Con Người và Chính Trị (P1)

09 Tháng Mười Một 20228:30 CH(Xem: 739)

                                     Con Người và Chính Trị (P1)

tienhoa1


Trần Công Lân




Con người sống trong xã hội thì mọi sinh hoạt, tương tác đều có ý nghĩa chính trị nhưng đa số không ý thức đó là chính trị. "Giáo dục là khởi điểm và chung điểm của chính trị" (Lý Đông A). Vậy giáo dục như thế nào để con người có ý thức về chính trị? Phải chăng như người Nhật giáo dục đứa trẻ đặt sự quan tâm đến cộng đồng, tập thể lên trên bản thân sẽ dẫn đến ý thức chính trị? Hay như sự giáo dục đứa trẻ về giấc mơ Mỹ (American dream) là sống hạnh phúc? Hay sống dân chủ, tự do, nhân quyền, cơ hội và bình đẳng sẽ dẫn đến ý thức chính trị?

Vậy đâu là từng bước khởi đi từ cá nhân con người đến tập thể xã hội và ý thức chính trị phát xuất từ đâu? Trước khi con người gia nhập hay tạo dựng một cộng đồng, bộ lạc (xã hội) thì tự bản thân đã có suy nghĩ, hành động để đối xử với những biến cố xảy ra trong cuộc sống hàng ngày? Nếu “quan sát là khởi điểm và chung điểm của giáo dục” (Krishnamurti) thì mọi sự kiện xảy ra trong đời sống, xã hội mà mọi người đều thấy, trải qua nhưng ai thực sự là "người quan sát"? Cũng là thấy, chứng kiến nhưng mỗi người sẽ suy nghĩ, nhận xét khác nhau, và quyết định là nhớ hay quên trong ký ức. Tiến trình thu nhận các sự kiện bên ngoài để tiêu hóa và tồn trữ trong trí nhớ mỗi người dần dần tạo nên cá tính, tính tình, cư xử của một cá thể. Và cá thể đó dùng vốn liếng thu thập được để đối phó với đời sống xã hội. Trên mặt luật lệ và trật tự thì đó là chính trị, về quyền lợi thì đó là kinh tế.

Vậy chúng ta hãy khảo sát tương quan giữa con người và ý thức chính trị.

1.Tự nhiên, tư tưởng và xã hội thống nhất

Khi con người sống trong thiên nhiên thì tìm mọi cách để hòa hợp với thiên nhiên mà tồn tại. Người sống gần rừng thì săn bắn; gần biển thì chài lưới, đánh cá; sống đồng bằng thì trồng trọt. Đặc biệt khi con người phải sống nơi khí hậu khắc nghiệt như sa mạc hay băng tuyết thì phải thích ứng với khí hậu cũng như thổ sản địa phương có thể cung ứng thực phẩm và họ sống từ thế hệ này qua thế hệ khác. Sự tồn tại và phát triển của con người cho thấy phải suy nghĩ (tư tưởng); và qua xã hội loài người thì mọi ý kiến phải được trao đổi, phối hợp để thành sản phẩm chung như nhà cửa, đường xá, trường học, buôn bán... và cuối cùng là chính quyền. Vậy 3 yếu tố: thiên nhiên, con người và xã hội phải hợp nhất (thống nhất) để tạo thành một đơn vị: quốc gia.

Một khi thiên nhiên gây biến cố (thiên tai) hay con người thiếu suy nghĩ (giáo dục, triết học) hoặc xã hội con người có bất đồng ý kiến đưa đến xung đột thì "quốc gia" đó sẽ bị hủy diệt. Như vậy mối tương quan giữa con người (hay xã hội) với thiên nhiên là quan trọng. Và tương quan giữa người với người để kết thành xã hội cũng là quan trọng. Đó là Hiến Pháp.

2.Triết học, sử học và khoa học thống nhất

Lịch sử loài người cho thấy con người tiến bộ qua những phát minh, suy nghĩ về đời sống, văn hóa, khoa học.... Những nền văn minh Hy Lạp, Ai Cập phát xuất từ những nhà triết gia suy nghĩ những điều khôn ngoan nhất để chỉ đường cho con người hành động. Con người có thể hành động tùy ý muốn nhưng đa số là có suy nghĩ để chọn lựa cái hay, đẹp (triết học) qua kinh nghiệm quá khứ (lịch sử) để làm cho tốt đẹp hợp lý hơn (khoa học). Như vậy để tránh tái diễn những lỗi lầm lịch sử, thỏa tính tò mò qua phương thức khoa học để phát triển trong hướng đi hoàn thiện nhất của triết học. Có như vậy đời sống con người mới thăng hoa, hòa bình, thịnh vượng.

Nếu không thì chúng ta đã thấy sai lầm của triết học Marx. Chúng ta thấy sai lầm của các chế độ độc tài tái diễn những lỗi lầm lịch sử qua chiến tranh. Chúng ta thấy sai lầm của khoa học khi sáng chế những vũ khí hủy diệt loài người, phá hoại môi sinh. Do đó nhu cầu thống nhất giữa triết học (suy nghĩ), khoa học (hành động), lịch sử (kết quả) cần được chú ý nơi mỗi cá nhân, mỗi xã hội.

3.Bản thể luận, nhận thức luận và phương pháp luận thống nhất

Mỗi cá nhân bị giam hãm trong một hình hài với giới hạn về thể chất (bản thể luận). Tùy theo thể chất và tinh thần khỏe hay yếu, lành mạnh hay bệnh hoạn sẽ khiến cá nhân đó có những suy nghĩ, nhận thức (nhận thức luận) về đời sống, hoàn cảnh xung quanh để ứng xử. Khi có những người sống trong cùng hoàn cảnh, thời gian, biến cố (thí dụ: người VN sống tại miền Nam từ 1954-1975) đã có những nhận thức khác biệt qua những suy luận khác nhau vì cá tính, kiến thức, lối sống của từng cá nhân. Và tùy theo mỗi cá nhân đó sẽ dẫn đến phương thức (phương pháp luận) suy luận, lý luận. Khi con người sống tùy thuộc hoàn cảnh địa lý, cơ thể bẩm sinh và điều kiện xã hội sẽ hợp nhất thành cuộc sống của cá nhân.

4.Duy tâm, duy vật, duy sinh quan thống nhất trong dân sinh thực hiện quan

Trình độ văn minh của loài người được đóng góp qua giáo dục. Giáo dục từ học đường hay ngoài đời qua sự quan sát được đúc kết với thời gian để trở thành những hệ thống triết học Duy Tâm, Duy Vật, Duy Sinh, Duy Văn.... Mỗi hệ thống có những hay, dở của thời đại mà con người phải duyệt qua để tránh sự tái diễn trong tương lai. Triết gia không phải là những người suy tư để làm giàu (kinh tế) hay tham vọng quyền lực (làm chính trị) mà để cải tiến trình độ sống của con người trong xã hội (dân sinh thực hiện quan). Triết học là giới hạn cuối cùng của con người trước khi đi vào thế giới tâm linh (tôn giáo) huyền hoặc với những sự kiện mà con người không giải thích được. Nếu chính trị giới hạn con người trong biên giới của quốc gia, chủng tộc thì Triết học giúp con người vượt qua khỏi những rào cản của địa phương để tạo sự thông cảm (hay tranh chấp) giữa loài người.

Do đó các nhà chính trị, kinh tế thường tự cho vai trò của mình là quan trọng để bỏ qua những quan niệm triết học (trình bày về nhân sinh quan của con người qua thời đại, không giới hạn biên giới quốc gia) mà chỉ chú trọng đến mục đích hạn hẹp của một hướng đi, tiến trình, cho một quốc gia qua những kế hoạch thiếu chiều sâu, thiếu uyển chuyển, đa diện.... Một khi loài người thiếu một nhân sinh quan thống nhất (nhân quyền) vì khác biệt chủng tộc, văn hóa, tôn giáo, chính trị thì sự hiện diện của một Liên Hiệp Quốc sẽ không hữu hiệu để giải quyết các xung đột thế giới.

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
28 Tháng Hai 2024
Tuổi gì không biết nhưng trong gần 4 năm qua sau khi Tổng Thống Biden nhậm chức, sự ủng hộ ông Trump một cách cuồng nhiệt của người Việt không suy giảm bao nhiêu. Căn cứ vào những bài viết, những ý kiến trên Facebook, Twitter..., cho thấy người VN tiếp tục ủng hộ ông Trump mạnh mẽ - sự ủng hộ bất chấp lẽ phải, đạo đức, sự thật về con người, bản chất của Trump - bị bóc mẻ qua những phiên tòa đã kết thúc và đang diễn ra, hơn 10 cuốn sách, hồi ký của các cộng sự viên thân tín nhất trong nội các Trump xuất bản... - mong cho ông được trở lại Tòa Bạch Ốc thêm 4 năm nữa. Để làm gì?
27 Tháng Hai 2024
Bốn “kiên định” này không mới. Tất cả chỉ là bản cũ sao lại từ thời kỳ được gọi là “đổi mới”, bắt đấu từ năm 1986. Vì vậy, sau 38 năm đuổi theo cái bóng không tưởng là “xã hội chủ nghĩa”, ông Nguyễn Phú Trọng phải gượng ép giải thích với nhân dân rằng: “ Vì con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta là lâu dài và chưa có tiền lệ, còn rất nhiều khó khăn, thách thức.” Nhóm chữ “chưa có tiền lệ” được đảng giải thích với quyết định “bỏ qua chế độ Tư bản” để “quá độ lên Xã hội chủ nghĩa”. Nhưng không ai trong đảng định hình được “mặt mũi” của xã hội này như thế nào. Vì vậy đảng đã “ấm ớ hội tề” khi tung ra chủ trương làm “kinh tế thị trường...
26 Tháng Hai 2024
8. Họ cố tình gài trong HP những khái niệm xung đột lẫn nhau, chẳng hạn một mặt khắc ghi nhân quyền, mặt khác cướp đi nhân quyền; hoặc một mặt thì hiến định hóa địa phương phân quyền và mặt khác lại hiến định hóa khái niệm “tập trung dân chủ” để hủy diệt “địa phương phân quyền”. 9. Họ thường xuyên đánh cắp và sau đó đánh tráo khái niệm: pháp trị biến thành pháp chế xã hội chủ nghĩa, kinh tế thị trường thành kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, chế độ cộng hòa trở thành cộng hòa xã hội chủ nghĩa, tổ quốc trở thành tổ quốc xã hội chủ nghĩa, quân đội trung thành với tổ quốc trở thành trung thành với cả đảng CSVN.
24 Tháng Hai 2024
Người dân hãy nhìn đội ngũ cán bộ đảng viên đảng cs hôm nay có đứa nào nghèo?, chúng toàn ở biệt phủ, đi siêu xe, hưởng thụ còn hơn bọn đế quốc tư bản, thậm chí con cái bọn chúng được cho đi du học cũng không học tại những quốc gia cs mà chỉ toàn những đất nước tư bản, còn người dân thì sao? tất cả đều nghèo hèn, cho dù có mức sống dễ chịu hơn ngưỡng nghèo nhưng những quyền cơ bản của con người như quyền được nói, được phát biểu chính kiến, quyền dân chủ như tự ứng cử, tự lập đảng phái, hội đoàn đều bị cấm đoán và phạt tù, tất cả đều là những công dân cộng sản, bị đánh số theo dõi qua những cái căn cước có gắn chip...
22 Tháng Hai 2024
Tác giả cho rằng, các Nhà Nho luôn muốn thần thánh hoá các bậc lãnh đạo, nhưng Hàn Phi – triết gia đại diện phái Pháp trị của Trung Quốc, từ thời nhà Tần – đã tước bỏ ý nghĩa thần thánh của họ, và coi vua cũng chỉ là một người bình thường như những người khác. Ông nêu rõ “pháp luật đúng đắn, bày ra hình phạt nghiêm khắc để chữa cái loạn của dân chúng, khiến cho kẻ mạnh không lấn át người yếu, kẻ đông không xúc phạm số ít, người già cả được thoả lòng, người trẻ và cô độc được trưởng thành…” Tiếc thay, tác giả bình luận, ông Trọng lại quan tâm đến trách nhiệm chính trị và nghĩa vụ nêu gương, chứ không phải là hành vi vi phạm.
20 Tháng Hai 2024
Lập luận “cố đấm ăn xôi” này không có cơ sở, vì sự tan rã của Liên Xô không phải là “bước thụt lùi tạm thời" mà vĩnh viễn. Thế nhưng, với thái độ ù lỳ và quan điểm chậm tiến, đảng CSVN vẫn cố bám lấy chiếc áo rách để lập luận: “Đặc điểm nổi bật trong giai đoạn hiện nay của thời đại là các nước với chế độ xã hội và trình độ phát triển khác nhau cùng tồn tại, vừa hợp tác vừa đấu tranh, cạnh tranh gay gắt vì lợi ích quốc gia, dân tộc. Cuộc đấu tranh của nhân dân các nước vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ, phát triển và tiến bộ xã hội dù gặp nhiều khó khăn, thách thức, nhưng sẽ có những bước tiến mới. Theo quy luật tiến hoá của lịch sử...
15 Tháng Hai 2024
Về tình hình chính trị, đảng CSVN có kế hoạch tổ chức các Hội nghị Trung ương để chuẩn bị Đại hội đảng kỳ XIV vào đầu năm 2026. Các Hội nghị này sẽ thảo luận các tài liệu của kỳ đảng XIII sẽ trình ra Đại hội đảng XIV, trong đó có “Quy hoạch Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị và Ban Bí thư khóa tới. Trong số Văn kiện này có danh tính người được đề nghị thay Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, người sẽ 82 tuổi vào năm 2026 và đã giữ chức Tổng Bí thư đảng 3 nhiệm kỳ, từ năm 2011. Có 3 người đứng đầu danh sách ứng viên gồm:...
05 Tháng Hai 2024
Tuy sinh ra trong thời đại tương đối mới, nhưng các chế độ độc tài như Phát Xít, Quốc Xã của Hitler, hay Đôc Tài Giáo Phiệt của Iran, hay độc tài CS thiếu một yếu tố quan trọng trong khế ước ký kết với nhân dân, hoặc nôm na là HP. Đó là yếu tố đồng thuận của kẻ bị cai trị. Chưa bao giờ có một đảng CS nào có một bản HP thực sự của dân, do dân và vì dân. Chỉ là những bản HP áp đạt trên nhân dân bằng bạo lực và nắm giữ quyền lực bằng bạo lực. Chính vì thế, tiến trình dân chủ hóa đòi hỏi một trật tự chinh trị mới, thể hiện qua một bản hiến pháp dân chủ hiến định, pháp trị và đa nguyên.
02 Tháng Hai 2024
Khoan bàn đến các sai phạm, chỉ xem cách BCH TƯ đảng khóa 13 loại bỏ ông Trần Tuấn Anh và ông Phan Việt Cường qua phiên họp bất thường vừa được tổ chức cách nay vài ngày ắt sẽ thấy dù vẫn bi bô về “học tập và làm theo” mọi thứ từ “bác” nhưng xét cho đến cùng, “Bác” cũng chỉ được Đảng CSVN dùng như pháp sư dùng... “bùa”. Nếu BCH TƯ Đảng khóa 13 chấp nhận cho ông Trần Tuấn Anh và ông Phan Việt Cường “thôi giữ các chức vụ được phân công, nghỉ công tác và nghỉ hưu” thì chẳng khác gì công nhận các thành viên trong BCH TƯ Đảng khóa 13 từ Tổng Bí thư trở xuống... thua xa...
02 Tháng Hai 2024
Cuộc Cách mạng Dù Vàng đã trôi qua gần 10 năm, mặc dù gần như bị thế giới quên lãng như Cuộc Cách Mạng Mùa Xuân Ả Rập năm 2011 nhưng cũng để lại những bài học quý giá cho các dân tộc còn đang bị các chế độ độc tài cai trị – Tuổi trẻ Hongkong có ý thức chính trị cao, có nhiệt huyết nhưng không có tổ chức. Muốn làm cách mạng phải có Tổ Chức, có học thuyết chính trị, phải có chuẩn bị. Không có tổ chức, cho dù cách mạng có thành công rồi cũng sẽ rơi vào hỗn loạn. Hơn thế nữa, cũng đừng quên rằng sự thất bại của 2 cuộc cách mạng nói trên còn có một lý do khách quan. Họ đã không nhận được sự giúp đỡ của các nước Âu, Mỹ...