Bao giờ mới hết phong bì trong bệnh viện?

13 Tháng Chín 20158:06 SA(Xem: 4414)
  • Tác giả :

Bao giờ mới hết phong bì trong bệnh viện?
tải xuống (1)

Anh Vũ, thông tín viên RFA

Năm 2012, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đã tuyên bố dứt khoát nói không với việc người nhà bệnh nhân đưa phong bì cho y bác sĩ tại các bệnh viện công. Vậy đến nay tình trạng này ở trong các bệnh viện thế nào?

Do điều kiện dịch vụ y tế hạn hẹp?

Việt Nam hiện nay là một trong những quốc gia mà ở đó người dân muốn chữa bệnh phải mất tiền, người dân khi muốn khám chữa bệnh phải trả phí dịch vụ hoặc thông qua bảo hiểm y tế. Cho dù trước đây, hệ thống y tế ở Việt Nam được bao cấp hoàn toàn cho đến giữa những năm 80.

Do điều kiện dịch vụ y tế của nhà nước hạn hẹp, không đáp ứng được nhu cầu khám chữa bệnh của người dân, nên việc người dân phải có phong bì để lót tay cho các nhân viên y tế mỗi khi đến bệnh viện công là tình trạng phổ biến.

Chuyện đưa phong bì là có thật, vì cách ứng xử của bác sĩ luôn tỏ ra không hài lòng, hôm rồi tôi phải chờ bác sĩ đến hơn một tiếng song không thấy bác sĩ đâu cả. Nghe người ta bảo là phải biết đưa phong bì. 
-Chị Phương Anh

Tháng 12/2012 người đứng đầu ngành y tế, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến đã phát biểu trước Quốc hội rằng “Bệnh nhân và người nhà dứt khoát không đưa phong bì và nếu thấy bác sĩ, điều dưỡng nào nhận thì chụp ảnh và gửi lại cho chúng tôi.”

Tuy vậy trên thực tế hiện nay cho thấy, tại các bệnh viện công tình trạng bệnh nhân đưa phong bì để cảm ơn y bác sĩ đã trở thành một thứ luật bất thành văn.

Chị Phương Anh ở Hà nội cho biết:

“Chuyện đưa phong bì là có thật, vì cách ứng xử của bác sĩ luôn tỏ ra không hài lòng, hôm rồi tôi phải chờ bác sĩ đến hơn một tiếng song không thấy bác sĩ đâu cả. Nghe người ta bảo là phải biết đưa phong bì.”

Tâm trạng chung của người nhà bệnh nhân là phải có qùa cáp, phong bì để cảm ơn bác sĩ; đây là điều bắt buộc phải có cho dù gia cảnh của họ cũng hết sức khó khăn.

Nói về lý do vì sao phải đưa phong bì cho y bác sĩ, chị Thuận ở Vĩnh Yên giải thích:

“Vì tôi thấy mọi người đưa (phong bì) thì tôi cũng đưa, cũng vì nếu đưa phong bì thì bác sĩ sẽ quan tâm đến con mình hơn, còn không đưa thì sợ bác sĩ sẽ chăm sóc không tận tình đối với con mình.”

Khoa nhi tại một bệnh viện nhà nước ở Hà Nội ngày 17 tháng 4 năm 2014. AFP PHOTO.

Ông Xuyến quê ở Thanh hóa, đang trông con hiện điều trị ở một bệnh viện Trung ương tiếp lời:

“Nói chung là phải bán dần mọi thứ đi để lo chữa bệnh cho cháu, vì dù sao cũng phải cho một chút quà gọi là để gửi cảm ơn các bác sĩ.”

Sự thiếu thân thiện của bác sĩ đối với người bệnh, là nguyên nhân khiến cho người nhà bệnh nhân nghĩ cần phải lót tay phong bì cho các y bác sĩ. Từ Hà nội, ông Nguyễn Hòa, một lãnh đạo bệnh viện đã nghỉ hưu nói với chúng tôi:

“Tôi cũng có biết, chuyện bác sĩ vòi vĩnh là có, song là rất ít. Cái chính là vì quan hệ giữa bác sĩ và bệnh nhân bây giờ như là cái máy, tại mình không có thì giờ thăm hỏi bệnh nhân nên quan hệ 2 bên nó xa.”

Đáng chú ý, đến tháng 3/2013 cũng chính bà Bộ trưởng Bộ Y tế lại cho phép bác sĩ nhận phong bì, với điều kiện là chỉ sau khi đã điều trị xong cho bệnh nhân, vì thấy rằng “Hành vi đưa phong bì sau điều trị là hành động tỏ lòng biết ơn của người bệnh với y, bác sỹ. Đây là việc làm cần trân trọng”. Điều này được dư luận cho rằng làm cho vấn nạn phong bì trong bệnh viện ngày càng trầm trọng hơn.

Khó có thể giải quyết?

Theo báo Đất Việt, báo cáo mới nhất của Tổ chức Hướng tới Minh bạch (TT) - cơ quan đầu mối của Tổ chức Minh bạch Quốc tế tại Việt Nam (TI) cho biết: hiện tượng phong bì, vốn đã trở nên phổ biến và tràn lan tại nhiều bệnh viện. Giá trị các khoản tiền đưa theo phong bì dao động từ 50.000 đồng đến 5 triệu đồng, một số trường hợp ngoại lệ có giá trị tới vài chục triệu đồng.

Một cán bộ Cục Quản lý Khám chữa bệnh, Bộ Y tế không muốn nêu danh tính thừa nhận, đây thực sự là một vấn nạn, song khó có thể giải quyết được sớm vì liên quan đến nhiều vấn đề. Ông cho biết:

Những người thầy thuốc như chúng tôi cảm thấy bị xúc phạm ghê gớm, khi người ta coi rằng vào bệnh viện chỉ cần đưa cho chúng tôi vài đồng bạc lẻ thì sẽ mua chuộc được nhân viên y tế. Đó là một điều bất nhẫn đối với người bệnh và với cả nhân viên y tế. 
-Một cán bộ y tế

“Những người thầy thuốc như chúng tôi cảm thấy bị xúc phạm ghê gớm, khi người ta coi rằng vào bệnh viện chỉ cần đưa cho chúng tôi vài đồng bạc lẻ thì sẽ mua chuộc được nhân viên y tế. Đó là một điều bất nhẫn đối với người bệnh và với cả nhân viên y tế. Đây chính là điều thiệt thòi đối với người bệnh và tôi coi rằng nó ảnh hưởng tới y đức.”

Với thu nhập của các y bác sĩ hiện nay không đủ sống, thì việc nhận phong bì nhằm để đảm bảo cuộc sống của gia đình họ là điều bắt buộc. Bác sĩ Bính công tác tại một bệnh viện tại Hà nội bày tỏ:

“Không nhận phong bì thì bác sĩ rất khó sống, tôi biết có nhiều người vì không nhận phong bì đã phải bỏ nghề hay làm nghề khác. Hoặc vừa làm nghề mà vẫn phải làm gia sư, làm bệnh viện tư bên ngoài, thậm chí làm cả lao động phổ thông bên ngoài để có thu nhập đủ sống cho gia đình.”

Ông Bính kêu gọi sự cảm thông của xã hội, vì việc có hay không có phong bì cũng không hề ảnh hưởng tới chất lượng khám chữa bệnh của các y bác sĩ:

“Xã hội và mọi người cũng cần hiểu và thông cảm đối với chúng tôi, vì chúng tôi cũng phải chịu rất nhiều áp lực. Chuyện nhận phong bì có chăng thì nó chỉ ảnh hưởng đến thái độ của bác sĩ, còn về mặt chuyên môn thì tôi nghĩ rằng không có bác sĩ nào vì không có phong bì thì khi mổ chỉ cắt một nửa cả.”

Khi được hỏi, nhà nước cần có giải pháp gì để giải quyết tình trạng người bệnh phải đưa phong bì lót tay cho các y bác sĩ?

Thang lương của ngành y quá thấp, mỗi tháng chỉ khoảng 3-4 triệu đồng so với khối lượng công việc quá lớn, lại thêm trách nhiệm, áp lực tâm lý đó là những điều vô cùng bất hợp lý, đó là nguyên nhân chủ yếu. Bác sĩ Nguyễn Hòa khẳng định:

“Tôi nói thẳng cũng có người nghĩ không tốt, nhất là khi đã thương trường hóa ngành y tế rồi thì khó có thể phân biệt người thầy thuốc chạy theo đồng tiền và người thầy thuốc không chạy theo đồng tiền. Theo tôi chủ trương hiện nay đã đi lệch và không đúng. Hơn nữa ngành y có mức lương thấp, có lẽ chỉ hơn nông nghiệp. Học rất nhiều mà lương thì rất thấp, tôi không hiểu sao lại như vậy?”

Bên cạnh vấn đề quá tải của bệnh viện công, với mỗi giường bệnh có 2-3 bệnh nhân, thì việc người nhà bệnh nhân luôn phải có các phong bì để lót tay khi khám chữa bệnh là điều có thật trong các bệnh viện ở Việt Nam. Phải chăng đây là do sự thiếu quan tâm của nhà nước trong việc đầu tư ngân sách thỏa đáng cho lĩnh vực y tế? Nhiều người nêu vấn đề tại sao ở các bệnh viện của tư nhân hay của nước ngoài ở Việt Nam thì hoàn toàn không có hiện tượng đưa phong bì cho bác sĩ và nhân viên bệnh viện. Đó có lẽ là câu trả lời rõ ràng nhất.

http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/when-ll-no-more-hospital-envelopes-in-vn-av-09122015075321.html

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
16 Tháng Tám 20194:15 CH(Xem: 45)
để duy trì độ vênh về nhận thức nhằm tạo khoảng trống cho gian thương trục lợi, thì phải nói “công lao đó” là của các hiệp hội trá hình như Hiệp Hội Người Tiêu Dùng Việt Nam, Hội Doanh Nghiệp Hàng Việt Nam Chất Lượng Cao vv.. Những hiệp hội này hay tổ chức những sự kiện để nâng tầm thương hiệu nội trong đầu người tiêu dùng, và thế là những doanh nghiệp loại như Khaisilk, Asanzo hay Vsmart ra đời để trục lợi trên sự nhận thức lệch lạc của người tiêu dùng. Cụ thể chúng ta thấy, điện thoại của Vsmart của Vin Group và Meizu hàng Tàu là một loại, nhưng cái Vsmart mang thương hiệu Việt đã được rao bán...
15 Tháng Tám 20192:48 CH(Xem: 162)
Nhìn cái mặt y thì thấy rõ ràng y không đủ tuổi đi đi hành quân cùng boác trong chiến dịch Điện Biên Phủ, nhưng nhờ có boác cho nên y từ một người có đầy đủ nhân cách, nhân phẩm bỗng nhiên hóa chó để cùng bác đi bán vé số dạo nuôi thân. Bởi vậy danh nhân nào trên Facebook đã từng nói rất đúng: Chó sủa nhiều năm không thành người. Người nói một câu bỗng hóa Chó...
14 Tháng Tám 20192:21 CH(Xem: 186)
Boác chúng ta trọn đời vì nước, vì dân, boác đã hy sinh cả cuộc đời không lập gia đình để tranh đấu cho giải phóng dân tộc... (Chúng nó phịa đấy, boác của chúng nó không lấy vợ để nay bà này, mai bà khác, chơi cho đã xong boác quất xong dong cho người giết tình nhân diệt khẩu đấy. Tiên sư cái đạo đức chó má của boác!
13 Tháng Tám 20196:36 CH(Xem: 173)
Người Việt Nam ngày nay rất khác lạ, họ ăn mọi thứ. Động vật hoang đã bị bẫy giết thịt đến nỗi chim chóc vắng bóng, thú rừng khan hiếm nhưng quán nhậu đặc sản rừng thì không bao giờ thiếu những món quý hiếm, có cho nhu cầu bất kỳ ai nếu chịu chi. Không biết từ bao giờ, một số thành phần có tiền của người Việt thể hiện đặc tính của động vật săn mồi đang đói như vậy. Tê tê quý hiếm họ cũng giết thịt cho vào mồm để thể hiện “đẳng cấp”, con vọt quý hiếm cũng bị săn trộm để giết thịt, chim sẻ tí hon họ bẫy hàng loạt làm món nhậu, con chó là vật nuôi trung thành cũng thịt cho vào mồm vv…
12 Tháng Tám 20199:13 CH(Xem: 141)
Đọc nội dung trong bài viết về quan điểm của người lớn được gọi là phụ huynh này, tôi mới thấy nền giáo dục của Việt Nam Cộng Hoà thực sự nhân bản và giá trị hơn nhiều, khi trong sách cổ ngữ dạy những đứa trẻ rằng: khi các con đi qua một đám tang, dù của người lạ, hãy bỏ mũ và cúi chào họ như một sự chào từ biệt. Vậy mà ngày nay, một phụ huynh lại lập luận rằng, những đứa trẻ mới đi học được một ngày, còn chưa nhớ mặt nhau thì bắt nhau tưởng niệm hay tưởng nhớ tới người bạn đã vừa mất đi của mình làm gì, vì đó là “việc của người lớn”.
11 Tháng Tám 201912:28 SA(Xem: 322)
Kẻ nào chỉ trích loài heo bị chó bức hại mà phải trốn đi thật xa Trại Súc Vật thì được gọi là loại tị nạn chính trị. Kẻ nào chịu không nổi cái đói cái khổ mà bỏ trại ra đi, thì được gọi là tị nạn kinh tế vv.. và rất nhiều loại tị nạn khác nữa. Vì các loài vật cứ tìm cách tị nạn lánh xa loài heo nên hôi hám - bẩn thỉu - độc tài, nên đám heo lãnh đạo trung ương mới nghĩ ra khẩu hiệu “yêu Trại Súc Vật là yêu loài heo” để dụ các con vật khác ở lại. Thế nhưng, dù treo khẩu hiệu khắp trại mà vẫn có nhiều con vật trốn đi nếu có cơ hội.
06 Tháng Tám 20199:36 CH(Xem: 188)
Bãi biển Nha Trang chờn vờn trên màn hình iPhonecũng là lúc bà Hân tưởng như dòng nhạc thiết tha, dịu dàng cùng lời ca ướt lệ đang ngân lên trong hồn bà: “Nha Trang là miền Quê hương cát trắng, ai qua không quên để lại một vài luyến tiếc xa xôi. Nha Trang, người về cho ta nhắn với Nha Trang Quê Hương dịu hiền ngàn đời lòng tôi mến yêu…”(1)Tiếng hát đến đây, tấm hình bãi biển biến mất; thay vào đó là ảnh một ngọn đồi xơ xác như vừa qua cơn địa chấn tàn ác, kinh hoàng! Không thể nào bà Hân nhận ra được nơi mà bà cùng các bạn thường đạp xe đạp đến, chỉ để đứng bên gốc cây, nhìn bao quát vùng không gian tươi đẹp...
04 Tháng Tám 20191:02 SA(Xem: 273)
Nếu nghề cave được thừa nhận, sẽ thành lập hiệp hội chính thức, lấy Tú Bà làm tổ nghề, đồng thời đưa hai bộ giáo trình nói trên làm tài liệu giảng dạy, ngoài ra đề xuất thêm hai cuốn dâm thư "Cô giáo Thảo" và "Chú Kim" vào thư viện để sinh viên khoa cave đọc thêm. Song song với đó hàng năm sẽ cho tổ chức các cuộc thi ví dụ như "Người đẹp làng chơi", "Bàn tay vàng" hoặc "Đệ nhất oral sex", nhằm tôn vinh vẻ đẹp cũng như biểu dương những tấm gương người tốt việc tốt trong hiệp hội...
30 Tháng Bảy 201912:43 CH(Xem: 477)
Thậm chí có thể buộc cả dân tộc trở thành một loại con tin để duy trì sinh mệnh chính trị, mà họ tự sơn phết lên hai chữ nhân dân. Cũng có thể rồi ngày nào đó, sẽ có những cuộc biểu tình rầm rộ do nhà nước phát động để chống Trung Quốc. Báo chí và truyền hình sôi động đã không khác gì như một ngày hội theo nghị quyết. Vào lúc ấy bạn cũng đừng quên lắng nghe, để thấy trong sự ồn ào ấy, là cả không gian chết lặng âm thầm của phẩm giá một dân tộc bị lợi dụng đến tận cùng.
30 Tháng Bảy 201912:39 CH(Xem: 323)
Lý giải nguyên nhân đưa tấm ảnh lên FB, ông chánh văn phòng cho biết: “Do tôi mới mua máy điện thoại, sử dụng chưa thành thạo nên vô tình đăng hình ảnh trên lên Facebook!". (tin trên báo nhà nước) Hehe, bọn cán bộ chính quyền ăn chơi trác táng, sa đọa là chuyện ko hiếm nhưng vật vã đến mức bú vú cả bức tượng thì chả còn gì để nói về độ biến thái của chúng nó nữa. Và, có lẽ do ghét nhau nên ông chánh văn phòng mới tung cái ảnh này lên chứ làm gì có chuyện vô tình như ông ấy nói, nhể?
14 Tháng Tám 2019
Nói cho cùng, sức mạnh của Trung Cộng không vững bền như nhiều người tưởng. Chính quyền Trung Cộng đang vất vả tính bài toán sinh tồn từng ngày từng giờ trong khi chính phủ Hoa Kỳ không hề tốn công tốn sức tính đến loại bài toán như vậy. Sự kèn cựa của Trung Quốc với Hoa Kỳ chỉ xảy ra trong một thời gian rất ngắn trong lịch sử trước khi Trung Quốc tự nổ tung rồi chết như Liên xô trước đây thôi. Đó là tất yếu. Giấc Mộng Trung Hoa sẽ tan và Giấc Mơ Mỹ vẫn trường tồn.
12 Tháng Tám 2019
Không một ai có thể phủ nhận sự thật đúng đắn này và đem những học hàm, học vị mình ra để bảo vệ cho một loại ngôn ngữ sao chép, phiên âm từ tiếng Hán, nếu có thì đó là những kẻ vong nô với những tâm hồn nô lệ thâm căn cố đã được truyền qua nhiều thế hệ cho nên mới tiếp tục “kiên quyết” (xin lỗi bạn đọc vì chúng tôi hành văn theo kiểu cs) tiếp tục con đường mù lòa của những não trạng nô lệ, còn những con người yêu nước thì mỗi khi mở miệng cất lời thì nên suy cho nghĩ trước khi nói để chúng ta không dùng những ngôn từ vay mượn của giặc Tàu hôm nay cũng như trong lịch sử tiến hóa của nền văn hóa Việt Nam ngày mai.
12 Tháng Tám 2019
Nhưng một khi đã chấp nhận một nền kinh tế đa thành phần, tự do giao thương thì đảng csVN đã tự mâu thuẩn với chính lý thuyết cộng sản mà mình đang hô hào, bởi vì chủ thuyết cộng sản không có thị trường tự do với nền kinh tế nhiều thành phần mà chỉ có nền kinh tế tập trung tất cả vào tay nhà nước. Những ngôn từ, mệnh đề như “Thời kỳ quá độ đi lên XNCH” chỉ là bịp bợm nhằm định hướng người dân bởi vì đảng csVN không thể trả lời cái thời kỳ quá độ mà họ đang đi sẽ kéo dài đến bao giờ? 10 năm, 100 năm hay 1.000 năm?!.
11 Tháng Tám 2019
Của đáng tội ăn nhậu gì đến thế giới văn minh ngày nay! Hắn muốn lấy điểm quan thầy Tung Của để bản thân hắn leo cao, và cái đảng thổ tả của hắn tiếp tục được quan thầy chống lưng, mà lôi cái ‘tâm nguyện’ loài khuyển mã ra gán cho chung thiên hạ. Đấy còn ai kết tội mỗ tôi nói điều không phải cho đảng, đây chính là cán bộ gộc của đảng đã trả lời cho ông giáo sư Carlyle Alan Thayer bên Úc, nói là tình hình đang nóng lên từng giờ, chỉ cần có xung đột là khai hoả tấn công, và có chiến tranh ngay… Chuyện ông nói xin đợi đến cóc mọc râu!
06 Tháng Tám 2019
Vấn đề ông cho rằng chữ xưa dùng từ Viện Đại Học các giáo sư ngày nay đổi lại là giáo viên nghe nó nghịch tai nhưng ông hãy suy nghĩ cho kỹ trước khi nói kẻo bọn nhỏ nó cười cho, không ai dùng cái chữ Viện (xuất phát từ Hán) để gọi như mấy ông mà họ chỉ nói Trường Đại học ví dụ Trường Đại Học Havard, chứ không ai nói là Viện đại học Havard cả. Viện có thể được dùng để chỉ những cơ sở lớn hơn trường ví dụ Viện Nghiên Cứu Hạt Nhân Đà Lạt... Đó là cái tư duy nô lệ thâm căn cố đế, của cái dấu ấn 1.000 năm đô hộ giặc Tàu đấy...
05 Tháng Tám 2019
Người dân không có lý do gì để phải yêu nước theo định hướng của đảng cầm quyền bởi vì chính đảng là thủ phạm đồng lõa cùng với giặc. Người dân không có lý do gì phải ra khơi bám biển bởi vì đảng đã tận thu tiền thuế của người dân khắp các lĩnh vực để xây dựng quân đội và các lực lượng vũ trang như không quân, hải quân, cảnh sát biển, biên phòng, dân quân tự vệ, quân nhân dự bị, đảng phải có nhiệm vụ điều khiển các lực lượng của mình bảo vệ quốc gia cũng như sinh mạng của người dân. Nếu đảng không làm được điều đó thì đảng đã chứng minh cho toàn dân thấy được sự yếu hèn, bạc nhược của mình...
04 Tháng Tám 2019
Kết thúc giai đoạn đầu 30 năm (1990-2020) Hội nghị Thành Đô: Việt Nam sáp nhập vào Trung Quốc. Thầy Bắc Kinh với sự tiếp tay của trò Ba Đình, đã có những bước dứt điểm (nuốt trọn) nước Nam. Từ ngoài khơi biển Đông đã là ao nhà của thầy, đến trong nội địa đất liền, ba đặc khu Vân Đồn, Bắc Phong Vân, Phú Quốc, cùng con đường cao tốc xuyên Việt đang được trò cho dần thành hình, để thầy thực hiện tốt ‘một đai một đường’, chưa nói đến cả trăm công trình lớn nhỏ của thầy trên khắp nước Việt đã được xây dựng và hoạt động hàng chục năm qua.
02 Tháng Tám 2019
Có nhiều hy vọng từ đám đông bàn tán trên các trang mạng Việt Nam, là Mỹ sẽ can thiệp cho Việt Nam. Nhưng đó là một khả năng rất thấp. Bởi câu chuyện Bãi Tư Chính đang trở thành chuyện riêng của anh em nhà Cộng sản – đặc biệt khi Nga vẫn phớt lờ khi công ty khai thác dầu khí Rosneft của họ bị uy hiếp. Và quan trọng nhất, Mỹ sẽ không có tư cách gì can thiệp cho Việt Nam, khi các cơ hội về một liên minh hợp tác quốc phòng luôn bị Hà Nội né tránh. Hãy nhìn vào Hồng Kông, nếu có sốt ruột trước phong trào đòi dân chủ ở đó, Mỹ cũng không thể làm gì hơn là chỉ trích...
31 Tháng Bảy 2019
Người yêu nước chân chính có thể bị đánh đập , thậm chí mất mạng khi đi biểu tình theo lời kêu gọi của nhà nước. Bởi trong một đoàn bất bạo động ấy, trong đoàn yêu nước ấy, ai dám khẳng định sẽ không có kẻ quấy rối? Ai dám khẳng định không có đặc tình Hoa Nam, gián điệp Trung Hoa lẫn trong đó? Và ai dám khẳng định đây là cuộc biểu tình không đặt bẫy? Bởi thứ cần được bảo vệ nhất hiện nay, chưa hẳn là biển đảo, chủ quyền quốc gia mà là lợi ích nhóm, sự tồn tại của chế độ Cộng sản. Bởi mọi nhóm lợi ích đều sinh ra từ tổ chức này!
29 Tháng Bảy 2019
Ngay lập tức người dân nhận ra ngay sự ngây thơ của mình khi biểu lộ lòng yêu nước. Sự ngây thơ ấy đã bị lợi dụng cho mục đích chính trị “không trong sáng” và người chịu thiệt cuối cùng chính là họ, những người thiết tha bảo vệ chú quyền lãnh thổ bằng cách duy nhất là biểu tình chống Trung Quốc. Người dân cũng nhận ra rằng họ bị phản bội từ chính quyền của mình và nỗi đau đớn ấy không hề thua cái nhục mất nước trước kẻ thù truyền kiếp.