Căn cứ quân sự của Trung Quốc và Biển Đông: Thách thức mối quan hệ Việt Nam - Campuchia

28 Tháng Giêng 202212:45 CH(Xem: 136)

Căn cứ quân sự của Trung Quốc và Biển Đông: Thách thức mối quan hệ Việt Nam - Campuchia

ae214525-6fe8-4b60-99ff-3634fdfe9883Chiến hạm HMAS Parramatta của Hải quân Australia và tàu chiến USS America, USS Bunker Hill, USS Barry của Hải quân Hoa Kỳ ở Biển Đông hôm 18/4/2020. Reuters



Trường Sơn
    RFA



Sau mười năm, ghế chủ tịch Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) lại quay vòng trở về với Campuchia trong năm 2022. Tuy nhiên lần này bối cảnh tình hình khu vực có nhiều thay đổi, khi tranh chấp Biển Đông và sự đối đầu Mỹ-Trung đã trở nên gay cấn hơn rất nhiều. Ở lần giữ ghế chủ tịch khối ASEAN trước đó, Campuchia đã tạo ra ấn tượng tiêu cực từ việc ngăn chặn ASEAN ra tuyên bố chung, mà theo nhiều chuyên gia là vì sợ làm mất lòng Trung Quốc.

Vì vậy, với dự báo năm 2022 này sẽ là một năm thách thức đối với mối quan hệ Trung Quốc -ASEAN, Campuchia một lần nữa ở vào trung tâm của sự chú ý từ không chỉ các nước trong khu vực, mà còn từ các nước lớn bên ngoài như Hoa Kỳ.

Đối với Việt Nam, quan hệ với nước láng giềng phía tây nam trong năm 2022 không chỉ dừng lại ở vai trò của Campuchia là chủ tịch ASEAN, và ảnh hưởng của nó đối với quá trình đàm phán với Trung Quốc về vấn đề Biển Đông; mà một vấn đề cũng hết sức hệ trọng khác có ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh của Việt Nam: đó là các động thái quân sự của Trung Quốc ở sát biên giới Việt Nam bên phía Campuchia. 

Biển Đông tiếp tục dậy sóng

Các tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông được các chuyên gia cho rằng sẽ tiếp tục trở nên căng thẳng trong năm 2022, khi Trung Quốc được cho là sẽ ngày càng trở nên hung hăng.

Bình luận về vấn đề này, Thạc sĩ Hoàng Việt - chuyên gia nghiên cứu Biển Đông, cho hay:

Cái vấn đề Biển Đông trong năm 2022 báo hiệu sự căng thẳng. Tại sao? Vì Trung Quốc năm 2022 này sẽ có đại hội đảng thứ 20. Mặc dù bây giờ ông Tập Cận Bình vẫn là người lãnh đạo cao nhất và nắm quyền lực rất mạnh ở Trung Quốc, nhưng không có nghĩa là ông ta không có những lực lượng chống lại ông ta, thứ hai là ngay cả những vấn đề bất ổn, âm ỉ trong lòng Trung Quốc vẫn có.

Và Trung Quốc là hay sử dụng cái cách là chuyển lửa ra bên ngoài, tức là sử dụng cái vấn đề bên ngoài để mà đẩy cái mâu thuẫn nội bộ ra ngoài, và Biển Đông sẽ là vấn đề quan trọng để Trung Quốc đẩy nó ra.”

Ngoài yếu tố nội bộ, ông Hoàng Việt còn cho rằng cuộc cạnh tranh ảnh hưởng ở khu vực với Hoa Kỳ còn là một tác nhân khác khiến Trung Quốc trở nên hung hăng hơn trong năm nay, ông nói:

“Ngay trong năm 2022 này thì ngày 19 tháng 1 Trung Quốc tuyên bố tập trận bắn đạn thật trên Biển Đông, còn phía Mỹ thì năm 2021 thì có 11 lần FONOPs, tức là tuần tra bảo đảm tự do hàng hải trên Biển Đông, và 13 lần điều động các tàu sân bay và tàu hộ tống vào trong khu vực Biển Đông.

Chưa kể là chúng ta đã thấy những lực lượng khác trong đó có tàu chiến của các quốc gia Châu Âu, rồi các đồng minh khác của Mỹ như là Nhật Bản, Australia, Ấn Độ cùng tham gia tập trận cũng như là tuần tra trên khu vực Biển Đông. Và như vậy thì cho thấy là Biển Đông trở thành nguy cơ rất căng thẳng, và cái nguy cơ chiến tranh luôn luôn cận kề.”

Trong năm 2022 này các quốc gia ASEAN và Trung Quốc sẽ tiếp tục cuộc đàm phán xoay quanh việc thành lập Bộ Quy tắc Ứng xử trên Biển Đông (COC). Trước khi nhận chức chủ tịch ASEAN, Thủ tướng Campuchia Hun Sen đã tuyên bố rằng hy vọng sẽ giúp ASEAN và Trung Quốc hoàn thành việc đàm phán về bộ quy tắc này.

Tuy nhiên, Giáo sư Carlyle Thayer từ trường Đại học New South Wales thì cho rằng triển vọng đó là không cao, vì tiến trình đàm phán mới chỉ diễn ra ở giai đoạn mở đầu, chứ chưa đụng tới những vấn đề gai góc, vậy nên một năm là không đủ. Ông nói:

Sẽ không có Bộ Quy tắc Ứng xử năm nay. Họ vẫn đang xử lý các vấn đề cơ bản và dễ trước, như phần mở đầu và các mục tiêu chung. Họ thậm chí còn chưa đàm phán đến phần hai, nơi chứa đựng vô vàn đề nghị từ các nước, bản thân Việt Nam cũng có đề nghị riêng ở phần cuối đòi quy định những gì các nước được làm và không được làm. Vậy nên chúng ta phải chờ xem mọi chuyện diễn ra như thế nào.”

Nguy cơ Trung Quốc đặt căn cứ quân sự sát vách

Hôm 21 tháng 1 năm 2022, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) công bố phát hiện tàu hút cát tại căn cứ hải quân Ream của Campuchia. Điều này dấy lên nghi vấn chính quyền Phnom Penh đang cải tạo quân cảng Ream để tàu chiến cỡ lớn có thể hoạt động được.

Kể từ khi thông tin Trung Quốc và Campuchia đạt thoả thuận về việc quốc gia Đông Nam Á này cho phép Trung Quốc sử dụng căn cứ hải quân Ream, nằm sát biên giới với Việt Nam, được công bố với báo chí Hoa Kỳ năm 2019, các hoạt động xây dựng ở cơ sở này đã được phát hiện thường xuyên.

Tiến sĩ Lê Hồng Hiệp, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu Đông Nam Á, cho rằng sự hiện diện quân sự của Trung Quốc sẽ đe dọa đến an ninh của Việt Nam, do vậy đây là vấn đề cần được theo dõi sát sao trong thời gian tới. Ông nói thêm:

Cái vấn đề mà chúng ta cần theo dõi trong thời gian tới là sự hiện diện quân sự của Trung Quốc ở Campuchia. Nếu như Trung Quốc thực sự có một cái sự hiện diện quân sự ở Campuchia thì nó sẽ tạo ra một cái gọi là game changer, một cái nhân tố mà có thể làm thay đổi cái nhận thức của Việt Nam về Campuchia, cũng như là nhận thức của Việt Nam về quan hệ giữa Campuchia với Trung Quốc.”

Ông Hiệp cũng gọi việc hiện diện quân sự của Trung Quốc ở Campuchia là lằn ranh đỏ, sẽ khiến Việt Nam phải nhìn nhận lại chính sách của mình với nước láng giềng phía nam, và có thể quan hệ hai bên bị tổn hại.

Báo chí Việt Nam trong những năm gần đây có được sự tự do đáng kể trong việc đưa tin về các diễn biến liên quan đến vấn đề này.

Trong bối cảnh môi trường báo chí tại quốc gia độc đảng này trước nay là rất ngặt nghèo, báo giới không được đề cập đến những vấn đề nhạy cảm trong bang giao giữa Việt Nam và các nước láng giềng, vậy nên theo Giáo sư Carlyle Thayer thì đây là dấu hiệu cho thấy Việt Nam rất quan ngại trước sự hiện diện quân sự của Trung Quốc ở phía nam Việt Nam.

Điều đấy cho thấy Việt Nam nhìn nhận vấn đề này một cách rất nghiêm túc, thay vì cho người phát ngôn Bộ Ngoại giao, hay Bộ trưởng Bộ Ngoại giao nói về vấn đề này, thì họ để cho báo chí lên tiếng.

Điều này phục vụ cho mục đích đàm phán của Việt Nam, vì nước này có thể chơi chữ theo cách mà Trung Quốc vẫn làm. Chúng ta thấy người Trung Quốc vẫn hay viện dẫn một tỉ dân cho các lập luận của họ, thì Việt Nam cũng có thể nói rằng người dân nước mình đang bất bình trước vấn đề này, và đang đòi hỏi thêm thông tin.

Đây là mưu kế nhằm tạo áp lực lên Campuchia.”

Việt Nam nên ứng phó thế nào?

Trước việc ảnh hưởng của Trung Quốc ngày càng gia tăng ở Campuchia, Việt Nam đang phải đối diện với thách thức to lớn để đảm bảo lợi ích của mình trong năm mà nước láng giềng làm chủ tịch ASEAN.

Về vấn đề Biển Đông, Thạc sĩ Hoàng Việt cho rằng Việt Nam có thể sẽ theo đuổi mục tiêu giữ nguyên hiện trạng, và tránh gây sức ép lên Campuchia, ông nói:

Nói chung tôi hiểu rằng chính sách của Việt Nam là thứ nhất là giữ nguyên hiện trạng, thứ hai là ủng hộ tối đa Campuchia và qua đó sẽ kiềm chế được phần nào Campuchia có những tuyên bố, hay hành động gây bất lợi cho cái sự đoàn kết của ASEAN về vấn đề Biển Đông.”

Trên thực tế, các lãnh đạo cấp cao của Việt Nam trong thời gian gần đây đã liên tiếp thực hiện các chuyến thăm đến Campuchia.

Hồi cuối tháng 12 năm 2021, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã có chuyến thăm cấp nhà nước đến nước này, và sau đó gần một tháng thì đến lượt Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam, Bùi Thanh Sơn, sang thăm Campuchia.

Điều này, theo tiến sĩ Lê Hồng Hiệp, cho thấy Việt Nam coi trọng duy trì và thúc đẩy mối quan hệ với Campuchia để đảm bảo các lợi ích của mình. Nhưng ông Hiệp cũng cho biết sẽ rất khó để Việt Nam có thể cạnh tranh ảnh hưởng với Trung Quốc ở Xứ Chùa tháp.

Giáo sư Carlyle Thayer thì cho rằng Việt Nam sẽ phải hành động một cách thực dụng đối với vấn đề Trung Quốc đặt căn cứ hải quân ở gần biên giới phía nam, ông nói:

Việt Nam sẽ không thực hiện các động thái mang tính trả đũa, vì như vậy sẽ dồn Campuchia vào chân tường, và như thế thì lợi bất cập hại.

Vậy nên Việt Nam sẽ phải làm việc với Campuchia một cách thực dụng, cần phải cho thấy lợi ích của mình năm ở đâu, đặc biệt là giờ các khối như AUKUS và QUAD đã hình thành. Khi đàm phán với các khối này thì Việt Nam rất giỏi ở việc dùng cách như ở trong một chương trình hài có tên Vâng thưa Bộ trưởng, khi người cố vấn luôn luôn biết cách khiến ngài Bộ trưởng làm theo ý mình, thì Việt Nam có thể thuyết phục Hoa Kỳ, Úc, và Nhật Bản rằng các nước đó nên lo lắng về hoạt động của hải quân Trung Quốc ở Campuchia.”

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
27 Tháng Sáu 2022
Nhà cầm quyền Cộng Sản hiện nay đang đứng giữa những lựa chọ khó khăn. Nếu giữ thuế xăng dầu cao thì doanh nghiệp sản xuất và doanh nghiệp vận tải phải giảm quy mô hoạt động hoặc giải thể, ngành điện có thể phải tăng giá và toàn xã hội đối diện với nguy cơ lạm phát cao. Ngược lại, nếu dỡ bỏ thuế xăng dầu thì nhà nước thất thu và nguồn dự trữ xăng dầu của Việt Nam sẽ vơi đi, đất nước đối diện với nguy cơ mất an ninh năng lượng. Nếu nhà cầm quyền Cộng Sản dỡ bỏ thuế xăng dầu và tăng cường nhập khẩu mặt hàng này để tăng dự trữ nhằm đáp bảo năng lượng thì...
22 Tháng Sáu 2022
Trở lại với bà K.L về nước hát những nhạc phẩm của anh chàng nhạc sỹ phản chiến T.C.S với số lượng fan hâm mộ đông đảo trong nước, đây hoàn toàn không phải là một hiện tượng âm nhạc riêng lẽ mà hòa cùng giòng nhạc này là hiện tượng nhạc Bolero rên rĩ, ảo não thinh hành tại miền nam trước năm 1975 cũng được làm sống lại với đa số người hâm mộ từ miền bắc, vùng đất cái nôi của cs, mà không những thế, tại đó còn có nhưng group, những nhóm nhỏ yêu chuộng quân phục Mỹ và VNCH, họ sưu tầm, trang phục và hẹn giao lưu cùng nhau trông thật buồn cười khi sinh sống...
16 Tháng Sáu 2022
Luật mà đảng giành cho đảng viên của mình là một loại luật phi pháp luật, trong đó họ đặt ra cái được gọi là “xử lý nội bộ” trên tình đồng chí anh em, dù tội nặng đến thế nào nhưng do quen biết, qua lại, chung chi, họ xử cho nhau thật nhẹ với những cụm từ bào chữa như ”có quyết tâm, nhưng trình độ có hạn dẫn đến sai lầm chứ không cố ý…, đảng giao cho làm chứ không xin làm…” … và những lời bào chữa tương tự mà toàn dân nhìn vào đều muốn mữa, cá biệt hơn đảng còn đặt mình trên cả pháp luật mà điển hình là Nguyễn Phú Trọng với cương vị TBT đảng csVN đã...
16 Tháng Sáu 2022
Đã từ lâu, quà biếu cho sếp bằng những chai rượu ngoại đắt tiền trở thành mốt thời thượng. Uống rượu ngoại đòi hỏi đồ ăn cũng cầu kì hơn bia, “sang chảnh” hơn bia nên nó được giới có quyền, có tiền ưa chuộng. Ông Đinh La Thăng, một Ủy viên Bộ Chính trị đang thi hành án tù cũng là người thích rượu ngoại. Ông thích uống những chai đắt tiền như Macallan 30 trị giá mỗi chai vài chục triệu. Từ thường dân đến quan chức các cấp, rượu bia vẫn là thứ mà người ta rất ưa dùng. Nếu chính sách về thức uống có cồn mà khắt khe như Thái Lan, như Singapore thì liệu rượu bia có trở nên...
16 Tháng Sáu 2022
Ngày 3-1-2022, báo chí lề phải thông tin rầm rộ khởi tố cụ Lê Tùng Vân và ba thành viên Hoàng Nguyên, Nhất Nguyên, Trùng Dương vì lừa đảo chiếm đoạt tài sản bị bắt quả tang. Ngày 4 -1 lại đưa tin khởi tố về ba tội danh lừa đảo chiếm đoạt tài sản, loạn luân và lợi dụng quyền tự do dân chủ. Báo, đài quốc doanh, YouTube kền kền lại tung ra bản kết luận giám định ADN, vẽ ra phả hệ loạn luân. Ngày hôm sau lại công bố chỉ khởi tố theo Điều 331 và tiếp tục xem xét các tội danh khác.
13 Tháng Sáu 2022
Cách đây 60 năm, có một cuộc chiến tương tự đã xãy ra, một bên muốn giải phóng bên kia mặc dù bên kia không cần bị giải phóng, đó là cuộc chiến Việt Nam 1954-1975. Trong 20 năm đó, người dân Miền Nam có đời sống kinh tế cao hơn người dân Miền Bắc. Đảng cộng sản Bắc Việt lại nói là người dân Miền Nam bị đàn áp, nghèo khổ, cần thanh niên Miền Bắc đem súng đạn vào giải phóng. Người dân Miền Bắc nghe thông tin của đảng và chấp nhận điều đó. Sau 20 năm chiến tranh, hơn 3 triệu người chết, người dân hai Miền gặp nhau, mọi người thấy ra sự thật phủ phàng...
12 Tháng Sáu 2022
Kế sách trồng cây thế nào mà rừng xanh thành đồi trọc làm cho rừng không giữ được nước nên làm cho tiên tai tàn phá dữ dội hơn. Vì lợi ích mười năm trồng cây mà sao để cho nông dân Việt Nam không sống nổi với nghề nông? Lớp thì bỏ nghề nông đi bán vé số, đi làm công nhân, đi bán hàng rong vv... Người bám trụ với nghề nông thì trồng cây gì cũng thất, nuôi con gì cũng thất. Cứ được giá thì mất mùa, kịch bản diễn đi diễn lại từ năm này qua năm khác. Nông dân đổ mồ hôi trồng ra hoa trái, cuối cùng không bán được phải cầu cứu xã hội giải cứu.
11 Tháng Sáu 2022
Tội lợi dụng quyền tự do dân chủ để xâm hại lợi ích cá nhân, nhà nước (qua lời nói), nếu xét theo quan điểm của những quốc gia dân chủ văn minh thì đó chỉ là tội nhẹ, nếu có thì chỉ cần mức án giáo dục, răn đe vài tháng tù hay lao động công ích, thế nhưng tại Việt Nam những người vi phạm lại bị tuyên những mức án nặng nề, để làm gì? Để suy tôn ngôi vị tối cao của đảng cộng sản, một cái đảng đã bốc mùi thối um mà vẫn còn khoác cái mặt nạ đạo mạo khả kính để che đi cái khuôn mặt thật khả ố của mình...
10 Tháng Sáu 2022
Như ta biết, độc quyền thì ắt có quyền áp đặt giá bán. Chính sách của nhà nước CS Việt Nam hiện nay là chỉ có Ngân hàng Nhà nước được được độc quyền nhập khẩu vàng, và chỉ có nhà nước mới được quyền sản xuất vàng miếng. Việc sản xuất vàng miếng được nhà nước giao cho các công ty quốc danh độc quyền sản xuất và bán ra thị trường. Đây là một cơ chế chứa nhiều bất công xã hội, giúp cho nhà nước móc túi người dân một cách trắng trợn và đồng thời cũng tạo mảnh đất màu mỡ cho gian thương ngành vàng lộng hành.
09 Tháng Sáu 2022
một thằng Bộ Trưởng ngang nhiên ba tăng cho bán kit test dỏm, dẫn đến việc chẩn đoán sai và cách ly chung người không bệnh với người có bệnh khiến cho nhiều người đã phải chết ‘lầm’, mà đâu phải chỉ Nguyễn Thanh Long, con giòi Nguyễn Thị Kim Tiến còn mua thuốc ung thư giả về bán cho người bệnh, con giòi này còn khốn nạn hơn khi mua vaccine Quinvaxem 5/1 về chích cho trẻ sơ sinh dẫn đến hàng loạt cháu bé chỉ được sốn g có vài ngày trong cái thiên đường tối đen như mực mang tên nước CHXHCNVN. Bộ trưởng đã như vậy nói gì đến lũ đàn em giám đốc các...