Khi Lưỡng Đảng Đối Lập Không Thống Nhất (P1)

01 Tháng Sáu 20219:51 CH(Xem: 273)

Khi Lưỡng Đảng Đối Lập Không Thống Nhất (P1)

london-uk-december-th-elephant-symbol-republican-party-donkey-democratic-american-flag-behind-republicans-107076720                                                              Hình Dreamstime.com




Trần Công Lân





     Nhìn vào chế độ dân chủ tại Hoa Kỳ, chúng ta thường coi đó là lý tưởng nhất. Nhưng qua những cơn khủng hoảng sau khi khối Liên Xô sụp đổ cho thấy có gì không ổn khi hai đảng không còn hợp tác trong việc điều hành đất nước. Vậy câu hỏi đặt ra là VN sau này có theo chế độ lưỡng đảng hay không?

Đa đảng? Nghe thì có vẻ dân chủ lắm. Nhưng "lắm thầy thối ma". Đảng chính trị là để cầm quyền. Mà cầm quyền thì phải có chủ trương, đường lối. Không phải đợi đến khi đắc cử mới tìm kiếm mà phải chuẩn bị trước đó. Có lý thuyết để chuẩn bị hay không?

Một khía cạnh khác là VN có theo chủ trương đặt tôn giáo tách khỏi chính trị hay không? (chính quyền và giáo quyền phân lập). Dĩ nhiên phải có ghi trong Hiến Pháp.

Vậy thì VN không thể có Đảng Dân Chủ Thiên Chúa Giáo, hay Cộng Hòa Tin Lành hay Phật Giáo bảo thủ hay Cơ Đốc giáo cấp tiến…

Nếu đồng ý là lưỡng đảng thì phải tìm hiểu tại sao Hoa Kỳ lại lâm vào khủng hoảng?

Hãy so sánh và nhận định thực chất của lưỡng đảng trên nền tảng đã được xây dựng:

Quần chúng thường ngộ nhận giá trị của Cộng Hòa (CH) là bảo thủ (conservative) và Dân Chủ (DC) là tiến bộ (progressive) những giá trị này không hoàn toàn đúng. Để hiểu rõ thực chất của lưỡng đảng, chúng ta cần đi vào từng chủ trương, lĩnh vực về lối cai trị của mỗi đảng.

A. Đảng Cộng Hòa

Giảm Thuế

Ai cũng biết chính quyền nào cũng cần có tiền thuế để trả lương công chức điều hành việc nước. Vậy nếu là cường quốc như Mỹ, phải chi phí nhiều thì cần tiền nhiều. Dân Mỹ luôn luôn nhân danh người đóng thuế (taxpayer) để đòi hỏi chính quyền phải thoả mãn các nhu cầu của người dân.

Vậy câu hỏi đặt ra là nếu bạn đóng thuế ít vì lương ít nhưng lại đòi hỏi nhiều từ trường học, nhà cửa, đường xá, dịch vụ xã hội... và muốn nước Mỹ phải đứng đầu về mọi mặt trên thế giới; quân sự, thể thao, âm nhạc…. Vậy thì chính phủ lấy tiền đâu ra để thoả mãn nhu cầu của bạn?

Xã hội nào cũng có tỷ số dân nghèo đông hơn dân nhà giàu. Chính sách đảng CH muốn giảm thuế nhà giàu (công ty, thương mại...) vì lấy cớ nhà giới giàu sẽ có tiền để đầu tư, tạo công ăn việc làm cho dân nghèo.

Muốn làm giàu phải có tài năng và vốn. Vốn (capital) có thể do các nhà đầu tư (investor) hay ngân hàng bỏ ra. Nhưng khi đã giàu rồi mà muốn làm ăn thêm lại còn đòi chính quyền trợ cấp, giảm thuế... thì có quá đáng không? Giảm thuế chưa chắc đã khiến giới giàu tạo công ăn việc làm cho dân nghèo. Các luật lệ nâng đỡ giới đầu tư đã khiến nhà giàu bỏ tiền vào thị trường chứng khoán hơn là mở hãng mướn nhân công.

Chuyện giảm thuế cho nhà giàu để nhỏ giọt xuống dân nghèo (trickle down) mà đảng Cộng Hòa rêu rao từ thời Reagan đến nay chỉ là huyền thoại vì giới giàu vẫn tiếp tục giàu (con số triệu, tỷ phú vẫn tăng) trong khi đồng lương lao động vẫn ì ạch và Quốc Hội vẫn không thông qua quy định về lương tối thiểu là 15 USD. (xem People, Power and Profits. Joseph Stiglitz)

Khi không tìm được việc làm tốt thì dân đen mở dịch vụ (nhà hàng, bán rong, sửa nhà, lao động...) nhưng khi kinh tế suy sụp thì các đại công ty (nhà giàu) được cứu (bail out) với bạc triệu, bạc tỷ. Còn các dịch vụ dân đen thì chết queo vì các ngân hàng không cung cấp tín dụng. Vậy nếu dân đen làm ăn để sống sót thì bị thuế. Còn nhà giàu làm ăn thì được miễn thuế, cứu chuộc khi lâm nạn (cơn đại dịch 2020 là thí dụ điển hình).

Đó là đầu mối dẫn đến chuyện ngân sách. Tại sao Mỹ thiếu nợ cả ngàn tỷ (trillions) mà Quốc Hội vẫn xài tiền như nước cho quốc phòng và ngoại viện tuy miệng than là nợ cho con cháu (debt to my children) vì tiền thuế không có thì lấy tiền của cơ quan Dự Trữ Liên Bang (Federal Reserve).

Tuy thiếu nợ nhưng xài sang, đảng CH sẵn sàng để Ngũ Giác Đài phung phí cả tỷ trong chiến tranh Iraq, viện trợ Do Thái và nghiên cứu vũ khí mới nhưng khi phe Dân Chủ chi tiền cho giới nghèo (vô gia cư, giáo dục, y tế, an sinh xã hội, môi sinh...) thì đó là gây nợ cho con cháu? Hay theo "xã hội chủ nghĩa" (nên nhớ Nhật, Na Uy, Thuỵ Điển, Phần Lan, Đan Mạch, Canada đánh thuế rất cao để có ngân sách phục vụ quần chúng, xã hội nhưng vẫn có người làm giàu, vẫn có tự do ngôn luận, đi lại, làm ăn hay bất đồng chính kiến với chính quyền).

Dân Mỹ ai cũng muốn chính phủ phải lo đủ thứ từ quốc tế (thể thao, du lịch, môi sinh, văn hóa, nhân đạo...) hay cứu trợ thiên tai thì tất nhiên chính phủ phải có tiền (thuế) và nhân lực (các bộ, cơ quan) thế nhưng dân Mỹ lại đòi cắt giảm chính phủ thì người và của đâu để phục vụ nhân dân? Cũng như đóng thuế chỉ 1 đồng mà đòi chính phủ chi tiêu 100 đồng cho mọi ý muốn của một cá nhân thì nền kinh tế, tài chính nào chịu nổi?

Giới hạn sự can thiệp của chính quyền và chi phí thấp cho bộ máy chính quyền

Từ khi lập quốc trên một lãnh thổ rộng lớn dân Mỹ phải tự giải quyết các vấn đề địa phương vì liên bang quá xa mà phương tiện liên lạc khó khăn, chậm chạp và nhiều khi không chuẩn bị để đối phó vì luật  pháp không dự liệu. Vì thế các tiểu bang, các kẻ có tiền, thế lực chi phối các sinh hoạt và áp lực liên bang qua 2 vị Thượng Nghị Sĩ (TNS) đại diện tiểu bang. Do đó mỗi khi Thượng Viện biểu quyết ngân sách, chúng ta thường thấy các TNS tranh giành quyền lợi cho tiểu bang của mình (pork barrel). Thế nhưng khi thiên tai, bão lụt, cháy rừng, động đất... thì liên bang phải cứu trợ. Chính quyền mà bị cắt giảm thì làm sao đối phó với những nhu cầu như vậy. Đó là chưa nói bảo vệ đất nước.

Nước Mỹ có quân đội hùng mạnh, vũ khí tối tân nhất thế giới (với các phát minh hiện đại luôn luôn cải tiến). Chúng ta đã thấy ngân sách quốc phòng hàng năm tăng gấp bội, các công ty phụ trách các sản phẩm quốc phòng phát triển không ngừng và chứng khoán lên giá liên tục. Vậy nếu muốn đất nước giàu (cắt thuế cho giới thương mại) và mạnh (chi tiêu quốc phòng, quân đội) thì tại sao lại cắt ngân sách nhà nước?

Nếu tăng chi quốc phòng mà cắt chi tiêu đối nội (y tế, nông nghiệp, đường xá, giáo dục, an sinh xã hội, môi sinh) thì sao? Câu trả lời là dân nghèo, bệnh hoạn, trẻ em không được giáo dục; người già không có chỗ ở; đường xá hư hỏng, bệnh viện, chợ búa không có thì có là giàu và mạnh được không? Ai sẽ đi lính bảo vệ đất nước?

Quyền làm chủ tư nhân

Để khuyến khích người dân làm ăn thay vì trông chờ nhà nước giao việc thì tự làm chủ qua các dịch vụ, thương mại, kỹ nghệ là tốt. Nhưng thực tế thì lúc mới đầu cần khách thì nịnh nọt, tâng bốc khách hàng. Đến khi cơ sở vững vàng, nổi tiếng rồi thì coi khách như cục bột: bóc lột, uy hiếp, đe doạ, kỳ thị khách hàng ... và vì thế -- giới thương mại, công ty muốn giới hạn vai trò của chính quyền để dễ bề lộng hành trong xã hội và bóc lột cá nhân. Đó là thực chất của tư bản Mỹ: làm giàu và sức mạnh (power). Đó cũng là lý do của sự duy trì việc sử dụng súng (Gun rights).

Quyền có súng

Từ khi lập quốc trên một lãnh thổ rộng lớn, người dân Mỹ cần có vũ khí để tự vệ. Nhưng sau 300 năm với nền dân chủ vững chắc, với Quốc Hội, Tối Cao Pháp Viện, quân đội và các cơ chế chính quyền địa phương làm việc chặt chẽ với liên bang thì có vũ khí hay không -- có vẻ trở nên lỗi thời? Các công ty sản xuất vũ khí đã vận động để chính phủ thông qua (1994) dự luật cho phép người dân dùng các vũ khí tấn công (assault weapons) như súng tự động của quân đội. Từ đó các vụ giết người hàng loạt xảy ra và khi đạo luật đó hết hạn 2004, thì Quốc Hội Cộng Hòa (đa số) làm ngơ không điều chỉnh dù phe Dân Chủ phản đối. Quyền tự vệ hay đi săn nghe thì có lý nhưng tự vệ chỉ cần 5, 10 viên đạn. Đi săn thì bắn 1, 2 viên là đủ đâu cần phải bắn hàng loạt 15, 30 viên một lúc. Thế nhưng "tự do ngôn luận" cho phép cãi bướng: súng nào cũng là súng, sở hữu một súng hay 100 súng là như nhau. Thế nhưng khi tiệm bán súng hay chủ nhân làm mất súng thì không có trách nhiệm khi vũ khí đó, sử dụng bởi kẻ trộm hay người mua, giết người vô tội?

Còn nếu bảo là có súng để chống lại chế độ độc tài thì đó là chuyện thời xưa khi nền dân chủ còn phôi thai. Bây giờ có các cơ chế dân chủ: Quốc Hội do chính người giữ súng đi bầu. Phân xử có Tối Cao Pháp Viện, có Tổng Thống do cả nước bầu qua hệ thống cử tri đoàn (electors college), quân đội là chuyên môn, tình nguyện. Vậy thì người giữ súng lo sợ điều gì? Thời xưa súng bắn từng viên một thì hai bên đồng tài, đồng sức. Ngày nay quân đội với võ trang tân tiến thì cây súng của bạn có nghĩa lý gì? Mà tại sao phải dùng súng? Bạn không còn tin vào Quốc Hội, tòa án, vào cuộc bầu cử mà bạn đã tham dự hay sao? Nếu bảo có súng để "Don't tread on me" thì theo bạn công bằng xã hội ở đâu? Nếu cơ chế chính quyền không đem lại công bằng xã hội thì bạn đi bầu làm gì? Mà nếu có công bằng xã hội nơi luật pháp, tòa án... thì bạn cần gì phải có súng? Còn chuyện đi săn chẳng liên hệ gì đến chuyện cấm súng liên thanh chỉ dùng để giết người cho nhanh và nhiều. Đem chuyện này xọ chuyện kia là nghề của mấy ông chính trị gia bịp bợm để dành ghế.

 

         TCL

Tháng 12 năm 2020
  (Việt lịch 4899)
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
16 Tháng Sáu 2021
Cửa buồng lái có chốt trong để chống không tặc, phi công cho ông vào buồng lái (như hình Lý Nhã Kỳ khoe ngồi buồng lái) là vi phạm an toàn bay. Vậy, khi Đài Không lưu TSN báo phi công “huỷ phép cho hạ cánh” qua tần số VHF, tại sao ông ngồi ngoài buồng lái mà nghe được, để ông gọi can thiệp muốn cháy máy? Ông nên nhớ rằng, trước mỗi phi vụ, phi công đều làm kế hoạch bay (flight planning), trong đó có ghi tần số liên lạc và hướng phi đạo đến, và tần số – hướng phi đạo của các phi trường gần kề, nếu phi trường đến cấm đáp, do thời tiết hay sự cố.
16 Tháng Sáu 2021
Con người hôm nay quá ích kỷ. Không thể có con được nhưng vì ham muốn có con thì tại sao không xin con nuôi mà lại ích kỷ đòi hỏi phải là dòng máu của chính mình bằng tinh trùng của chồng và trứng của mình? Vấn đề không đơn giản là người mang thai giùm được trả tiền nhưng khi về già, do sự sinh con đó, ảnh hưởng đến sức khỏe của người mang thai giùm thì ai chịu trách nhiệm? Một con người ích kỷ sẽ dạy dỗ con mình ra sao ngoài cái tính ích kỷ mà đứa trẻ có thể bị ảnh hưởng từ người dạy dỗ?
14 Tháng Sáu 2021
Trừ một số người kinh doanh hoặc quan chức, phần lớn dân Việt Nam là nghèo. Người nghèo buôn bán kiếm ăn từng bữa không có vốn liếng trường kỳ. Chế độ bảo hiểm, phúc lợi xã hội của Việt Nam quá yếu ớt, gần như người dân không thể trông chờ. Quỹ hỗ trợ thất nghiệp, thất thu do dịch bệnh cho người dân và cho cả doanh nghiệp được đánh giá là “chỉ thấy trên tivi). Vì thế, đóng cửa lâu thì doanh nghiệp chết, người làm thuê và người lao động nghèo cũng “chết” theo...
12 Tháng Sáu 2021
Các con có công nhận, quan chức Ta khôn, quan chức Tây “đần" không? “Đần” thế sao giàu được! Muốn giàu thì phải có lý luận như nói ở trên và có cái KHÔN đậm đà bản sắc văn hoá dân tộc Việt Nam như các bác lãnh đạo đã vận dụng. Nhờ đó quan chức của ta lương cao nhất cũng chỉ chừng 20 triệu, tức chưa được 1.000 usd, vậy mà ai cũng xe hơi, nhà lầu, kẻ hầu người hạ, của ăn của để, cho con du học… Còn cái gì khó đã có dân: “khó vạn lần dân liệu cũng xong" mà! Lãnh đạo thế mới tài tình chứ!
11 Tháng Sáu 2021
Việc cho phép đồng bitcoin thanh toán như là đồng tiền chính thức ấy nó chỉ có cái lợi duy nhất là đất nước này vét được đồng tiền bẩn từ nước ngoài, nhưng ngược lại nó hạn chế khả năng ứng phó của ngân hàng trung ương trước tình huống nền kinh tế gặp khủng hoảng. Và điều quan trọng hơn, nền kinh tế El Salvador có thể bị sự trồi sụt thất thường của loại đồng tiền này tàn phá. Đây là một nguy hiểm khôn lường. Ông tổng thống 39 tuổi này đã “thả con tôm bắt con tép” rất thiếu sáng suốt hoặc có thể ông ta chịu áp lực ngầm nào đấy bởi bọn tội phạm có tổ chức.
10 Tháng Sáu 2021
Cái danh hão “mục tiêu kép” (vừa phát triển kinh tế tốt vừa chống dịch giỏi) mà ĐCS đang đưa ra để tuyên truyền nó chính là cái bẫy làm cho Việt Nam trở thành viên gạch lót đường để Tàu bước lên đấy mà tiến vào thị trường Mỹ. Với tình hình dịch bệnh như hiện nay, không một quốc gia nào phát triển kinh tế tốt được, tuy nhiên ĐCS muốn mình “làm được những gì thế giới không thể làm” nên họ đã mở toang cửa để hàng Tàu ào ạt tràn vào dán mác “made in Vietnam” rồi xuất sang Mỹ để kiếm ưu đãi. Trung Quốc kiếm tiền bỏ túi còn CS Việt Nam kiếm tiếng để lừa nhân dân...
08 Tháng Sáu 2021
Còn chuyện giá thuốc cũng là trò hề của chính trị Mỹ. Các nhà bào chế (pharma) kêu rằng vì nghiên cứu lâu, phí tổn cao nên giá thuốc đắt. Thế nhưng thực tế cho thấy có thuốc sản xuất đã lâu, tới kỳ bệnh phát khắp nơi, nhu cầu tăng vọt thì công ty tăng giá gấp 10%, 1000%, 7000%... lý do gì ngoài lòng tham vô đáy? Nếu vì tốn công thì chính quyền có thể quy định luật cho phép thời gian lấy lại vốn, cũng như giới hạn phần trăm lời mỗi năm chứ không thể thu lời hàng chục tỷ nhưng đến khi bị kiện tụng vì tai biến của thuốc thì khai phá sản, ôm tiền bỏ chạy...
07 Tháng Sáu 2021
Chúng ta thường nghe lý luận: súng không tự nó giết người chỉ có người mới xiết cò súng và giết người. Vậy lỗi tại người chứ không phải tại cây súng. Loại lý luận cùn này vẫn còn được nghe cho tới ngày nay (2020). Không thấy ông tòa, phóng viên, giáo sư đại học, các nhà chính trị... lên tiếng nói rằng: Ai chế ra súng? Con người chế ra súng để giết sinh vật. Nếu súng có giá trị vũ khí như dao thì ai cũng có. Khi cả hai bên đều có súng thì chuyện gì xảy ra? Giết người như cơm bữa khi súng dùng thay luật lệ, cảnh sát. Vậy thì cảnh sát, luật để làm gì khi dân có súng?
07 Tháng Sáu 2021
Khi bạn về hưu thì số tiền tối đa mà sở an sinh xã hội cho bạn mỗi tháng là 3,770 đô la cho năm 2019. Số tiền này không phải ai cũng được mà là dựa vào số tiền lương mà bạn đã làm, đã đóng vào trong quỹ an sinh xã hội. Bạn làm ít thì bạn sẽ nhận tiền ít. Bạn làm nhiều thì bạn sẽ nhận tối đa con số bên trên. Dĩ nhiên đây là con số rất lớn dành cho những người không có tài sản, không phải thuộc loại giàu có khi họ về hưu, không đi làm. Còn đối với những nhà triệu phú ở Mỹ, khi họ về hưu, đồng tiền của họ vẫn tiếp tục thu vào dù họ không đi làm bởi họ bỏ tiền vào một công ty nào đó....
05 Tháng Sáu 2021
việc TQ chứng minh tính hiệu quả vắc xin của họ với WHO là một chuyện, nhưng những lô hàng xuất qua Việt Nam có chất lượng như thế nào? Không loại trừ một giả thuyết loại vắc xin này có công hiệu nhất thời chế ngự virus nhưng trong đó có một loại hóa chất hủy diệt cơ thể con người phát tác sau nhiều năm. Một kế hoạch thủ tiêu một dân tộc cứng đầu chống đối TQ xưa nay là điều mà TQ luôn nhắm tới, tất nhiên đây chỉ là giả thuyết, tuy nhiên với những gì đã từng xảy ra trong giòng lịch sử cho thấy đây là một giả thuyết có cơ sở (dù không đủ mạnh), nhưng đó là điều người Việt Nam phải dè chừng...