Chân-Thiện-Mỹ hay Chân-Thiện-Nhẫn?

24 Tháng Tư 202210:43 CH(Xem: 222)

                        Chân-Thiện-Mỹ hay Chân-Thiện-Nhẫn?


index




Trần Công Lân



Lúc còn nhỏ đi học được dạy mục đích cuộc đời là đi tìm Chân-Thiện-Mỹ. Gần đây mới nghe là có khuynh hướng khác: Chân-Thiện-Nhẫn. Vậy thì nên chọn cái nào?

Mỹ hay Nhẫn?

Sự chọn lựa ở đây không phải là một cuộc thi có giải thưởng mà là giáo dục trong cuộc sống. Bạn chọn, đã đành, nhưng bạn có dạy con bạn sống theo điều bạn chọn hay không? Đẹp hay Nhẫn, cái nào có ích lợi cho cuộc sống?

Một nhà văn nào đó đã nói "cái đẹp sẽ cứu chuộc nhân loại". Thật vậy không?

1. Cảnh đẹp

Cảnh đẹp (thắng cảnh) thường được coi như nơi mọi người tới để du ngoan, thưởng thức cái đẹp thiên nhiên (hay do con người tạo ra). Cảnh đẹp chỉ làm cho con người tò mò, muốn nhìn cho biết nhưng cũng có thể tạo nên sự tranh chấp về chủ quyền (bãi biển, núi, sông). Như vậy cảnh đẹp không hại ai cả. Chỉ có người vì muốn chiếm hữu cảnh đẹp nên mới sinh chuyện không hay.

2. Người đẹp

Thường là phái nữ, thì phải nói là thiên nhiên (trời) sinh ra (không nói tới cái đẹp do thẩm mỹ viện) mà thời xưa có thể khiến các vua chúa cất binh chinh phạt để chiếm người đẹp. Đó là cái đẹp đổ nước, nghiêng thành. Thường thì người đẹp luôn luôn khó kiếm (chuyện tính tình tốt xấu sẽ nói sau) mà khi có người đẹp xuất hiện thì xã hội rối loạn vì các ông bu như ruồi, làm thơ, nhạc, trồng cây si hay tranh chấp để lọt mắt xanh... và khiến những chị phụ nữ không được đẹp rất bực mình. Đó là cái họa của con mắt.

Nhưng người đẹp chỉ là hình dạng bên ngoài. Mà con người thì có Thân và Tâm. Nếu thân hình, nét mặt đẹp thì tâm hồn có tốt đẹp không?

Dĩ nhiên cái đẹp thì không ăn được chỉ ngắm nhìn mà thôi. Mà người đẹp thì sẽ tàn theo thời gian và con người lại chạy theo đuổi một người đẹp khác. Dĩ nhiên cái Đẹp không thể ăn cho đỡ đói, ngủ ngon hay giúp con người giải quyết được khó khăn ngoại trừ cái nhìn cho sướng con mắt? Vậy cái Đẹp chỉ là để tô điểm cho cuộc đời nhưng không giúp giải quyết vấn nạn của cuộc đời.

Mặt khác, có đẹp thì phải có xấu. Nếu ai cũng giành cái đẹp thì cái xấu ai sẽ chịu?

Nếu nói về Âm-Dương thì ai cũng đồng ý phải có cả hai. Thế nhưng xấu-tốt (đẹp) thì ai cũng muốn tốt (đẹp) mà không muốn xấu nhưng không phải muốn là được. Nếu tận diệt Xấu đi thì mất quân bình Âm-Dương? Như vậy cái Xấu cũng có nhiệm vụ của nó trong cõi đời này.

Nhiệm vụ của Chân-Thiện là giúp con người sống ngay thẳng thì xã hội mới yên bình. Nhưng còn cái Đẹp có phải là yếu tố cần thiết, quan trọng cho xã hội như Chân-Thiện?

Nếu một căn nhà (hay cảnh vật) không được đẹp nhưng vẫn có thể ở được. Vì Đẹp chỉ là hình thức bên ngoài của con người. Nhẫn là nội dung bên trong con người. Một người có hình dạng xấu xí nhưng không phải là hung dữ, lưu manh... thì vẫn sống, làm việc, đóng góp cho xã hội.

Khi thiếu thốn thì con người không chọn lựa xấu-đẹp (từ vật dụng, cây cảnh đến con người như chọn người phối ngẫu). Chỉ khi nào có sự chọn lựa thì con người mới phân biệt xấu-đẹp. Đây cũng là một yếu tố trong việc xây dựng Bình Sản Kinh Tế theo Lý đông A vì sự phân biệt phát xuất từ bản tính con người (xem Duy Thức luận) và mỗi người suy nghĩ, phân biệt, nhận thức khác nhau.

Như vậy, yếu tố đẹp (Mỹ) chỉ là phụ trội, có cho vui vẻ, thêm phần khởi sắc cho cuộc sống. Tính Đẹp (Mỹ) như vậy không phải là một đức tính cần thiết. Nhưng sống trong một xã hội tư bản, sung túc, đầy đủ thì cái Đẹp được ưa chuộng và cái Nhẫn coi như yếu tố hèn yếu, chậm chạp, bất tài ... và con người quên rằng theo thời gian thì không có cái Đẹp nào lâu bền trong khi thời gian là yếu tố tích cực cho cái Nhẫn vươn lên.

Còn Nhẫn sẽ như thế nào?

Trong cuộc tranh chấp Thiện-Ác thì Ác luôn luôn chủ động, tấn công và nỗ lực trấn áp các mầm mống của các thế lực đe dọa uy quyền của họ. Cái Ác biết rằng nếu lơ là để cái Thiện trổi dậy, và luôn luôn có tiềm năng trổi dậy bất cứ lúc nào vì đó là bản chất của con người (cũng như cái Ác). Sự căng thẳng này cũng là yếu điểm của phe Ác vì lo sợ bị lật đổ cho nên lúc nào cũng phải đệ nhất Ác nếu không sẽ có người Ác hơn lật đổ mình.

Trong khi phe Thiện khó phổ biến, lan rộng trong quần chúng nhưng có thể xuất hiện bất cứ lúc nào vì "Nhân chi sơ, tính bản Thiện". Con người bản chất có Yêu, có Ghét.... Thù hận hay ghen ghét không thể sống mãi trong tâm hồn cho dù là kẻ Ác đến đâu đi nữa. Do đó diễn biến hòa bình trong tâm hồn của kẻ Ác mới chính là mối đe dọa của chế độ bạo tàn. Cho dù phe Thiện chẳng làm gì mà chỉ cần kiên Nhẫn chờ đợi (và chuẩn bị) sự mỏi mệt của phe Ác tự diệt theo thời gian. Vì có Ăn hay Cướp thì cũng chỉ là con người và con người chịu ảnh hưởng của thời gian.

Kẻ Ác chỉ vì thiếu kiên nhẫn để tìm ra vị trí của mình trong cuộc sống xã hội. Trong tiến trình vươn lên trong xã hội, thay vì học hành, cố gắng thử thách qua việc làm thì kẻ Ác muốn ngắn, gọn bằng cách thực hành cái Ác để chiếm đoạt, thực cái mình muốn qua bạo lực.

Cái Ác chỉ dùng để chiếm đoạt quyền lực chứ chẳng làm nên trò trống hay sản phẩm gì cả. Chính vì vậy khi nắm quyền, kẻ Ác quay trở lại vay mượn các sinh hoạt, ngôn ngữ, cơ chế... của phe Thiện để che dấu cái ruột trống rỗng của Ác tật.

Vậy thì cái Đẹp chỉ là cơ hội để cái Ác thăng tiến, có cớ chiếm đoạt tranh chấp gây hỗn loạn cho xã hội. Trong khi cái Nhẫn đòi hỏi thời gian để tìm ra cách giải quyết các bất đồng ý kiến trong xã hội trước khi đi đến tranh chấp.

Cá nhân khi bước vào đời sống xã hội là chấp nhận sống dưới quy định của hiến pháp. Chân và Thiện là 2 yếu tố không thể bỏ qua được. Tuy rằng con người đưa ra "in the God we trust" (tin nơi Thượng đế) để bảo đảm sự Thật nhưng chỉ là khẩu hiệu trong khi tin giả vẫn tung hoành để lừa gạt kẻ ngu ngơ. Cái Thiện vẫn được khuyên răn từ trường học tới các cơ sở tôn giáo nhưng cái Ác vẫn lan tràn. Vậy cái Đẹp chỉ là lý do để bào chữa cho sự hiện hữu của sự giả dối và tàn ác đi trước (hay theo sau).

Vậy còn Mỹ hay Nhẫn, bạn chọn cái nào? Khi viết (thành lập) Hiến Pháp thì điều kiện Chân-Thiện-Mỹ (hay Nhẫn) có nên đặt là tiêu chuẩn trong cuộc sống xã hội hay không?

Hãy đi hỏi các nhà viết Hiến Pháp cho Đệ Tam Cộng Hòa của VN tương lai.


         TCL

Tháng 2 năm 2022
 (Việt lịch 4901)
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
26 Tháng Năm 2022
Còn Việt Nam thì sao? Cơn bệnh đã khỏi nhưng thuốc thì vẫn chưa uống. Khi nền kinh tế Việt Nam điêu đứng vì covid, Chính phủ cũng dự trù một gói kích cầu 347.000 tỷ đồng tương đương 15 tỷ đô la. Tuy nhiên cho đến nay, gói kích thích này không được giải ngân được một xu nào. Gói kích thích mà bị nghẽn thì hậu quả là doanh nghiệp chết hàng loạt và nội lực nền kinh tế bị tổn thương nghiêm trọng. Nếu bung hết 15 tỷ đô ấy, cứu bao nhiêu là công ty ông Phạm Minh Chính có biết không? Ông Chính có cho thống kê thiệt hại không?
25 Tháng Năm 2022
Putin tưởng mình mạnh, hắn “bợp tai” Ucraina thì lập tức nước Nga bị đánh hội đồng. Nga cô đơn dù kế bên có anh bạn Tàu. Bạn của Putin là thế, loại bạn “mạnh ai nấy lo”. Cuộc chiến ở Ucraina, ngoài Tàu thì Putin cũng được sự ủng hộ của Belarus. Tuy nhiên, quốc gia này chỉ ủng hộ miệng, không hề có hành động nào cả. Như vậy rõ ràng, bạn của Putin là loại bạn “mạnh ai nấy lo” chứ không phải là như những người bạn “không sinh cùng ngày cùng tháng cùng năm nhưng nguyện chết cùng ngày cùng tháng cùng năm” của Mỹ. Việt Nam đang “làm bạn với tất cả” cũng theo dạng...
24 Tháng Năm 2022
Vấn đề là miếng bánh kinh tế đất nước quá ngon, ĐCS thì tham lam, không giành lấy miếng bánh kinh tế với dân thì làm sao Đảng đủ tiền để cột lòng trung thành của quan chức với đảng? Tiền vì tham nhũng, tiền vì rút rỉa từ các công ty có vốn nhà nước chính là một thứ “dòng sữa ngọt” làm giàu cho quan chức đồng thời nuôi sống Đảng. Xem sự giàu có của Trần Bắc Hà khi nắm BIDV thì biết doanh nghiệp nhà nước mang lại lợi ích cho đảng viên của nó kinh khủng như thế nào? Doanh nghiệp nhà nước thua lỗ thì quan chức đầy túi.
22 Tháng Năm 2022
Dự trữ ngoại tệ của Ngân hàng Trung ương Nga đang bị Mỹ và EU cho đóng băng mất một nửa. Vì vậy dư địa cho chính sách ổn định đồng ruble bị bóp lại. Nước Nga đang rất cần USD để trữ vào kho phòng rủi ro, vì vậy chính phủ Nga mới quy định, tất cả các doanh nghiệp xuất khẩu phải đổi 80% lượng USD thu được cho Nhà nước và hạn chế việc rút ngoại tệ của người dân. Chính sách này tuy giúp kho dự trữ ngoại tệ của Nga tăng lên nhưng ngược lại nó lại làm cho thị trường tự do khan hiếm USD, mà càng khan hiếm Dollar chợ đen càng bị đẩy lên cao là điều khó tránh.
20 Tháng Năm 2022
Một rạp hát mà có “lỗ chui” rộng gấp 4 lần cổng soát vé thì rõ ràng trong rạp có mấy người dùng vé để vào xem? Ai dùng vé chắc bị chửi là “đồ điên”. Với kẽ hở đó, nếu tôi là chủ doanh nghiệp, thì dù có đáp ứng đủ điều kiện niêm yết tôi cũng chọn “đi cửa hậu”. Vì ít nhất, đi cửa hậu tôi huy động nguồn vốn lớn hơn so với việc đi cửa chính. Như vậy, trong 80% doanh nghiệp không niêm yết ấy, rất có thể có doanh nghiệp đủ khả năng niêm yết nhưng họ không chọn con đường chính. Bởi không niêm yết có lợi đủ điều.
20 Tháng Năm 2022
“Bởi vậy, mỗi lần đặt vấn đề với người Việt trong nước và người Việt hải ngoại thì nó lại thêm một lần nhức nhối cho dân tộc Việt Nam này. Tôi cũng nói thẳng, nhiều lãnh đạo Việt Nam đi ra nước ngoài nhất là sang Mỹ, chưa ai dám mời cộng đồng người Việt Quốc gia ở Mỹ để mà đối thoại để cho hai bên thông cảm lẫn nhau. Và tôi cũng chưa thấy một quan chức Việt Nam nào dám bước ra vùng Little Sài Gòn để tìm gặp cộng đồng người Việt Quốc gia để mà đối thoại.”
19 Tháng Năm 2022
Ông hãy nhìn đi, chỉ sau mấy chục tiếng ông khoác lác tại nước ngoài thì trong nước lực lượng công an của ông đã bạo hành một luật sư tại chính trụ sở công an Sài Gòn, sau đó đối diện với đơn tố cáo của ông luật sư thì người phát ngôn công an thành hồ cho là ông ta bị trượt ngã, tự té chứ không có ai đánh đập cả. Chuyện tự ngã này nó cũng như là chuyện người dân tự treo cổ trong đồn công an, như CSGT không có vung ma trắc vào mặt người dân trong quá trình đi kiếm bánh mì mà chỉ là người dân… tự đến gần CSGT và lấy cây gậy của công an… tự đánh vào mặt mình!
19 Tháng Năm 2022
Như vậy là câu khen của Trịnh Văn Quyết đối với ông Trà và ông Trung rằng “tin vui cho chứng khoán Việt Nam” nên hiểu là “tin vui cho những gian thương trên sàn chứng khoán Việt” mới đúng. Bản chất của nhân sự cấp cao trong ngành chứng khoán của nhà nước là cấu kết và trục lợi. Nó là loại lợi ích nhóm ngành chứng khoán y hệt như lợi ích nhóm các lĩnh vực khác. Mà vốn hóa của HoSE là rất lớn, khoảng trên 5 triệu tỷ đồng tương đương 217 tỷ đô la Mỹ. Một thị trường vốn lớn như vậy mà do con người như Lê Hải Trà điều hành thì có thể nói, rất rủi ro.
18 Tháng Năm 2022
Sự thật rành rành như thế nhưng ngày 12/5, trên trang Báo Điện Tử Chính Phủ có lời chống chế rằng “SEA Games 31 phải là cuộc chơi vô tư, sòng phẳng, trung thực, Việt Nam sẽ không dùng "kỹ thuật, kỹ xảo" để lấy huy chương bằng mọi giá”. Việc gian xảo ở tổ trọng tài có hay không tôi không biết, tuy nhiên hành đông gian gian trá ở ban tổ chức SEAGAMES là quá rõ. Họ đã áp các môn địa phương thuộc lợi thế nước chủ nhà để vét huy chương. Thậm chí vét rất đậm. Thực sự, lời thanh minh của Chính phủ CS Việt Nam là một lời nói của kẻ vô liêm sỉ. Làm bất chấp những gì đã cam kết rồi sau đó phủ nhận.
18 Tháng Năm 2022
Không chỉ Phạm Minh Chính văng tục mẹ nó mà đám quần thần cũng hùa theo cùng giọng điệu. Bộ trưởng Công an Tô Lâm khi đề cập đến cựu Phó Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump là ông Matthew Pottinger đã gọi ông này là “thằng”. Một thuộc hạ của Chính còn nịnh tung tóe “Mình nói nó mãi nó cũng phải ngại”. Phạm Minh Chính hể hả thể hiện sự độ lượng, kiềm chế đã không dạy dỗ hết ý hết lời “Mình có thêm một ý nhưng nói chi cho nó dài dòng. Như tôi với các ông ngày xưa nói mãi mới tìm được tiếng nói chung. Nhưng mà thôi nó loãng vấn đề”