ và sinh hoạt, tổ chức. Ngôn ngữ không chính xác (chính danh) thì hành động không rõ ràng thì kết quả và ảnh hưởng sẽ không có.

Hãy nhìn vào lãnh vực sách vở, văn nghệ.

Một thí dụ dễ thấy là văn nghệ: nhạc.

Sau 21 năm cai trị miền Bắc, nhạc Việt có gì ngoài những bài ca ngợi đảng, xúi giục thanh niên "chống Mỹ", "giải phóng miền Nam", hy sinh xây dựng xã hội chủ nghĩa và khi thành công thì không ai còn nhớ gì ngoài bộ máy tuyên truyền của Đảng. Cũng như sau vụ Nhân Văn Giai Phẩm thì các văn nghệ sĩ miền Bắc tê liệt sáng tạo và giới cầm bút từ đó hoàn toàn là bồi bút của Đảng.

Sau khi chiếm miền Nam, đảng CSVN đã mở chiến dịch càn quét văn hóa Mỹ Ngụy bằng cách thu hồi các văn hóa phẩm của Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) và cấm phổ biến, xuất bản (nhưng vẫn giấu để dành cho đảng "nghiên cứu"). Nhưng văn hóa là món ăn tinh thần không phải là vật chất, có thiêu đốt cũng không thể biến mất. Nhạc Vàng của miền Nam trở nên bất tử trong dân gian và lưu truyền cho đến khi đảng CSVN không thể chối cãi được và phải chấp nhận sự hồi sinh cùng với các tác phẩm văn chương dưới thời VNCH. Cũng chỉ vì khi mở cửa với thế giới bên ngoài 1996 thì CSVN chẳng có gì để nói chuyện với thế giới về văn hóa VN.

Văn hóa, văn nghệ là sự sáng tác bởi lòng người. "Tư tưởng HCM" chỉ là sự ăn cắp vặt (cũng như tư tưởng của Mao, Mác gọi chung là XHCN) vừa ngu, vừa dốt làm lãnh đạo độc tài thì chẳng ai muốn sáng tạo trong tinh thần nô lệ, máy móc. CSVN quên rằng để "vừa Hồng, vừa Chuyên" đòi hỏi kiến thức tổng quát từ một nền giáo dục khai phóng từ những con người có Tài (Chuyên) có đức (Hồng) nhưng đó không phải là chủ trương của CS quốc tế. Chủ trương của đàn anh Nga-Hoa chỉ muốn biến CSVN thành tay sai và tay sai thì không thể khôn ngoan hơn đàn anh hay lãnh đạo. Khi mọi người dân, cán bộ, viên chức trở người máy, hình nộm thì "xã hội chủ nghĩa" trở thành xã hội "ma" không có sinh khí (như khi học tập hay sinh hoạt thì mỗi khi viên chức Đảng, chính quyền dứt tiếng là cả đám đông vỗ tay như máy. Đó không phải vì hay, đúng, ích lợi mà chỉ vì nếu không vỗ tay nhiệt liệt sẽ bị quy tội phản động) và không có ý kiến. Ý kiến phê bình hay phản đối sẽ không xảy ra (vì sẽ bị đàn áp, thủ tiêu) mà nếu ủng hộ cũng chỉ là vuốt đuôi vì nhân dân không thể "khôn" hơn cán bộ Đảng.

Kể từ sau 1975 các nghệ sĩ trong nước có sáng tác được bản nhạc nào ra hồn? Suốt  47 năm thống nhất đất nước nhạc cộng sản chỉ đẻ ra được "Hoa sữa", "Đắp mộ cuộc tình"... là có thể lê lết ra được cộng đồng hải ngoại nhờ đám Việt kiều về du lịch ăn phải bả CS nên cố rên rỉ tuyên truyền. Còn đa số nhạc Việt sau này chỉ nhai lại những di tích của VNCH về tình anh lính chiến, người đi kẻ ở lại hậu phương, sự chia ly trong tình yêu và bổn phận....  Sự lặp lại trở nên trơ trẽn vì thực tế xã hội đã không xảy vì đất nước đã hòa bình bao năm rồi?

Tại sao không có những bản nhạc về anh bộ đội bảo vệ biên giới phía Bắc, đã hy sinh chống Tàu? Những anh hùng hải quân VN tử trận trên biển Đông để bảo vệ đảo Gạc Ma (1988)? Đó là thực tế, thì dân gian mới lưu truyền.

Cũng là chuyện xã hội, tại sao không có những tập truyện về những cô gái bán thân cho ngoại quốc để cứu gia đình khỏi chết đói vì không có sinh kế? Tại sao không có chuyện viết về các thanh niên đi lao động nước ngoài bị bạc đãi, giết hại, tù đày?

Tại sao không có ai viết sách về những Việt kiều về nước ăn chơi, hưởng thụ trên đau khổ của dân tộc? Về những tham nhũng của chính quyền? Về những cuộc đấu tranh của dân nghèo từ Nam chí Bắc?

Đó là thực trạng xã hội VN mà văn hóa là để ghi nhận diễn biến cuộc sống của con người. Đảng CSVN không muốn các nhà văn, nghệ sĩ ghi nhận lại thực trạng xã hội qua văn hóa phẩm nên bộ Văn Hóa làm việc phản văn hóa: kiểm duyệt.

Khi văn nghệ bị cấm đoán, kiểm soát thì không ai sáng tác nữa; họ chỉ làm theo đơn yêu cầu của đảng. Dĩ nhiên sản phẩm do đảng chỉ đạo chỉ là quái thai thời đại vì ngô nghê, ngớ ngẩn, vô duyên và nhạt nhẽo.

Trong khi Nam Hàn tạo nên những loạt phim xã hội qua truyền hình đã ảnh hưởng sâu đậm trong xã hội Trung Cộng và thế giới và đó là sức mạnh của một dân tộc. CSVN thường khoe khoang thành quả kinh tế nhưng đó chỉ là nền kinh tế gia công cho tư bản nước ngoài mà tinh thần dân tộc chỉ là con số không khi văn hóa Việt bị hủy diệt vì "văn" bất thành cú (câu), "hóa" không thành hình. Vậy thì văn hóa VN không còn chỗ đứng hay sao? “Tiếng Việt còn, nước Việt còn”. Khi văn hóa, nhạc, điệu vũ, phim ảnh ảnh VN bắt đầu pha trộn tinh chất Tàu (Hán hóa) và nhà nước CSVN làm ngơ có nghĩa là CSVN đang bán tinh thần dân tộc cho ngoại bang. Đó là tình hình văn hóa VN trong nước và đó là công lao bán nước của CSVN.

Tại hải ngoại, những người cầm bút gốc Việt vẫn tiếp tục sáng tác bằng tiếng Việt hay Anh ngữ cũng như nhạc, phim ảnh, hội họa... nhưng các sản phẩm này có được bảo tồn và phát huy hay chỉ là những nỗ lực đơn độc của một vài cá nhân?

CĐVN thiếu một chủ trương, chính sách bảo vệ văn hóa Việt hải ngoại (một sự tiếp nối của nền văn hóa tự do dưới thời VNCH) mà đó chính là xương sống của dân tộc Việt. Những ai hoạt động chính trị (các đảng phái) phải nhìn thấy đó là cái gốc để quy tụ người Việt (trong và ngoài nước) còn quan tâm đến vận mệnh dân tộc vì tương lai dân Việt không phải chỉ là sự thay quyền cai trị đất nước mà là sự quy tụ sức mạnh dân tộc để vươn lên trong cộng đồng thế giới. Cho dù có sự cởi mở văn hóa từ chế độ CSVN (cho phổ biến văn hóa phẩm thời VNCH) nhưng thiệt hại đã xong. Đã mấy thế hệ người dân trong nước sử dụng ngôn ngữ Việt cộng sẽ đối thoại với CĐVN hải ngoại (ngôn ngữ VNCH) như thế nào?

Đó là trình độ văn hóa VN thế kỷ 21.

Văn hóa còn bao hàm giáo dục. Giáo dục là khởi điểm và chung điểm của chính trị. Nếu ngôn ngữ Việt suy đồi sẽ không có văn hóa Việt. Văn hóa Việt không thể giảng dạy bằng Anh ngữ. Văn hóa Việt không thể chỉ tồn tại bằng "nhạc vàng" dưới thời VNCH hay qua áo dài, chả giò, bánh mì thịt, phở.... Văn hóa Việt phải sống với con người qua thời đại.

Ai sẽ gánh vác công việc đó?

Chắc chắn sẽ không phải là Thúy Nga Paris, Asia, Amazon (in và bán sách) hay trường Việt ngữ Thăng Long.

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
03 Tháng Hai 2023
Như vậy, sau hơn 12 năm cầm quyền, ông Trọng vẫn để cho những chứng hư, tật xấu xẩy ra trong cán bộ, đảng viên. Và từ những hạn chế này, nhân dân là người phải lãnh đủ những thất bại do đảng gây ra trong cuộc sống hàng ngày. Nếu ở một nước văn minh có pháp quyền và dân chủ thì người như ông Trọng phải từ nhiệm lâu rồi. Nhưng đảng lại đỗ lỗi cho những nguyên nhân vô thưởng vô phạt như cán bộ sa vào tham nhũng do nền kinh tế thị trường gây ra và do lợi ích cá nhân, phe nhóm thiếu tu dưỡng cách mạng.
03 Tháng Hai 2023
Họ không bao giờ viết, đưa tin về những vấn nạn xã hội, những biến cố gây chấn động cả nước như vụ mất tích bí mật của cháu Thái Lý Hạo Nam, vụ 2 nữ sinh viên đi học quân sự bị cưỡng hiếp, vụ người dân bỏ tiền mua công khố phiếu, trái phiếu bị mất trắng tài sản dành dụm cả đời, vụ bộ thử nghiệm Covid 19, chuyến bay giải cứu hàng chục ngàn USD/ người...những vụ mà kẻ có chức quyền liên hệ đến cấp thứ trưởng, bộ trưởng, chủ tịch nước đang bị cách chức, đi tù…Không ai tìm thấy một dòng đưa tin nào trên những status, bài viết của họ. Hoàn toàn không.
26 Tháng Giêng 2023
Chỉ có khi nào người dân Việt Nam thay đổi tư duy, mong muốn thay đổi thể chế chính trị đang cai trị mình, thay đổi cái xã hội mà mình đang sống, hàng triệu người dân chịu đứng lên, đòi hỏi thay đổi, chấp nhận hy sinh mạng sống để giành lấy, thì khi đó mới đánh động được lương tri nhân loại, được thế giới lên tiếng và ủng hộ, còn nếu vẫn ngậm miệng trong bất mãn thì cứ hãy tiếp tục kiếp sống con cừu trong cái chuồng súc vật mang tên nước CHXHCN Việt Nam!
26 Tháng Giêng 2023
Những người Việt thành công tại nước ngoài rất ít, còn những người Việt hút sách, chây lười, homeless, sống nhờ trợ cấp thì rất nhiều, cho nên sự đóng góp của người Việt tại Mỹ cũng rất khiêm tốn, nhân đây cũng xin can mấy ông bà tranh đấu ‘phong trào’ tại Mỹ đừng nên phong thánh vô tội vạ, cứ thấy ai bị công an cộng bắt đều phong cho họ là “Anh hùng, Anh Thư” cho dù họ chỉ tranh đấu để đòi hỏi đất đai bị cướp, họ đòi hỏi nhân quyền nhưng vẫn chấp nhận sự cai trị của cộng sản, một sự mâu thuẩn đến như thế mà tuyên công kể trạng thì đúng là những câu chuyện hài thời thổ tả!
26 Tháng Giêng 2023
Khi thực trạng năm vừa qua đã như ai cũng biết mà vẫn xem là “thành tích và đóng góp to lớn”, nếu dựa trên… “nền tảng” đó để hành động trong năm mới theo kiểu tư duy của ông Nguyễn Phú Trọng, chắc chắn “quyết tâm mới, khí thế mới, tiến bộ mới, nhiều thắng lợi mới” chỉ có thể là những hậu quả mới, trầm trọng hơn. Nếu còn đinh ninh phải “trông người, ngẫm đến ta”, điều duy nhất để chúc ông Trọng và hệ thống chính trị, hệ thống công quyền do ông dẫn dắt là: “Từ năm tới, có sao nói vậy, nói sao làm vậy” như… thiên hạ!
20 Tháng Giêng 2023
Về đối nội đảng csVN vẫn cố gắng giữ vị trí toàn trị đứng trên luật pháp, họ đứng trên cả ba nhánh tam quyền mà họ tạo ra để làm màu, do đó những bản án buồn cười tại Việt Nam vẫn tiếp tục xảy ra, cùng chung một bản chất phạm tội nhưng hạng thứ dân thì bị xử thẳng tay còn đảng viên thì ưu ái nhẹ nhàng hơn với những khái niệm tào lao như: “gia đình có công với cách mạng”, “có đóng góp nhiều nhưng mới chỉ phạm tội lần đầu”…; từ đó cho thấy cái cơ chế cai trị nước Việt Nam mà đảng quản lý chỉ là một cơ chế tồi tàn hủ bại...
18 Tháng Giêng 2023
Ghép việc “đồng chí” Phạm Bình Minh và “đồng chí” Vũ Đức Đam “thôi” mọi thứ để minh họa cho việc “đồng chí” Nguyễn Xuân Phúc đột nhiên thấy cần... “thôi” luôn và mượn điều đó để cùng lờ đi trách nhiệm của “đồng chí” Phạm Minh Chính – Thủ tướng đương nhiệm – rõ ràng là hết sức phi lý! Không có tác động của... ngoại lực và có thêm những kỹ năng khác ngoài gật và lắc, chắc chẳng có ai điềm nhiên... nhất trí như thế!
17 Tháng Giêng 2023
Quân đội nhiều nước có lực lượng nữ quân nhân nhưng là những đơn vị chính quy, thực sự có khả năng tác chiến hoặc hoạt động hậu cần, y tế, tải thương...Không biết có quốc gia nào trên thế giới có chương trình huấn luyện quân sự cho sinh viên không nhưng ngoại trừ Israel, có lẽ không nước nào huấn luyện quân sự cho nữ sinh viên thành một lực lượng trừ bị cho quân đội. Việc duy trì huấn luyện quân sự cho sinh viên kể cả nữ do đó chỉ còn một mục đích duy nhất: - Vắt sữa, góp phần nuôi sống lãnh đạo quân đội và bộ quốc phòng.
13 Tháng Giêng 2023
Sau sự kiện vừa kể, Trung Quốc đột nhiên bày tỏ sự mềm mỏng hiếm có. Theo Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc thì Trung Quốc mong giữa hai bên sẽ có “sự tôn trọng lẫn nhau”: Hy vọng Mỹ sẽ nhìn nhận Trung Quốc và quan hệ Mỹ – Trung khách quan và hợp lý, hành động vì lợi ích của chính Mỹ và lợi ích chung với Trung Quốc, thu hẹp bất đồng và thúc đẩy quan hệ dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau, hòa bình cùng tồn tại và hợp tác cùng có lợi giữa hai quốc gia.
12 Tháng Giêng 2023
Triết lý Phật Giáo là triết lý Phương Đông, tuy nhiên, theo tôi thấy, dường như các lãnh đạo các quốc gia Phương Tây gần với chánh niệm hơn các quốc gia Phương Đông. Ở các nước giàu, họ thường đưa ra những mục tiêu rất thiết thực, rất hữu ích và khả thi. Trước khi thực hiện chính sách, họ nhận diện sai đúng rất tốt nhờ đó quốc gia hạn chế được sự hao tổn nguồn lực một cách vô ích. Cứ thực hiện những chính sách nhỏ cho thật tốt và hoàn thành mục tiêu ngắn hạn thật đạt thì chiến lược lớn sẽ hoàn thành một cách tự nhiên, nhờ đó mà quốc gia cứ thịnh vượng và phát triển.