Triết Gia và Tu Sĩ

16 Tháng Mười Một 20227:38 CH(Xem: 684)

                                            Triết Gia và Tu Sĩ

cau-chuyen-tien-than-duc-phat-chuyen-hien-gia-cai-cuoc-155617                                       Hình Đức Phật Thích Ca Mầu Ni - nguồn Internet.




Trần Quang Hiệt





Lời người viết: "The monk and the philosopher: a father and son discuss the meaning of life", Jean-François Revel, Matthieu Ricard, 1997 là cuốn sách nói về người cha là một triết gia và con là khoa học gia tu theo Phật giáo Tây Tạng, thảo luận về ý nghĩa của đời sống. Không biết bao nhiêu người Việt có cơ hội đọc qua. Việt Nam có rất nhiều tu sĩ nhưng rất ít triết gia. Nhưng nói về giá trị của tu sĩ thì cũng rất hiếm và giá trị của triết gia càng hiếm hơn. Tuy vậy, cộng đồng Việt Nam hải ngoại vẫn có người muốn đánh du với cả hai để tìm cái gì?

 

Người Việt sống tại hải ngoại thường không chú trọng đến triết học hay tu hành. Tuy nhiên vẫn có một số người trở thành tu sĩ nhưng triết gia thì hầu như không có. Triết là ngành học về lý luận để dẫn suy tư con người lên tới mức cao nhất, sâu nhất, đa diện nhất vì phải đối đầu và trả lời cho mọi vấn để của cuộc sống. Triết gia không thể làm giàu vì triết hầu như không phải là nhu cầu cần thiết cho con người. Triết học chú trọng đến thiên nhiên và con người. Tâm lý học chú trọng đến tâm trí và hành động.

Triết gia

Thường thì các triết gia nổi tiếng vì một tác phẩm hay câu nói bất hủ. Như Descartes "tôi suy nghĩ, như vậy tôi hiện hữu" (I think, therefore I'm) hay Pascal "con người là một cây sậy có tư tưởng" hoặc Nietzsche "Thượng đế đã chết".... Gần hơn là Karl Marx với Tư Bản luận.

Krishnamurti được coi là triết gia cuối cùng của thế kỷ 20, ông mất 1986 và sau đó những gì ông thuyết giảng đã đi vào quên lãng; tuy rằng sách của ông được dịch ra nhiều ngôn ngữ. Ông là người Ấn, sống độc thân, ăn chay, không tài sản tuy rằng hiệp hội mang tên ông được ủng hộ rất nhiều tiền. Theo Phật giáo thì ông là hiện thân của Long Thọ bồ tát, ông học từ Văn Thù sư lợi và phục hồi Tánh Không trong đạo Phật.

Triết gia thường là người không màng danh vọng, họ bỏ cả đời để theo đuổi những suy nghĩ của họ hay tranh luận với đồng viện. Cho dù có đạt đến một triết học có hệ thống, có được xã hội chấp nhận hay không thì các triết gia cũng không màng tới.

Đó là điểm mà triết gia giống tu sĩ. Nhưng triết gia có thể còn Tham- Sân- Si trong khi tu sĩ thì tuyệt đối không còn (vì nếu còn thì không phải là tu sĩ mà là "tu sĩ diện").

Tu sĩ

Tu sĩ là những người theo đuổi con đường đạo. Họ sống đơn độc hay tập thể trong các tu viện. Tùy theo tôn giáo hay phương thức tu tập, tu sĩ có những cấp bậc hay đẳng cấp để tiến lên không vì quyền hành hay lợi lộc mà để đánh giá thành quả tu luyện. Vì là những người đã bỏ đời (phú quý vinh hoa) để đi vào con đường thanh tịnh. Ngoại trừ những vị có nhiệm vụ truyền đạo (hoằng pháp) thì đa số tránh tiếp xúc với xã hội. Tu sĩ có thể là triết gia nhưng triết gia chưa hẳn là tu sĩ. Đi tu là có một quan niệm sống. Đời sống có liên quan đến thiên nhiên. Cho nên nếu có tu sĩ trở thành triết gia cũng không lấy làm lạ.

Chuyện cộng đồng Việt Nam

Trong cộng đồng Việt Nam thì tu sĩ có nhiều nhưng thực thì ít mà giả thì nhiều. Khác biệt rõ rệt nhất là "giả” thì hay ồn ào, gọi là hoằng pháp nhưng pháp tu thì không thấy mà chỉ thấy "phép màu" gây quỹ, thu tiền xây chùa, xây tượng… biến nơi tu viện thành hội chợ, nơi du lịch. Còn tu sĩ thứ thiệt thì không ồn ào. Họ sống đơn giản, lo tu tập hay nghiên cứu kinh điển và những người này có thể đếm trên đầu ngón tay cả trong và ngoài nước Việt Nam.

Còn triết gia thì Việt Nam hầu như không có. Có người cho Bùi Giáng là triết gia, nhưng ông chỉ là nhà thơ với ngôn ngữ kỳ quặc. Có người cho Phạm Công Thiện là triết gia nhưng ông chỉ là người biết nhiều, có lối sống lạ đời, có nhiều tác phẩm nhưng chưa đủ phẩm chất của một triết gia.

Các nhà tâm lý học tại Mỹ rất nhiều, là môn học chú trọng đến trí óc (mind) và cư xử (behavior) của con người  nên có ảnh hưởng rất lớn trong xã hội qua trường học, bệnh viện, công ty, dịch vụ (quảng cáo) cũng như vận động chính trị, ngoại giao. Sau khi Phật giáo Tây Tạng du nhập sang Tây phương thì rất đông các nhà tâm lý học đã theo đuổi các cao tăng Tây Tạng để học hỏi về tâm linh, nhất là các hoạt động mà các nhà tu đã bỏ công ra kiểm soát của bộ não con người trong quá trình tu luyện.

Cũng như luật sư là nghề kiếm tiền nhiều nhất tại Mỹ và có mặt khắp nơi. Mọi ngành nghề, dịch vụ, trao đổi, tiếp xúc... đều cần có luật sư. Luật sư tại Mỹ có quyền lực vì ngoài khả năng ngôn ngữ còn có quyền sáng tạo chữ mới (jurilexicography). Đây là một lợi thế của luật gia vì luật là chữ nghĩa đã xác định. Khi luật sư giới thiệu một ngôn từ mới thì vụ án hay vụ kiện sẽ thay đổi và phải xét lại toàn bộ. Và như vậy luật sư có thể tìm cách thay đổi kết quả vụ kiện. Đó là điều khó nhưng vẫn có thể xảy ra.

Không biết có phải vì tác phẩm " Triết gia và tu sĩ " được nổi tiếng vì nối kết khoa học với tôn giáo, triết học nên có người Việt cũng muốn bắt chước. Có nhà luật sư Mỹ gốc Việt thích trò chơi đó. Ông ta đi kiếm tu sĩ để thảo luận vì ông ta nghĩ rằng mình là một triết gia. Cho dù ông ta có thời giờ viết sách ngàn trang (để biếu) lý luận ngang dọc vì đã đọc ngàn cuốn sách và “trình độ” của ông là truyền hình màu còn Chúa (Jesus) hay Phật chỉ là truyền hình đen trắng. Và ông ta kiếm tu sĩ thứ thiệt để tranh luận cho dù hai người không biết nhau, một trong nước, một hải ngoại nhưng có lẽ vì tu sĩ viết về một đề tài nào đó chạm "nọc" ông "triết gia" nên người lên tiếng thách đấu qua mạng. Vị tu sĩ này hiện ẩn cư, dịch kinh, viết sách... có lẽ vì nổi tiếng nhờ những tác phẩm đã xuất bản nên có những con ngựa non háu đá muốn nổi tiếng ngang xương nên "húc" vào để -- dù có thắng (0%) hay thua (100%) thì cũng "đi vào lịch sử" triết học Việt Nam. Dĩ nhiên vị tu sĩ sẽ không trả lời những chủ đề của "triết gia" đưa ra vì chính ông cũng không còn thời gian bao lâu để "đấu" nhảm. Cho dù "triết gia" có thể huênh hoang tuyên bố thắng cuộc vì đối thủ bỏ cuộc (forfeit) và có thể xuất bản sách ghi lại chiến công "triết gia thắng tu sĩ".

Nếu tranh cãi về triết học thì tu sĩ sẽ thua vì Phật giáo là thực hành, không phải để đấu láo (hý luận) và ông ta sẽ không phí thời giờ cãi lý với luật sư. Nếu tranh cãi về phật học thì tu sĩ cũng thua vì không thể cãi với người không thực hành con đường của Phật mà chỉ đứng bên đường nói nhảm về niết bàn, luân hồi với nghiệp mà quên rằng tu là nhìn vào bên trong để sửa đổi, để tự đặt câu hỏi và tìm ra câu trả lời. Đó là lý do tu sĩ phải nhập thất, tự cô lập để tìm hiểu về bản ngã. "Nói thì không nghĩ, nghĩ thì không nói”. Kẻ nói nhiều như luật sư thì chẳng hiểu cái .... gì, nhất lại còn phải đi kiếm cơm thì còn đâu thời gian tự vấn.

Nếu có ai tìm hiểu về đạo Phật đều biết chuyện Huệ Năng và Thần Tú tranh biện về tấm gương. Giác ngộ trong đạo Phật không thể dùng trí thông minh của con người để giải quyết. Giác ngộ là do công phu tu tập, là căn cơ mỗi người. Nếu nói về kiến thức thì Hoa Nghiêm kinh đưa ra chuyện Thiện Tài đồng tử du học mười phương thế giới mà sau này gọi là "Thập Huyền Môn". Có lẽ vậy mà ngày nay có Thiên Tai Đồng Chí (hậu duệ của Thiên Sơn Đồng Mỗ, Kim Dung) xuất chiêu "Giáng sư thập bát chưởng" (tấn công tu sĩ bằng 10 câu hỏi) để tranh luận về đạo.

Đạo là con đường, Phật chỉ con đường giải thoát để đi. Không đi thì thôi, đứng bên đường "Trường sơn" tranh luận làm gì? "Đói ăn, khát uống". Không đói, không khát tức no cơm rửng mỡ, tán nhảm. Ai rảnh đâu mà ngồi tán nhảm với người Thiên tai.

Kể từ khi các đoàn "cải lương" chính trị chìm xuồng thì cộng đồng Việt Nam có hơi ế khách. Nay có phường tuồng nổ ra thì không biết có người xem không? Chẳng may xảy ra trên mạng thì ít ai biết vì mạng xã hội chỉ là nơi bọn "đá cá lăn dưa" múa may. Mà nếu đợi in sách thì thật tội nghiệp cho công ty Amazon và cộng đồng Việt Nam cũng như thân hữu.

Tuy rằng đối với bạn bè thân quen thì "triết gia" vẫn thú nhận là mình "dỏm" nhưng ngoài đời thì vẫn múa gậy vườn hoang. Hy vọng mong manh là "triết gia" sẽ chỉ ngồi trong tháp ngà để đấu láo giành ngôi bá chủ võ lâm trong cộng đồng Việt Nam hải ngoại. Nếu chẳng may người xuống núi cứu nhân độ thế qua ngã chính trị thì thật tai ương cho nhân loại vì Trump, Putin, Xi Jinping, Kim Jong Un, Nguyễn Phú Trọng... đã đủ rối loạn thế giới  nay lại thêm "Triết gia kiêm Tu sĩ tức Luật sư cộng Tiến sĩ cũng là Giáo sư" thì người Việt hải ngoại hết thở.

 

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
07 Tháng Mười Hai 2022
Nói trước luôn để quý vị cuồng Vượng, cuồng Hồ, cuồng cộng sản, cuồng Trump khỏi bắt bẻ. Tôi chưa chạy chiếc Tesla nào, cũng chưa thử VF8 nên bài thơ của tôi không hề nói đến chuyện kỹ thuật, giá cả, độ bền của xe...Tôi chỉ phê bình, bỡn cợt tật nổ banh càng của Phạm Nhật Vượng, công ty Vinfast… Thế mà lập tức có một số người ở hải ngoại – những người bản thân hoặc cha anh họ đã từng bỏ nhà bỏ cửa chạy trốn chế độ cộng sản trối chết, nhẩy lên đông đổng như đỉa phải vôi, nước sôi...đảng hố chụp hình bài thơ của tôi đem về, treo lên tường nhà họ rồi rủ nhau...
05 Tháng Mười Hai 2022
May mắn cho dân Việt Nam là khi Trung Cộng xua quân đánh vào các tỉnh biên giới, Lê Duẩn phải ngưng thúc đẩy kế hoạch “tập thể hóa.” Các cán bộ địa phương, nhìn tận mắt thấy những hậu quả thảm khốc, nhân cơ hội Bộ Chính Trị bận lo đối phó cuộc chiến tranh biên giới, đã từ từ ngưng thi hành rồi cho cả kế hoạch “Mao ít hơn Mao” này chìm xuồng! Nếu còn tiếp tục, chỉ trong một vài năm không biết nạn đói sẽ giết bao nhiêu người! Chiến dịch “dạy cho Việt Cộng một bài học” của Đặng Tiểu Bình đã vô tình cứu sống hàng trăm ngàn người Việt thoát nạn chết đói.
04 Tháng Mười Hai 2022
Chính vì những lẽ đó mà tôi vẫn phải viết bài cho Việt Nam, chính vì sự ngu hóa của đảng, vì những thế hệ ngàn năm tăm tối đó mà tôi vẫn phải tranh đấu, đem lại luồng ánh sáng sự thật để vén đám mây đen u mê mà đảng tạo ra để người dân VN hiếu được mình đã bị đánh cắp thứ gì và hy vọng rằng họ sẽ đứng lên để dòi lại những gì đã mất. Còn những kẻ vẫn cố tình bịt mắt che tại, vẫn khoác lác ba hoa về tự do, dân chủ, nhân quyền VN có thừa thì sẽ có một ngày, khi người dân bừng tỉnh cơn mê, khi họ đã hiểu được mình đã bị đảng cs đánh cướp những gì,..
04 Tháng Mười Hai 2022
Suốt cả ngàn năm chúng ta chẳng làm được gì đã đành, nhưng cũng chẳng học được gì cho ra trò. Nho giáo cũng chỉ là thứ bề ngoài lớt phớt để thi cử làm quan. Cả dân tộc chẳng có ai có tư tưởng riêng, chẳng ai dám nói cái gì lệch khỏi cái đã ghi trong sách. Đến kiến trúc cũng không có lấy một cái gì mới, xây rập khuôn như Tàu, nhưng nhỏ và xấu hơn. Hội họa thì trống trơn. Từ vua đến dân chủ yếu thích tử vi, bói toán. Tuyệt vời làm sao cho một nền văn hiến mấy ngàn năm.
04 Tháng Mười Hai 2022
Ban Tuyên giáo của Hà Nội không hiểu được, tại một quốc gia với một bộ máy kiểm duyệt và theo dõi công dân càng lúc càng chặt chẽ như ở Trung Quốc, động cơ nào thúc đẩy người dân xuống đường, thanh niên tập hợp nơi các cư xá đại học? Người biểu tình giương cao một tờ giấy trắng, họa hoằn lắm mới vang lên những khẩu hiệu “đòi tự do”, hay khẩu hiệu “không cần xét nghiệm mà cần thức ăn”. Cũng có những biểu ngữ thể hiện tình đoàn kết với người dân ở Tân Cương sau vụ một chung cư bị hỏa hoạn. Nhân viên cứu hỏa chậm đến hiện trường do các biện pháp...
02 Tháng Mười Hai 2022
1. Em Xi Kỳ Duyên Dáng nhận 30 chiếc, một chiếc chạy, 29 chiếc để trong garage làm “sô-rum” bán lại dần cho người hâm mộ. 2. Ranh nhân thành đạt lòng luôn hướng về “tổ quốc” thân yêu Triệu Thanh Trùng 60 chiếc – một chiếc chạy, một chiếc kéo, 58 chiếc còn lại tặng bạn bè, thân nhân... các cái để họ biết là Vệ Nàm đã “sản xuất” được xe ô-tô điện. 3. Khoảng 15 chiếc cho các loa phường hải ngoại, những cái loa sử dụng quốc tịch Âu, Mỹ, Úc..., có đô la rủng rỉnh trong túi, phát thanh hàng ngày trong chương trình Khúc Ruột Ngàn Dặm và niềm Tự Hào Pháo Tết Vệ Nàm.
01 Tháng Mười Hai 2022
Chuyện hồi đầu năm nay, hệ thống chính trị, hệ thống công quyền… “không nghe, không thấy” và… “không làm gì cả”, bỏ thí hàng chục ngàn gia đình nông dân ở Long An, Tiền Giang từng dốc tất cả mọi thứ họ có (sức lực, vốn liếng) vào 20 héc ta thanh long, cuối cùng thanh long “chín đỏ đồng” nhưng không bán được, phải cho… bò ăn (6) hoàn toàn không… mới! Xây dựng kinh tế thị trường theo định hướng XHCN có thể khiến “chính sách tam nông” và “nông sản” ửng hồng nhưng đã có bao giờ sắc thái đó trở thành màu chủ đạo cho nông nghiệp – nông dân – nông thôn?
01 Tháng Mười Hai 2022
Cái gọi là “kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” là một loại thể chế kinh tế lai căng, nó muốn được phát triển như các nước tư bản nhưng lại cũng muốn bảo vệ lợi ích nhóm. Nhà nước giữ độc quyền các ngành mang tính thiết yếu tạo ra độc quyền nhà nước buộc dân phải chấp nhận. Trong Chính phủ có một “siêu ủy ban”, đó là Ủy ban quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp, ủy ban này quản lý nguồn vốn đến 5 triệu tỷ đồng tức khoảng 200 tỷ đô la Mỹ. Ủy ban này được lập ra là để cho đảng luôn được đảm bảo phần hơn trong miếng bánh kinh tế đất nước bất chấp nền kinh tế có bị ảnh hưởng tiêu cực thế nào.
30 Tháng Mười Một 2022
Một điểm rất đáng lưu ý của sự tương đồng trong cách đàn áp này là, thoạt tiên các viên công an quay phim người biểu tình, để làm hồ sơ, mà chưa đánh đập bắt bớ vội. Tiếp theo là bắt bớ. Việc bắt bớ này sẽ tùy cơ ứng biến, nếu căng quá thì khoan hẳn bắt, mà là bắt nguội, dựa trên hồ sơ phim ảnh, cũng như đám “đặc tình” len lỏi trong “quần chúng”. Không có bộ máy thực thi pháp luật nào trên hành tinh này đông đúc như đội quân “đặc tình” của các chế độ cộng sản. Đó cũng là nguyên nhân hút hết nguồn lực quốc gia, làm cho các chế độ cộng sản… “hết pin”, không có sáng tạo để cạnh tranh được.
28 Tháng Mười Một 2022
Vinfast, một thương hiệu xe hơi non trẻ so với thế giới không phải của VN sản xuất - Phải nói cho rõ như thế - mà chỉ là một đơn vị gia công lắp ráp, tất cả các bộ phận đều được nhập từ TQ và Vinfast chỉ có mỗi một việc lắp ráp vô và cho rằng đó là thương hiệu của mình – tất nhiên họ cũng phải mua bản quyền mẫu mã của những thương hiệu nổi tiếng mà mình nhái – Cách làm của Phạm Nhật Vượng không khác gì tên gian thương Khải Silk dạo nào khi y mua cà vạt TQ về và khoác lác là của mình sản xuất và lên mặt dạy đời thiên hạ.